౨. ఆయుప్పమాణం
౧౦౨౨. మనుస్సానం కిత్తకం ఆయుప్పమాణం? వస్ససతం, అప్పం వా భియ్యో [అప్పం వా భియ్యో వా (స్యా. క.) దీ. ని. ౨.౭].
౧౦౨౩. చాతుమహారాజికానం దేవానం కిత్తకం ఆయుప్పమాణం? యాని మానుసకాని పఞ్ఞాస వస్సాని, చాతుమ్మహారాజికానం దేవానం ఏసో ఏకో రత్తిన్దివో [రత్తిదివో (క.) అ. ని. ౩.౭౧]. తాయ రత్తియా తింస రత్తియో మాసో. తేన మాసేన ద్వాదసమాసియో సంవచ్ఛరో. తేన సంవచ్ఛరేన దిబ్బాని పఞ్చ వస్ససతాని చాతుమ్మహారాజికానం దేవానం ఆయుప్పమాణం. మనుస్సానం గణనాయ కిత్తకం హోతి? నవుతి వస్ససతసహస్సాని.
తావతింసానం దేవానం కిత్తకం ఆయుప్పమాణం? యం మానుసకం వస్ససతం, తావతింసానం దేవానం ఏసో ఏకో రత్తిన్దివో. తాయ రత్తియా తింస రత్తియో మాసో. తేన మాసేన ద్వాదసమాసియో సంవచ్ఛరో. తేన సంవచ్ఛరేన దిబ్బం వస్ససహస్సం తావతింసానం దేవానం ఆయుప్పమాణం. మనుస్సానం గణనాయ కిత్తకం హోతి? తిస్సో చ వస్సకోటియో సట్ఠి చ వస్ససతసహస్సాని.
యామానం దేవానం కిత్తకం ఆయుప్పమాణం? యాని మానుసకాని ద్వే వస్ససతాని, యామానం దేవానం ఏసో ఏకో రత్తిన్దివో. తాయ రత్తియా తింసరత్తియో మాసో. తేన మాసేన ద్వాదసమాసియో సంవచ్ఛరో. తేన సంవచ్ఛరేన దిబ్బాని ద్వే వస్ససహస్సాని యామానం దేవానం ఆయుప్పమాణం. మనుస్సానం గణనాయ కిత్తకం హోతి? చుద్దసఞ్చ వస్సకోటియో చత్తారీసఞ్చ వస్ససతసహస్సాని.
తుసితానం దేవానం కిత్తకం ఆయుప్పమాణం? యాని మానుసకాని చత్తారి వస్ససతాని, తుసితానం దేవానం ఏసో ఏకో రత్తిన్దివో. తాయ రత్తియా తింసరత్తియో మాసో. తేన మాసేన ద్వాదసమాసియో సంవచ్ఛరో. తేన సంవచ్ఛరేన దిబ్బాని చత్తారి వస్ససహస్సాని తుసితానం దేవానం ఆయుప్పమాణం. మనుస్సానం గణనాయ కిత్తకం హోతి? సత్తపఞ్ఞాస వస్సకోటియో సట్ఠి చ వస్ససతసహస్సాని.
నిమ్మానరతీనం దేవానం కిత్తకం ఆయుప్పమాణం? యాని మానుసకాని అట్ఠ వస్ససతాని, నిమ్మానరతీనం దేవానం ఏసో ఏకో రత్తిన్దివో. తాయ రత్తియా తింసరత్తియో మాసో. తేన మాసేన ద్వాదసమాసియో సంవచ్ఛరో. తేన సంవచ్ఛరేన దిబ్బాని అట్ఠ వస్ససహస్సాని నిమ్మానరతీనం దేవానం ఆయుప్పమాణం. మనుస్సానం గణనాయ కిత్తకం హోతి? ద్వే వస్సకోటిసతాని తింసఞ్చ వస్సకోటియో చత్తారీసఞ్చ వస్ససతసహస్సాని.
