౧౧. తణ్హావిచరితనిద్దేసో

(౧) అజ్ఝత్తికస్స ఉపాదాయ

౯౭౩. తత్థ కతమాని అట్ఠారస తణ్హావిచరితాని అజ్ఝత్తికస్స ఉపాదాయ? అస్మీతి హోతి, ఇత్థస్మీతి హోతి, ఏవస్మీతి హోతి, అఞ్ఞథాస్మీతి హోతి, భవిస్సన్తి హోతి, ఇత్థం భవిస్సన్తి హోతి, ఏవం భవిస్సన్తి హోతి, అఞ్ఞథా భవిస్సన్తి హోతి, అసస్మీతి హోతి, సాతస్మీతి హోతి, సియన్తి హోతి, ఇత్థం సియన్తి హోతి, ఏవం సియన్తి హోతి, అఞ్ఞథా సియన్తి హోతి, అపాహం సియన్తి హోతి, అపాహం ఇత్థం సియన్తి హోతి, అపాహం ఏవం సియన్తి హోతి, అపాహం అఞ్ఞథా సియన్తి హోతి.

౯౭౪. కథఞ్చ అస్మీతి హోతి? కఞ్చి ధమ్మం అనవకారిం [అనవకారీ (సీ. క.)] కరిత్వా రూపం…పే… వేదనం… సఞ్ఞం… సఙ్ఖారే… విఞ్ఞాణం అస్మీతి ఛన్దం పటిలభతి, అస్మీతి మానం పటిలభతి, అస్మీతి దిట్ఠిం పటిలభతి. తస్మిం సతి ఇమాని పపఞ్చితాని హోన్తి – ఇత్థస్మీతి వా ఏవస్మీతి వా అఞ్ఞథాస్మీతి వా.

(౨) కథఞ్చ ఇత్థస్మీతి హోతి? ఖత్తియోస్మీతి వా, బ్రాహ్మణోస్మీతి వా, వేస్సోస్మీతి వా, సుద్దోస్మీతి వా, గహట్ఠోస్మీతి వా, పబ్బజితోస్మీతి వా, దేవోస్మీతి వా, మనుస్సోస్మీతి వా, రూపీస్మీతి వా, అరూపీస్మీతి వా, సఞ్ఞీస్మీతి వా, అసఞ్ఞీస్మీతి వా, నేవసఞ్ఞీనాసఞ్ఞీస్మీతి వా – ఏవం ఇత్థస్మీతి హోతి.

(౩) కథఞ్చ ఏవస్మీతి హోతి? పరపుగ్గలం [పరం పుగ్గలం (స్యా.)] ఉపనిధాయ యథా సో ఖత్తియో తథాహం ఖత్తియోస్మీతి వా, యథా సో బ్రాహ్మణో తథాహం బ్రాహ్మణోస్మీతి వా, యథా సో వేస్సో తథాహం వేస్సోస్మీతి వా యథా సో సుద్దో తథాహం సుద్దోస్మీతి వా, యథా సో గహట్ఠో తథాహం గహట్ఠోస్మీతి వా, యథా సో పబ్బజితో తథాహం పబ్బజితోస్మీతి వా, యథా సో దేవో తథాహం దేవోస్మీతి వా, యథా సో మనుస్సో తథాహం మనుస్సోస్మీతి వా, యథా సో రూపీ తథాహం రూపీస్మీతి వా, యథా సో అరూపీ తథాహం అరూపీస్మీతి వా, యథా సో సఞ్ఞీ తథాహం సఞ్ఞీస్మీతి వా, యథా సో అసఞ్ఞీ తథాహం అసఞ్ఞీస్మీతి వా, యథా సో నేవసఞ్ఞీనాసఞ్ఞీ తథాహం నేవసఞ్ఞీనాసఞ్ఞీస్మీతి వా – ఏవం ఏవస్మీతి హోతి.

