(౧౬) ౧. ఇన్ద్రియవగ్గో

౧. ఇన్ద్రియసుత్తాదివణ్ణనా

౧౫౧. చతుత్థస్స పఠమే సద్ధాధురేన ఇన్దట్ఠం కరోతీతి సద్ధిన్ద్రియం. సేసేసుపి ఏసేవ నయో. దుతియే అస్సద్ధియే అకమ్పనట్ఠేన సద్ధాబలం. సేసేసుపి ఏసేవ నయో. తతియే అనవజ్జబలన్తి నిద్దోసబలం. సఙ్గహబలన్తి సఙ్గణ్హితబ్బయుత్తకానం సఙ్గణ్హనబలం. చతుత్థపఞ్చమాని ఉత్తానానేవ.

౬. కప్పసుత్తవణ్ణనా

౧౫౬. ఛట్ఠే సంవట్టతీతి ఏత్థ తయో సంవట్టా ఆపోసంవట్టో, తేజోసంవట్టో, వాయోసంవట్టోతి. తిస్సో సంవట్టసీమా ఆభస్సరా, సుభకిణ్హా, వేహప్ఫలాతి. యదా కప్పో తేజేన సంవట్టతి, ఆభస్సరతో హేట్ఠా అగ్గినా డయ్హతి. యదా ఆపేన సంవట్టతి, సుభకిణ్హతో హేట్ఠా ఉదకేన విలీయతి. యదా వాతేన సంవట్టతి, వేహప్ఫలతో హేట్ఠా వాతేన విద్ధంసతి. విత్థారతో పన సదాపి ఏకం బుద్ధక్ఖేత్తం వినస్సతి. అయమేత్థ సఙ్ఖేపో, విత్థారకథా పన విసుద్ధిమగ్గే (విసుద్ధి. ౨.౪౦౩-౪౦౪ ఆదయో) వుత్తనయేనేవ వేదితబ్బా.

౭. రోగసుత్తవణ్ణనా

౧౫౭. సత్తమే విఘాతవాతి మహిచ్ఛాపచ్చయేన విఘాతేన దుక్ఖేన సమన్నాగతో. అసన్తుట్ఠోతి చతూసు పచ్చయేసు తీహి సన్తోసేహి అసన్తుట్ఠో. అనవఞ్ఞప్పటిలాభాయాతి పరేహి అనవజాననస్స పటిలాభత్థాయ. లాభసక్కారసిలోకప్పటిలాభాయాతి సుసఙ్ఖతచతుపచ్చయసఙ్ఖాతస్స లాభసక్కారస్స చేవ వణ్ణభణనసఙ్ఖాతస్స సిలోకస్స చ పటిలాభత్థాయ. సఙ్ఖాయ కులాని ఉపసఙ్కమతీతి ‘‘ఇతి మం ఏతే జానిస్సన్తీ’’తి జాననత్థాయ కులాని ఉపసఙ్కమతి. సేసపదేసుపి ఏసేవ నయో.

౮. పరిహానిసుత్తవణ్ణనా

౧౫౮. అట్ఠమే గమ్భీరేసూతి అత్థగమ్భీరేసు. ఠానాఠానేసూతి కారణాకారణేసు. న కమతీతి నావగాహతి నప్పవత్తతి. పఞ్ఞాచక్ఖూతి ఏత్థ ఉగ్గహపరిపుచ్ఛాపఞ్ఞాపి వట్టతి, సమ్మసనప్పటివేధపఞ్ఞాపి వట్టతియేవ.

౯. భిక్ఖునీసుత్తవణ్ణనా

౧౫౯. నవమే ఏహి త్వన్తి థేరే పటిబద్ధచిత్తా తం పహిణితుం ఏవమాహ. ససీసం పారుపిత్వాతి సహ సీసేన కాయం పారుపిత్వా. మఞ్చకే నిపజ్జీతి వేగేన మఞ్చకం పఞ్ఞాపేత్వా తత్థ నిపజ్జి. ఏతదవోచాతి తస్సాకారం సల్లక్ఖేత్వా లోభప్పహానత్థాయ సణ్హేనేవ అసుభకథం కథేతుం ఏతం అవోచ. ఆహారసమ్భూతోతి ఆహారేన సమ్భూతో ఆహారం నిస్సాయ వడ్ఢితో. ఆహారం నిస్సాయ ఆహారం పజహతీతి పచ్చుప్పన్నం కబళీకారాహారం నిస్సాయ తం ఏవం యోనిసో సేవమానో పుబ్బకమ్మసఙ్ఖాతం ఆహారం పజహతి. పచ్చుప్పన్నేపి పన కబళీకారాహారే నికన్తితణ్హా పజహితబ్బా.

