నమో తస్స భగవతో అరహతో సమ్మాసమ్బుద్ధస్స
అభిధమ్మపిటకే
ధాతుకథాపాళి
ఉద్దేసో
౧. నయమాతికా
౧. (౧) సఙ్గహో అసఙ్గహో (౨) సఙ్గహితేన అసఙ్గహితం (౩) అసఙ్గహితేన సఙ్గహితం (౪) సఙ్గహితేన సఙ్గహితం (౫) అసఙ్గహితేన అసఙ్గహితం (౬) సమ్పయోగో విప్పయోగో (౭)సమ్పయుత్తేన విప్పయుత్తం (౮) విప్పయుత్తేన సమ్పయుత్తం (౯) సమ్పయుత్తేన సమ్పయుత్తం (౧౦)విప్పయుత్తేన విప్పయుత్తం (౧౧) సఙ్గహితేన సమ్పయుత్తం విప్పయుత్తం (౧౨) సమ్పయుత్తేన సఙ్గహితం అసఙ్గహితం (౧౩) అసఙ్గహితేన సమ్పయుత్తం విప్పయుత్తం (౧౪) విప్పయుత్తేన సఙ్గహితం అసఙ్గహితం.
౨. అబ్భన్తరమాతికా
౨. (౧) పఞ్చక్ఖన్ధా (౨) ద్వాదసాయతనాని (౩) అట్ఠారస ధాతుయో (౪) చత్తారి సచ్చాని (౫) బావీసతిన్ద్రియాని (౬) పటిచ్చసముప్పాదో (౭) చత్తారో సతిపట్ఠానా (౮)చత్తారో సమ్మప్పధానా (౯) చత్తారో ఇద్ధిపాదా (౧౦) చత్తారి ఝానాని (౧౧) చతస్సో అప్పమఞ్ఞాయో (౧౨) పఞ్చిన్ద్రియాని (౧౩) పఞ్చ బలాని (౧౪) సత్త బోజ్ఝఙ్గా (౧౫)అరియో అట్ఠఙ్గికో మగ్గో (౧౬) ఫస్సో వేదనా సఞ్ఞా చేతనా చిత్తం అధిమోక్ఖో మనసికారో.
౩. నయముఖమాతికా
౩. తీహి సఙ్గహో, తీహి అసఙ్గహో, చతూహి సమ్పయోగో, చతూహి విప్పయోగో.
౪. లక్ఖణమాతికా
౪. సభాగో, విసభాగో.
౫. బాహిరమాతికా
౫. సబ్బాపి ధమ్మసఙ్గణీ ధాతుకథాయ మాతికాతి.
౧. పఠమనయో
౧. సఙ్గహాసఙ్గహపదనిద్దేసో
౧. ఖన్ధో
౬. రూపక్ఖన్ధో కతిహి ఖన్ధేహి కతిహాయతనేహి కతిహి ధాతూహి సఙ్గహితో? రూపక్ఖన్ధో ఏకేన ఖన్ధేన ఏకాదసహాయతనేహి ఏకాదసహి ధాతూహి సఙ్గహితో. కతిహి అసఙ్గహితో? చతూహి ఖన్ధేహి ఏకేనాయతనేన సత్తహి ధాతూహి అసఙ్గహితో.
౭. వేదనాక్ఖన్ధో కతిహి ఖన్ధేహి కతిహాయతనేహి కతిహి ధాతూహి సఙ్గహితో? వేదనాక్ఖన్ధో ఏకేన ఖన్ధేన ఏకేనాయతనేన ఏకాయ ధాతుయా సఙ్గహితో. కతిహి అసఙ్గహితో? చతూహి ఖన్ధేహి ఏకాదసహాయతనేహి సత్తరసహి ధాతూహి అసఙ్గహితో.
౮. సఞ్ఞాక్ఖన్ధో కతిహి ఖన్ధేహి కతిహాయతనేహి కతిహి ధాతూహి సఙ్గహితో? సఞ్ఞాక్ఖన్ధో ఏకేన ఖన్ధేన ఏకేనాయతనేన ఏకాయ ధాతుయా సఙ్గహితో. కతిహి అసఙ్గహితో? చతూహి ఖన్ధేహి ఏకాదసహాయతనేహి సత్తరసహి ధాతూహి అసఙ్గహితో.
౯. సఙ్ఖారక్ఖన్ధో కతిహి ఖన్ధేహి కతిహాయతనేహి కతిహి ధాతూహి సఙ్గహితో? సఙ్ఖారక్ఖన్ధో ఏకేన ఖన్ధేన ఏకేనాయతనేన ఏకాయ ధాతుయా సఙ్గహితో. కతిహి అసఙ్గహితో? చతూహి ఖన్ధేహి ఏకాదసహాయతనేహి సత్తరసహి ధాతూహి అసఙ్గహితో.
౧౦. విఞ్ఞాణక్ఖన్ధో కతిహి ఖన్ధేహి కతిహాయతనేహి కతిహి ధాతూహి సఙ్గహితో? విఞ్ఞాణక్ఖన్ధో ఏకేన ఖన్ధేన ఏకేనాయతనేన సత్తహి ధాతూహి సఙ్గహితో. కతిహి అసఙ్గహితో? చతూహి ఖన్ధేహి ఏకాదసహాయతనేహి ఏకాదసహి ధాతూహి అసఙ్గహితో.
(ఏకమూలకం.)
౧౧. రూపక్ఖన్ధో చ వేదనాక్ఖన్ధో చ కతిహి ఖన్ధేహి కతిహాయతనేహి కతిహి ధాతూహి సఙ్గహితా? రూపక్ఖన్ధో చ వేదనాక్ఖన్ధో చ ద్వీహి ఖన్ధేహి ఏకాదసహాయతనేహి ఏకాదసహి ధాతూహి సఙ్గహితా. కతిహి అసఙ్గహితా? తీహి ఖన్ధేహి ఏకేనాయతనేన సత్తహి ధాతూహి అసఙ్గహితా.
౧౨. రూపక్ఖన్ధో చ సఞ్ఞాక్ఖన్ధో చ…పే… ద్వీహి ఖన్ధేహి ఏకాదసహాయతనేహి ఏకాదసహి ధాతూహి సఙ్గహితా. కతిహి అసఙ్గహితా? తీహి ఖన్ధేహి ఏకేనాయతనేన సత్తహి ధాతూహి అసఙ్గహితా.
౧౩. రూపక్ఖన్ధో చ సఙ్ఖారక్ఖన్ధో చ…పే… ద్వీహి ఖన్ధేహి ఏకాదసహాయతనేహి ఏకాదసహి ధాతూహి సఙ్గహితా. కతిహి అసఙ్గహితా? తీహి ఖన్ధేహి ఏకేనాయతనేన సత్తహి ధాతూహి అసఙ్గహితా.
౧౪. రూపక్ఖన్ధో చ విఞ్ఞాణక్ఖన్ధో చ…పే… ద్వీహి ఖన్ధేహి ద్వాదసహాయతనేహి అట్ఠారసహి ధాతూహి సఙ్గహితా. కతిహి అసఙ్గహితా? తీహి ఖన్ధేహి, న కేహిచి ఆయతనేహి న కాహిచి ధాతూహి అసఙ్గహితా.
(దుకమూలకం.)
