౩. అసుభసుత్తవణ్ణనా
౧౬౩. తతియే అసుభానుపస్సీ కాయే విహరతీతి అత్తనో కరజకాయే ‘‘యథా ఏతం, తథా ఇద’’న్తి ఇమినా నయేన బహిద్ధా దిట్ఠానం దసన్నం అసుభానం ఉపసంహరణవసేన అసుభానుపస్సీ విహరతి, అత్తనో కాయం అసుభతో పటికూలతో ఞాణేన పస్సతీతి అత్థో. ఆహారే పటికూలసఞ్ఞీతి నవన్నం పాటికుల్యానం వసేన కబళీకారాహారే పటికూలసఞ్ఞీ. సబ్బలోకే అనభిరతిసఞ్ఞీతి సబ్బస్మిమ్పి తేధాతుకే లోకసన్నివాసే అనభిరతాయ ఉక్కణ్ఠితసఞ్ఞాయ సమన్నాగతో. సబ్బసఙ్ఖారేసు అనిచ్చానుపస్సీతి సబ్బేపి తేభూమకసఙ్ఖారే అనిచ్చతో అనుపస్సన్తో. మరణసఞ్ఞాతి మరణం ఆరబ్భ ఉప్పన్నసఞ్ఞా. అజ్ఝత్తం సూపట్ఠితా హోతీతి నియకజ్ఝత్తే సుట్ఠు ఉపట్ఠితా హోతి. ఏత్తావతా బలవవిపస్సనా కథితా. సేఖబలానీతి సిక్ఖనకానం బలాని. సేసమేత్థ పాళివసేన ఉత్తానమేవ. ‘‘అసుభానుపస్సీ’’తిఆదీని పన దుక్ఖాయ పటిపదాయ దస్సనత్థం వుత్తాని, పఠమజ్ఝానాదీని సుఖాయ. అసుభాదీని హి పటికూలారమ్మణాని, తేసు పన పకతియావ సమ్పియాయమానం చిత్తం అల్లీయతి. తస్మా తాని భావేన్తో దుక్ఖపటిపదం పటిపన్నో నామ హోతి. పఠమజ్ఝానాదీని పణీతసుఖాని, తస్మా తాని పటిపన్నో సుఖపటిపదం పటిపన్నో నామ హోతి.
అయం పనేత్థ సబ్బసాధారణా ఉపమా – సఙ్గామావచరపురిసో హి ఫలకకోట్ఠకం కత్వా పఞ్చావుధాని సన్నయ్హిత్వా సఙ్గామం పవిసతి, సో అన్తరా విస్సమితుకామో ఫలకకోట్ఠకం పవిసిత్వా విస్సమతి చేవ పానభోజనాదీని చ పటిసేవతి. తతో పున సఙ్గామం పవిసిత్వా కమ్మం కరోతి. తత్థ సఙ్గామో వియ కిలేససఙ్గామో దట్ఠబ్బో, ఫలకకోట్ఠకో వియ పఞ్చనిస్సయబలాని, సఙ్గామపవిసనపురిసో వియ యోగావచరో, పఞ్చావుధసన్నాహో వియ విపస్సనాపఞ్చమాని ఇన్ద్రియాని, సఙ్గామం పవిసనకాలో వియ విపస్సనాయ కమ్మకరణకాలో, విస్సమితుకామస్స ఫలకకోట్ఠకం పవిసిత్వా విస్సమనపానభోజనాని పటిసేవనకాలో వియ విపస్సనాయ కమ్మం కరోన్తస్స చిత్తుప్పాదస్స నిరస్సాదక్ఖణే పఞ్చ బలాని నిస్సాయ చిత్తం సమ్పహంసనకాలో, విస్సమిత్వా ఖాదిత్వా పివిత్వా చ పున సఙ్గామస్స పవిసనకాలో వియ పఞ్చహి బలేహి చిత్తం సమ్పహంసేత్వా పున విపస్సనాయ కమ్మం కరోన్తస్స వివట్టేత్వా అరహత్తగ్గహణకాలో వేదితబ్బో. ఇమస్మిం పన సుత్తే బలాని చేవ ఇన్ద్రియాని చ మిస్సకానేవ కథితానీతి.