(౪) కథఞ్చ అఞ్ఞథాస్మీతి హోతి? పరపుగ్గలం ఉపనిధాయ యథా సో ఖత్తియో నాహం తథా ఖత్తియోస్మీతి వా యథా సో బ్రాహ్మణో నాహం తథా బ్రాహ్మణోస్మీతి వా, యథా సో వేస్సో నాహం తథా వేస్సోస్మీతి వా, యథా సో సుద్దో నాహం తథా సుద్దోస్మీతి వా, యథా సో గహట్ఠో నాహం తథా గహట్ఠోస్మీతి వా, యథా సో పబ్బజితో నాహం తథా పబ్బజితోస్మీతి వా, యథా సో దేవో నాహం తథా దేవోస్మీతి వా, యథా సో మనుస్సో నాహం తథా మనుస్సోస్మీతి వా, యథా సో రూపీ నాహం తథా రూపీస్మీతి వా, యథా సో అరూపీ నాహం తథా అరూపీస్మీతి వా, యథా సో సఞ్ఞీ నాహం తథా సఞ్ఞీస్మీతి వా, యథా సో అసఞ్ఞీ నాహం తథా అసఞ్ఞీస్మీతి వా, యథా సో నేవసఞ్ఞీనాసఞ్ఞీ నాహం తథా నేవసఞ్ఞీనాసఞ్ఞీస్మీతి వా – ఏవం అఞ్ఞథాస్మీతి హోతి.

(౫) కథఞ్చ భవిస్సన్తి హోతి? కఞ్చి ధమ్మం అనవకారిం కరిత్వా రూపం…పే… వేదనం… సఞ్ఞం… సఙ్ఖారే… విఞ్ఞాణం భవిస్సన్తి ఛన్దం పటిలభతి, భవిస్సన్తి మానం పటిలభతి, భవిస్సన్తి దిట్ఠిం పటిలభతి. తస్మిం సతి ఇమాని పపఞ్చితాని హోన్తి – ఇత్థం భవిస్సన్తి వా, ఏవం భవిస్సన్తి వా, అఞ్ఞథా భవిస్సన్తి వా.

(౬) కథఞ్చ ఇత్థం భవిస్సన్తి హోతి? ఖత్తియో భవిస్సన్తి వా, బ్రాహ్మణో భవిస్సన్తి వా, వేస్సో భవిస్సన్తి వా, సుద్దో భవిస్సన్తి వా, గహట్ఠో భవిస్సన్తి వా, పబ్బజితో భవిస్సన్తి వా, దేవో భవిస్సన్తి వా, మనుస్సో భవిస్సన్తి వా, రూపీ భవిస్సన్తి వా, అరూపీ భవిస్సన్తి వా, సఞ్ఞీ భవిస్సన్తి వా, అసఞ్ఞీ భవిస్సన్తి వా, నేవసఞ్ఞీనాసఞ్ఞీ భవిస్సన్తి వా – ఏవం ఇత్థం భవిస్సన్తి హోతి.

(౭) కథఞ్చ ఏవం భవిస్సన్తి హోతి? పరపుగ్గలం ఉపనిధాయ యథా సో ఖత్తియో తథాహం ఖత్తియో భవిస్సన్తి వా, యథా సో బ్రాహ్మణో తథాహం బ్రాహ్మణో భవిస్సన్తి వా…పే… యథా సో నేవసఞ్ఞీనాసఞ్ఞీ తథాహం నేవసఞ్ఞీనాసఞ్ఞీ భవిస్సన్తి వా – ఏవం భవిస్సన్తి హోతి.

(౮) కథఞ్చ అఞ్ఞథా భవిస్సన్తి హోతి? పరపుగ్గలం ఉపనిధాయ యథా సో ఖత్తియో నాహం తథా ఖత్తియో భవిస్సన్తి వా, యథా సో బ్రాహ్మణో నాహం తథా బ్రాహ్మణో భవిస్సన్తి వా…పే… యథా సో నేవసఞ్ఞీనాసఞ్ఞీ నాహం తథా నేవసఞ్ఞీనాసఞ్ఞీ భవిస్సన్తి వా – ఏవం అఞ్ఞథా భవిస్సన్తి హోతి.

(౯) కథఞ్చ అసస్మీతి హోతి? కఞ్చి ధమ్మం అనవకారిం కరిత్వా రూపం…పే… వేదనం… సఞ్ఞం… సఙ్ఖారే… విఞ్ఞాణం నిచ్చోస్మి ధువోస్మి సస్సతోస్మి అవిపరిణామధమ్మోస్మీతి – ఏవం అసస్మీతి హోతి.

(౧౦) కథఞ్చ సాతస్మీతి హోతి? కఞ్చి ధమ్మం అనవకారిం కరిత్వా రూపం…పే… వేదనం… సఞ్ఞం… సఙ్ఖారే… విఞ్ఞాణం ఉచ్ఛిజ్జిస్సామి వినస్సిస్సామి న భవిస్సామీతి – ఏవం సాతస్మీతి హోతి.