౧౫. రూపక్ఖన్ధో చ వేదనాక్ఖన్ధో చ సఞ్ఞాక్ఖన్ధో చ కతిహి ఖన్ధేహి కతిహాయతనేహి కతిహి ధాతూహి సఙ్గహితా? రూపక్ఖన్ధో చ వేదనాక్ఖన్ధో చ సఞ్ఞాక్ఖన్ధో చ తీహి ఖన్ధేహి ఏకాదసహాయతనేహి ఏకాదసహి ధాతూహి సఙ్గహితా. కతిహి అసఙ్గహితా? ద్వీహి ఖన్ధేహి ఏకేనాయతనేన సత్తహి ధాతూహి అసఙ్గహితా.
౧౬. రూపక్ఖన్ధో చ వేదనాక్ఖన్ధో చ సఙ్ఖారక్ఖన్ధో చ…పే… తీహి ఖన్ధేహి ఏకాదసహాయతనేహి ఏకాదసహి ధాతూహి సఙ్గహితా. కతిహి అసఙ్గహితా? ద్వీహి ఖన్ధేహి ఏకేనాయతనేన సత్తహి ధాతూహి అసఙ్గహితా.
౧౭. రూపక్ఖన్ధో చ వేదనాక్ఖన్ధో చ విఞ్ఞాణక్ఖన్ధో చ…పే… తీహి ఖన్ధేహి ద్వాదసహాయతనేహి అట్ఠారసహి ధాతూహి సఙ్గహితా. కతిహి అసఙ్గహితా? ద్వీహి ఖన్ధేహి, న కేహిచి ఆయతనేహి న కాహిచి ధాతూహి అసఙ్గహితా.
(తికమూలకం.)
౧౮. రూపక్ఖన్ధో చ వేదనాక్ఖన్ధో చ సఞ్ఞాక్ఖన్ధో చ సఙ్ఖారక్ఖన్ధో చ కతిహి ఖన్ధేహి కతిహాయతనేహి కతిహి ధాతూహి సఙ్గహితా? రూపక్ఖన్ధో చ వేదనాక్ఖన్ధో చ సఞ్ఞాక్ఖన్ధో చ సఙ్ఖారక్ఖన్ధో చ చతూహి ఖన్ధేహి ఏకాదసహాయతనేహి ఏకాదసహి ధాతూహి సఙ్గహితా. కతిహి అసఙ్గహితా? ఏకేన ఖన్ధేన ఏకేనాయతనేన సత్తహి ధాతూహి అసఙ్గహితా.
౧౯. రూపక్ఖన్ధో చ వేదనాక్ఖన్ధో చ సఞ్ఞాక్ఖన్ధో చ విఞ్ఞాణక్ఖన్ధో చ…పే… చతూహి ఖన్ధేహి ద్వాదసహాయతనేహి అట్ఠారసహి ధాతూహి సఙ్గహితా. కతిహి అసఙ్గహితా? ఏకేన ఖన్ధేన, న కేహిచి ఆయతనేహి న కాహిచి ధాతూహి అసఙ్గహితా.
(చతుక్కమూలకం.)
౨౦. రూపక్ఖన్ధో చ వేదనాక్ఖన్ధో చ సఞ్ఞాక్ఖన్ధో చ సఙ్ఖారక్ఖన్ధో చ విఞ్ఞాణక్ఖన్ధో చ కతిహి ఖన్ధేహి కతిహాయతనేహి కతిహి ధాతూహి సఙ్గహితా? రూపక్ఖన్ధో చ వేదనాక్ఖన్ధో చ సఞ్ఞాక్ఖన్ధో చ సఙ్ఖారక్ఖన్ధో చ విఞ్ఞాణక్ఖన్ధో చ పఞ్చహి ఖన్ధేహి ద్వాదసాయతనేహి అట్ఠారసహి ధాతూహి సఙ్గహితా. కతిహి అసఙ్గహితా? న కేహిచి ఖన్ధేహి న కేహిచి ఆయతనేహి న కాహిచి ధాతూహి అసఙ్గహితా.
౨౧. పఞ్చక్ఖన్ధా కతిహి ఖన్ధేహి కతిహాయతనేహి కతిహి ధాతూహి సఙ్గహితా? పఞ్చక్ఖన్ధా పఞ్చహి ఖన్ధేహి ద్వాదసహాయతనేహి అట్ఠారసహి ధాతూహి సఙ్గహితా. కతిహి అసఙ్గహితా? న కేహిచి ఖన్ధేహి న కేహిచి ఆయతనేహి న కాహిచి ధాతూహి అసఙ్గహితా.
(పఞ్చకం.)
౨. ఆయతనం
౨౨. చక్ఖాయతనం కతిహి ఖన్ధేహి కతిహాయతనేహి కతిహి ధాతూహి సఙ్గహితం? చక్ఖాయతనం ఏకేన ఖన్ధేన ఏకేనాయతనేన ఏకాయ ధాతుయా సఙ్గహితం. కతిహి అసఙ్గహితం? చతూహి ఖన్ధేహి ఏకాదసహాయతనేహి సత్తరసహి ధాతూహి అసఙ్గహితం.
౨౩. సోతాయతనం … ఘానాయతనం… జివ్హాయతనం… కాయాయతనం… రూపాయతనం… సద్దాయతనం… గన్ధాయతనం… రసాయతనం… ఫోట్ఠబ్బాయతనం…పే… ఏకేన ఖన్ధేన ఏకేనాయతనేన ఏకాయ ధాతుయా సఙ్గహితం. కతిహి అసఙ్గహితం? చతూహి ఖన్ధేహి ఏకాదసహాయతనేహి సత్తరసహి ధాతూహి అసఙ్గహితం.
౨౪. మనాయతనం ఏకేన ఖన్ధేన ఏకేనాయతనేన సత్తహి ధాతూహి సఙ్గహితం. కతిహి అసఙ్గహితం? చతూహి ఖన్ధేహి ఏకాదసహాయతనేహి ఏకాదసహి ధాతూహి అసఙ్గహితం.
౨౫. ధమ్మాయతనం అసఙ్ఖతం ఖన్ధతో ఠపేత్వా చతూహి ఖన్ధేహి ఏకేనాయతనేన ఏకాయ ధాతుయా సఙ్గహితం. కతిహి అసఙ్గహితం? ఏకేన ఖన్ధేన ఏకాదసహాయతనేహి సత్తరసహి ధాతూహి అసఙ్గహితం.
(ఏకమూలకం.)
౨౬. చక్ఖాయతనఞ్చ సోతాయతనఞ్చ ఏకేన ఖన్ధేన ద్వీహాయతనేహి ద్వీహి ధాతూహి సఙ్గహితా. కతిహి అసఙ్గహితా? చతూహి ఖన్ధేహి దసహాయతనేహి సోళసహి ధాతూహి అసఙ్గహితా.