పరనిమ్మితవసవత్తీనం దేవానం కిత్తకం ఆయుప్పమాణం? యాని మానుసకాని సోళస వస్ససతాని, పరనిమ్మితవసవత్తీనం దేవానం ఏసో ఏకో రత్తిన్దివో. తాయ రత్తియా తింసరత్తియో మాసో. తేన మాసేన ద్వాదసమాసియో సంవచ్ఛరో. తేన సంవచ్ఛరేన దిబ్బాని సోళస వస్ససహస్సాని పరనిమ్మితవసవత్తీనం దేవానం ఆయుప్పమాణం. మనుస్సానం గణనాయ కిత్తకం హోతి? నవ చ వస్సకోటిసతాని ఏకవీసఞ్చ వస్సకోటియో సట్ఠి చ వస్ససతసహస్సానీతి.
ఛ ఏతే [ఛపి తే (స్యా.)] కామావచరా, సబ్బకామసమిద్ధినో;
సబ్బేసం ఏకసఙ్ఖాతో, ఆయు భవతి కిత్తకో.
ద్వాదస కోటిసతం తేసం, అట్ఠవీసఞ్చ కోటియో;
పఞ్ఞాస సతసహస్సాని, వస్సగ్గేన పకాసితాతి.
౧౦౨౪. పఠమం ఝానం పరిత్తం భావేత్వా కత్థ ఉపపజ్జన్తి? పఠమం ఝానం పరిత్తం భావేత్వా బ్రహ్మపారిసజ్జానం దేవానం సహబ్యతం ఉపపజ్జన్తి. తేసం కిత్తకం ఆయుప్పమాణం? కప్పస్స తతియో భాగో.
పఠమం ఝానం మజ్ఝిమం భావేత్వా కత్థ ఉపపజ్జన్తి? పఠమం ఝానం మజ్ఝిమం భావేత్వా బ్రహ్మపురోహితానం దేవానం సహబ్యతం ఉపపజ్జన్తి. తేసం కిత్తకం ఆయుప్పమాణం? ఉపడ్ఢకప్పో.
పఠమం ఝానం పణీతం భావేత్వా కత్థ ఉపపజ్జన్తి? పఠమం ఝానం పణీతం భావేత్వా మహాబ్రహ్మానం దేవానం సహబ్యతం ఉపపజ్జన్తి. తేసం కిత్తకం ఆయుప్పమాణం? కప్పో [ఏకో కప్పో (స్యా.)].
౧౦౨౫. దుతియం ఝానం పరిత్తం భావేత్వా కత్థ ఉపపజ్జన్తి? దుతియం ఝానం పరిత్తం భావేత్వా పరిత్తాభానం దేవానం సహబ్యతం ఉపపజ్జన్తి. తేసం కిత్తకం ఆయుప్పమాణం? ద్వే కప్పా.
దుతియం ఝానం మజ్ఝిమం భావేత్వా కత్థ ఉపపజ్జన్తి? దుతియం ఝానం మజ్ఝిమం భావేత్వా అప్పమాణాభానం దేవానం సహబ్యతం ఉపపజ్జన్తి. తేసం కిత్తకం ఆయుప్పమాణం? చత్తారో కప్పా.
దుతియం ఝానం పణీతం భావేత్వా కత్థ ఉపపజ్జన్తి? దుతియం ఝానం పణీతం భావేత్వా ఆభస్సరానం దేవానం సహబ్యతం ఉపపజ్జన్తి. తేసం కిత్తకం ఆయుప్పమాణం? అట్ఠ కప్పా.
౧౦౨౬. తతియం ఝానం పరిత్తం భావేత్వా కత్థ ఉపపజ్జన్తి? తతియం ఝానం పరిత్తం భావేత్వా పరిత్తసుభానం దేవానం సహబ్యతం ఉపపజ్జన్తి. తేసం కిత్తకం ఆయుప్పమాణం? సోళస కప్పా.
తతియం ఝానం మజ్ఝిమం భావేత్వా కత్థ ఉపపజ్జన్తి? తతియం ఝానం మజ్ఝిమం భావేత్వా అప్పమాణసుభానం దేవానం సహబ్యతం ఉపపజ్జన్తి. తేసం కిత్తకం ఆయుప్పమాణం? బాత్తింస కప్పా.
తతియం ఝానం పణీతం భావేత్వా కత్థ ఉపపజ్జన్తి? తతియం ఝానం పణీతం భావేత్వా సుభకిణ్హానం దేవానం సహబ్యతం ఉపపజ్జన్తి. తేసం కిత్తకం ఆయుప్పమాణం? చతుసట్ఠి కప్పా.