(౧౧) కథఞ్చ సియన్తి హోతి? కఞ్చి ధమ్మం అనవకారిం కరిత్వా రూపం…పే… వేదనం… సఞ్ఞం… సఙ్ఖారే… విఞ్ఞాణం సియన్తి ఛన్దం పటిలభతి, సియన్తి మానం పటిలభతి, సియన్తి దిట్ఠిం పటిలభతి. తస్మిం సతి ఇమాని పపఞ్చితాని హోన్తి – ఇత్థం సియన్తి వా, ఏవం సియన్తి వా, అఞ్ఞథా సియన్తి వా.

(౧౨) కథఞ్చ ఇత్థం సియన్తి హోతి? ఖత్తియో సియన్తి వా, బ్రాహ్మణో సియన్తి వా, వేస్సో సియన్తి వా, సుద్దో సియన్తి వా, గహట్ఠో సియన్తి వా, పబ్బజితో సియన్తి వా, దేవో సియన్తి వా, మనుస్సో సియన్తి వా, రూపీ సియన్తి వా, అరూపీ సియన్తి వా, సఞ్ఞీ సియన్తి వా, అసఞ్ఞీ సియన్తి వా, నేవసఞ్ఞీనాసఞ్ఞీ సియన్తి వా – ఏవం ఇత్థం సియన్తి హోతి.

(౧౩) కథఞ్చ ఏవం సియన్తి హోతి? పరపుగ్గలం ఉపనిధాయ యథా సో ఖత్తియో తథాహం ఖత్తియో సియన్తి వా, యథా సో బ్రాహ్మణో తథాహం బ్రాహ్మణో సియన్తి వా…పే… యథా సో నేవసఞ్ఞీనాసఞ్ఞీ తథాహం నేవసఞ్ఞీనాసఞ్ఞీ సియన్తి వా – ఏవం ఏవం సియన్తి హోతి.

(౧౪) కథఞ్చ అఞ్ఞథా సియన్తి హోతి? పరపుగ్గలం ఉపనిధాయ యథా సో ఖత్తియో నాహం తథా ఖత్తియో సియన్తి వా, యథా సో బ్రాహ్మణో నాహం తథా బ్రాహ్మణో సియన్తి వా…పే… యథా సో నేవసఞ్ఞీనాసఞ్ఞీ నాహం తథా నేవసఞ్ఞీనాసఞ్ఞీ సియన్తి వా – ఏవం అఞ్ఞథా సియన్తి హోతి.

(౧౫) కథఞ్చ అపాహం సియన్తి హోతి? కఞ్చి ధమ్మం అనవకారిం కరిత్వా రూపం… వేదనం… సఞ్ఞం… సఙ్ఖారే… విఞ్ఞాణం అపాహం సియన్తి ఛన్దం పటిలభతి, అపాహం సియన్తి మానం పటిలభతి, అపాహం సియన్తి దిట్ఠిం పటిలభతి. తస్మిం సతి ఇమాని పపఞ్చితాని హోన్తి – అపాహం ఇత్థం సియన్తి వా, అపాహం ఏవం సియన్తి వా, అపాహం అఞ్ఞథా సియన్తి వా.

(౧౬) కథఞ్చ అపాహం ఇత్థం సియన్తి హోతి? అపాహం ఖత్తియో సియన్తి వా, అపాహం బ్రాహ్మణో సియన్తి వా, అపాహం వేస్సో సియన్తి వా, అపాహం సుద్దో సియన్తి వా, అపాహం గహట్ఠో సియన్తి వా, అపాహం పబ్బజితో సియన్తి వా, అపాహం దేవో సియన్తి వా, అపాహం మనుస్సో సియన్తి వా, అపాహం రూపీ సియన్తి వా, అపాహం అరూపీ సియన్తి వా, అపాహం సఞ్ఞీ సియన్తి వా, అపాహం అసఞ్ఞీ సియన్తి వా, అపాహం నేవసఞ్ఞీనాసఞ్ఞీ సియన్తి వా – ఏవం అపాహం ఇత్థం సియన్తి హోతి. (౧౭) కథఞ్చ అపాహం ఏవం సియన్తి హోతి? పరపుగ్గలం ఉపనిధాయ యథా సో ఖత్తియో అపాహం తథా ఖత్తియో సియన్తి వా, యథా సో బ్రాహ్మణో అపాహం తథా బ్రాహ్మణో సియన్తి వా…పే… యథా సో నేవసఞ్ఞీనాసఞ్ఞీ అపాహం తథా నేవసఞ్ఞీనాసఞ్ఞీ సియన్తి వా – ఏవం అపాహం ఏవం సియన్తి హోతి.