౨౭. చక్ఖాయతనఞ్చ ఘానాయతనఞ్చ… చక్ఖాయతనఞ్చ జివ్హాయతనఞ్చ… చక్ఖాయతనఞ్చ కాయాయతనఞ్చ… చక్ఖాయతనఞ్చ రూపాయతనఞ్చ… చక్ఖాయతనఞ్చ సద్దాయతనఞ్చ… చక్ఖాయతనఞ్చ గన్ధాయతనఞ్చ… చక్ఖాయతనఞ్చ రసాయతనఞ్చ… చక్ఖాయతనఞ్చ ఫోట్ఠబ్బాయతనఞ్చ ఏకేన ఖన్ధేన ద్వీహాయతనేహి ద్వీహి ధాతూహి సఙ్గహితా. కతిహి అసఙ్గహితా? చతూహి ఖన్ధేహి దసహాయతనేహి సోళసహి ధాతూహి అసఙ్గహితా.
౨౮. చక్ఖాయతనఞ్చ మనాయతనఞ్చ ద్వీహి ఖన్ధేహి ద్వీహాయతనేహి అట్ఠహి ధాతూహి సఙ్గహితా. కతిహి అసఙ్గహితా? తీహి ఖన్ధేహి దసహాయతనేహి దసహి ధాతూహి అసఙ్గహితా.
౨౯. చక్ఖాయతనఞ్చ ధమ్మాయతనఞ్చ అసఙ్ఖతం ఖన్ధతో ఠపేత్వా చతూహి ఖన్ధేహి ద్వీహాయతనేహి ద్వీహి ధాతూహి సఙ్గహితా. కతిహి అసఙ్గహితా? ఏకేన ఖన్ధేన దసహాయతనేహి సోళసహి ధాతూహి అసఙ్గహితా.
(దుకమూలకం.)
౩౦. ద్వాదసాయతనాని కతిహి ఖన్ధేహి కతిహాయతనేహి కతిహి ధాతూహి సఙ్గహితా? ద్వాదసాయతనాని అసఙ్ఖతం ఖన్ధతో ఠపేత్వా పఞ్చహి ఖన్ధేహి ద్వాదసహాయతనేహి అట్ఠారసహి ధాతూహి సఙ్గహితా. కతిహి అసఙ్గహితా? న కేహిచి ఖన్ధేహి న కేహిచి ఆయతనేహి న కాహిచి ధాతూహి అసఙ్గహితా.
(ద్వాదసకం.)
౩. ధాతు
౩౧. చక్ఖుధాతు కతిహి ఖన్ధేహి కతిహాయతనేహి కతిహి ధాతూహి సఙ్గహితా? చక్ఖుధాతు ఏకేన ఖన్ధేన ఏకేనాయతనేన ఏకాయ ధాతుయా సఙ్గహితా. కతిహి అసఙ్గహితా? చతూహి ఖన్ధేహి ఏకాదసహాయతనేహి సత్తరసహి ధాతూహి అసఙ్గహితా.
౩౨. సోతధాతు… ఘానధాతు… జివ్హాధాతు… కాయధాతు… రూపధాతు… సద్దధాతు… గన్ధధాతు… రసధాతు… ఫోట్ఠబ్బధాతు… చక్ఖువిఞ్ఞాణధాతు… సోతవిఞ్ఞాణధాతు… ఘానవిఞ్ఞాణధాతు… జివ్హావిఞ్ఞాణధాతు… కాయవిఞ్ఞాణధాతు… మనోధాతు… మనోవిఞ్ఞాణధాతు ఏకేన ఖన్ధేన ఏకేనాయతనేన ఏకాయ ధాతుయా సఙ్గహితా. కతిహి అసఙ్గహితా? చతూహి ఖన్ధేహి ఏకాదసహాయతనేహి సత్తరసహి ధాతూహి అసఙ్గహితా.
౩౩. ధమ్మధాతు అసఙ్ఖతం ఖన్ధతో ఠపేత్వా చతూహి ఖన్ధేహి ఏకేనాయతనేన ఏకాయ ధాతుయా సఙ్గహితా. కతిహి అసఙ్గహితా? ఏకేన ఖన్ధేన ఏకాదసహాయతనేహి సత్తరసహి ధాతూహి అసఙ్గహితా.
(ఏకమూలకం.)
౩౪. చక్ఖుధాతు చ సోతధాతు చ ఏకేన ఖన్ధేన ద్వీహాయతనేహి ద్వీహి ధాతూహి సఙ్గహితా. కతిహి అసఙ్గహితా? చతూహి ఖన్ధేహి దసహాయతనేహి సోళసహి ధాతూహి అసఙ్గహితా.
౩౫. చక్ఖుధాతు చ ఘానధాతు చ… చక్ఖుధాతు చ జివ్హాధాతు చ… చక్ఖుధాతు చ కాయధాతు చ… చక్ఖుధాతు చ రూపధాతు చ… చక్ఖుధాతు చ సద్దధాతు చ… చక్ఖుధాతు చ గన్ధధాతు చ… చక్ఖుధాతు చ రసధాతు చ… చక్ఖుధాతు చ ఫోట్ఠబ్బధాతు చ ఏకేన ఖన్ధేన ద్వీహాయతనేహి ద్వీహి ధాతూహి సఙ్గహితా. కతిహి అసఙ్గహితా? చతూహి ఖన్ధేహి దసహాయతనేహి సోళసహి ధాతూహి అసఙ్గహితా.
౩౬. చక్ఖుధాతు చ చక్ఖువిఞ్ఞాణధాతు చ ద్వీహి ఖన్ధేహి ద్వీహాయతనేహి ద్వీహి ధాతూహి సఙ్గహితా. కతిహి అసఙ్గహితా? తీహి ఖన్ధేహి దసహాయతనేహి సోళసహి ధాతూహి అసఙ్గహితా.
౩౭. చక్ఖుధాతు చ సోతవిఞ్ఞాణధాతు చ… చక్ఖుధాతు చ ఘానవిఞ్ఞాణధాతు చ… చక్ఖుధాతు చ జివ్హావిఞ్ఞాణధాతు చ… చక్ఖుధాతు చ కాయవిఞ్ఞాణధాతు చ… చక్ఖుధాతు చ మనోధాతు చ… చక్ఖుధాతు చ మనోవిఞ్ఞాణధాతు చ ద్వీహి ఖన్ధేహి ద్వీహాయతనేహి ద్వీహి ధాతూహి సఙ్గహితా. కతిహి అసఙ్గహితా? తీహి ఖన్ధేహి దసహాయతనేహి సోళసహి ధాతూహి అసఙ్గహితా.
౩౮. చక్ఖుధాతు చ ధమ్మధాతు చ అసఙ్ఖతం ఖన్ధతో ఠపేత్వా చతూహి ఖన్ధేహి ద్వీహాయతనేహి ద్వీహి ధాతూహి సఙ్గహితా. కతిహి అసఙ్గహితా? ఏకేన ఖన్ధేన దసహాయతనేహి సోళసహి ధాతూహి అసఙ్గహితా.
(దుకమూలకం.)
౩౯. అట్ఠారస ధాతుయో కతిహి ఖన్ధేహి కతిహాయతనేహి కతిహి ధాతూహి సఙ్గహితా? అట్ఠారస ధాతుయో అసఙ్ఖతం ఖన్ధతో ఠపేత్వా పఞ్చహి ఖన్ధేహి ద్వాదసహాయతనేహి అట్ఠారసహి ధాతూహి సఙ్గహితా. కతిహి అసఙ్గహితా? న కేహిచి ఖన్ధేహి న కేహిచి ఆయతనేహి న కాహిచి ధాతూహి అసఙ్గహితా.
