౩. ఇణసుత్తవణ్ణనా

౪౫. తతియే దాలిద్దియన్తి దలిద్దభావో. కామభోగినోతి కామే భుఞ్జనకసత్తస్స. అస్సకోతి అత్తనో సన్తకేన రహితో. అనాళ్హికోతి న అడ్ఢో. ఇణం ఆదియతీతి జీవితుం అసక్కోన్తో ఇణం ఆదియతి. వడ్ఢిం పటిస్సుణాతీతి దాతుం అసక్కోన్తో వడ్ఢిం దస్సామీతి పటిజానాతి. అనుచరన్తిపి నన్తి పరిసమజ్ఝగణమజ్ఝాదీసు ఆతపఠపనపంసుఓకిరణాదీహి విప్పకారం పాపేన్తో పచ్ఛతో పచ్ఛతో అనుబన్ధన్తి. సద్ధా నత్థీతి ఓకప్పనకసద్ధామత్తకమ్పి నత్థి. హిరీ నత్థీతి హిరీయనాకారమత్తకమ్పి నత్థి. ఓత్తప్పం నత్థీతి భాయనాకారమత్తకమ్పి నత్థి. వీరియం నత్థీతి కాయికవీరియమత్తకమ్పి నత్థి. పఞ్ఞా నత్థీతి కమ్మస్సకతపఞ్ఞామత్తకమ్పి నత్థి. ఇణాదానస్మిం వదామీతి ఇణగ్గహణం వదామి. మా మం జఞ్ఞూతి మా మం జానాతు.

దాలిద్దియం దుక్ఖన్తి ధనదలిద్దభావో దుక్ఖం. కామలాభాభిజప్పినన్తి కామలాభం పత్థేన్తానం. పాపకమ్మవినిబ్బయోతి పాపకమ్మవడ్ఢకో. సంసప్పతీతి పరిప్ఫన్దతి. జానన్తి జానన్తో. యస్స విప్పటిసారజాతి యే అస్స విప్పటిసారతో జాతా. యోనిమఞ్ఞతరన్తి ఏకం తిరచ్ఛానయోనిం. దదం చిత్తం పసాదయన్తి చిత్తం పసాదేన్తో దదమానో.

కటగ్గాహోతి జయగ్గాహో, అనపరాధగ్గాహో హోతి. ఘరమేసినోతి ఘరావాసం పరియేసన్తస్స వసమానస్స వా. చాగో పుఞ్ఞం పవడ్ఢతీతి చాగోతి సఙ్ఖం గతం పుఞ్ఞం వడ్ఢతి. చాగా పుఞ్ఞన్తి వా పాఠో. పతిట్ఠితాతి పతిట్ఠితసద్ధా నామ సోతాపన్నస్స సద్ధా. హిరిమనోతి హిరిసమ్పయుత్తచిత్తో. నిరామిసం సుఖన్తి తీణి ఝానాని నిస్సాయ ఉప్పజ్జనకసుఖం. ఉపేక్ఖన్తి చతుత్థజ్ఝానుపేక్ఖం. ఆరద్ధవీరియోతి పరిపుణ్ణపగ్గహితవీరియో. ఝానాని ఉపసమ్పజ్జాతి చత్తారి ఝానాని పత్వా. ఏకోది నిపకో సతోతి ఏకగ్గచిత్తో కమ్మస్సకతఞాణసతీహి చ సమన్నాగతో.

ఏవం ఞత్వా యథాభూతన్తి ఏవం ఏత్తకం కారణం యథాసభావం జానిత్వా. సబ్బసంయోజనక్ఖయేతి నిబ్బానే. సబ్బసోతి సబ్బాకారేన. అనుపాదాయాతి అగ్గహేత్వా. సమ్మా చిత్తం విముచ్చతీతి ఇదం వుత్తం హోతి – సబ్బసంయోజనక్ఖయసఙ్ఖాతే నిబ్బానే సబ్బసో అనుపాదియిత్వా సమ్మా హేతునా నయేన మగ్గచిత్తం విముచ్చతి. ‘‘ఏతం ఞత్వా యథాభూతం, సబ్బసంయోజనక్ఖయ’’న్తిపి పాళియం లిఖితం, తస్స ఏతం సబ్బసంయోజనక్ఖయసఙ్ఖాతం నిబ్బానం యథాభూతం ఞత్వాతి అత్థో. పురిమపచ్ఛిమేహి పన సద్ధిం న ఘటీయతి.

తస్స సమ్మా విముత్తస్సాతి తస్స సమ్మా విముత్తస్స ఖీణాసవస్స. ఞాణం హోతీతి పచ్చవేక్ఖణఞాణం హోతి. తాదినోతి తంసణ్ఠితస్స. అకుప్పాతి అకుప్పారమ్మణత్తా కుప్పకారణానం కిలేసానఞ్చ అభావేన అకుప్పా. విముత్తీతి మగ్గవిముత్తిపి ఫలవిముత్తిపి. భవసంయోజనక్ఖయేతి భవసంయోజనక్ఖయసఙ్ఖాతే నిబ్బానే భవసంయోజనానఞ్చ ఖయన్తే ఉప్పన్నా. ఏతం ఖో పరమం ఞాణన్తి ఏతం మగ్గఫలఞాణం పరమఞాణం నామ. సుఖమనుత్తరన్తి ఏతదేవ మగ్గఫలసుఖం అనుత్తరం సుఖం నామ. ఆణణ్యముత్తమన్తి సబ్బేసం అణణానం ఖీణాసవో ఉత్తమఅణణో, తస్మా అరహత్తఫలం ఆణణ్యముత్తమన్తి అరహత్తఫలేన దేసనాయ కూటం గణ్హి. ఇమస్మిఞ్చ సుత్తే వట్టమేవ కథేత్వా గాథాసు వట్టవివట్టం కథితన్తి.