(౧౮) కథఞ్చ అపాహం అఞ్ఞథా సియన్తి హోతి? పరపుగ్గలం ఉపనిధాయ యథా సో ఖత్తియో అపాహం న తథా ఖత్తియో సియన్తి వా, యథా సో బ్రాహ్మణో అపాహం న తథా బ్రాహ్మణో సియన్తి వా…పే… యథా సో నేవసఞ్ఞీనాసఞ్ఞీ అపాహం న తథా నేవసఞ్ఞీనాసఞ్ఞీ సియన్తి వా – ఏవం అపాహం అఞ్ఞథా సియన్తి హోతి.

ఇమాని అట్ఠారస తణ్హావిచరితాని అజ్ఝత్తికస్స ఉపాదాయ.

(౨) బాహిరస్స ఉపాదాయ

౯౭౫. తత్థ కతమాని అట్ఠారస తణ్హావిచరితాని బాహిరస్స ఉపాదాయ? ఇమినా అస్మీతి హోతి, ఇమినా ఇత్థస్మీతి హోతి, ఇమినా ఏవస్మీతి హోతి, ఇమినా అఞ్ఞథాస్మీతి హోతి, ఇమినా భవిస్సన్తి హోతి, ఇమినా ఇత్థం భవిస్సన్తి హోతి, ఇమినా ఏవం భవిస్సన్తి హోతి, ఇమినా అఞ్ఞథా భవిస్సన్తి హోతి, ఇమినా అసస్మీతి హోతి, ఇమినా సాతస్మీతి హోతి, ఇమినా సియన్తి హోతి, ఇమినా ఇత్థం సియన్తి హోతి, ఇమినా ఏవం సియన్తి హోతి, ఇమినా అఞ్ఞథా సియన్తి హోతి, ఇమినా అపాహం సియన్తి హోతి, ఇమినా అపాహం ఇత్థం సియన్తి హోతి, ఇమినా అపాహం ఏవం సియన్తి హోతి, ఇమినా అపాహం అఞ్ఞథా సియన్తి హోతి.

౯౭౬. (౧) కథఞ్చ ఇమినా అస్మీతి హోతి? కఞ్చి ధమ్మం అవకారిం కరిత్వా రూపం… వేదనం… సఞ్ఞం… సఙ్ఖారే… విఞ్ఞాణం ఇమినా అస్మీతి ఛన్దం పటిలభతి, ఇమినా అస్మీతి మానం పటిలభతి, ఇమినా అస్మీతి దిట్ఠిం పటిలభతి. తస్మిం సతి ఇమాని పపఞ్చితాని హోన్తి – ఇమినా ఇత్థస్మీతి వా, ఇమినా ఏవస్మీతి వా, ఇమినా అఞ్ఞథాస్మీతి వా.

(౨) కథఞ్చ ఇమినా ఇత్థస్మీతి హోతి? ఇమినా ఖత్తియోస్మీతి వా, ఇమినా బ్రాహ్మణోస్మీతి వా, ఇమినా వేస్సోస్మీతి వా, ఇమినా సుద్దోస్మీతి వా, ఇమినా గహట్ఠోస్మీతి వా, ఇమినా పబ్బజితోస్మీతి వా, ఇమినా దేవోస్మీతి వా, ఇమినా మనుస్సోస్మీతి వా, ఇమినా రూపీస్మీతి వా, ఇమినా అరూపీస్మీతి వా, ఇమినా సఞ్ఞీస్మీతి వా, ఇమినా అసఞ్ఞీస్మీతి వా, ఇమినా నేవసఞ్ఞీనాసఞ్ఞీస్మీతి వా – ఏవం ఇమినా ఇత్థస్మీతి హోతి.