(అట్ఠారసకం.)
౪. సచ్చం
౪౦. దుక్ఖసచ్చం కతిహి ఖన్ధేహి కతిహాయతనేహి కతిహి ధాతూహి సఙ్గహితం? దుక్ఖసచ్చం పఞ్చహి ఖన్ధేహి ద్వాదసహాయతనేహి అట్ఠారసహి ధాతూహి సఙ్గహితం. కతిహి అసఙ్గహితం? న కేహిచి ఖన్ధేహి న కేహిచి ఆయతనేహి న కాహిచి ధాతూహి అసఙ్గహితం.
౪౧. సముదయసచ్చం … మగ్గసచ్చం ఏకేన ఖన్ధేన ఏకేనాయతనేన ఏకాయ ధాతుయా సఙ్గహితం. కతిహి అసఙ్గహితం? చతూహి ఖన్ధేహి ఏకాదసహాయతనేహి సత్తరసహి ధాతూహి అసఙ్గహితం.
౪౨. నిరోధసచ్చం న కేహిచి ఖన్ధేహి ఏకేనాయతనేన ఏకాయ ధాతుయా సఙ్గహితం. కతిహి అసఙ్గహితం? పఞ్చహి ఖన్ధేహి ఏకాదసహాయతనేహి సత్తరసహి ధాతూహి అసఙ్గహితం.
(ఏకమూలకం.)
౪౩. దుక్ఖసచ్చఞ్చ సముదయసచ్చఞ్చ పఞ్చహి ఖన్ధేహి ద్వాదసహాయతనేహి అట్ఠారసహి ధాతూహి సఙ్గహితా. కతిహి అసఙ్గహితా? న కేహిచి ఖన్ధేహి న కేహిచి ఆయతనేహి న కాహిచి ధాతూహి అసఙ్గహితా.
౪౪. దుక్ఖసచ్చఞ్చ మగ్గసచ్చఞ్చ పఞ్చహి ఖన్ధేహి ద్వాదసహాయతనేహి అట్ఠారసహి ధాతూహి సఙ్గహితా. కతిహి అసఙ్గహితా? న కేహిచి ఖన్ధేహి న కేహిచి ఆయతనేహి న కాహిచి ధాతూహి అసఙ్గహితా.
౪౫. దుక్ఖసచ్చఞ్చ నిరోధసచ్చఞ్చ అసఙ్ఖతం ఖన్ధతో ఠపేత్వా పఞ్చహి ఖన్ధేహి ద్వాదసహాయతనేహి అట్ఠారసహి ధాతూహి సఙ్గహితా. కతిహి అసఙ్గహితా? న కేహిచి ఖన్ధేహి న కేహిచి ఆయతనేహి న కాహిచి ధాతూహి అసఙ్గహితా.
(దుకమూలకం.)
౪౬. దుక్ఖసచ్చఞ్చ సముదయసచ్చఞ్చ మగ్గసచ్చఞ్చ పఞ్చహి ఖన్ధేహి ద్వాదసహాయతనేహి అట్ఠారసహి ధాతూహి సఙ్గహితా. కతిహి అసఙ్గహితా? న కేహిచి ఖన్ధేహి న కేహిచి ఆయతనేహి న కాహిచి ధాతూహి అసఙ్గహితా.
౪౭. దుక్ఖసచ్చఞ్చ సముదయసచ్చఞ్చ నిరోధసచ్చఞ్చ అసఙ్ఖతం ఖన్ధతో ఠపేత్వా పఞ్చహి ఖన్ధేహి ద్వాదసహాయతనేహి అట్ఠారసహి ధాతూహి సఙ్గహితా. కతిహి అసఙ్గహితా? న కేహిచి ఖన్ధేహి న కేహిచి ఆయతనేహి న కాహిచి ధాతూహి అసఙ్గహితా.
(తికమూలకం.)
౪౮. దుక్ఖసచ్చఞ్చ సముదయసచ్చఞ్చ మగ్గసచ్చఞ్చ నిరోధసచ్చఞ్చ అసఙ్ఖతం ఖన్ధతో ఠపేత్వా పఞ్చహి ఖన్ధేహి ద్వాదసహాయతనేహి అట్ఠారసహి ధాతూహి సఙ్గహితా. కతిహి అసఙ్గహితా? న కేహిచి ఖన్ధేహి న కేహిచి ఆయతనేహి న కాహిచి ధాతూహి అసఙ్గహితా.
౪౯. చత్తారి సచ్చాని కతిహి ఖన్ధేహి కతిహాయతనేహి కతిహి ధాతూహి సఙ్గహితాని? చత్తారి సచ్చాని అసఙ్ఖతం ఖన్ధతో ఠపేత్వా పఞ్చహి ఖన్ధేహి ద్వాదసహాయతనేహి అట్ఠారసహి ధాతూహి సఙ్గహితాని. కతిహి అసఙ్గహితాని? న కేహిచి ఖన్ధేహి న కేహిచి ఆయతనేహి న కాహిచి ధాతూహి అసఙ్గహితాని.
(చతుక్కం.)
౫. ఇన్ద్రియం
౫౦. చక్ఖున్ద్రియం కతిహి ఖన్ధేహి కతిహాయతనేహి కతిహి ధాతూహి సఙ్గహితం? చక్ఖున్ద్రియం ఏకేన ఖన్ధేన ఏకేనాయతనేన ఏకాయ ధాతుయా సఙ్గహితం. కతిహి అసఙ్గహితం? చతూహి ఖన్ధేహి ఏకాదసహాయతనేహి సత్తరసహి ధాతూహి అసఙ్గహితం.
౫౧. సోతిన్ద్రియం… ఘానిన్ద్రియం… జివ్హిన్ద్రియం… కాయిన్ద్రియం… ఇత్థిన్ద్రియం … పురిసిన్ద్రియం ఏకేన ఖన్ధేన ఏకేనాయతనేన ఏకాయ ధాతుయా సఙ్గహితం. కతిహి అసఙ్గహితం? చతూహి ఖన్ధేహి ఏకాదసహాయతనేహి సత్తరసహి ధాతూహి అసఙ్గహితం.
౫౨. మనిన్ద్రియం ఏకేన ఖన్ధేన ఏకేనాయతనేన సత్తహి ధాతూహి సఙ్గహితం. కతిహి అసఙ్గహితం? చతూహి ఖన్ధేహి ఏకాదసహాయతనేహి ఏకాదసహి ధాతూహి అసఙ్గహితం.
౫౩. జీవితిన్ద్రియం ద్వీహి ఖన్ధేహి ఏకేనాయతనేన ఏకాయ ధాతుయా సఙ్గహితం. కతిహి అసఙ్గహితం? తీహి ఖన్ధేహి ఏకాదసహాయతనేహి సత్తరసహి ధాతూహి అసఙ్గహితం.
