౫. ముణ్డరాజవగ్గో

౧. ఆదియసుత్తవణ్ణనా

౪౧. పఞ్చమస్స పఠమే భోగానం ఆదియాతి భోగానం ఆదాతబ్బకారణాని. ఉట్ఠానవీరియాధిగతేహీతి ఉట్ఠానసఙ్ఖాతేన వీరియేన అధిగతేహి. బాహాబలపరిచితేహీతి బాహుబలేన సఞ్చితేహి. సేదావక్ఖిత్తేహీతి సేదం అవక్ఖిపేత్వా ఉప్పాదితేహి. ధమ్మికేహీతి ధమ్మయుత్తేహి. ధమ్మలద్ధేహీతి దసకుసలకమ్మం అకోపేత్వా లద్ధేహి. పీణేతీతి పీణితం థూలం కరోతి. సేసమేత్థ చతుక్కనిపాతే వుత్తనయేనేవ వేదితబ్బం. దుతియం ఉత్తానత్థమేవ.

౩. ఇట్ఠసుత్తవణ్ణనా

౪౩. తతియే ఆయుసంవత్తనికా పటిపదాతి దానసీలాదికా పుఞ్ఞపటిపదా. సేసేసుపి ఏసేవ నయో. అత్థాభిసమయాతి అత్థస్స అభిసమాగమేన, అత్థప్పటిలాభేనాతి వుత్తం హోతి.

౪. మనాపదాయీసుత్తవణ్ణనా

౪౪. చతుత్థే ఉగ్గోతి గుణేహి ఉగ్గతత్తా ఏవంలద్ధనామో. సాలపుప్ఫకం ఖాదనీయన్తి చతుమధురయోజితేన సాలిపిట్ఠేన కతం సాలపుప్ఫసదిసం ఖాదనీయం. తఞ్హి పఞ్ఞాయమానవణ్టపత్తకేసరం కత్వా జీరకాదిసమ్భారయుత్తే సప్పిమ్హి పచిత్వా సప్పిం వినివత్తేత్వా కోలుమ్బే పూరేత్వా గన్ధవాసం గాహాపేత్వా పిదహిత్వా లఞ్ఛేత్వా ఠపితం హోతి. తం సో యాగుం పివిత్వా నిసిన్నస్స భగవతో అన్తరభత్తే దాతుకామో ఏవమాహ. పటిగ్గహేసి భగవాతి దేసనామత్తమేతం, ఉపాసకో పన తం భగవతో చ పఞ్చన్నఞ్చ భిక్ఖుసతానం అదాసి. యథా చ తం, ఏవం సూకరమంసాదీనిపి. తత్థ సమ్పన్నకోలకన్తి సమ్పన్నబదరం. సూకరమంసన్తి మధురరసేహి బదరేహి సద్ధిం జీరకాదిసమ్భారేహి యోజేత్వా పక్కం ఏకసంవచ్ఛరికసూకరమంసం. నిబ్బత్తతేలకన్తి వినివత్తితతేలం. నాలియసాకన్తి సాలిపిట్ఠేన సద్ధిం మద్దిత్వా జీరకాదిసంయుత్తే సప్పిమ్హి పచిత్వా చతుమధురేన యోజేత్వా వాసం గాహాపేత్వా ఠపితం నాలియసాకం. నేతం భగవతో కప్పతీతి ఏత్థ అకప్పియం ఉపాదాయ కప్పియమ్పి న కప్పతీతి వుత్తం, సేట్ఠి పన సబ్బమ్పి తం ఆహరాపేత్వా రాసిం కత్వా యం యం అకప్పియం, తం తం అన్తరాపణం పహిణిత్వా కప్పియం ఉపభోగపరిభోగభణ్డం అదాసి. చన్దనఫలకం నాతిమహన్తం దీఘతో అడ్ఢతేయ్యరతనం, తిరియం దియడ్ఢరతనం, సారవరభణ్డత్తా పన మహగ్ఘం అహోసి. భగవా తం పటిగ్గహేత్వా ఖణ్డాఖణ్డికం ఛేదాపేత్వా భిక్ఖూనం అఞ్జనపిసనత్థాయ దాపేసి.

ఉజ్జుభూతేసూతి కాయవాచాచిత్తేహి ఉజుకేసు. ఛన్దసాతి పేమేన. చత్తన్తిఆదీసు పరిచ్చాగవసేన చత్తం. ముత్తచాగతాయ ముత్తం. అనపేక్ఖచిత్తతాయ చిత్తేన న ఉగ్గహితన్తి అనుగ్గహీతం. ఖేత్తూపమేతి విరుహనట్ఠేన ఖేత్తసదిసే.