(౩) కథఞ్చ ఇమినా ఏవస్మీతి హోతి? పరపుగ్గలం ఉపనిధాయ యథా సో ఖత్తియో ఇమినా తథాహం ఖత్తియోస్మీతి వా, యథా సో బ్రాహ్మణో ఇమినా తథాహం బ్రాహ్మణోస్మీతి వా…పే… యథా సో నేవసఞ్ఞీనాసఞ్ఞీ ఇమినా తథాహం నేవసఞ్ఞీనాసఞ్ఞీస్మీతి వా – ఏవం ఇమినా ఏవస్మీతి హోతి.

(౪) కథఞ్చ ఇమినా అఞ్ఞథాస్మీతి హోతి? పరపుగ్గలం ఉపనిధాయ యథా సో ఖత్తియో ఇమినా నాహం తథా ఖత్తియోస్మీతి వా, యథా సో బ్రాహ్మణో ఇమినా నాహం తథా బ్రాహ్మణోస్మీతి వా…పే… యథా సో నేవసఞ్ఞీనాసఞ్ఞీ ఇమినా నాహం తథా నేవసఞ్ఞీనాసఞ్ఞీస్మీతి వా – ఏవం ఇమినా అఞ్ఞథాస్మీతి హోతి.

(౫) కథఞ్చ ఇమినా భవిస్సన్తి హోతి? కఞ్చి ధమ్మం అవకారిం కరిత్వా రూపం… వేదనం… సఞ్ఞం… సఙ్ఖారే… విఞ్ఞాణం ఇమినా భవిస్సన్తి ఛన్దం పటిలభతి, ఇమినా భవిస్సన్తి మానం పటిలభతి, ఇమినా భవిస్సన్తి దిట్ఠిం పటిలభతి. తస్మిం సతి ఇమాని పపఞ్చితాని హోన్తి – ఇమినా ఇత్థం భవిస్సన్తి వా, ఇమినా ఏవం భవిస్సన్తి వా, ఇమినా అఞ్ఞథా భవిస్సన్తి వా.

(౬) కథఞ్చ ఇమినా ఇత్థం భవిస్సన్తి హోతి? ఇమినా ఖత్తియో భవిస్సన్తి వా…పే… ఇమినా అరూపీ భవిస్సన్తి వా, ఇమినా సఞ్ఞీ భవిస్సన్తి వా, ఇమినా అసఞ్ఞీ భవిస్సన్తి వా, ఇమినా నేవసఞ్ఞీనాసఞ్ఞీ భవిస్సన్తి వా – ఏవం ఇమినా ఇత్థం భవిస్సన్తి హోతి.

(౭) కథఞ్చ ఇమినా ఏవం భవిస్సన్తి హోతి? పరపుగ్గలం ఉపనిధాయ యథా సో ఖత్తియో ఇమినా తథాహం ఖత్తియో భవిస్సన్తి వా, యథా సో బ్రాహ్మణో ఇమినా తథాహం బ్రాహ్మణో భవిస్సన్తి వా…పే… యథా సో నేవసఞ్ఞీనాసఞ్ఞీ ఇమినా తథాహం నేవసఞ్ఞీనాసఞ్ఞీ భవిస్సన్తి వా – ఏవం ఇమినా ఏవం భవిస్సన్తి హోతి.

(౮) కథఞ్చ ఇమినా అఞ్ఞథా భవిస్సన్తి హోతి? పరపుగ్గలం ఉపనిధాయ యథా సో ఖత్తియో ఇమినా నాహం తథా ఖత్తియో భవిస్సన్తి వా, యథా సో బ్రాహ్మణో ఇమినా నాహం తథా బ్రాహ్మణో భవిస్సన్తి వా…పే… యథా సో నేవసఞ్ఞీనాసఞ్ఞీ ఇమినా నాహం తథా నేవసఞ్ఞీనాసఞ్ఞీ భవిస్సన్తి వా – ఏవం ఇమినా అఞ్ఞథా భవిస్సన్తి హోతి.

(౯) కథఞ్చ ఇమినా అసస్మీతి హోతి? కఞ్చి ధమ్మం అవకారిం [అవకారీ (సీ.)] కరిత్వా రూపం…పే… వేదనం… సఞ్ఞం… సఙ్ఖారే… విఞ్ఞాణం ఇమినా నిచ్చోస్మి ధువోస్మి సస్సతోస్మి అవిపరిణామధమ్మోస్మీతి – ఏవం ఇమినా అసస్మీతి హోతి.

