౧౮. ధమ్మహదయవిభఙ్గో
౧. సబ్బసఙ్గాహికవారో
౯౭౮. కతి ఖన్ధా, కతి ఆయతనాని, కతి ధాతుయో, కతి సచ్చాని, కతి ఇన్ద్రియాని, కతి హేతూ, కతి ఆహారా, కతి ఫస్సా, కతి వేదనా, కతి సఞ్ఞా, కతి చేతనా, కతి చిత్తాని?
పఞ్చక్ఖన్ధా, ద్వాదసాయతనాని, అట్ఠారస ధాతుయో, చత్తారి సచ్చాని, బావీసతిన్ద్రియాని, నవ హేతూ, చత్తారో ఆహారా, సత్త ఫస్సా, సత్త వేదనా, సత్త సఞ్ఞా, సత్త చేతనా, సత్త చిత్తాని.
౯౭౯. తత్థ కతమే పఞ్చక్ఖన్ధా? రూపక్ఖన్ధో, వేదనాక్ఖన్ధో, సఞ్ఞాక్ఖన్ధో, సఙ్ఖారక్ఖన్ధో, విఞ్ఞాణక్ఖన్ధో – ఇమే వుచ్చన్తి ‘‘పఞ్చక్ఖన్ధా’’.
౯౮౦. తత్థ కతమాని ద్వాదసాయతనాని? చక్ఖాయతనం, రూపాయతనం, సోతాయతనం, సద్దాయతనం, ఘానాయతనం, గన్ధాయతనం, జివ్హాయతనం, రసాయతనం, కాయాయతనం, ఫోట్ఠబ్బాయతనం, మనాయతనం, ధమ్మాయతనం – ఇమాని వుచ్చన్తి ‘‘ద్వాదసాయతనాని’’.
౯౮౧. తత్థ కతమా అట్ఠారస ధాతుయో? చక్ఖుధాతు, రూపధాతు, చక్ఖువిఞ్ఞాణధాతు, సోతధాతు, సద్దధాతు, సోతవిఞ్ఞాణధాతు, ఘానధాతు, గన్ధధాతు, ఘానవిఞ్ఞాణధాతు, జివ్హాధాతు, రసధాతు, జివ్హావిఞ్ఞాణధాతు, కాయధాతు, ఫోట్ఠబ్బధాతు, కాయవిఞ్ఞాణధాతు, మనోధాతు, ధమ్మధాతు, మనోవిఞ్ఞాణధాతు – ఇమా వుచ్చన్తి ‘‘అట్ఠారస ధాతుయో’’.
౯౮౨. తత్థ కతమాని చత్తారి సచ్చాని? దుక్ఖసచ్చం, సముదయసచ్చం, నిరోధసచ్చం, మగ్గసచ్చం – ఇమాని వుచ్చన్తి ‘‘చత్తారి సచ్చాని’’.
౯౮౩. తత్థ కతమాని బావీసతిన్ద్రియాని? చక్ఖున్ద్రియం, సోతిన్ద్రియం, ఘానిన్ద్రియం, జివ్హిన్ద్రియం, కాయిన్ద్రియం, మనిన్ద్రియం, ఇత్థిన్ద్రియం, పురిసిన్ద్రియం, జీవితిన్ద్రియం, సుఖిన్ద్రియం, దుక్ఖిన్ద్రియం, సోమనస్సిన్ద్రియం, దోమనస్సిన్ద్రియం, ఉపేక్ఖిన్ద్రియం, సద్ధిన్ద్రియం, వీరియిన్ద్రియం, సతిన్ద్రియం, సమాధిన్ద్రియం, పఞ్ఞిన్ద్రియం, అనఞ్ఞాతఞ్ఞస్సామీతిన్ద్రియం, అఞ్ఞిన్ద్రియం, అఞ్ఞాతావిన్ద్రియం – ఇమాని వుచ్చన్తి ‘‘బావీసతిన్ద్రియాని’’.
౯౮౪. తత్థ కతమే నవ హేతూ? తయో కుసలహేతూ, తయో అకుసలహేతూ, తయో అబ్యాకతహేతూ.
తత్థ కతమే తయో కుసలహేతూ? అలోభో కుసలహేతు, అదోసో కుసలహేతు, అమోహో కుసలహేతు – ఇమే తయో కుసలహేతూ.
తత్థ కతమే తయో అకుసలహేతూ? లోభో అకుసలహేతు, దోసో అకుసలహేతు, మోహో అకుసలహేతు – ఇమే తయో అకుసలహేతూ.
తత్థ కతమే తయో అబ్యాకతహేతూ? కుసలానం వా ధమ్మానం విపాకతో కిరియాబ్యాకతేసు వా ధమ్మేసు అలోభో, అదోసో, అమోహో – ఇమే తయో అబ్యాకతహేతూ. ఇమే వుచ్చన్తి ‘‘నవ హేతూ’’.
౯౮౫. తత్థ కతమే చత్తారో ఆహారా? కబళీకారాహారో [కబళింకారో ఆహారో (సీ. స్యా.)], ఫస్సాహారో, మనోసఞ్చేతనాహారో, విఞ్ఞాణాహారో – ఇమే వుచ్చన్తి ‘‘చత్తారో ఆహారా’’.
౯౮౬. తత్థ కతమే సత్త ఫస్సా? చక్ఖుసమ్ఫస్సో, సోతసమ్ఫస్సో, ఘానసమ్ఫస్సో, జివ్హాసమ్ఫస్సో, కాయసమ్ఫస్సో, మనోధాతుసమ్ఫస్సో, మనోవిఞ్ఞాణధాతుసమ్ఫస్సో – ఇమే వుచ్చన్తి ‘‘సత్త ఫస్సా’’.
౯౮౭. తత్థ కతమా సత్త వేదనా? చక్ఖుసమ్ఫస్సజా వేదనా, సోతసమ్ఫస్సజా వేదనా, ఘానసమ్ఫస్సజా వేదనా, జివ్హాసమ్ఫస్సజా వేదనా, కాయసమ్ఫస్సజా వేదనా, మనోధాతుసమ్ఫస్సజా వేదనా, మనోవిఞ్ఞాణధాతుసమ్ఫస్సజా వేదనా – ఇమా వుచ్చన్తి ‘‘సత్త వేదనా’’.
౯౮౮. తత్థ కతమా సత్త సఞ్ఞా? చక్ఖుసమ్ఫస్సజా సఞ్ఞా, సోతసమ్ఫస్సజా సఞ్ఞా, ఘానసమ్ఫస్సజా సఞ్ఞా, జివ్హాసమ్ఫస్సజా సఞ్ఞా, కాయసమ్ఫస్సజా సఞ్ఞా, మనోధాతుసమ్ఫస్సజా సఞ్ఞా, మనోవిఞ్ఞాణధాతుసమ్ఫస్సజా సఞ్ఞా – ఇమా వుచ్చన్తి ‘‘సత్త సఞ్ఞా’’.
౯౮౯. తత్థ కతమా సత్త చేతనా? చక్ఖుసమ్ఫస్సజా చేతనా, సోతసమ్ఫస్సజా చేతనా, ఘానసమ్ఫస్సజా చేతనా, జివ్హాసమ్ఫస్సజా చేతనా, కాయసమ్ఫస్సజా చేతనా, మనోధాతుసమ్ఫస్సజా చేతనా, మనోవిఞ్ఞాణధాతుసమ్ఫస్సజా చేతనా – ఇమా వుచ్చన్తి ‘‘సత్త చేతనా’’.
