౨. గిలానసుత్తవణ్ణనా

౨౨. దుతియే సప్పాయానీతి హితాని వుద్ధికరాని. పతిరూపన్తి అనుచ్ఛవికం. నేవ వుట్ఠాతి తమ్హా ఆబాధాతి ఇమినా అతేకిచ్ఛేన వాతాపమారాదినా రోగేన సమన్నాగతో నిట్ఠాపత్తగిలానో కథితో. వుట్ఠాతి తమ్హా ఆబాధాతి ఇమినా ఖిపితకకచ్ఛుతిణపుప్ఫకజరాదిభేదో అప్పమత్తఆబాధో కథితో. లభన్తో సప్పాయాని భోజనాని నో అలభన్తోతి ఇమినా పన యేసం పటిజగ్గనేన ఫాసుకం హోతి, సబ్బేపి తే ఆబాధా కథితా. ఏత్థ చ పతిరూపో ఉపట్ఠాకో నామ గిలానుపట్ఠాకఅఙ్గేహి సమన్నాగతో పణ్డితో దక్ఖో అనలసో వేదితబ్బో. గిలానుపట్ఠాకో అనుఞ్ఞాతోతి భిక్ఖుసఙ్ఘేన దాతబ్బోతి అనుఞ్ఞాతో. తస్మిఞ్హి గిలానే అత్తనో ధమ్మతాయ యాపేతుం అసక్కోన్తే భిక్ఖుసఙ్ఘేన తస్స భిక్ఖునో ఏకో భిక్ఖు చ సామణేరో చ ‘‘ఇమం పటిజగ్గథా’’తి అపలోకేత్వా దాతబ్బా. యావ పన తే తం పటిజగ్గన్తి, తావ గిలానస్స చ తేసఞ్చ ద్విన్నం యేనత్థో, సబ్బం భిక్ఖుసఙ్ఘస్సేవ భారో.

అఞ్ఞేపి గిలానా ఉపట్ఠాతబ్బాతి ఇతరేపి ద్వే గిలానా ఉపట్ఠాపేతబ్బా. కిం కారణా? యోపి హి నిట్ఠపత్తగిలానో, సో అనుపట్ఠియమానో ‘‘సచే మం పటిజగ్గేయ్యుం, ఫాసుకం మే భవేయ్య. న ఖో పన మం పటిజగ్గన్తీ’’తి మనోపదోసం కత్వా అపాయే నిబ్బత్తేయ్య. పటిజగ్గియమానస్స పనస్స ఏవం హోతి ‘‘భిక్ఖుసఙ్ఘేన యం కాతబ్బం, తం కతం. మయ్హం పన కమ్మవిపాకో ఈదిసో’’తి. సో భిక్ఖుసఙ్ఘే మేత్తం పచ్చుపట్ఠాపేత్వా సగ్గే నిబ్బత్తిస్సతి. యో పన అప్పమత్తకేన బ్యాధినా సమన్నాగతో లభన్తోపి అలభన్తోపి వుట్ఠాతియేవ, తస్స వినాపి భేసజ్జేన వూపసమనబ్యాధి భేసజ్జే కతే ఖిప్పతరం వూపసమ్మతి. సో తతో బుద్ధవచనం వా ఉగ్గణ్హితుం సక్ఖిస్సతి, సమణధమ్మం వా కాతుం సక్ఖిస్సతి. ఇమినా కారణేన ‘‘అఞ్ఞేపి గిలానా ఉపట్ఠాతబ్బా’’తి వుత్తం.

నేవ ఓక్కమతీతి నేవ పవిసతి. నియామం కుసలేసు ధమ్మేసు సమ్మత్తన్తి కుసలేసు ధమ్మేసు మగ్గనియామసఙ్ఖాతం సమ్మత్తం. ఇమినా పదపరమో పుగ్గలో కథితో. దుతియవారేన ఉగ్ఘటితఞ్ఞూ గహితో సాసనే నాలకత్థేరసదిసో బుద్ధన్తరే ఏకవారం పచ్చేకబుద్ధానం సన్తికే ఓవాదం లభిత్వా పటివిద్ధపచ్చేకబోధిఞాణో చ. తతియవారేన విపఞ్చితఞ్ఞూ పుగ్గలో కథితో, నేయ్యో పన తన్నిస్సితోవ హోతి.

ధమ్మదేసనా అనుఞ్ఞాతాతి మాసస్స అట్ఠ వారే ధమ్మకథా అనుఞ్ఞాతా. అఞ్ఞేసమ్పి ధమ్మో దేసేతబ్బోతి ఇతరేసమ్పి ధమ్మో కథేతబ్బో. కిం కారణా? పదపరమస్స హి ఇమస్మిం అత్తభావే ధమ్మం పటివిజ్ఝితుం అసక్కోన్తస్సాపి అనాగతే పచ్చయో భవిస్సతి. యో పన తథాగతస్స రూపదస్సనం లభన్తోపి అలభన్తోపి ధమ్మవినయఞ్చ సవనాయ లభన్తోపి అలభన్తోపి ధమ్మం అభిసమేతి, సో అలభన్తో తావ అభిసమేతి. లభన్తో పన ఖిప్పమేవ అభిసమేస్సతీతి ఇమినా కారణేన తేసం ధమ్మో దేసేతబ్బో. తతియస్స పన పునప్పునం దేసేతబ్బోవ.