(౧౬) ౧. సద్ధమ్మవగ్గో
౧. పఠమసమ్మత్తనియామసుత్తవణ్ణనా
౧౫౧. చతుత్థస్స పఠమే అభబ్బో నియామం ఓక్కమితుం కుసలేసు ధమ్మేసు సమ్మత్తన్తి కుసలేసు ధమ్మేసు సమ్మత్తభూతం మగ్గనియామం ఓక్కమితుం అభబ్బో అభాజనం. కథం పరిభోతీతిఆదీసు ‘‘కిం కథా నామ ఏసా’’తి వదన్తో కథం పరిభోతి నామ. ‘‘కిం నామేస కథేతి, కిం అయం జానాతీ’’తి వదన్తో కథికం పరిభోతి నామ. ‘‘మయం కిం జానామ, కుతో అమ్హాకం ఏతం సోతుం బల’’న్తి వదన్తో అత్తానం పరిభోతి నామ. విపరియాయేన సుక్కపక్ఖో వేదితబ్బో.
౨. దుతియసమ్మత్తనియామసుత్తవణ్ణనా
౧౫౨. దుతియే అనఞ్ఞాతే అఞ్ఞాతమానీతి అవిఞ్ఞాతస్మింయేవ ‘‘విఞ్ఞాతమిదం మయా’’తి ఏవంమానీ.
౩. తతియసమ్మత్తనియామసుత్తవణ్ణనా
౧౫౩. తతియే మక్ఖీ ధమ్మం సుణాతీతి మక్ఖీ హుత్వా గుణమక్ఖనచిత్తేన ధమ్మం సుణాతి. ఉపారమ్భచిత్తోతి నిగ్గహారోపనచిత్తో. రన్ధగవేసీతి గుణరన్ధం గుణచ్ఛిద్దం గవేసన్తో.
౪. పఠమసద్ధమ్మసమ్మోససుత్తవణ్ణనా
౧౫౪. చతుత్థే న సక్కచ్చం ధమ్మం సుణన్తీతి ఓహితసోతా సుకతకారినో హుత్వా న సుణన్తి. న పరియాపుణన్తీతి యథాసుతం ధమ్మం వళఞ్జన్తాపి సక్కచ్చం న వళఞ్జేన్తి. పఞ్చమం ఉత్తానమేవ.
౬. తతియసద్ధమ్మసమ్మోససుత్తవణ్ణనా
౧౫౬. ఛట్ఠే అప్పటిసరణోతి అప్పతిట్ఠో. ఆచరియా హి సుత్తన్తస్స పటిసరణం నామ, తేసం అభావా అప్పటిసరణో హోతి. సేసమేత్థ హేట్ఠా వుత్తనయమేవ.
౭. దుక్కథాసుత్తవణ్ణనా
౧౫౭. సత్తమే పుగ్గలం ఉపనిధాయాతి తం తం పుగ్గలం ఉపనిక్ఖిపిత్వా, సక్ఖిం కత్వాతి అత్థో. కచ్ఛమానాయాతి కథియమానాయ. సేసమేత్థ అట్ఠమఞ్చ ఉత్తానత్థమేవాతి.
౯. ఉదాయీసుత్తవణ్ణనా
౧౫౯. నవమే అనుపుబ్బిం కథం కథేస్సామీతి దానానన్తరం సీలం, సీలానన్తరం సగ్గన్తి ఏవం దేసనానుపుబ్బిం కథం వా, యం యం సుత్తపదం వా గాథాపదం వా నిక్ఖిత్తం హోతి, తస్స తస్స అనురూపకథం కథేస్సామీతి చిత్తం ఉపట్ఠపేత్వా పరేసం ధమ్మో దేసేతబ్బో. పరియాయదస్సావీతి తస్స తస్స అత్థస్స తం తం కారణం దస్సేన్తో. కారణఞ్హి ఇధ పరియాయోతి వుత్తం. అనుద్దయతం పటిచ్చాతి ‘‘మహాసమ్బాధప్పత్తే సత్తే సమ్బాధతో మోచేస్సామీ’’తి అనుకమ్పం ఆగమ్మ. న ఆమిసన్తరోతి న ఆమిసహేతుకో, అత్తనో చతుపచ్చయలాభం అనాసీసన్తోతి అత్థో. అత్తానఞ్చ పరఞ్చ అనుపహచ్చాతి అత్తుక్కంసనపరవమ్భనాదివసేన అత్తానఞ్చ పరఞ్చ గుణుపఘాతేన అనుపహన్త్వా.
౧౦. దుప్పటివినోదయసుత్తవణ్ణనా
౧౬౦. దసమే దుప్పటివినోదయాతి యాని హస్సాదీని కిచ్చాని నిప్ఫాదేతుం ఠానాని ఉప్పన్నాని హోన్తి, తేసు మత్థకం అసమ్పత్తేసు అన్తరాయేవ దున్నీహారా దువిక్ఖమ్భయా హోన్తి. పటిభానన్తి కథేతుకామతా వుచ్చతి. ఇమాని పఞ్చ దుప్పటివినోదయాని, న సుప్పటివినోదయాని. ఉపాయేన పన కారణేన అనురూపాహి పచ్చవేక్ఖణఅనుసాసనాదీహి సక్కా పటివినోదేతున్తి.
సద్ధమ్మవగ్గో పఠమో.