౫౪. సుఖిన్ద్రియం … దుక్ఖిన్ద్రియం… సోమనస్సిన్ద్రియం… దోమనస్సిన్ద్రియం… ఉపేక్ఖిన్ద్రియం… సద్ధిన్ద్రియం… వీరియిన్ద్రియం… సతిన్ద్రియం… సమాధిన్ద్రియం… పఞ్ఞిన్ద్రియం… అనఞ్ఞాతఞ్ఞస్సామీతిన్ద్రియం… అఞ్ఞిన్ద్రియం… అఞ్ఞాతావిన్ద్రియం ఏకేన ఖన్ధేన ఏకేనాయతనేన ఏకాయ ధాతుయా సఙ్గహితం. కతిహి అసఙ్గహితం? చతూహి ఖన్ధేహి ఏకాదసహాయతనేహి సత్తరసహి ధాతూహి అసఙ్గహితం.
(ఏకమూలకం.)
౫౫. చక్ఖున్ద్రియఞ్చ సోతిన్ద్రియఞ్చ ఏకేన ఖన్ధేన ద్వీహాయతనేహి ద్వీహి ధాతూహి సఙ్గహితా. కతిహి అసఙ్గహితా? చతూహి ఖన్ధేహి దసహాయతనేహి సోళసహి ధాతూహి అసఙ్గహితా.
౫౬. చక్ఖున్ద్రియఞ్చ ఘానిన్ద్రియఞ్చ… చక్ఖున్ద్రియఞ్చ జివ్హిన్ద్రియఞ్చ… చక్ఖున్ద్రియఞ్చ కాయిన్ద్రియఞ్చ… చక్ఖున్ద్రియఞ్చ ఇత్థిన్ద్రియఞ్చ… చక్ఖున్ద్రియఞ్చ పురిసిన్ద్రియఞ్చ ఏకేన ఖన్ధేన ద్వీహాయతనేహి ద్వీహి ధాతూహి సఙ్గహితా. కతిహి అసఙ్గహితా? చతూహి ఖన్ధేహి దసహాయతనేహి సోళసహి ధాతూహి అసఙ్గహితా.
౫౭. చక్ఖున్ద్రియఞ్చ మనిన్ద్రియఞ్చ ద్వీహి ఖన్ధేహి ద్వీహాయతనేహి అట్ఠహి ధాతూహి సఙ్గహితా. కతిహి అసఙ్గహితా? తీహి ఖన్ధేహి దసహాయతనేహి దసహి ధాతూహి అసఙ్గహితా.
౫౮. చక్ఖున్ద్రియఞ్చ జీవితిన్ద్రియఞ్చ ద్వీహి ఖన్ధేహి ద్వీహాయతనేహి ద్వీహి ధాతూహి సఙ్గహితా. కతిహి అసఙ్గహితా? తీహి ఖన్ధేహి దసహాయతనేహి సోళసహి ధాతూహి అసఙ్గహితా.
౫౯. చక్ఖున్ద్రియఞ్చ సుఖిన్ద్రియఞ్చ… చక్ఖున్ద్రియఞ్చ దుక్ఖిన్ద్రియఞ్చ… చక్ఖున్ద్రియఞ్చ సోమనస్సిన్ద్రియఞ్చ… చక్ఖున్ద్రియఞ్చ దోమనస్సిన్ద్రియఞ్చ… చక్ఖున్ద్రియఞ్చ ఉపేక్ఖిన్ద్రియఞ్చ… చక్ఖున్ద్రియఞ్చ సద్ధిన్ద్రియఞ్చ… చక్ఖున్ద్రియఞ్చ వీరియిన్ద్రియఞ్చ… చక్ఖున్ద్రియఞ్చ సతిన్ద్రియఞ్చ… చక్ఖున్ద్రియఞ్చ సమాధిన్ద్రియఞ్చ… చక్ఖున్ద్రియఞ్చ పఞ్ఞిన్ద్రియఞ్చ… చక్ఖున్ద్రియఞ్చ అనఞ్ఞాతఞ్ఞస్సామీతిన్ద్రియఞ్చ… చక్ఖున్ద్రియఞ్చ అఞ్ఞిన్ద్రియఞ్చ… చక్ఖున్ద్రియఞ్చ అఞ్ఞాతావిన్ద్రియఞ్చ ద్వీహి ఖన్ధేహి ద్వీహాయతనేహి ద్వీహి ధాతూహి సఙ్గహితా. కతిహి అసఙ్గహితా? తీహి ఖన్ధేహి దసహాయతనేహి సోళసహి ధాతూహి అసఙ్గహితా.
(దుకమూలకం.)
౬౦. బావీసతిన్ద్రియాని కతిహి ఖన్ధేహి కతిహాయతనేహి కతిహి ధాతూహి సఙ్గహితాని? బావీసతిన్ద్రియాని చతూహి ఖన్ధేహి సత్తహాయతనేహి తేరసహి ధాతూహి సఙ్గహితాని. కతిహి అసఙ్గహితాని? ఏకేన ఖన్ధేన పఞ్చహాయతనేహి పఞ్చహి ధాతూహి అసఙ్గహితాని.
౬. పటిచ్చసముప్పాదాది
౬౧. అవిజ్జా ఏకేన ఖన్ధేన ఏకేనాయతనేన ఏకాయ ధాతుయా సఙ్గహితా. కతిహి అసఙ్గహితా? చతూహి ఖన్ధేహి ఏకాదసహాయతనేహి సత్తరసహి ధాతూహి అసఙ్గహితా.
౬౨. అవిజ్జాపచ్చయా సఙ్ఖారా ఏకేన ఖన్ధేన ఏకేనాయతనేన ఏకాయ ధాతుయా సఙ్గహితా. కతిహి అసఙ్గహితా? చతూహి ఖన్ధేహి ఏకాదసహాయతనేహి సత్తరసహి ధాతూహి అసఙ్గహితా.
౬౩. సఙ్ఖారపచ్చయా విఞ్ఞాణం ఏకేన ఖన్ధేన ఏకేనాయతనేన సత్తహి ధాతూహి సఙ్గహితం. కతిహి అసఙ్గహితం? చతూహి ఖన్ధేహి ఏకాదసహాయతనేహి ఏకాదసహి ధాతూహి అసఙ్గహితం.
౬౪. విఞ్ఞాణపచ్చయా నామరూపం చతూహి ఖన్ధేహి ఏకాదసహాయతనేహి ఏకాదసహి ధాతూహి సఙ్గహితం. కతిహి అసఙ్గహితం? ఏకేన ఖన్ధేన ఏకేనాయతనేన సత్తహి ధాతూహి అసఙ్గహితం.
౬౫. నామరూపపచ్చయా సళాయతనం ద్వీహి ఖన్ధేహి ఛహాయతనేహి ద్వాదసహి ధాతూహి సఙ్గహితం. కతిహి అసఙ్గహితం? తీహి ఖన్ధేహి ఛహాయతనేహి ఛహి ధాతూహి అసఙ్గహితం.
౬౬. సళాయతనపచ్చయా ఫస్సో… ఫస్సపచ్చయా వేదనా… వేదనాపచ్చయా తణ్హా… తణ్హాపచ్చయా ఉపాదానం… కమ్మభవో [ఉపాదానపచ్చయా కమ్మభవో (సీ. స్యా.)] ఏకేన ఖన్ధేన ఏకేనాయతనేన ఏకాయ ధాతుయా సఙ్గహితో. కతిహి అసఙ్గహితో? చతూహి ఖన్ధేహి ఏకాదసహాయతనేహి సత్తరసహి ధాతూహి అసఙ్గహితో.