(౧౦) కథఞ్చ ఇమినా సాతస్మీతి హోతి? కఞ్చి ధమ్మం అవకారిం కరిత్వా రూపం…పే… వేదనం… సఞ్ఞం… సఙ్ఖారే… విఞ్ఞాణం ఇమినా ఉచ్ఛిజ్జిస్సామి వినస్సిస్సామి న భవిస్సామీతి – ఏవం ఇమినా సాతస్మీతి హోతి.

(౧౧) కథఞ్చ ఇమినా సియన్తి హోతి? కఞ్చి ధమ్మం అవకారిం కరిత్వా రూపం…పే… వేదనం… సఞ్ఞం… సఙ్ఖారే… విఞ్ఞాణం ఇమినా సియన్తి ఛన్దం పటిలభతి, ఇమినా సియన్తి మానం పటిలభతి, ఇమినా సియన్తి దిట్ఠిం పటిలభతి. తస్మిం సతి ఇమాని పపఞ్చితాని హోన్తి – ఇమినా ఇత్థం సియన్తి వా, ఇమినా ఏవం సియన్తి వా, ఇమినా అఞ్ఞథా సియన్తి వా.

(౧౨) కథఞ్చ ఇమినా ఇత్థం సియన్తి హోతి? ఇమినా ఖత్తియో సియన్తి వా, ఇమినా బ్రాహ్మణో సియన్తి వా, ఇమినా వేస్సో సియన్తి వా, ఇమినా సుద్దో సియన్తి వా, ఇమినా గహట్ఠో సియన్తి వా, ఇమినా పబ్బజితో సియన్తి వా, ఇమినా దేవో సియన్తి వా, ఇమినా మనుస్సో సియన్తి వా, ఇమినా రూపీ సియన్తి వా, ఇమినా అరూపీ సియన్తి వా, ఇమినా సఞ్ఞీ సియన్తి వా, ఇమినా అసఞ్ఞీ సియన్తి వా, ఇమినా నేవసఞ్ఞీనాసఞ్ఞీ సియన్తి వా – ఏవం ఇమినా ఇత్థం సియన్తి హోతి.

(౧౩) కథఞ్చ ఇమినా ఏవం సియన్తి హోతి? పరపుగ్గలం ఉపనిధాయ యథా సో ఖత్తియో ఇమినా తథాహం ఖత్తియో సియన్తి వా, యథా సో బ్రాహ్మణో ఇమినా తథాహం బ్రాహ్మణో సియన్తి వా…పే… యథా సో నేవసఞ్ఞీనాసఞ్ఞీ ఇమినా తథాహం నేవసఞ్ఞీనాసఞ్ఞీ సియన్తి వా – ఏవం ఇమినా ఏవం సియన్తి హోతి.

(౧౪) కథఞ్చ ఇమినా అఞ్ఞథా సియన్తి హోతి? పరపుగ్గలం ఉపనిధాయ యథా సో ఖత్తియో ఇమినా నాహం తథా ఖత్తియో సియన్తి వా, యథా సో బ్రాహ్మణో ఇమినా నాహం తథా బ్రాహ్మణో సియన్తి వా…పే… యథా సో నేవసఞ్ఞీనాసఞ్ఞీ ఇమినా నాహం తథా నేవసఞ్ఞీనాసఞ్ఞీ సియన్తి వా – ఏవం ఇమినా అఞ్ఞథా సియన్తి హోతి.

(౧౫) కథఞ్చ ఇమినా అపాహం సియన్తి హోతి? కఞ్చి ధమ్మం అవకారిం కరిత్వా రూపం…పే… వేదనం… సఞ్ఞం… సఙ్ఖారే… విఞ్ఞాణం ఇమినా అపాహం సియన్తి ఛన్దం పటిలభతి, ఇమినా అపాహం సియన్తి మానం పటిలభతి, ఇమినా అపాహం సియన్తి దిట్ఠిం పటిలభతి. తస్మిం సతి ఇమాని పపఞ్చితాని హోన్తి – ఇమినా అపాహం ఇత్థం సియన్తి వా, ఇమినా అపాహం ఏవం సియన్తి వా, ఇమినా అపాహం అఞ్ఞథా సియన్తి వా.

