౧. సబ్రహ్మకసుత్తవణ్ణనా

౩౧. చతుత్థస్స పఠమే అజ్ఝాగారేతి సకే ఘరే. పూజితా హోన్తీతి యం ఘరే అత్థి, తేన పటిజగ్గితా గోపితా హోన్తి. ఇతి మాతాపితుపూజకాని కులాని మాతాపితూహి సబ్రహ్మకానీతి పకాసేత్వా ఇదాని నేసం సపుబ్బాచరియకాదిభావం పకాసేన్తో సపుబ్బాచరియకానీతిఆదిమాహ. తత్థ బ్రహ్మాతిఆదీని తేసం బ్రహ్మాదిభావసాధనత్థం వుత్తాని. బహుకారాతి పుత్తానం బహూపకారా. ఆపాదకాతి జీవితస్స ఆపాదకా. పుత్తకానం హి మాతాపితూహి జీవితం ఆపాదితం పాలితం ఘటితం అనుప్పబన్ధేన పవత్తితం. పోసకాతి హత్థపాదే వడ్ఢేత్వా హదయలోహితం పాయేత్వా పోసేతారో. ఇమస్స లోకస్స దస్సేతారోతి పుత్తానం హి ఇమస్మిం లోకే ఇట్ఠానిట్ఠారమ్మణస్స దస్సనం నామ మాతాపితరో నిస్సాయ జాతన్తి ఇమస్స లోకస్స దస్సేతారో నామ.

బ్రహ్మాతి మాతాపితరోతి సేట్ఠాధివచనం. యథా బ్రహ్మునో చతస్సో భావనా అవిజహితా హోన్తి మేత్తా కరుణా ముదితా ఉపేక్ఖాతి, ఏవమేవ మాతాపితూనం పుత్తకేసు చతస్సో భావనా అవిజహితా హోన్తి. తా తస్మిం తస్మిం కాలే వేదితబ్బా – కుచ్ఛిగతస్మిం హి దారకే ‘‘కదా ను ఖో పుత్తకం అరోగం పరిపుణ్ణఙ్గపచ్చఙ్గం పస్సిస్సామా’’తి మాతాపితూనం మేత్తచిత్తం ఉప్పజ్జతి. యదా పనేస మన్దో ఉత్తానసేయ్యకో ఊకాహి వా మఙ్కులాదీహి పాణకేహి దట్ఠో దుక్ఖసేయ్యాయ వా పన పీళితో పరోదతి విరవతి, తదాస్స సద్దం సుత్వా మాతాపితూనం కారుఞ్ఞం ఉప్పజ్జతి, ఆధావిత్వా విధావిత్వా కీళనకాలే పన లోభనీయవయస్మిం వా ఠితకాలే దారకం ఓలోకేత్వా మాతాపితూనం చిత్తం సప్పిమణ్డే పక్ఖిత్తసతవిహతకప్పాసపిచుపటలం వియ ముదుకం హోతి ఆమోదితం పమోదితం, తదా తేసం ముదితా లబ్భతి. యదా పనేస పుత్తో దారాభరణం పచ్చుపట్ఠాపేత్వా పాటియేక్కం అగారం అజ్ఝావసతి, తదా మాతాపితూనం ‘‘సక్కోతి దాని నో పుత్తకో అత్తనో ధమ్మతాయ యాపేతు’’న్తి మజ్ఝత్తభావో ఉప్పజ్జతి, తస్మిం కాలే ఉపేక్ఖా లబ్భతీతి ఇమినా కారణేన ‘‘బ్రహ్మాతి మాతాపితరో’’తి వుత్తం.

పుబ్బాచరియాతి వుచ్చరేతి మాతాపితరో హి జాతకాలతో పట్ఠాయ ‘‘ఏవం నిసీద, ఏవం తిట్ఠ, ఏవం గచ్ఛ, ఏవం సయ, ఏవం ఖాద, ఏవం భుఞ్జ, అయం తే, తాతాతి వత్తబ్బో, అయం భాతికాతి, అయం భగినీతి, ఇదం నామ కాతుం వట్టతి, ఇదం న వట్టతి, అసుకం నామ ఉపసఙ్కమితుం వట్టతి, అసుకం న వట్టతీ’’తి గాహాపేన్తి సిక్ఖాపేన్తి. అథాపరభాగే అఞ్ఞే ఆచరియా హత్థిసిప్పఅస్ససిప్పరథసిప్పధనుసిప్పథరుసిప్పముద్దాగణనాదీని సిక్ఖాపేన్తి. అఞ్ఞో సరణాని దేతి, అఞ్ఞో సీలేసు పతిట్ఠాపేతి, అఞ్ఞో పబ్బాజేతి, అఞ్ఞో బుద్ధవచనం ఉగ్గణ్హాపేతి, అఞ్ఞో ఉపసమ్పాదేతి, అఞ్ఞో సోతాపత్తిమగ్గాదీని పాపేతి. ఇతి సబ్బేపి తే పచ్ఛాచరియా నామ హోన్తి, మాతాపితరో పన సబ్బపఠమా, తేనాహ – ‘‘పుబ్బాచరియాతి వుచ్చరే’’తి. తత్థ వుచ్చరేతి వుచ్చన్తి కథియన్తి. ఆహునేయ్యా చ పుత్తానన్తి పుత్తానం ఆహుతం పాహుతం అభిసఙ్ఖతం అన్నపానాదిం అరహన్తి, అనుచ్ఛవికా తం పటిగ్గహేతుం. తస్మా ‘‘ఆహునేయ్యా చ పుత్తాన’’న్తి వుత్తం. పజాయ అనుకమ్పకాతి పరేసం పాణే అచ్ఛిన్దిత్వాపి అత్తనో పజం పటిజగ్గన్తి గోపాయన్తి. తస్మా ‘‘పజాయ అనుకమ్పకా’’తి వుత్తం.

నమస్సేయ్యాతి నమో కరేయ్య. సక్కరేయ్యాతి సక్కారేన పటిమానేయ్య. ఇదాని తం సక్కారం దస్సేన్తో ‘‘అన్నేనా’’తిఆదిమాహ. తత్థ అన్నేనాతి యాగుభత్తఖాదనీయేన. పానేనాతి అట్ఠవిధపానేన. వత్థేనాతి నివాసనపారుపనకేన వత్థేన. సయనేనాతి మఞ్చపీఠానుప్పదానేన. ఉచ్ఛాదనేనాతి దుగ్గన్ధం పటివినోదేత్వా సుగన్ధకరణుచ్ఛాదనేన. న్హాపనేనాతి సీతే ఉణ్హోదకేన, ఉణ్హే సీతోదకేన గత్తాని పరిసిఞ్చిత్వా న్హాపనేన. పాదానం ధోవనేనాతి ఉణ్హోదకసీతోదకేహి పాదధోవనేన చేవ తేలమక్ఖనేన చ. పేచ్చాతి పరలోకం గన్త్వా. సగ్గే పమోదతీతి ఇధ తావ మాతాపితూసు పారిచరియం దిస్వా పారిచరియకారణా తం పణ్డితమనుస్సా ఇధేవ పసంసన్తి, పరలోకం పన గన్త్వా సగ్గే ఠితో సో మాతాపితుఉపట్ఠాకో దిబ్బసమ్పత్తీహి ఆమోదతి పమోదతీతి.