౯౯౦. తత్థ కతమాని సత్త చిత్తాని? చక్ఖువిఞ్ఞాణం, సోతవిఞ్ఞాణం, ఘానవిఞ్ఞాణం, జివ్హావిఞ్ఞాణం, కాయవిఞ్ఞాణం, మనోధాతు, మనోవిఞ్ఞాణధాతు – ఇమాని వుచ్చన్తి ‘‘సత్త చిత్తాని’’.
౨. ఉప్పత్తానుప్పత్తివారో
౧. కామధాతు
౯౯౧. కామధాతుయా కతి ఖన్ధా, కతి ఆయతనాని, కతి ధాతుయో, కతి సచ్చాని, కతి ఇన్ద్రియాని, కతి హేతూ, కతి ఆహారా, కతి ఫస్సా, కతి వేదనా, కతి సఞ్ఞా, కతి చేతనా, కతి చిత్తాని?
కామధాతుయా పఞ్చక్ఖన్ధా, ద్వాదసాయతనాని, అట్ఠారస ధాతుయో, తీణి సచ్చాని, బావీసతిన్ద్రియాని, నవ హేతూ, చత్తారో ఆహారా, సత్త ఫస్సా, సత్త వేదనా, సత్త సఞ్ఞా, సత్త చేతనా, సత్త చిత్తాని.
౯౯౨. తత్థ కతమే కామధాతుయా పఞ్చక్ఖన్ధా? రూపక్ఖన్ధో, వేదనాక్ఖన్ధో, సఞ్ఞాక్ఖన్ధో, సఙ్ఖారక్ఖన్ధో, విఞ్ఞాణక్ఖన్ధో – ఇమే వుచ్చన్తి ‘‘కామధాతుయా పఞ్చక్ఖన్ధా’’.
తత్థ కతమాని కామధాతుయా ద్వాదసాయతనాని? చక్ఖాయతనం, రూపాయతనం, సోతాయతనం, సద్దాయతనం, ఘానాయతనం, గన్ధాయతనం, జివ్హాయతనం, రసాయతనం, కాయాయతనం, ఫోట్ఠబ్బాయతనం, మనాయతనం, ధమ్మాయతనం – ఇమాని వుచ్చన్తి ‘‘కామధాతుయా ద్వాదసాయతనాని’’.
తత్థ కతమా కామధాతుయా అట్ఠారస ధాతుయో? చక్ఖుధాతు, రూపధాతు, చక్ఖువిఞ్ఞాణధాతు, సోతధాతు, సద్దధాతు, సోతవిఞ్ఞాణధాతు, ఘానధాతు, గన్ధధాతు, ఘానవిఞ్ఞాణధాతు, జివ్హాధాతు, రసధాతు, జివ్హావిఞ్ఞాణధాతు, కాయధాతు, ఫోట్ఠబ్బధాతు, కాయవిఞ్ఞాణధాతు, మనోధాతు, ధమ్మధాతు, మనోవిఞ్ఞాణధాతు – ఇమా వుచ్చన్తి ‘‘కామధాతుయా అట్ఠారస ధాతుయో’’.
తత్థ కతమాని కామధాతుయా తీణి సచ్చాని? దుక్ఖసచ్చం, సముదయసచ్చం, మగ్గసచ్చం – ఇమాని వుచ్చన్తి ‘‘కామధాతుయా తీణి సచ్చాని’’.
తత్థ కతమాని కామధాతుయా బావీసతిన్ద్రియాని? చక్ఖున్ద్రియం, సోతిన్ద్రియం…పే… అఞ్ఞాతావిన్ద్రియం – ఇమాని వుచ్చన్తి ‘‘కామధాతుయా బావీసతిన్ద్రియాని’’.
తత్థ కతమే కామధాతుయా నవ హేతూ? తయో కుసలహేతూ, తయో అకుసలహేతూ, తయో అబ్యాకతహేతూ…పే… ఇమే వుచ్చన్తి ‘‘కామధాతుయా నవ హేతూ’’.
తత్థ కతమే కామధాతుయా చత్తారో ఆహారా? కబళీకారాహారో, ఫస్సాహారో, మనోసఞ్చేతనాహారో, విఞ్ఞాణాహారో – ఇమే వుచ్చన్తి ‘‘కామధాతుయా చత్తారో ఆహారా’’.
తత్థ కతమే కామధాతుయా సత్త ఫస్సా? చక్ఖుసమ్ఫస్సో సోతసమ్ఫస్సో, ఘానసమ్ఫస్సో, జివ్హాసమ్ఫస్సో, కాయసమ్ఫస్సో, మనోధాతుసమ్ఫస్సో, మనోవిఞ్ఞాణధాతుసమ్ఫస్సో – ఇమే వుచ్చన్తి ‘‘కామధాతుయా సత్త ఫస్సా’’.
తత్థ కతమా కామధాతుయా సత్త వేదనా? చక్ఖుసమ్ఫస్సజా వేదనా, సోతసమ్ఫస్సజా వేదనా, ఘానసమ్ఫస్సజా వేదనా, జివ్హాసమ్ఫస్సజా వేదనా, కాయసమ్ఫస్సజా వేదనా, మనోధాతుసమ్ఫస్సజా వేదనా, మనోవిఞ్ఞాణధాతుసమ్ఫస్సజా వేదనా – ఇమా వుచ్చత్తి ‘‘కామధాతుయా సత్త వేదనా’’.
తత్థ కతమా కామధాతుయా సత్త సఞ్ఞా? చక్ఖుసమ్ఫస్సజా సఞ్ఞా, సోతసమ్ఫస్సజా సఞ్ఞా, ఘానసమ్ఫస్సజా సఞ్ఞా, జివ్హాసమ్ఫస్సజా సఞ్ఞా, కాయసమ్ఫస్సజా సఞ్ఞా, మనోధాతుసమ్ఫస్సజా సఞ్ఞా, మనోవిఞ్ఞాణధాతుసమ్ఫస్సజా సఞ్ఞా – ఇమా వుచ్చన్తి ‘‘కామధాతుయా సత్త సఞ్ఞా’’.
తత్థ కతమా కామధాతుయా సత్త చేతనా? చక్ఖుసమ్ఫస్సజా చేతనా, సోతసమ్ఫస్సజా చేతనా, ఘానసమ్ఫస్సజా చేతనా, జివ్హాసమ్ఫస్సజా చేతనా, కాయసమ్ఫస్సజా చేతనా, మనోధాతుసమ్ఫస్సజా చేతనా, మనోవిఞ్ఞాణధాతుసమ్ఫస్సజా చేతనా – ఇమా వుచ్చన్తి ‘‘కామధాతుయా సత్త చేతనా’’.
తత్థ కతమాని కామధాతుయా సత్త చిత్తాని? చక్ఖువిఞ్ఞాణం, సోతవిఞ్ఞాణం, ఘానవిఞ్ఞాణం, జివ్హావిఞ్ఞాణం, కాయవిఞ్ఞాణం, మనోధాతు, మనోవిఞ్ఞాణధాతు – ఇమాని వుచ్చన్తి ‘‘కామధాతుయా సత్త చిత్తాని’’.
౨. రూపధాతు
౯౯౩. రూపధాతుయా కతి ఖన్ధా, కతి ఆయతనా, కతి ధాతుయో, కతి సచ్చాని, కతి ఇన్ద్రియాని…పే… కతి చిత్తాని?
