౨. దుతియఉరువేలసుత్తవణ్ణనా

౨౨. దుతియే సమ్బహులాతి బహుకా. బ్రాహ్మణాతి హుహుక్కజాతికేన బ్రాహ్మణేన సద్ధిం ఆగతా బ్రాహ్మణా. జిణ్ణాతి జరాజిణ్ణా. వుడ్ఢాతి వయోవుద్ధా. మహల్లకాతి జాతిమహల్లకా. అద్ధగతాతి తయో వయే అద్ధే అతిక్కన్తా. సుతమేతన్తి అమ్హేహి సుతం ఏతం. తయిదం భో, గోతమ, తథేవాతి భో, గోతమ, ఏతం అమ్హేహి సుతకారణం తథా ఏవ. తయిదం భో, గోతమ, న సమ్పన్నమేవాతి తం ఏతం అభివాదనాదిఅకరణం అననుచ్ఛవికమేవ.

అకాలవాదీతిఆదీసు అకాలే వదతీతి అకాలవాదీ. అసభావం వదతీతి అభూతవాదీ. అనత్థం వదతి, నో అత్థన్తి అనత్థవాదీ. అధమ్మం వదతి, నో ధమ్మన్తి అధమ్మవాదీ. అవినయం వదతి, నో వినయన్తి అవినయవాదీ. అనిధానవతిం వాచం భాసితాతి న హదయే నిధేతబ్బయుత్తకం వాచం భాసితా. అకాలేనాతి కథేతుం అయుత్తకాలేన. అనపదేసన్తి అపదేసరహితం, సాపదేసం సకారణం కత్వా న కథేతి. అపరియన్తవతిన్తి పరియన్తరహితం, న పరిచ్ఛేదం దస్సేత్వా కథేతి. అనత్థసంహితన్తి న లోకియలోకుత్తరఅత్థనిస్సితం కత్వా కథేతి. బాలో థేరోత్వేవ సఙ్ఖం గచ్ఛతీతి అన్ధబాలో థేరోతి సఙ్ఖం గచ్ఛతి.

కాలవాదీతిఆదీని వుత్తపటిపక్ఖవసేన వేదితబ్బాని. పణ్డితో థేరోత్వేవ సఙ్ఖం గచ్ఛతీతి పణ్డిచ్చేన సమన్నాగతత్తా పణ్డితో, థిరభావప్పత్తియా థేరోతి సఙ్ఖం గచ్ఛతి.

బహుస్సుతో హోతీతి బహుం అస్స సుతం హోతి, నవఙ్గం సత్థుసాసనం పాళిఅనుసన్ధిపుబ్బాపరవసేన ఉగ్గహితం హోతీతి అత్థో. సుతధరోతి సుతస్స ఆధారభూతో. యస్స హి ఇతో గహితం ఇతో పలాయతి, ఛిద్దఘటే ఉదకం వియ న తిట్ఠతి, పరిసమజ్ఝే ఏకసుత్తం వా జాతకం వా కథేతుం వా వాచేతుం వా న సక్కోతి, అయం న సుతధరో నామ. యస్స పన ఉగ్గహితం బుద్ధవచనం ఉగ్గహితకాలసదిసమేవ హోతి, దసపి వీసతిపి వస్సాని సజ్ఝాయం అకరోన్తస్స నేవ నస్సతి, అయం సుతధరో నామ. సుతసన్నిచయోతి సుతస్స సన్నిచయభూతో. యస్స హి సుతం హదయమఞ్జూసాయ సన్నిచితం సిలాయ లేఖా వియ సువణ్ణపత్తే పక్ఖిత్తసీహవసా వియ చ తిట్ఠతి, అయం సుతసన్నిచయో నామ. ధాతాతి ధాతా పగుణా. ఏకచ్చస్స హి ఉగ్గహితబుద్ధవచనం ధాతం పగుణం నిచ్చలికం న హోతి, ‘‘అసుకం సుత్తం వా జాతకం వా కథేహీ’’తి వుత్తే ‘‘సజ్ఝాయిత్వా సంసన్దిత్వా సమనుగ్గాహిత్వా జానిస్సామీ’’తి వదతి. ఏకచ్చస్స ధాతం పగుణం భవఙ్గసోతసదిసం హోతి, ‘‘అసుకం సుత్తం వా జాతకం వా కథేహీ’’తి వుత్తే ఉద్ధరిత్వా తమేవ కథేతి. తం సన్ధాయ వుత్తం ‘‘ధాతా’’తి. వచసా పరిచితాతి సుత్తదసక-వగ్గదసకపణ్ణాసదసకవసేన వాచాయ సజ్ఝాయితా. మనసానుపేక్ఖితాతి చిత్తేన అనుపేక్ఖితా. యస్స వాచాయ సజ్ఝాయితం బుద్ధవచనం మనసా చిన్తేన్తస్స తత్థ తత్థ పాకటం హోతి, మహాదీపం జాలేత్వా ఠితస్స రూపగతం వియ పఞ్ఞాయతి, తం సన్ధాయేతం వుత్తం. దిట్ఠియా సుప్పటివిద్ధాతి అత్థతో చ కారణతో చ పఞ్ఞాయ సుప్పటివిద్ధా.

