౪. అపరియాపన్నం

౯౯౭. అపరియాపన్నే కతి ఖన్ధా…పే… కతి చిత్తాని?

అపరియాపన్నే చత్తారో ఖన్ధా, ద్వే ఆయతనాని, ద్వే ధాతుయో, ద్వే సచ్చాని, ద్వాదసిన్ద్రియాని, ఛ హేతూ, తయో ఆహారా, ఏకో ఫస్సో, ఏకా వేదనా, ఏకా సఞ్ఞా, ఏకా చేతనా, ఏకం చిత్తం.

౯౯౮. తత్థ కతమే అపరియాపన్నే చత్తారో ఖన్ధా? వేదనాక్ఖన్ధో, సఞ్ఞాక్ఖన్ధో, సఙ్ఖారక్ఖన్ధో, విఞ్ఞాణక్ఖన్ధో – ఇమే వుచ్చన్తి ‘‘అపరియాపన్నే చత్తారో ఖన్ధా’’.

తత్థ కతమాని అపరియాపన్నే ద్వే ఆయతనాని? మనాయతనం, ధమ్మాయతనం – ఇమాని వుచ్చన్తి ‘‘అపరియాపన్నే ద్వే ఆయతనాని’’.

తత్థ కతమా అపరియాపన్నే ద్వే ధాతుయో? మనోవిఞ్ఞాణధాతు, ధమ్మధాతు – ఇమా వుచ్చన్తి ‘‘అపరియాపన్నే ద్వే ధాతుయో’’.

తత్థ కతమాని అపరియాపన్నే ద్వే సచ్చాని? మగ్గసచ్చం, నిరోధసచ్చం – ఇమాని వుచ్చన్తి ‘‘అపరియాపన్నే ద్వే సచ్చాని’’.

తత్థ కతమాని అపరియాపన్నే ద్వాదసిన్ద్రియాని? మనిన్ద్రియం, జీవితిన్ద్రియం, సోమనస్సిన్ద్రియం, ఉపేక్ఖిన్ద్రియం, సద్ధిన్ద్రియం, వీరియిన్ద్రియం, సతిన్ద్రియం, సమాధిన్ద్రియం, పఞ్ఞిన్ద్రియం, అనఞ్ఞాతఞ్ఞస్సామీతిన్ద్రియం, అఞ్ఞిన్ద్రియం, అఞ్ఞాతావిన్ద్రియం – ఇమాని వుచ్చన్తి ‘‘అపరియాపన్నే ద్వాదసిన్ద్రియాని’’.

తత్థ కతమే అపరియాపన్నే ఛ హేతూ? తయో కుసలహేతూ, తయో అబ్యాకతహేతూ.

తత్థ కతమే తయో కుసలహేతూ? అలోభో కుసలహేతు, అదోసో కుసలహేతు, అమోహో కుసలహేతు – ఇమే తయో కుసలహేతూ.

తత్థ కతమే తయో అబ్యాకతహేతూ? కుసలానం ధమ్మానం విపాకతో అలోభో, అదోసో, అమోహో – ఇమే తయో అబ్యాకతహేతూ. ఇమే వుచ్చన్తి ‘‘అపరియాపన్నే ఛ హేతూ’’.

తత్థ కతమే అపరియాపన్నే తయో ఆహారా? ఫస్సాహారో, మనోసఞ్చేతనాహారో, విఞ్ఞాణాహారో – ఇమే వుచ్చన్తి ‘‘అపరియాపన్నే తయో ఆహారా’’.

తత్థ కతమో అపరియాపన్నే ఏకో ఫస్సో? మనోవిఞ్ఞాణధాతుసమ్ఫస్సో – అయం వుచ్చతి ‘‘అపరియాపన్నే ఏకో ఫస్సో’’.

తత్థ కతమా అపరియాపన్నే ఏకా వేదనా…పే… ఏకా సఞ్ఞా…పే… ఏకా చేతనా…పే… ఏకం చిత్తం? మనోవిఞ్ఞాణధాతు – ఇదం వుచ్చతి ‘‘అపరియాపన్నే ఏకం చిత్తం’’.