రూపధాతుయా పఞ్చక్ఖన్ధా, ఛ ఆయతనాని, నవ ధాతుయో, తీణి సచ్చాని, చుద్దసిన్ద్రియాని, అట్ఠ హేతూ, తయో ఆహారా, చత్తారో ఫస్సా, చతస్సో వేదనా, చతస్సో సఞ్ఞా, చతస్సో చేతనా, చత్తారి చిత్తాని.
౯౯౪. తత్థ కతమే రూపధాతుయా పఞ్చక్ఖన్ధా? రూపక్ఖన్ధో, వేదనాక్ఖన్ధో, సఞ్ఞాక్ఖన్ధో, సఙ్ఖారక్ఖన్ధో, విఞ్ఞాణక్ఖన్ధో – ఇమే వుచ్చన్తి ‘‘రూపధాతుయా పఞ్చక్ఖన్ధా’’.
తత్థ కతమాని రూపధాతుయా ఛ ఆయతనాని? చక్ఖాయతనం, రూపాయతనం, సోతాయతనం, సద్దాయతనం, మనాయతనం, ధమ్మాయతనం – ఇమాని వుచ్చన్తి ‘‘రూపధాతుయా ఛ ఆయతనాని’’.
తత్థ కతమా రూపధాతుయా నవ ధాతుయో? చక్ఖుధాతు, రూపధాతు, చక్ఖువిఞ్ఞాణధాతు, సోతధాతు, సద్దధాతు, సోతవిఞ్ఞాణధాతు, మనోధాతు, ధమ్మధాతు, మనోవిఞ్ఞాణధాతు – ఇమా వుచ్చన్తి ‘‘రూపధాతుయా నవ ధాతుయో’’.
తత్థ కతమాని రూపధాతుయా తీణి సచ్చాని? దుక్ఖసచ్చం, సముదయసచ్చం, మగ్గసచ్చం – ఇమాని వుచ్చన్తి ‘‘రూపధాతుయా తీణి సచ్చాని’’.
తత్థ కతమాని రూపధాతుయా చుద్దసిన్ద్రియాని? చక్ఖున్ద్రియం, సోతిన్ద్రియం, మనిన్ద్రియం, జీవితిన్ద్రియం, సోమనస్సిన్ద్రియం, ఉపేక్ఖిన్ద్రియం, సద్ధిన్ద్రియం, వీరియిన్ద్రియం, సతిన్ద్రియం, సమాధిన్ద్రియం, పఞ్ఞిన్ద్రియం, అనఞ్ఞాతఞ్ఞస్సామీతిన్ద్రియం, అఞ్ఞిన్ద్రియం, అఞ్ఞాతావిన్ద్రియం – ఇమాని వుచ్చన్తి ‘‘రూపధాతుయా చుద్దసిన్ద్రియాని’’.
తత్థ కతమే రూపధాతుయా అట్ఠ హేతూ? తయో కుసలహేతూ, ద్వే అకుసలహేతూ, తయో అబ్యాకతహేతూ.
తత్థ కతమే తయో కుసలహేతూ? అలోభో కుసలహేతు, అదోసో కుసలహేతు, అమోహో కుసలహేతు – ఇమే తయో కుసలహేతూ.
తత్థ కతమే ద్వే అకుసలహేతూ? లోభో అకుసలహేతు, మోహో అకుసలహేతు – ఇమే ద్వే అకుసలహేతూ.
తత్థ కతమే తయో అబ్యాకతహేతూ? కుసలానం వా ధమ్మానం విపాకతో కిరియాబ్యాకతేసు వా ధమ్మేసు అలోభో, అదోసో, అమోహో – ఇమే తయో అబ్యాకతహేతూ. ఇమే వుచ్చన్తి రూపధాతుయా అట్ఠ హేతూ.
తత్థ కతమే రూపధాతుయా తయో ఆహారా? ఫస్సాహారో, మనోసఞ్చేతనాహారో, విఞ్ఞాణాహారో – ఇమే వుచ్చన్తి ‘‘రూపధాతుయా తయో ఆహారా’’.
తత్థ కతమే రూపధాతుయా చత్తారో ఫస్సా? చక్ఖుసమ్ఫస్సో, సోతసమ్ఫస్సో, మనోధాతుసమ్ఫస్సో, మనోవిఞ్ఞాణధాతుసమ్ఫస్సో – ఇమే వుచ్చన్తి ‘‘రూపధాతుయా చత్తారో ఫస్సా’’.
తత్థ కతమా రూపధాతుయా చతస్సో వేదనా…పే… చతస్సో సఞ్ఞా…పే… చతస్సో చేతనా…పే… చత్తారి చిత్తాని? చక్ఖువిఞ్ఞాణం, సోతవిఞ్ఞాణం, మనోధాతు, మనోవిఞ్ఞాణధాతు – ఇమాని వుచ్చన్తి ‘‘రూపధాతుయా చత్తారి చిత్తాని’’.
౩. అరూపధాతు
౯౯౫. అరూపధాతుయా కతి ఖన్ధా…పే… కతి చిత్తాని?
అరూపధాతుయా చత్తారో ఖన్ధా, ద్వే ఆయతనాని, ద్వే ధాతుయో, తీణి సచ్చాని, ఏకాదసిన్ద్రియాని, అట్ఠ హేతూ, తయో ఆహారా, ఏకో ఫస్సో, ఏకా వేదనా, ఏకా సఞ్ఞా, ఏకా చేతనా, ఏకం చిత్తం.
౯౯౬. తత్థ కతమే అరూపధాతుయా చత్తారో ఖన్ధా? వేదనాక్ఖన్ధో, సఞ్ఞాక్ఖన్ధో, సఙ్ఖారక్ఖన్ధో, విఞ్ఞాణక్ఖన్ధో – ఇమే వుచ్చన్తి ‘‘అరూపధాతుయా చత్తారో ఖన్ధా’’.
తత్థ కతమాని అరూపధాతుయా ద్వే ఆయతనాని? మనాయతనం, ధమ్మాయతనం – ఇమాని వుచ్చన్తి ‘‘అరూపధాతుయా ద్వే ఆయతనాని’’.
తత్థ కతమా అరూపధాతుయా ద్వే ధాతుయో? మనోవిఞ్ఞాణధాతు, ధమ్మధాతు – ఇమా వుచ్చన్తి ‘‘అరూపధాతుయా ద్వే ధాతుయో’’.
తత్థ కతమాని అరూపధాతుయా తీణి సచ్చాని? దుక్ఖసచ్చం, సముదయసచ్చం, మగ్గసచ్చం – ఇమాని వుచ్చన్తి ‘‘అరూపధాతుయా తీణి సచ్చాని’’.
తత్థ కతమాని అరూపధాతుయా ఏకాదసిన్ద్రియాని? మనిన్ద్రియం, జీవితిన్ద్రియం, సోమనస్సిన్ద్రియం, ఉపేక్ఖిన్ద్రియం, సద్ధిన్ద్రియం, వీరియిన్ద్రియం, సతిన్ద్రియం, సమాధిన్ద్రియం, పఞ్ఞిన్ద్రియం, అఞ్ఞిన్ద్రియం, అఞ్ఞాతావిన్ద్రియం – ఇమాని వుచ్చన్తి ‘‘అరూపధాతుయా ఏకాదసిన్ద్రియాని’’.