ఆభిచేతసికానన్తి అభిచేతోతి అభిక్కన్తం విసుద్ధం చిత్తం వుచ్చతి, అధిచిత్తం వా, అభిచేతసి జాతాని ఆభిచేతసికాని, అభిచేతోసన్నిస్సితానీతి వా ఆభిచేతసికాని. దిట్ఠధమ్మసుఖవిహారానన్తి దిట్ఠధమ్మే సుఖవిహారానం. దిట్ఠధమ్మోతి పచ్చక్ఖో అత్తభావో వుచ్చతి, తత్థ సుఖవిహారభూతానన్తి అత్థో. రూపావచరజ్ఝానానమేతం అధివచనం. తాని హి అప్పేత్వా నిసిన్నా ఝాయినో ఇమస్మింయేవ అత్తభావే అసంకిలిట్ఠనేక్ఖమ్మసుఖం విన్దన్తి, తస్మా ‘‘దిట్ఠధమ్మసుఖవిహారానీ’’తి వుచ్చతి. నికామలాభీతి నికామేన లాభీ, అత్తనో ఇచ్ఛావసేన లాభీ, ఇచ్ఛితిచ్ఛితక్ఖణే సమాపజ్జితుం సమత్థోతి వుత్తం హోతి. అకిచ్ఛలాభీతి సుఖేనేవ పచ్చనీకధమ్మే విక్ఖమ్భేత్వా సమాపజ్జితుం సమత్థోతి వుత్తం హోతి. అకసిరలాభీతి అకసిరానం లాభీ విపులానం, యథాపరిచ్ఛేదేన వుట్ఠాతుం సమత్థోతి వుత్తం హోతి. ఏకచ్చో హి లాభీయేవ హోతి, న పన ఇచ్ఛితిచ్ఛితక్ఖణే సక్కోతి సమాపజ్జితుం. ఏకచ్చో సక్కోతి తథాసమాపజ్జితుం, పారిపన్థికే చ పన కిచ్ఛేన విక్ఖమ్భేతి. ఏకచ్చో తథా చ సమాపజ్జతి, పారిపన్థికే చ అకిచ్ఛేనేవ విక్ఖమ్భేతి, న సక్కోతి నాళికయన్తం వియ యథాపరిచ్ఛేదేయేవ వుట్ఠాతుం. యస్స పన అయం తివిధాపి సమ్పదా అత్థి, సో ‘‘అకిచ్ఛలాభీ అకసిరలాభీ’’తి వుచ్చతి. ఆసవానం ఖయాతిఆదీని వుత్తత్థానేవ. ఏవమిధ సీలమ్పి బాహుసచ్చమ్పి ఖీణాసవస్సేవ సీలం బాహుసచ్చఞ్చ, ఝానానిపి ఖీణాసవస్సేవ వళఞ్జనకజ్ఝానాని కథితాని. ‘‘ఆసవానం ఖయా’’తిఆదీహి పన అరహత్తం కథితం. ఫలేన చేత్థ మగ్గకిచ్చం పకాసితన్తి వేదితబ్బం.

ఉద్ధతేనాతి ఉద్ధచ్చసహగతేన. సమ్ఫన్తి పలాపకథం. అసమాహితసఙ్కప్పోతి అట్ఠపితసఙ్కప్పో. మగోతి మగసదిసో. ఆరాతి దూరే. థావరేయ్యమ్హాతి థావరభావతో. పాపదిట్ఠీతి లామకదిట్ఠి. అనాదరోతి ఆదరరహితో. సుతవాతి సుతేన ఉపగతో. పటిభానవాతి దువిధేన పటిభానేన సమన్నాగతో. పఞ్ఞాయత్థం విపస్సతీతి సహవిపస్సనాయ మగ్గపఞ్ఞాయ చతున్నం సచ్చానం అత్థం వినివిజ్ఝిత్వా పస్సతి. పారగూ సబ్బధమ్మానన్తి సబ్బేసం ఖన్ధాదిధమ్మానం పారం గతో, అభిఞ్ఞాపారగూ, పరిఞ్ఞాపారగూ, పహానపారగూ, భావనాపారగూ, సచ్ఛికిరియాపారగూ, సమాపత్తిపారగూతి ఏవం ఛబ్బిధేన పారగమనేన సబ్బధమ్మానం పారం పరియోసానం గతో. అఖిలోతి రాగఖిలాదివిరహితో. పటిభానవాతి దువిధేనేవ పటిభానేన సమన్నాగతో. బ్రహ్మచరియస్స కేవలీతి సకలబ్రహ్మచరియో. సేసమేత్థ ఉత్తానమేవాతి.