అఞ్ఞతరం మనోమయన్తి సుద్ధావాసేసు ఏకం ఝానమనేన నిబ్బత్తం దేవకాయం. యథాధిప్పాయోతి యథాజ్ఝాసయో. ఇమినా కిం పుచ్ఛతి? తస్స కిర మనుస్సకాలే అరహత్తత్థాయ అజ్ఝాసయో అహోసి, తం పుచ్ఛామీతి పుచ్ఛతి. దేవపుత్తోపి అరహత్తం పత్తతాయ తగ్ఘ మే భగవా యథాధిప్పాయోతి ఆహ. యత్థ యత్థూపపజ్జతీతి తీసు వా కులసమ్పత్తీసు ఛసు వా కామసగ్గేసు యత్థ యత్థ ఉప్పజ్జతి, తత్థ తత్థ దీఘాయు యసవా హోతీతి. పఞ్చమం చతుక్కనిపాతే వుత్తనయేనేవ వేదితబ్బం. ఛట్ఠసత్తమాని ఉత్తానత్థానేవ.

౮. అలబ్భనీయఠానసుత్తవణ్ణనా

౪౮. అట్ఠమే అలబ్భనీయానీతి అలద్ధబ్బాని, న సక్కా లభితుం. ఠానానీతి కారణాని. జరాధమ్మం మా జీరీతి యం మయ్హం జరాసభావం, తం మా జీరతు. సేసపదేసుపి ఏసేవ నయో. నచ్ఛాదేయ్యాతి న రుచ్చేయ్య. అబ్బుహీతి నీహరి.

యతోతి యస్మిం కాలే. ఆపదాసూతి ఉపద్దవేసు. న వేధతీతి న కమ్పతి నానుసోచతి. అత్థవినిచ్ఛయఞ్ఞూతి కారణత్థవినిచ్ఛయే కుసలో. పురాణన్తి నిబ్బికారతాయ పోరాణకమేవ. జప్పేనాతి వణ్ణభణనేన. మన్తేనాతి మహానుభావమన్తపరివత్తనేన. సుభాసితేనాతి సుభాసితకథనేన. అనుప్పదానేనాతి సతస్స వా సహస్సస్స వా దానేన. పవేణియా వాతి కులవంసేన వా, ‘‘ఇదం అమ్హాకం పవేణియా ఆచిణ్ణం, ఇదం అనాచిణ్ణ’’న్తి ఏవం పవేణికథనేనాతి అత్థో. యథా యథా యత్థ లభేథ అత్థన్తి ఏతేసు జప్పాదీసు యేన యేన యత్థ యత్థ ఠానే జరాధమ్మాదీనం అజీరణతాదిఅత్థం లభేయ్య. తథా తథా తత్థ పరక్కమేయ్యాతి తేన తేన తస్మిం తస్మిం ఠానే పరక్కమం కరేయ్య. కమ్మం దళ్హన్తి వట్టగామికమ్మం మయా థిరం కత్వా ఆయూహితం, స్వాహం ఇదాని కిన్తి కరోమీతి ఏవం పచ్చవేక్ఖిత్వా అధివాసేయ్యాతి.

౯. కోసలసుత్తవణ్ణనా

౪౯. నవమే ఉపకణ్ణకేతి కణ్ణమూలే. దుమ్మనోతి దుట్ఠుమనో. పత్తక్ఖన్ధోతి పతితక్ఖన్ధో. పజ్ఝాయన్తోతి చిన్తయన్తో. అప్పటిభానోతి నిప్పటిభానో హుత్వా. సేసం హేట్ఠా వుత్తనయమేవ.

౧౦. నారదసుత్తవణ్ణనా

౫౦. దసమే అజ్ఝోముచ్ఛితోతి అధిఓముచ్ఛితో గిలిత్వా పరినిట్ఠపేత్వా గహణసభావాయ అతిరేకముచ్ఛాయ తణ్హాయ సమన్నాగతో. మహచ్చా రాజానుభావేనాతి మహతా రాజానుభావేన, అట్ఠారసహి సేనీహి పరివారితో మహతియా రాజిద్ధియా పాయాసీతి అత్థో. తగ్ఘాతి ఏకంసత్థే నిపాతో, ఏకంసేనేవ సోకసల్లహరణోతి అత్థో. ఇతి రాజా ఇమం ఓవాదం సుత్వా తస్మిం ఠితో ధమ్మేన సమేన రజ్జం కారేత్వా సగ్గపరాయణో అహోసి.

ముణ్డరాజవగ్గో పఞ్చమో.