(౧౬) కథఞ్చ ఇమినా అపాహం ఇత్థం సియన్తి హోతి? ఇమినా అపాహం ఖత్తియో సియన్తి వా, ఇమినా అపాహం బ్రాహ్మణో సియన్తి వా, ఇమినా అపాహం వేస్సో సియన్తి వా, ఇమినా అపాహం సుద్దో సియన్తి వా, ఇమినా అపాహం గహట్ఠో సియన్తి వా, ఇమినా అపాహం పబ్బజితో సియన్తి వా, ఇమినా అపాహం దేవో సియన్తి వా, ఇమినా అపాహం మనుస్సో సియన్తి వా, ఇమినా అపాహం రూపీ సియన్తి వా, ఇమినా అపాహం అరూపీ సియన్తి వా, ఇమినా అపాహం సఞ్ఞీ సియన్తి వా, ఇమినా అపాహం అసఞ్ఞీ సియన్తి వా, ఇమినా అపాహం నేవసఞ్ఞీనాసఞ్ఞీ సియన్తి వా – ఏవం ఇమినా అపాహం ఇత్థం సియన్తి హోతి.

(౧౭) కథఞ్చ ఇమినా అపాహం ఏవం సియన్తి హోతి? పరపుగ్గలం ఉపనిధాయ యథా సో ఖత్తియో ఇమినా అపాహం తథా ఖత్తియో సియన్తి వా, యథా సో బ్రాహ్మణో ఇమినా అపాహం తథా బ్రాహ్మణో సియన్తి వా…పే… యథా సో నేవసఞ్ఞీనాసఞ్ఞీ ఇమినా అపాహం తథా నేవసఞ్ఞీనాసఞ్ఞీ సియన్తి వా – ఏవం ఇమినా అపాహం ఏవం సియన్తి హోతి.

(౧౮) కథఞ్చ ఇమినా అపాహం అఞ్ఞథా సియన్తి హోతి? పరపుగ్గలం ఉపనిధాయ యథా సో ఖత్తియో ఇమినా అపాహం న తథా ఖత్తియో సియన్తి వా, యథా సో బ్రాహ్మణో ఇమినా అపాహం న తథా బ్రాహ్మణో సియన్తి వా…పే… యథా సో నేవసఞ్ఞీనాసఞ్ఞీ ఇమినా అపాహం న తథా నేవసఞ్ఞీనాసఞ్ఞీ సియన్తి వా – ఏవం ఇమినా అపాహం అఞ్ఞథా సియన్తి హోతి.

ఇమాని అట్ఠారస తణ్హావిచరితాని బాహిరస్స ఉపాదాయ.

ఇతి ఇమాని అట్ఠారస తణ్హావిచరితాని అజ్ఝత్తికస్స ఉపాదాయ, ఇమాని అట్ఠారస తణ్హావిచరితాని బాహిరస్స ఉపాదాయ, తదేకజ్ఝం అభిసఞ్ఞూహిత్వా అభిసఙ్ఖిపిత్వా ఛత్తింస తణ్హావిచరితాని హోన్తి. ఇతి ఏవరూపాని అతీతాని ఛత్తింస తణ్హావిచరితాని, అనాగతాని ఛత్తింస తణ్హావిచరితాని, పచ్చుప్పన్నాని ఛత్తింస తణ్హావిచరితాని, తదేకజ్ఝం అభిసఞ్ఞూహిత్వా అభిసఙ్ఖిపిత్వా అట్ఠతణ్హావిచరితసతం హోతి.

౯౭౭. తత్థ కతమాని ద్వాసట్ఠి దిట్ఠిగతాని బ్రహ్మజాలే వేయ్యాకరణే వుత్తాని భగవతా? చత్తారో సస్సతవాదా, చత్తారో ఏకచ్చసస్సతికా, చత్తారో అన్తానన్తికా, చత్తారో అమరావిక్ఖేపికా, ద్వే అధిచ్చసముప్పన్నికా, సోళస సఞ్ఞీవాదా, అట్ఠ అసఞ్ఞీవాదా, అట్ఠ నేవసఞ్ఞీనాసఞ్ఞీవాదా, సత్త ఉచ్ఛేదవాదా, పఞ్చ దిట్ఠధమ్మనిబ్బానవాదా – ఇమాని ద్వాసట్ఠి దిట్ఠిగతాని బ్రహ్మజాలే వేయ్యాకరణే వుత్తాని భగవతాతి.

ఖుద్దకవత్థువిభఙ్గో నిట్ఠితో.