౬౭. ఉపపత్తిభవో … కామభవో… సఞ్ఞాభవో… పఞ్చవోకారభవో పఞ్చహి ఖన్ధేహి ఏకాదసహాయతనేహి సత్తరసహి ధాతూహి సఙ్గహితో. కతిహి అసఙ్గహితో? న కేహిచి ఖన్ధేహి ఏకేనాయతనేన ఏకాయ ధాతుయా అసఙ్గహితో.
౬౮. రూపభవో పఞ్చహి ఖన్ధేహి పఞ్చహాయతనేహి అట్ఠహి ధాతూహి సఙ్గహితో. కతిహి అసఙ్గహితో? న కేహిచి ఖన్ధేహి సత్తహాయతనేహి దసహి ధాతూహి అసఙ్గహితో.
౬౯. అరూపభవో… నేవసఞ్ఞానాసఞ్ఞాభవో… చతువోకారభవో చతూహి ఖన్ధేహి ద్వీహాయతనేహి ద్వీహి ధాతూహి సఙ్గహితో. కతిహి అసఙ్గహితో? ఏకేన ఖన్ధేన దసహాయతనేహి సోళసహి ధాతూహి అసఙ్గహితో.
౭౦. అసఞ్ఞాభవో… ఏకవోకారభవో ఏకేన ఖన్ధేన ద్వీహాయతనేహి ద్వీహి ధాతూహి సఙ్గహితో. కతిహి అసఙ్గహితో? చతూహి ఖన్ధేహి దసహాయతనేహి సోళసహి ధాతూహి అసఙ్గహితో.
౭౧. జాతి ద్వీహి ఖన్ధేహి… జరా ద్వీహి ఖన్ధేహి… మరణం ద్వీహి ఖన్ధేహి ఏకేనాయతనేన ఏకాయ ధాతుయా సఙ్గహితం. కతిహి అసఙ్గహితం? తీహి ఖన్ధేహి ఏకాదసహాయతనేహి సత్తరసహి ధాతూహి అసఙ్గహితం.
౭౨. సోకో… పరిదేవో… దుక్ఖం… దోమనస్సం… ఉపాయాసో… సతిపట్ఠానం… సమ్మప్పధానం ఏకేన ఖన్ధేన ఏకేనాయతనేన ఏకాయ ధాతుయా సఙ్గహితం. కతిహి అసఙ్గహితం? చతూహి ఖన్ధేహి ఏకాదసహాయతనేహి సత్తరసహి ధాతూహి అసఙ్గహితం.
౭౩. ఇద్ధిపాదో ద్వీహి ఖన్ధేహి ద్వీహాయతనేహి ద్వీహి ధాతూహి సఙ్గహితో. కతిహి అసఙ్గహితో? తీహి ఖన్ధేహి దసహాయతనేహి సోళసహి ధాతూహి అసఙ్గహితో.
౭౪. ఝానం ద్వీహి ఖన్ధేహి ఏకేనాయతనేన ఏకాయ ధాతుయా సఙ్గహితం. కతిహి అసఙ్గహితం? తీహి ఖన్ధేహి ఏకాదసహాయతనేహి సత్తరసహి ధాతూహి అసఙ్గహితం.
౭౫. అప్పమఞ్ఞా … పఞ్చిన్ద్రియాని… పఞ్చ బలాని… సత్త బోజ్ఝఙ్గా… అరియో అట్ఠఙ్గికో మగ్గో… ఫస్సో… వేదనా… సఞ్ఞా… చేతనా… అధిమోక్ఖో… మనసికారో ఏకేన ఖన్ధేన ఏకేనాయతనేన ఏకాయ ధాతుయా సఙ్గహితో. కతిహి అసఙ్గహితో? చతూహి ఖన్ధేహి ఏకాదసహాయతనేహి సత్తరసహి ధాతూహి అసఙ్గహితో.
౭౬. చిత్తం ఏకేన ఖన్ధేన ఏకేనాయతనేన సత్తహి ధాతూహి సఙ్గహితం. కతిహి అసఙ్గహితం? చతూహి ఖన్ధేహి ఏకాదసహాయతనేహి ఏకాదసహి ధాతూహి అసఙ్గహితం.
౭. తికం
౭౭. కుసలా ధమ్మా… అకుసలా ధమ్మా కతిహి ఖన్ధేహి కతిహాయతనేహి కతిహి ధాతూహి సఙ్గహితా? కుసలా ధమ్మా… అకుసలా ధమ్మా చతూహి ఖన్ధేహి ద్వీహాయతనేహి ద్వీహి ధాతూహి సఙ్గహితా. కతిహి అసఙ్గహితా? ఏకేన ఖన్ధేన దసహాయతనేహి సోళసహి ధాతూహి అసఙ్గహితా.
౭౮. అబ్యాకతా ధమ్మా అసఙ్ఖతం ఖన్ధతో ఠపేత్వా పఞ్చహి ఖన్ధేహి ద్వాదసహాయతనేహి అట్ఠారసహి ధాతూహి సఙ్గహితా. కతిహి అసఙ్గహితా? న కేహిచి ఖన్ధేహి న కేహిచి ఆయతనేహి న కాహిచి ధాతూహి అసఙ్గహితా.
౭౯. సుఖాయ వేదనాయ సమ్పయుత్తా ధమ్మా… దుక్ఖాయ వేదనాయ సమ్పయుత్తా ధమ్మా తీహి ఖన్ధేహి ద్వీహాయతనేహి తీహి ధాతూహి సఙ్గహితా. కతిహి అసఙ్గహితా? ద్వీహి ఖన్ధేహి దసహాయతనేహి పన్నరసహి ధాతూహి అసఙ్గహితా.
౮౦. అదుక్ఖమసుఖాయ వేదనాయ సమ్పయుత్తా ధమ్మా తీహి ఖన్ధేహి ద్వీహాయతనేహి సత్తహి ధాతూహి సఙ్గహితా. కతిహి అసఙ్గహితా? ద్వీహి ఖన్ధేహి దసహాయతనేహి ఏకాదసహి ధాతూహి అసఙ్గహితా.
౮౧. విపాకా ధమ్మా చతూహి ఖన్ధేహి ద్వీహాయతనేహి అట్ఠహి ధాతూహి సఙ్గహితా. కతిహి అసఙ్గహితా? ఏకేన ఖన్ధేన దసహాయతనేహి దసహి ధాతూహి అసఙ్గహితా.
౮౨. విపాకధమ్మధమ్మా… సంకిలిట్ఠసంకిలేసికా ధమ్మా చతూహి ఖన్ధేహి ద్వీహాయతనేహి ద్వీహి ధాతూహి సఙ్గహితా. కతిహి అసఙ్గహితా? ఏకేన ఖన్ధేన దసహాయతనేహి సోళసహి ధాతూహి అసఙ్గహితా.
౮౩. నేవవిపాకనవిపాకధమ్మధమ్మా అసఙ్ఖతం ఖన్ధతో ఠపేత్వా పఞ్చహి ఖన్ధేహి ద్వాదసహాయతనేహి తేరసహి ధాతూహి సఙ్గహితా. కతిహి అసఙ్గహితా? న కేహిచి ఖన్ధేహి న కేహిచి ఆయతనేహి పఞ్చహి ధాతూహి అసఙ్గహితా.