తత్థ కతమే అరూపధాతుయా అట్ఠ హేతూ? తయో కుసలహేతూ, ద్వే అకుసలహేతూ, తయో అబ్యాకతహేతూ…పే… ఇమే వుచ్చన్తి ‘‘అరూపధాతుయా అట్ఠ హేతూ’’.
తత్థ కతమే అరూపధాతుయా తయో ఆహారా? ఫస్సాహారో, మనోసఞ్చేతనాహారో, విఞ్ఞాణాహారో – ఇమే వుచ్చన్తి ‘‘అరూపధాతుయా తయో ఆహారా’’.
తత్థ కతమో అరూపధాతుయా ఏకో ఫస్సో? మనోవిఞ్ఞాణధాతుసమ్ఫస్సో – అయం వుచ్చతి ‘‘అరూపధాతుయా ఏకో ఫస్సో’’.
తత్థ కతమా అరూపధాతుయా ఏకా వేదనా…పే… ఏకా సఞ్ఞా…పే… ఏకా చేతనా…పే… ఏకం చిత్తం? మనోవిఞ్ఞాణధాతు – ఇదం వుచ్చతి ‘‘అరూపధాతుయా ఏకం చిత్తం’’.
౪. అపరియాపన్నం
౯౯౭. అపరియాపన్నే కతి ఖన్ధా…పే… కతి చిత్తాని?
అపరియాపన్నే చత్తారో ఖన్ధా, ద్వే ఆయతనాని, ద్వే ధాతుయో, ద్వే సచ్చాని, ద్వాదసిన్ద్రియాని, ఛ హేతూ, తయో ఆహారా, ఏకో ఫస్సో, ఏకా వేదనా, ఏకా సఞ్ఞా, ఏకా చేతనా, ఏకం చిత్తం.
౯౯౮. తత్థ కతమే అపరియాపన్నే చత్తారో ఖన్ధా? వేదనాక్ఖన్ధో, సఞ్ఞాక్ఖన్ధో, సఙ్ఖారక్ఖన్ధో, విఞ్ఞాణక్ఖన్ధో – ఇమే వుచ్చన్తి ‘‘అపరియాపన్నే చత్తారో ఖన్ధా’’.
తత్థ కతమాని అపరియాపన్నే ద్వే ఆయతనాని? మనాయతనం, ధమ్మాయతనం – ఇమాని వుచ్చన్తి ‘‘అపరియాపన్నే ద్వే ఆయతనాని’’.
తత్థ కతమా అపరియాపన్నే ద్వే ధాతుయో? మనోవిఞ్ఞాణధాతు, ధమ్మధాతు – ఇమా వుచ్చన్తి ‘‘అపరియాపన్నే ద్వే ధాతుయో’’.
తత్థ కతమాని అపరియాపన్నే ద్వే సచ్చాని? మగ్గసచ్చం, నిరోధసచ్చం – ఇమాని వుచ్చన్తి ‘‘అపరియాపన్నే ద్వే సచ్చాని’’.
తత్థ కతమాని అపరియాపన్నే ద్వాదసిన్ద్రియాని? మనిన్ద్రియం, జీవితిన్ద్రియం, సోమనస్సిన్ద్రియం, ఉపేక్ఖిన్ద్రియం, సద్ధిన్ద్రియం, వీరియిన్ద్రియం, సతిన్ద్రియం, సమాధిన్ద్రియం, పఞ్ఞిన్ద్రియం, అనఞ్ఞాతఞ్ఞస్సామీతిన్ద్రియం, అఞ్ఞిన్ద్రియం, అఞ్ఞాతావిన్ద్రియం – ఇమాని వుచ్చన్తి ‘‘అపరియాపన్నే ద్వాదసిన్ద్రియాని’’.
తత్థ కతమే అపరియాపన్నే ఛ హేతూ? తయో కుసలహేతూ, తయో అబ్యాకతహేతూ.
తత్థ కతమే తయో కుసలహేతూ? అలోభో కుసలహేతు, అదోసో కుసలహేతు, అమోహో కుసలహేతు – ఇమే తయో కుసలహేతూ.
తత్థ కతమే తయో అబ్యాకతహేతూ? కుసలానం ధమ్మానం విపాకతో అలోభో, అదోసో, అమోహో – ఇమే తయో అబ్యాకతహేతూ. ఇమే వుచ్చన్తి ‘‘అపరియాపన్నే ఛ హేతూ’’.
తత్థ కతమే అపరియాపన్నే తయో ఆహారా? ఫస్సాహారో, మనోసఞ్చేతనాహారో, విఞ్ఞాణాహారో – ఇమే వుచ్చన్తి ‘‘అపరియాపన్నే తయో ఆహారా’’.
తత్థ కతమో అపరియాపన్నే ఏకో ఫస్సో? మనోవిఞ్ఞాణధాతుసమ్ఫస్సో – అయం వుచ్చతి ‘‘అపరియాపన్నే ఏకో ఫస్సో’’.
తత్థ కతమా అపరియాపన్నే ఏకా వేదనా…పే… ఏకా సఞ్ఞా…పే… ఏకా చేతనా…పే… ఏకం చిత్తం? మనోవిఞ్ఞాణధాతు – ఇదం వుచ్చతి ‘‘అపరియాపన్నే ఏకం చిత్తం’’.
౩. పరియాపన్నాపరియాపన్నవారో
౧. కామధాతు
౯౯౯. పఞ్చన్నం ఖన్ధానం కతి కామధాతుపరియాపన్నా, కతి న కామధాతుపరియాపన్నా…పే… సత్తన్నం చిత్తానం కతి కామధాతుపరియాపన్నా, కతి న కామధాతుపరియాపన్నా?
౧౦౦౦. రూపక్ఖన్ధో కామధాతుపరియాపన్నో; చత్తారో ఖన్ధా సియా కామధాతుపరియాపన్నా, సియా న కామధాతుపరియాపన్నా.
దసాయతనా కామధాతుపరియాపన్నా; ద్వే ఆయతనా సియా కామధాతుపరియాపన్నా, సియా న కామధాతుపరియాపన్నా.
సోళస ధాతుయో కామధాతుపరియాపన్నా; ద్వే ధాతుయో సియా కామధాతుపరియాపన్నా, సియా న కామధాతుపరియాపన్నా.
సముదయసచ్చం కామధాతుపరియాపన్నం; ద్వే సచ్చా న కామధాతుపరియాపన్నా; దుక్ఖసచ్చం సియా కామధాతుపరియాపన్నం, సియా న కామధాతుపరియాపన్నం.
దసిన్ద్రియా కామధాతుపరియాపన్నా; తీణిన్ద్రియా న కామధాతుపరియాపన్నా; నవిన్ద్రియా సియా కామధాతుపరియాపన్నా, సియా న కామధాతుపరియాపన్నా.
తయో అకుసలహేతూ కామధాతుపరియాపన్నా; ఛ హేతూ సియా కామధాతుపరియాపన్నా, సియా న కామధాతుపరియాపన్నా.
కబళీకారో ఆహారో కామధాతుపరియాపన్నో; తయో ఆహారా సియా కామధాతుపరియాపన్నా, సియా న కామధాతుపరియాపన్నా.
ఛ ఫస్సా కామధాతుపరియాపన్నా; మనోవిఞ్ఞాణధాతుసమ్ఫస్సో సియా కామధాతు పరియాపన్నో, సియా న కామధాతుపరియాపన్నో.
