(౬) ౧. పుగ్గలవగ్గవణ్ణనా

౫౩. దుతియపణ్ణాసకస్స పఠమే చక్కవత్తినా సద్ధిం గహితత్తా ‘‘లోకానుకమ్పాయా’’తి న వుత్తం. ఏత్థ చ చక్కవత్తినో ఉప్పత్తియా ద్వే సమ్పత్తియో లభన్తి, బుద్ధానం ఉప్పత్తియా తిస్సోపి.

౫౪. దుతియే అచ్ఛరియమనుస్సాతి ఆచిణ్ణమనుస్సా అబ్భుతమనుస్సా.

౫౫. తతియే బహునో జనస్స అనుతప్పా హోతీతి మహాజనస్స అనుతాపకారీ హోతి. తత్థ చక్కవత్తినో కాలకిరియా ఏకచక్కవాళే దేవమనుస్సానం అనుతాపం కరోతి, తథాగతస్స కాలకిరియా దససు చక్కవాళసహస్సేసు.

౫౬. చతుత్థే థూపారహాతి థూపస్స యుత్తా అనుచ్ఛవికా. చక్కవత్తినో హి చేతియం పటిజగ్గిత్వా ద్వే సమ్పత్తియో లభన్తి, బుద్ధానం చేతియం పటిజగ్గిత్వా తిస్సోపి.

౫౭. పఞ్చమే బుద్ధాతి అత్తనో ఆనుభావేన చత్తారి సచ్చాని బుద్ధా.

౫౮. ఛట్ఠే ఫలన్తియాతి సద్దం కరోన్తియా. న సన్తసన్తీతి న భాయన్తి. తత్థ ఖీణాసవో అత్తనో సక్కాయదిట్ఠియా పహీనత్తా న భాయతి, హత్థాజానీయో సక్కాయదిట్ఠియా బలవత్తాతి. సత్తమట్ఠమేసుపి ఏసేవ నయో.

౬౧. నవమే కింపురిసాతి కిన్నరా. మానుసిం వాచం న భాసన్తీతి మనుస్సకథం న కథేన్తి. ధమ్మాసోకస్స కిర ఏకం కిన్నరం ఆనేత్వా దస్సేసుం. సో ‘‘కథాపేథ న’’న్తి ఆహ. కిన్నరో కథేతుం న ఇచ్ఛతి. ఏకో పురిసో ‘‘అహమేతం కథాపేస్సామీ’’తి హేట్ఠాపాసాదం ఓతారేత్వా ద్వే ఖాణుకే కోట్టేత్వా ఉక్ఖలిం ఆరోపేసి. సా ఉభతోపస్సేహి పతతి. తం దిస్వా కిన్నరో ‘‘కిం అఞ్ఞం ఏకం ఖాణుకం కోట్టేతుం న వట్టతీ’’తి ఏత్తకమేవ ఆహ. పున అపరభాగే ద్వే కిన్నరే ఆనేత్వా దస్సేసుం. రాజా ‘‘కథాపేథ నే’’తి ఆహ. తే కథేతుం న ఇచ్ఛింసు. ఏకో పురిసో ‘‘అహమేతే కథాపేస్సామీ’’తి తే గహేత్వా అన్తరాపణం అగమాసి. తత్థేకో అమ్బపక్కఞ్చ మచ్ఛే చ అద్దస, ఏకో కబిట్ఠఫలఞ్చ అమ్బిలికాఫలఞ్చ. తత్థ పురిమో ‘‘మహావిసం మనుస్సా ఖాదన్తి, కథం తే కిలాసినో న హోన్తీ’’తి ఆహ. ఇతరో ‘‘కథం ఇమే ఏతం నిస్సాయ కుట్ఠినో న హోన్తీ’’తి ఆహ. ఏవం మానుసిం వాచం కథేతుం సక్కోన్తాపి ద్వే అత్థే సమ్పస్సమానా న కథేన్తీతి.

౬౨. దసమే అప్పటివానోతి అనుకణ్ఠితో అపచ్చోసక్కితో.

౬౩. ఏకాదసమే అసన్తసన్నివాసన్తి అసప్పురిసానం సన్నివాసం. న వదేయ్యాతి ఓవాదేన వా అనుసాసనియా వా న వదేయ్య, మా వదతూతి అత్థో. థేరమ్పాహం న వదేయ్యన్తి అహమ్పి థేరం భిక్ఖుం ఓవాదానుసాసనివసేన న వదేయ్యం. అహితానుకమ్పీతి అహితం ఇచ్ఛమానో. నో హితానుకమ్పీతి హితం అనిచ్ఛమానో. నోతి నం వదేయ్యన్తి ‘‘అహం తవ వచనం న కరిస్స’’న్తి నం వదేయ్యం. విహేఠేయ్యన్తి వచనస్స అకరణేన విహేఠేయ్యం. పస్సమ్పిస్స నప్పటికరేయ్యన్తి పస్సన్తోపి జానన్తోపి అహం తస్స వచనం న కరేయ్యం. ఇమినా ఉపాయేన సబ్బత్థ అత్థో వేదితబ్బో. సుక్కపక్ఖే పన సాధూతి నం వదేయ్యన్తి ‘‘సాధు భద్దకం సుకథితం తయా’’తి తస్స కథం అభినన్దన్తో నం వదేయ్యన్తి అత్థో.

౬౪. ద్వాదసమే ఉభతో వచీసంసారోతి ద్వీసుపి పక్ఖేసు అఞ్ఞమఞ్ఞం అక్కోసనపచ్చక్కోసనవసేన సంసరమానా వాచా వచీసంసారో. దిట్ఠిపళాసోతి దిట్ఠిం నిస్సాయ ఉప్పజ్జనకో యుగగ్గాహలక్ఖణో పళాసో దిట్ఠిపళాసో నామ. చేతసో ఆఘాతోతి కోపో. సో హి చిత్తం ఆఘాతేన్తో ఉప్పజ్జతి. అప్పచ్చయోతి అతుట్ఠాకారో, దోమనస్సన్తి అత్థో. అనభిరద్ధీతి కోపోయేవ. సో హి అనభిరాధనవసేన అనభిరద్ధీతి వుచ్చతి. అజ్ఝత్తం అవూపసన్తం హోతీతి సబ్బమ్పేతం నియకజ్ఝత్తసఙ్ఖాతే అత్తనో చిత్తే చ సద్ధివిహారికఅన్తేవాసికసఙ్ఖాతాయ అత్తనో పరిసాయ చ అవూపసన్తం హోతి. తస్మేతన్తి తస్మిం ఏతం. సేసం వుత్తనయేనేవ వేదితబ్బన్తి.

పుగ్గలవగ్గో పఠమో.