౮౪. ఉపాదిన్నుపాదానియా ధమ్మా పఞ్చహి ఖన్ధేహి ఏకాదసహాయతనేహి సత్తరసహి ధాతూహి సఙ్గహితా. కతిహి అసఙ్గహితా? న కేహిచి ఖన్ధేహి ఏకేనాయతనేన ఏకాయ ధాతుయా అసఙ్గహితా.
౮౫. అనుపాదిన్నుపాదానియా ధమ్మా పఞ్చహి ఖన్ధేహి సత్తహాయతనేహి అట్ఠహి ధాతూహి సఙ్గహితా. కతిహి అసఙ్గహితా? న కేహిచి ఖన్ధేహి పఞ్చహాయతనేహి దసహి ధాతూహి అసఙ్గహితా.
౮౬. అనుపాదిన్నఅనుపాదానియా ధమ్మా… అసంకిలిట్ఠఅసంకిలేసికా ధమ్మా అసఙ్ఖతం ఖన్ధతో ఠపేత్వా చతూహి ఖన్ధేహి ద్వీహాయతనేహి ద్వీహి ధాతూహి సఙ్గహితా. కతిహి అసఙ్గహితా? ఏకేన ఖన్ధేన దసహాయతనేహి సోళసహి ధాతూహి అసఙ్గహితా.
౮౭. అసంకిలిట్ఠసంకిలేసికా ధమ్మా పఞ్చహి ఖన్ధేహి ద్వాదసహాయతనేహి అట్ఠారసహి ధాతూహి సఙ్గహితా. కతిహి అసఙ్గహితా? న కేహిచి ఖన్ధేహి న కేహిచి ఆయతనేహి న కాహిచి ధాతూహి అసఙ్గహితా.
౮౮. సవితక్కసవిచారా ధమ్మా చతూహి ఖన్ధేహి ద్వీహాయతనేహి తీహి ధాతూహి సఙ్గహితా. కతిహి అసఙ్గహితా? ఏకేన ఖన్ధేన దసహాయతనేహి పన్నరసహి ధాతూహి అసఙ్గహితా.
౮౯. అవితక్కవిచారమత్తా ధమ్మా… పీతిసహగతా ధమ్మా చతూహి ఖన్ధేహి ద్వీహాయతనేహి ద్వీహి ధాతూహి సఙ్గహితా. కతిహి అసఙ్గహితా? ఏకేన ఖన్ధేన దసహాయతనేహి సోళసహి ధాతూహి అసఙ్గహితా.
౯౦. అవితక్కఅవిచారా ధమ్మా అసఙ్ఖతం ఖన్ధతో ఠపేత్వా పఞ్చహి ఖన్ధేహి ద్వాదసహాయతనేహి సత్తరసహి ధాతూహి సఙ్గహితా. కతిహి అసఙ్గహితా? న కేహిచి ఖన్ధేహి న కేహిచి ఆయతనేహి ఏకాయ ధాతుయా అసఙ్గహితా.
౯౧. సుఖసహగతా ధమ్మా తీహి ఖన్ధేహి ద్వీహాయతనేహి తీహి ధాతూహి సఙ్గహితా. కతిహి అసఙ్గహితా? ద్వీహి ఖన్ధేహి దసహాయతనేహి పన్నరసహి ధాతూహి అసఙ్గహితా.
౯౨. ఉపేక్ఖాసహగతా ధమ్మా తీహి ఖన్ధేహి ద్వీహాయతనేహి సత్తహి ధాతూహి సఙ్గహితా. కతిహి అసఙ్గహితా? ద్వీహి ఖన్ధేహి దసహాయతనేహి ఏకాదసహి ధాతూహి అసఙ్గహితా.
౯౩. దస్సనేన పహాతబ్బా ధమ్మా… భావనాయ పహాతబ్బా ధమ్మా… దస్సనేన పహాతబ్బహేతుకా ధమ్మా… భావనాయ పహాతబ్బహేతుకా ధమ్మా… ఆచయగామినో ధమ్మా… అపచయగామినో ధమ్మా… సేక్ఖా ధమ్మా… అసేక్ఖా ధమ్మా… మహగ్గతా ధమ్మా చతూహి ఖన్ధేహి ద్వీహాయతనేహి ద్వీహి ధాతూహి సఙ్గహితా. కతిహి అసఙ్గహితా? ఏకేన ఖన్ధేన దసహాయతనేహి సోళసహి ధాతూహి అసఙ్గహితా.
౯౪. నేవ దస్సనేన న భావనాయ పహాతబ్బా ధమ్మా… నేవ దస్సనేన న భావనాయ పహాతబ్బహేతుకా ధమ్మా… నేవాచయగామినాపచయగామినో ధమ్మా… నేవసేక్ఖనాసేక్ఖా ధమ్మా అసఙ్ఖతం ఖన్ధతో ఠపేత్వా పఞ్చహి ఖన్ధేహి ద్వాదసహాయతనేహి అట్ఠారసహి ధాతూహి సఙ్గహితా. కతిహి అసఙ్గహితా? న కేహిచి ఖన్ధేహి న కేహిచి ఆయతనేహి న కాహిచి ధాతూహి అసఙ్గహితా.
౯౫. పరిత్తా ధమ్మా పఞ్చహి ఖన్ధేహి ద్వాదసహాయతనేహి అట్ఠారసహి ధాతూహి సఙ్గహితా. కతిహి అసఙ్గహితా? న కేహిచి ఖన్ధేహి న కేహిచి ఆయతనేహి న కాహిచి ధాతూహి అసఙ్గహితా.
౯౬. అప్పమాణా ధమ్మా… పణీతా ధమ్మా అసఙ్ఖతం ఖన్ధతో ఠపేత్వా చతూహి ఖన్ధేహి ద్వీహాయతనేహి ద్వీహి ధాతూహి సఙ్గహితా. కతిహి అసఙ్గహితా? ఏకేన ఖన్ధేన దసహాయతనేహి సోళసహి ధాతూహి అసఙ్గహితా.
౯౭. పరిత్తారమ్మణా [పరిత్తారమణా (?)] ధమ్మా చతూహి ఖన్ధేహి ద్వీహాయతనేహి అట్ఠహి ధాతూహి సఙ్గహితా. కతిహి అసఙ్గహితా? ఏకేన ఖన్ధేన దసహాయతనేహి దసహి ధాతూహి అసఙ్గహితా.
౯౮. మహగ్గతారమ్మణా ధమ్మా… అప్పమాణారమ్మణా ధమ్మా… హీనా ధమ్మా… మిచ్ఛత్తనియతా ధమ్మా… సమ్మత్తనియతా ధమ్మా… మగ్గారమ్మణా ధమ్మా… మగ్గహేతుకా ధమ్మా… మగ్గాధిపతినో ధమ్మా చతూహి ఖన్ధేహి ద్వీహాయతనేహి ద్వీహి ధాతూహి సఙ్గహితా. కతిహి అసఙ్గహితా? ఏకేన ఖన్ధేన దసహాయతనేహి సోళసహి ధాతూహి అసఙ్గహితా.
౯౯. మజ్ఝిమా ధమ్మా పఞ్చహి ఖన్ధేహి ద్వాదసహాయతనేహి అట్ఠారసహి ధాతూహి సఙ్గహితా. కతిహి అసఙ్గహితా? న కేహిచి ఖన్ధేహి న కేహిచి ఆయతనేహి న కాహిచి ధాతూహి అసఙ్గహితా.