ఛ వేదనా…పే… ఛ సఞ్ఞా… ఛ చేతనా… ఛ చిత్తా కామధాతుపరియాపన్నా; మనోవిఞ్ఞాణధాతు సియా కామధాతుపరియాపన్నా, సియా న కామధాతుపరియాపన్నా.
౨. రూపధాతు
౧౦౦౧. పఞ్చన్నం ఖన్ధానం కతి రూపధాతుపరియాపన్నా, కతి న రూపధాతుపరియాపన్నా …పే… సత్తన్నం చిత్తానం కతి రూపధాతుపరియాపన్నా, కతి న రూపధాతుపరియాపన్నా?
౧౦౦౨. రూపక్ఖన్ధో న రూపధాతుపరియాపన్నో; చత్తారో ఖన్ధా సియా రూపధాతుపరియాపన్నా, సియా న రూపధాతుపరియాపన్నా.
దసాయతనా న రూపధాతుపరియాపన్నా; ద్వే ఆయతనా సియా రూపధాతుపరియాపన్నా, సియా న రూపధాతుపరియాపన్నా.
సోళస ధాతుయో న రూపధాతుపరియాపన్నా; ద్వే ధాతుయో సియా రూపధాతుపరియాపన్నా, సియా న రూపధాతుపరియాపన్నా.
తీణి సచ్చాని న రూపధాతుపరియాపన్నా; దుక్ఖసచ్చం సియా రూపధాతుపరియాపన్నం, సియా న రూపధాతుపరియాపన్నం.
తేరసిన్ద్రియా న రూపధాతుపరియాపన్నా; నవిన్ద్రియా సియా రూపధాతుపరియాపన్నా, సియా న రూపధాతుపరియాపన్నా.
తయో అకుసలహేతూ న రూపధాతుపరియాపన్నా; ఛ హేతూ సియా రూపధాతుపరియాపన్నా, సియా న రూపధాతుపరియాపన్నా.
కబళీకారో ఆహారో న రూపధాతుపరియాపన్నో; తయో ఆహారా సియా రూపధాతుపరియాపన్నా, సియా న రూపధాతుపరియాపన్నా.
ఛ ఫస్సా న రూపధాతుపరియాపన్నా; మనోవిఞ్ఞాణధాతుసమ్ఫస్సో సియా రూపధాతుపరియాపన్నో, సియా న రూపధాతుపరియాపన్నో.
ఛ వేదనా…పే… ఛ సఞ్ఞా… ఛ చేతనా… ఛ చిత్తా న రూపధాతుపరియాపన్నా; మనోవిఞ్ఞాణధాతు సియా రూపధాతుపరియాపన్నా, సియా న రూపధాతుపరియాపన్నా.
౩. అరూపధాతు
౧౦౦౩. పఞ్చన్నం ఖన్ధానం కతి అరూపధాతుపరియాపన్నా, కతి న అరూపధాతుపరియాపన్నా…పే… సత్తన్నం చిత్తానం కతి అరూపధాతుపరియాపన్నా, కతి న అరూపధాతుపరియాపన్నా?
౧౦౦౪. రూపక్ఖన్ధో న అరూపధాతుపరియాపన్నో; చత్తారో ఖన్ధా సియా అరూపధాతుపరియాపన్నా, సియా న అరూపధాతుపరియాపన్నా.
దసాయతనా న అరూపధాతుపరియాపన్నా; ద్వే ఆయతనా సియా అరూపధాతుపరియాపన్నా, సియా న అరూపధాతుపరియాపన్నా.
సోళస ధాతుయో న అరూపధాతుపరియాపన్నా; ద్వే ధాతుయో సియా అరూపధాతుపరియాపన్నా, సియా న అరూపధాతుపరియాపన్నా.
తీణి సచ్చాని న అరూపధాతుపరియాపన్నాని.
దుక్ఖసచ్చం సియా అరూపధాతుపరియాపన్నం, సియా న అరూపధాతుపరియాపన్నం.
చుద్దసిన్ద్రియా న అరూపధాతుపరియాపన్నా; అట్ఠిన్ద్రియా సియా అరూపధాతుపరియాపన్నా, సియా న అరూపధాతుపరియాపన్నా.
తయో అకుసలహేతూ న అరూపధాతుపరియాపన్నా; ఛ హేతూ సియా అరూపధాతుపరియాపన్నా, సియా న అరూపధాతుపరియాపన్నా.
కబళీకారో ఆహారో న అరూపధాతుపరియాపన్నో; తయో ఆహారా సియా అరూపధాతుపరియాపన్నా, సియా న అరూపధాతుపరియాపన్నా.
ఛ ఫస్సా న అరూపధాతుపరియాపన్నా; మనోవిఞ్ఞాణధాతుసమ్ఫస్సో సియా అరూపధాతుపరియాపన్నో, సియా న అరూపధాతుపరియాపన్నో.
ఛ వేదనా…పే… ఛ సఞ్ఞా … ఛ చేతనా… ఛ చిత్తా న అరూపధాతుపరియాపన్నా; మనోవిఞ్ఞాణధాతు సియా అరూపధాతుపరియాపన్నా, సియా న అరూపధాతుపరియాపన్నా.
౪. పరియాపన్నాపరియాపన్నం
౧౦౦౫. పఞ్చన్నం ఖన్ధానం కతి పరియాపన్నా, కతి అపరియాపన్నా…పే… సత్తన్నం చిత్తానం కతి పరియాపన్నా, కతి అపరియాపన్నా?
౧౦౦౬. రూపక్ఖన్ధో పరియాపన్నో; చత్తారో ఖన్ధా సియా పరియాపన్నా, సియా అపరియాపన్నా.
దసాయతనా పరియాపన్నా; ద్వే ఆయతనా సియా పరియాపన్నా, సియా అపరియాపన్నా.
సోళస ధాతుయో పరియాపన్నా; ద్వే ధాతుయో సియా పరియాపన్నా, సియా అపరియాపన్నా.
ద్వే సచ్చా పరియాపన్నా; ద్వే సచ్చా అపరియాపన్నా.
దసిన్ద్రియా పరియాపన్నా, తీణిన్ద్రియా అపరియాపన్నా; నవిన్ద్రియా సియా పరియాపన్నా, సియా అపరియాపన్నా.
తయో అకుసలహేతూ పరియాపన్నా; ఛ హేతూ సియా పరియాపన్నా, సియా అపరియాపన్నా.
కబళీకారో ఆహారో పరియాపన్నో; తయో ఆహారా సియా పరియాపన్నా, సియా అపరియాపన్నా.
ఛ ఫస్సా పరియాపన్నా; మనోవిఞ్ఞాణధాతుసమ్ఫస్సో సియా పరియాపన్నో, సియా అపరియాపన్నో.
ఛ వేదనా…పే… ఛ సఞ్ఞా… ఛ చేతనా… ఛ చిత్తా పరియాపన్నా; మనోవిఞ్ఞాణధాతు సియా పరియాపన్నా, సియా అపరియాపన్నా.
౪. ధమ్మదస్సనవారో
౧. కామధాతు
౧౦౦౭. కామధాతుయా ఉపపత్తిక్ఖణే కతి ఖన్ధా పాతుభవన్తి…పే… కతి చిత్తాని పాతుభవన్తి?