౧౦౨౭. చతుత్థం ఝానం భావేత్వా ఆరమ్మణనానత్తతా మనసికారనానత్తతా ఛన్దనానత్తతా పణిధినానత్తతా అధిమోక్ఖనానత్తతా అభినీహారనానత్తతా పఞ్ఞానానత్తతా అప్పేకచ్చే అసఞ్ఞసత్తానం దేవానం సహబ్యతం ఉపపజ్జన్తి, అప్పేకచ్చే వేహప్ఫలానం దేవానం సహబ్యతం ఉపపజ్జన్తి, అప్పేకచ్చే అవిహానం దేవానం సహబ్యతం ఉపపజ్జన్తి, అప్పేకచ్చే అతప్పానం దేవానం సహబ్యతం ఉపపజ్జన్తి, అప్పేకచ్చే సుదస్సానం దేవానం సహబ్యతం ఉపపజ్జన్తి, అప్పేకచ్చే సుదస్సీనం దేవానం సహబ్యతం ఉపపజ్జన్తి, అప్పేకచ్చే అకనిట్ఠానం దేవానం సహబ్యతం ఉపపజ్జన్తి, అప్పేకచ్చే ఆకాసానఞ్చాయతనూపగానం దేవానం సహబ్యతం ఉపపజ్జన్తి, అప్పేకచ్చే విఞ్ఞాణఞ్చాయతనూపగానం దేవానం సహబ్యతం ఉపపజ్జన్తి, అప్పేకచ్చే ఆకిఞ్చఞ్ఞాయతనూపగానం దేవానం సహబ్యతం ఉపపజ్జన్తి, అప్పేకచ్చే నేవసఞ్ఞానాసఞ్ఞాయతనూపగానం దేవానం సహబ్యతం ఉపపజ్జన్తి.
అసఞ్ఞసత్తానఞ్చ వేహప్ఫలానఞ్చ దేవానం కిత్తకం ఆయుప్పమాణం? పఞ్చకప్పసతాని.
అవిహానం దేవానం కిత్తకం ఆయుప్పమాణం? కప్పసహస్సం.
అతప్పానం దేవానం కిత్తకం ఆయుప్పమాణం? ద్వే కప్పసహస్సాని.
సుదస్సానం దేవానం కిత్తకం ఆయుప్పమాణం? చత్తారి కప్పసహస్సాని.
సుదస్సీనం దేవానం కిత్తకం ఆయుప్పమాణం? అట్ఠ కప్పసహస్సాని.
అకనిట్ఠానం దేవానం కిత్తకం ఆయుప్పమాణం? సోళస కప్పసహస్సాని.
౧౦౨౮. ఆకాసానఞ్చాయతనూపగానం దేవానం కిత్తకం ఆయుప్పమాణం? వీసతి కప్పసహస్సాని.
విఞ్ఞాణఞ్చాయతనూపగానం దేవానం కిత్తకం ఆయుప్పమాణం? చత్తారీస కప్పసహస్సాని.
ఆకిఞ్చఞ్ఞాయతనూపగానం దేవానం కిత్తకం ఆయుప్పమాణం? సట్ఠి కప్పసహస్సాని.
నేవసఞ్ఞానాసఞ్ఞాయతనూపగానం దేవానం కిత్తకం ఆయుప్పమాణం? చతురాసీతి కప్పసహస్సానీతి.
౧౦౨౯. ఉక్ఖిత్తా పుఞ్ఞతేజేన, కామరూపగతిం గతా.
భవగ్గతమ్పి [భవగ్గం వాపి (స్యా.)] సమ్పత్తా, పునాగచ్ఛన్తి [పున గచ్ఛన్తి (స్యా.)] దుగ్గతిం.
తావ దీఘాయుకా సత్తా, చవన్తి ఆయుసఙ్ఖయా;
నత్థి కోచి భవో నిచ్చో, ఇతి వుత్తం మహేసినా.
తస్మా హి ధీరా నిపకా, నిపుణా అత్థచిన్తకా;
జరామరణమోక్ఖాయ, భావేన్తి మగ్గముత్తమం.
భావయిత్వా సుచిం మగ్గం, నిబ్బానోగధగామినం;
సబ్బాసవే పరిఞ్ఞాయ, పరినిబ్బన్తి అనాసవాతి.