తణ్హం పజహతీతి ఇదాని ఏవం పవత్తం పచ్చుప్పన్నతణ్హం నిస్సాయ వట్టమూలికం పుబ్బతణ్హం పజహతి. అయం పన పచ్చుప్పన్నతణ్హా కుసలా అకుసలాతి? అకుసలా. సేవితబ్బా న సేవితబ్బాతి? సేవితబ్బా. పటిసన్ధిం ఆకడ్ఢతి నాకడ్ఢతీతి? నాకడ్ఢతి. ఏతిస్సాపి పన పచ్చుప్పన్నాయ సేవితబ్బతణ్హాయ నికన్తి పజహితబ్బాయేవ. సో హి నామ ఆయస్మా ఆసవానం ఖయా ఉపసమ్పజ్జ విహరిస్సతి, కిమఙ్గం పనాహన్తి ఏత్థ కిమఙ్గం పనాతి కారణపరివితక్కనమేతం. ఇదం వుత్తం హోతి – సో ఆయస్మా అరహత్తఫలం సచ్ఛికత్వా విహరిస్సతి, అహం కేన కారణేన న సచ్ఛికత్వా విహరిస్సామి. సోపి హి ఆయస్మా సమ్మాసమ్బుద్ధస్సేవ పుత్తో, అహమ్పి సమ్మాసమ్బుద్ధస్సేవ పుత్తో, మయ్హమ్పేతం ఉప్పజ్జిస్సతీతి. మానం నిస్సాయాతి ఇదం ఏవం ఉప్పన్నసేవితబ్బమానం నిస్సాయ. మానం పజహతీతి వట్టమూలకం పుబ్బమానం పజహతి. యం నిస్సాయ పనేస తం పజహతి, సోపి తణ్హా వియ అకుసలో చేవ సేవితబ్బో చ, నో చ పటిసన్ధిం ఆకడ్ఢతి. నికన్తి పన తస్మిమ్పి పజహితబ్బావ.

సేతుఘాతో వుత్తో భగవతాతి పదఘాతో పచ్చయఘాతో బుద్ధేన భగవతా కథితో. ఇతి ఇమేహి చతూహి అఙ్గేహి థేరే దేసనం వినివట్టేన్తే తస్సా భిక్ఖునియా థేరం ఆరబ్భ ఉప్పన్నో ఛన్దరాగో అపగఞ్ఛి. సాపి థేరం ఖమాపేతుం అచ్చయం దేసేసి, థేరోపిస్సా పటిగ్గణ్హి. తం దస్సేతుం అథ ఖో సా భిక్ఖునీతిఆది వుత్తం.

౧౦. సుగతవినయసుత్తవణ్ణనా

౧౬౦. దసమే దుగ్గహితన్తి ఉప్పటిపాటియా గహితం. పరియాపుణన్తీతి వళఞ్జేన్తి కథేన్తి. పదబ్యఞ్జనేహీతి ఏత్థ పదమేవ అత్థస్స బ్యఞ్జనతో బ్యఞ్జనన్తి వుత్తం. దున్నిక్ఖిత్తస్సాతి దుట్ఠు నిక్ఖిత్తస్స ఉప్పటిపాటియా ఠపితస్స. అత్థోపి దున్నయో హోతీతి అట్ఠకథా నీహరిత్వా కథేతుం న సక్కా హోతి. ఛిన్నమూలకోతి మూలభూతానం భిక్ఖూనం ఉపచ్ఛిన్నత్తా ఛిన్నమూలకో. అప్పటిసరణోతి అప్పతిట్ఠో. బాహులికాతి పచ్చయబాహుల్లాయ పటిపన్నా. సాథలికాతి తిస్సో సిక్ఖా సిథిలగ్గహణేన గణ్హనకా. ఓక్కమనే పుబ్బఙ్గమాతి పఞ్చ నీవరణాని అవగమనతో ఓక్కమనన్తి వుచ్చన్తి, తత్థ పుబ్బఙ్గమాతి అత్థో. పవివేకేతి తివిధే వివేకే. నిక్ఖిత్తధురాతి నిబ్బీరియా. ఇమినా నయేన పన సబ్బత్థ అత్థో వేదితబ్బో.

ఇన్ద్రియవగ్గో పఠమో.