కామధాతుయా ఉపపత్తిక్ఖణే సబ్బేసం పఞ్చక్ఖన్ధా పాతుభవన్తి; కస్సచి ఏకాదసాయతనాని పాతుభవన్తి; కస్సచి దసాయతనాని పాతుభవన్తి; కస్సచి అపరాని దసాయతనాని పాతుభవన్తి; కస్సచి నవాయతనాని పాతుభవన్తి; కస్సచి సత్తాయతనాని పాతుభవన్తి; కస్సచి ఏకాదస ధాతుయో పాతుభవన్తి; కస్సచి దస ధాతుయో పాతుభవన్తి; కస్సచి అపరా దస ధాతుయో పాతుభవన్తి; కస్సచి నవ ధాతుయో పాతుభవన్తి; కస్సచి సత్త ధాతుయో పాతుభవన్తి; సబ్బేసం ఏకం సచ్చం పాతుభవతి; కస్సచి చుద్దసిన్ద్రియాని పాతుభవన్తి; కస్సచి తేరసిన్ద్రియాని పాతుభవన్తి; కస్సచి అపరాని తేరసిన్ద్రియాని పాతుభవన్తి; కస్సచి ద్వాదసిన్ద్రియాని పాతుభవన్తి; కస్సచి దసిన్ద్రియాని పాతుభవన్తి; కస్సచి నవిన్ద్రియాని పాతుభవన్తి; కస్సచి అపరాని నవిన్ద్రియాని పాతుభవన్తి; కస్సచి అట్ఠిన్ద్రియాని పాతుభవన్తి; కస్సచి అపరాని అట్ఠిన్ద్రియాని పాతుభవన్తి; కస్సచి సత్తిన్ద్రియాని పాతుభవన్తి; కస్సచి పఞ్చిన్ద్రియాని పాతుభవన్తి; కస్సచి చత్తారిన్ద్రియాని పాతుభవన్తి; కస్సచి తయో హేతూ పాతుభవన్తి; కస్సచి ద్వే హేతూ పాతుభవన్తి; కస్సచి [కేచి (స్యా.)] అహేతుకా పాతుభవన్తి; సబ్బేసం చత్తారో ఆహారా పాతుభవన్తి; సబ్బేసం ఏకో ఫస్సో పాతుభవతి; సబ్బేసం ఏకా వేదనా… ఏకా సఞ్ఞా… ఏకా చేతనా… ఏకం చిత్తం పాతుభవతి.
౧౦౦౮. కామధాతుయా ఉపపత్తిక్ఖణే సబ్బేసం కతమే పఞ్చక్ఖన్ధా పాతుభవన్తి? రూపక్ఖన్ధో…పే… విఞ్ఞాణక్ఖన్ధో – కామధాతుయా ఉపపత్తిక్ఖణే సబ్బేసం ఇమే పఞ్చక్ఖన్ధా పాతుభవన్తి.
౧౦౦౯. కామధాతుయా ఉపపత్తిక్ఖణే కస్స ఏకాదసాయతనాని పాతుభవన్తి? కామావచరానం దేవానం, పఠమకప్పికానం మనుస్సానం, ఓపపాతికానం పేతానం, ఓపపాతికానం అసురానం, ఓపపాతికానం తిరచ్ఛానగతానం, నేరయికానం పరిపుణ్ణాయతనానం ఉపపత్తిక్ఖణే ఏకాదసాయతనాని పాతుభవన్తి – చక్ఖాయతనం, రూపాయతనం, సోతాయతనం, ఘానాయతనం, గన్ధాయతనం, జివ్హాయతనం, రసాయతనం, కాయాయతనం, ఫోట్ఠబ్బాయతనం, మనాయతనం, ధమ్మాయతనం. కామధాతుయా ఉపపత్తిక్ఖణే ఏతేసం ఇమాని ఏకాదసాయతనాని పాతుభవన్తి.
కామధాతుయా ఉపపత్తిక్ఖణే కస్స దసాయతనాని పాతుభవన్తి? ఓపపాతికానం పేతానం, ఓపపాతికానం అసురానం, ఓపపాతికానం తిరచ్ఛానగతానం నేరయికానం, జచ్చన్ధానం ఉపపత్తిక్ఖణే దసాయతనాని పాతుభవన్తి – రూపాయతనం, సోతాయతనం, ఘానాయతనం, గన్ధాయతనం, జివ్హాయతనం, రసాయతనం, కాయాయతనం, ఫోట్ఠబ్బాయతనం, మనాయతనం, ధమ్మాయతనం. కామధాతుయా ఉపపత్తిక్ఖణే ఏతేసం ఇమాని దసాయతనాని పాతుభవన్తి.
కామధాతుయా ఉపపత్తిక్ఖణే కస్స అపరాని దసాయతనాని పాతుభవన్తి? ఓపపాతికానం పేతానం, ఓపపాతికానం అసురానం, ఓపపాతికానం తిరచ్ఛానగతానం నేరయికానం, జచ్చబధిరానం ఉపపత్తిక్ఖణే దసాయతనాని పాతుభవన్తి – చక్ఖాయతనం, రూపాయతనం, ఘానాయతనం, గన్ధాయతనం, జివ్హాయతనం, రసాయతనం, కాయాయతనం, ఫోట్ఠబ్బాయతనం, మనాయతనం, ధమ్మాయతనం. కామధాతుయా ఉపపత్తిక్ఖణే ఏతేసం ఇమాని దసాయతనాని పాతుభవన్తి.
కామధాతుయా ఉపపత్తిక్ఖణే కస్స నవాయతనాని పాతుభవన్తి? ఓపపాతికానం పేతానం, ఓపపాతికానం అసురానం, ఓపపాతికానం తిరచ్ఛానగతానం నేరయికానం, జచ్చన్ధబధిరానం ఉపపత్తిక్ఖణే నవాయతనాని పాతుభవన్తి – రూపాయతనం, ఘానాయతనం, గన్ధాయతనం, జివ్హాయతనం, రసాయతనం, కాయాయతనం, ఫోట్ఠబ్బాయతనం, మనాయతనం, ధమ్మాయతనం. కామధాతుయా ఉపపత్తిక్ఖణే ఏతేసం ఇమాని నవాయతనాని పాతుభవన్తి.
కామధాతుయా ఉపపత్తిక్ఖణే కస్స సత్తాయతనాని పాతుభవన్తి? గబ్భసేయ్యకానం సత్తానం ఉపపత్తిక్ఖణే సత్తాయతనాని పాతుభవన్తి – రూపాయతనం, గన్ధాయతనం, రసాయతనం, కాయాయతనం, ఫోట్ఠబ్బాయతనం, మనాయతనం, ధమ్మాయతనం. కామధాతుయా ఉపపత్తిక్ఖణే ఏతేసం ఇమాని సత్తాయతనాని పాతుభవన్తి.
౧౦౧౦. కామధాతుయా ఉపపత్తిక్ఖణే కస్స ఏకాదస ధాతుయో పాతుభవన్తి? కామావచరానం దేవానం, పఠమకప్పికానం మనుస్సానం, ఓపపాతికానం పేతానం, ఓపపాతికానం అసురానం, ఓపపాతికానం తిరచ్ఛానగతానం నేరయికానం పరిపుణ్ణాయతనానం ఉపపత్తిక్ఖణే ఏకాదస ధాతుయో పాతుభవన్తి – చక్ఖుధాతు, రూపధాతు, సోతధాతు, ఘానధాతు, గన్ధధాతు, జివ్హాధాతు, రసధాతు, కాయధాతు, ఫోట్ఠబ్బధాతు, మనోవిఞ్ఞాణధాతు, ధమ్మధాతు. కామధాతుయా ఉపపత్తిక్ఖణే ఏతేసం ఇమా ఏకాదస ధాతుయో పాతుభవన్తి.