౧౦౦. అనియతా ధమ్మా అసఙ్ఖతం ఖన్ధతో ఠపేత్వా పఞ్చహి ఖన్ధేహి ద్వాదసహాయతనేహి అట్ఠారసహి ధాతూహి సఙ్గహితా. కతిహి అసఙ్గహితా? న కేహిచి ఖన్ధేహి న కేహిచి ఆయతనేహి న కాహిచి ధాతూహి అసఙ్గహితా.
౧౦౧. ఉప్పన్నా ధమ్మా పఞ్చహి ఖన్ధేహి ద్వాదసహాయతనేహి అట్ఠారసహి ధాతూహి సఙ్గహితా. కతిహి అసఙ్గహితా? న కేహిచి ఖన్ధేహి న కేహిచి ఆయతనేహి న కాహిచి ధాతూహి అసఙ్గహితా.
౧౦౨. అనుప్పన్నా ధమ్మా పఞ్చహి ఖన్ధేహి సత్తహాయతనేహి అట్ఠహి ధాతూహి సఙ్గహితా. కతిహి అసఙ్గహితా? న కేహిచి ఖన్ధేహి పఞ్చహాయతనేహి దసహి ధాతూహి అసఙ్గహితా.
౧౦౩. ఉప్పాదినో ధమ్మా పఞ్చహి ఖన్ధేహి ఏకాదసహాయతనేహి సత్తరసహి ధాతూహి సఙ్గహితా. కతిహి అసఙ్గహితా? న కేహిచి ఖన్ధేహి ఏకేనాయతనేన ఏకాయ ధాతుయా అసఙ్గహితా.
౧౦౪. అతీతా ధమ్మా… అనాగతా ధమ్మా… పచ్చుప్పన్నా ధమ్మా… అజ్ఝత్తా ధమ్మా… అజ్ఝత్తబహిద్ధా ధమ్మా పఞ్చహి ఖన్ధేహి ద్వాదసహాయతనేహి అట్ఠారసహి ధాతూహి సఙ్గహితా. కతిహి అసఙ్గహితా? న కేహిచి ఖన్ధేహి న కేహిచి ఆయతనేహి న కాహిచి ధాతూహి అసఙ్గహితా.
౧౦౫. బహిద్ధా ధమ్మా అసఙ్ఖతం ఖన్ధతో ఠపేత్వా పఞ్చహి ఖన్ధేహి ద్వాదసహాయతనేహి అట్ఠారసహి ధాతూహి సఙ్గహితా. కతిహి అసఙ్గహితా? న కేహిచి ఖన్ధేహి న కేహిచి ఆయతనేహి న కాహిచి ధాతూహి అసఙ్గహితా.
౧౦౬. అతీతారమ్మణా ధమ్మా… అనాగతారమ్మణా ధమ్మా చతూహి ఖన్ధేహి ద్వీహాయతనేహి ద్వీహి ధాతూహి సఙ్గహితా. కతిహి అసఙ్గహితా? ఏకేన ఖన్ధేన దసహాయతనేహి సోళసహి ధాతూహి అసఙ్గహితా.
౧౦౭. పచ్చుప్పన్నారమ్మణా ధమ్మా… అజ్ఝత్తారమ్మణా ధమ్మా… బహిద్ధారమ్మణా ధమ్మా… అజ్ఝత్తబహిద్ధారమ్మణా ధమ్మా చతూహి ఖన్ధేహి ద్వీహాయతనేహి అట్ఠహి ధాతూహి సఙ్గహితా. కతిహి అసఙ్గహితా? ఏకేన ఖన్ధేన దసహాయతనేహి దసహి ధాతూహి అసఙ్గహితా.
౧౦౮. సనిదస్సనసప్పటిఘా ధమ్మా ఏకేన ఖన్ధేన ఏకేనాయతనేన ఏకాయ ధాతుయా సఙ్గహితా. కతిహి అసఙ్గహితా? చతూహి ఖన్ధేహి ఏకాదసహాయతనేహి సత్తరసహి ధాతూహి అసఙ్గహితా.
౧౦౯. అనిదస్సనసప్పటిఘా ధమ్మా ఏకేన ఖన్ధేన నవహాయతనేహి నవహి ధాతూహి సఙ్గహితా. కతిహి అసఙ్గహితా? చతూహి ఖన్ధేహి తీహాయతనేహి నవహి ధాతూహి అసఙ్గహితా.
౧౧౦. అనిదస్సనఅప్పటిఘా ధమ్మా అసఙ్ఖతం ఖన్ధతో ఠపేత్వా పఞ్చహి ఖన్ధేహి ద్వీహాయతనేహి అట్ఠహి ధాతూహి సఙ్గహితా. కతిహి అసఙ్గహితా? న కేహిచి ఖన్ధేహి, దసహాయతనేహి దసహి ధాతూహి అసఙ్గహితా.
౮. దుకం
౧౧౧. హేతూ ధమ్మా… హేతూ చేవ సహేతుకా చ ధమ్మా… హేతూ చేవ హేతుసమ్పయుత్తా చ ధమ్మా ఏకేన ఖన్ధేన ఏకేనాయతనేన ఏకాయ ధాతుయా సఙ్గహితా. కతిహి అసఙ్గహితా? చతూహి ఖన్ధేహి ఏకాదసహాయతనేహి సత్తరసహి ధాతూహి అసఙ్గహితా.
౧౧౨. న హేతూ ధమ్మా… అహేతుకా ధమ్మా… హేతువిప్పయుత్తా ధమ్మా… న హేతూ అహేతుకా [న హేతూ అహేతుకా (స్యా. క.) విభ. దుకపఞ్హాపుచ్ఛకేపి] ధమ్మా అసఙ్ఖతం ఖన్ధతో ఠపేత్వా పఞ్చహి ఖన్ధేహి ద్వాదసహాయతనేహి అట్ఠారసహి ధాతూహి సఙ్గహితా. కతిహి అసఙ్గహితా? న కేహిచి ఖన్ధేహి న కేహిచి ఆయతనేహి న కాహిచి ధాతూహి అసఙ్గహితా.
౧౧౩. సహేతుకా ధమ్మా… హేతుసమ్పయుత్తా ధమ్మా… సహేతుకా చేవ న చ హేతూ ధమ్మా… హేతుసమ్పయుత్తా చేవ న చ హేతూ ధమ్మా… న హేతూ సహేతుకా ధమ్మా చతూహి ఖన్ధేహి ద్వీహాయతనేహి ద్వీహి ధాతూహి సఙ్గహితా. కతిహి అసఙ్గహితా? ఏకేన ఖన్ధేన దసహాయతనేహి సోళసహి ధాతూహి అసఙ్గహితా.
౧౧౪. సప్పచ్చయా ధమ్మా… సఙ్ఖతా ధమ్మా పఞ్చహి ఖన్ధేహి ద్వాదసహాయతనేహి అట్ఠారసహి ధాతూహి సఙ్గహితా. కతిహి అసఙ్గహితా? న కేహిచి ఖన్ధేహి న కేహిచి ఆయతనేహి న కాహిచి ధాతూహి అసఙ్గహితా.