కామధాతుయా ఉపపత్తిక్ఖణే కస్స దస ధాతుయో పాతుభవన్తి? ఓపపాతికానం పేతానం, ఓపపాతికానం అసురానం, ఓపపాతికానం తిరచ్ఛానగతానం నేరయికానం, జచ్చన్ధానం ఉపపత్తిక్ఖణే దస ధాతుయో పాతుభవన్తి – రూపధాతు, సోతధాతు, ఘానధాతు, గన్ధధాతు, జివ్హాధాతు, రసధాతు, కాయధాతు, ఫోట్ఠబ్బధాతు, మనోవిఞ్ఞాణధాతు, ధమ్మధాతు. కామధాతుయా ఉపపత్తిక్ఖణే ఏతేసం ఇమా దస ధాతుయో పాతుభవన్తి.
కామధాతుయా ఉపపత్తిక్ఖణే కస్స అపరా దస ధాతుయో పాతుభవన్తి? ఓపపాతికానం పేతానం, ఓపపాతికానం అసురానం, ఓపపాతికానం తిరచ్ఛానగతానం నేరయికానం, జచ్చబధిరానం ఉపపత్తిక్ఖణే దస ధాతుయో పాతుభవన్తి – చక్ఖుధాతు, రూపధాతు, ఘానధాతు, గన్ధధాతు, జివ్హాధాతు, రసధాతు, కాయధాతు, ఫోట్ఠబ్బధాతు, మనోవిఞ్ఞాణధాతు, ధమ్మధాతు. కామధాతుయా ఉపపత్తిక్ఖణే ఏతేసం ఇమా దస ధాతుయో పాతుభవన్తి.
కామధాతుయా ఉపపత్తిక్ఖణే కస్స నవ ధాతుయో పాతుభవన్తి? ఓపపాతికానం పేతానం, ఓపపాతికానం అసురానం, ఓపపాతికానం తిరచ్ఛానగతానం నేరయికానం, జచ్చన్ధబధిరానం ఉపపత్తిక్ఖణే నవ ధాతుయో పాతుభవన్తి – రూపధాతు, ఘానధాతు, గన్ధధాతు, జివ్హాధాతు, రసధాతు, కాయధాతు, ఫోట్ఠబ్బధాతు, మనోవిఞ్ఞాణధాతు, ధమ్మధాతు. కామధాతుయా ఉపపత్తిక్ఖణే ఏతేసం ఇమా నవ ధాతుయో పాతుభవన్తి.
కామధాతుయా ఉపపత్తిక్ఖణే కస్స సత్త ధాతుయో పాతుభవన్తి? గబ్భసేయ్యకానం సత్తానం ఉపపత్తిక్ఖణే సత్త ధాతుయో పాతుభవన్తి – రూపధాతు, గన్ధధాతు, రసధాతు, కాయధాతు, ఫోట్ఠబ్బధాతు, మనోవిఞ్ఞాణధాతు, ధమ్మధాతు. కామధాతుయా ఉపపత్తిక్ఖణే ఏతేసం ఇమా సత్త ధాతుయో పాతుభవన్తి.
౧౦౧౧. కామధాతుయా ఉపపత్తిక్ఖణే సబ్బేసం కతమం ఏకం సచ్చం పాతుభవతి? దుక్ఖసచ్చం – కామధాతుయా ఉపపత్తిక్ఖణే సబ్బేసం ఇదం ఏకం సచ్చం పాతుభవతి.
౧౦౧౨. కామధాతుయా ఉపపత్తిక్ఖణే కస్స చుద్దసిన్ద్రియాని పాతుభవన్తి? కామావచరానం దేవానం, సహేతుకానం ఞాణసమ్పయుత్తానం ఉపపత్తిక్ఖణే చుద్దసిన్ద్రియాని పాతుభవన్తి – చక్ఖున్ద్రియం, సోతిన్ద్రియం, ఘానిన్ద్రియం, జివ్హిన్ద్రియం, కాయిన్ద్రియం, మనిన్ద్రియం, ఇత్థిన్ద్రియం వా పురిసిన్ద్రియం వా, జీవితిన్ద్రియం, సోమనస్సిన్ద్రియం వా ఉపేక్ఖిన్ద్రియం వా, సద్ధిన్ద్రియం, వీరియిన్ద్రియం, సతిన్ద్రియం, సమాధిన్ద్రియం, పఞ్ఞిన్ద్రియం. కామధాతుయా ఉపపత్తిక్ఖణే ఏతేసం ఇమాని చుద్దసిన్ద్రియాని పాతుభవన్తి.
కామధాతుయా ఉపపత్తిక్ఖణే కస్స తేరసిన్ద్రియాని పాతుభవన్తి? కామావచరానం దేవానం సహేతుకానం ఞాణవిప్పయుత్తానం ఉపపత్తిక్ఖణే తేరసిన్ద్రియాని పాతుభవన్తి – చక్ఖున్ద్రియం, సోతిన్ద్రియం, ఘానిన్ద్రియం, జివ్హిన్ద్రియం, కాయిన్ద్రియం, మనిన్ద్రియం, ఇత్థిన్ద్రియం వా పురిసిన్ద్రియం వా, జీవితిన్ద్రియం, సోమనస్సిన్ద్రియం వా ఉపేక్ఖిన్ద్రియం వా, సద్ధిన్ద్రియం, వీరియిన్ద్రియం, సతిన్ద్రియం, సమాధిన్ద్రియం. కామధాతుయా ఉపపత్తిక్ఖణే ఏతేసం ఇమాని తేరసిన్ద్రియాని పాతుభవన్తి.
కామధాతుయా ఉపపత్తిక్ఖణే కస్స అపరాని తేరసిన్ద్రియాని పాతుభవన్తి? పఠమకప్పికానం మనుస్సానం సహేతుకానం ఞాణసమ్పయుత్తానం ఉపపత్తిక్ఖణే తేరసిన్ద్రియాని పాతుభవన్తి – చక్ఖున్ద్రియం, సోతిన్ద్రియం, ఘానిన్ద్రియం, జివ్హిన్ద్రియం, కాయిన్ద్రియం, మనిన్ద్రియం, జీవితిన్ద్రియం, సోమనస్సిన్ద్రియం వా ఉపేక్ఖిన్ద్రియం వా, సద్ధిన్ద్రియం, వీరియిన్ద్రియం, సతిన్ద్రియం, సమాధిన్ద్రియం, పఞ్ఞిన్ద్రియం. కామధాతుయా ఉపపత్తిక్ఖణే ఏతేసం ఇమాని తేరసిన్ద్రియాని పాతుభవన్తి.
కామధాతుయా ఉపపత్తిక్ఖణే కస్స ద్వాదసిన్ద్రియాని పాతుభవన్తి? పఠమకప్పికానం మనుస్సానం సహేతుకానం ఞాణవిప్పయుత్తానం ఉపపత్తిక్ఖణే ద్వాదసిన్ద్రియాని పాతుభవన్తి – చక్ఖున్ద్రియం, సోతిన్ద్రియం, ఘానిన్ద్రియం, జివ్హిన్ద్రియం, కాయిన్ద్రియం, మనిన్ద్రియం, జీవితిన్ద్రియం, సోమనస్సిన్ద్రియం వా ఉపేక్ఖిన్ద్రియం వా, సద్ధిన్ద్రియం, వీరియిన్ద్రియం, సతిన్ద్రియం, సమాధిన్ద్రియం. కామధాతుయా ఉపపత్తిక్ఖణే ఏతేసం ఇమాని ద్వాదసిన్ద్రియాని పాతుభవన్తి.
కామధాతుయా ఉపపత్తిక్ఖణే కస్స దసిన్ద్రియాని పాతుభవన్తి? గబ్భసేయ్యకానం సత్తానం సహేతుకానం ఞాణసమ్పయుత్తానం ఉపపత్తిక్ఖణే దసిన్ద్రియాని పాతుభవన్తి – కాయిన్ద్రియం, మనిన్ద్రియం, ఇత్థిన్ద్రియం వా పురిసిన్ద్రియం వా, జీవితిన్ద్రియం, సోమనస్సిన్ద్రియం వా ఉపేక్ఖిన్ద్రియం వా, సద్ధిన్ద్రియం, వీరియిన్ద్రియం, సతిన్ద్రియం, సమాధిన్ద్రియం, పఞ్ఞిన్ద్రియం. కామధాతుయా ఉపపత్తిక్ఖణే ఏతేసం ఇమాని దసిన్ద్రియాని పాతుభవన్తి.
కామధాతుయా ఉపపత్తిక్ఖణే కస్స నవిన్ద్రియాని పాతుభవన్తి? గబ్భసేయ్యకానం సత్తానం సహేతుకానం ఞాణవిప్పయుత్తానం ఉపపత్తిక్ఖణే నవిన్ద్రియాని పాతుభవన్తి – కాయిన్ద్రియం, మనిన్ద్రియం, ఇత్థిన్ద్రియం వా పురిసిన్ద్రియం వా, జీవితిన్ద్రియం, సోమనస్సిన్ద్రియం వా ఉపేక్ఖిన్ద్రియం వా, సద్ధిన్ద్రియం, వీరియిన్ద్రియం, సతిన్ద్రియం, సమాధిన్ద్రియం. కామధాతుయా ఉపపత్తిక్ఖణే ఏతేసం ఇమాని నవిన్ద్రియాని పాతుభవన్తి.
కామధాతుయా ఉపపత్తిక్ఖణే కస్స అపరాని నవిన్ద్రియాని పాతుభవన్తి? ఓపపాతికానం పేతానం, ఓపపాతికానం అసురానం, ఓపపాతికానం తిరచ్ఛానగతానం నేరయికానం పరిపుణ్ణాయతనానం ఉపపత్తిక్ఖణే నవిన్ద్రియాని పాతుభవన్తి – చక్ఖున్ద్రియం, సోతిన్ద్రియం, ఘానిన్ద్రియం, జివ్హిన్ద్రియం, కాయిన్ద్రియం, మనిన్ద్రియం, ఇత్థిన్ద్రియం వా పురిసిన్ద్రియం వా, జీవితిన్ద్రియం, ఉపేక్ఖిన్ద్రియం. కామధాతుయా ఉపపత్తిక్ఖణే ఏతేసం ఇమాని నవిన్ద్రియాని పాతుభవన్తి.
కామధాతుయా ఉపపత్తిక్ఖణే కస్స అట్ఠిన్ద్రియాని పాతుభవన్తి? ఓపపాతికానం పేతానం, ఓపపాతికానం అసురానం, ఓపపాతికానం తిరచ్ఛానగతానం నేరయికానం, జచ్చన్ధానం ఉపపత్తిక్ఖణే అట్ఠిన్ద్రియాని పాతుభవన్తి – సోతిన్ద్రియం, ఘానిన్ద్రియం, జివ్హిన్ద్రియం, కాయిన్ద్రియం, మనిన్ద్రియం, ఇత్థిన్ద్రియం వా పురిసిన్ద్రియం వా, జీవితిన్ద్రియం, ఉపేక్ఖిన్ద్రియం. కామధాతుయా ఉపపత్తిక్ఖణే ఏతేసం ఇమాని అట్ఠిన్ద్రియాని పాతుభవన్తి.
కామధాతుయా ఉపపత్తిక్ఖణే కస్స అపరాని అట్ఠిన్ద్రియాని పాతుభవన్తి? ఓపపాతికానం పేతానం, ఓపపాతికానం అసురానం, ఓపపాతికానం తిరచ్ఛానగతానం నేరయికానం, జచ్చబధిరానం ఉపపత్తిక్ఖణే అట్ఠిన్ద్రియాని పాతుభవన్తి – చక్ఖున్ద్రియం, ఘానిన్ద్రియం, జివ్హిన్ద్రియం, కాయిన్ద్రియం మనిన్ద్రియం, ఇత్థిన్ద్రియం వా పురిసిన్ద్రియం వా, జీవితిన్ద్రియం, ఉపేక్ఖిన్ద్రియం. కామధాతుయా ఉపపత్తిక్ఖణే ఏతేసం ఇమాని అట్ఠిన్ద్రియాని పాతుభవన్తి.
కామధాతుయా ఉపపత్తిక్ఖణే కస్స సత్తిన్ద్రియాని పాతుభవన్తి? ఓపపాతికానం పేతానం, ఓపపాతికానం అసురానం, ఓపపాతికానం తిరచ్ఛానగతానం నేరయికానం, జచ్చన్ధబధిరానం ఉపపత్తిక్ఖణే సత్తిన్ద్రియాని పాతుభవన్తి – ఘానిన్ద్రియం, జివ్హిన్ద్రియం, కాయిన్ద్రియం, మనిన్ద్రియం, ఇత్థిన్ద్రియం వా పురిసిన్ద్రియం వా, జీవితిన్ద్రియం, ఉపేక్ఖిన్ద్రియం. కామధాతుయా ఉపపత్తిక్ఖణే ఏతేసం ఇమాని సత్తిన్ద్రియాని పాతుభవన్తి.
కామధాతుయా ఉపపత్తిక్ఖణే కస్స పఞ్చిన్ద్రియాని పాతుభవన్తి? గబ్భసేయ్యకానం సత్తానం అహేతుకానం, ఠపేత్వా నపుంసకానం, ఉపపత్తిక్ఖణే పఞ్చిన్ద్రియాని పాతుభవన్తి – కాయిన్ద్రియం, మనిన్ద్రియం, ఇత్థిన్ద్రియం వా పురిసిన్ద్రియం వా, జీవితిన్ద్రియం, ఉపేక్ఖిన్ద్రియం. కామధాతుయా ఉపపత్తిక్ఖణే ఏతేసం ఇమాని పఞ్చిన్ద్రియాని పాతుభవన్తి.
కామధాతుయా ఉపపత్తిక్ఖణే కస్స చత్తారిన్ద్రియాని పాతుభవన్తి? గబ్భసేయ్యకానం సత్తానం అహేతుకానం, నపుంసకానం ఉపపత్తిక్ఖణే చత్తారిన్ద్రియాని పాతుభవన్తి – కాయిన్ద్రియం, మనిన్ద్రియం, జీవితిన్ద్రియం, ఉపేక్ఖిన్ద్రియం. కామధాతుయా ఉపపత్తిక్ఖణే ఏతేసం ఇమాని చత్తారిన్ద్రియాని పాతుభవన్తి.