౯. నవకనిద్దేసో

(౧) నవ ఆఘాతవత్థూని

౯౬౦. తత్థ కతమాని నవ ఆఘాతవత్థూని? ‘‘అనత్థం మే అచరీ’’తి ఆఘాతో జాయతి; ‘‘అనత్థం మే చరతీ’’తి ఆఘాతో జాయతి; ‘‘అనత్థం మే చరిస్సతీ’’తి ఆఘాతో జాయతి; ‘‘పియస్స మే మనాపస్స అనత్థం అచరి’’…పే… అనత్థం చరతి…పే… అనత్థం చరిస్సతీతి ఆఘాతో జాయతి; అప్పియస్స మే అమనాపస్స అత్థం అచరి…పే… అత్థం చరతి…పే… అత్థం చరిస్సతీతి ఆఘాతో జాయతి. ఇమాని నవ ఆఘాతవత్థూని.

(౨) నవ పురిసమలాని

౯౬౧. తత్థ కతమాని నవ పురిసమలాని? కోధో, మక్ఖో, ఇస్సా, మచ్ఛరియం, మాయా, సాఠేయ్యం, ముసావాదో, పాపిచ్ఛతా, మిచ్ఛాదిట్ఠి – ఇమాని నవ పురిసమలాని.

(౩) నవవిధా మానా

౯౬౨. తత్థ కతమే నవవిధా మానా? ‘‘సేయ్యస్స సేయ్యోహమస్మీ’’తి మానో, ‘‘సేయ్యస్స సదిసోహమస్మీ’’తి మానో, ‘‘సేయ్యస్స హీనోహమస్మీ’’తి మానో, ‘‘సదిసస్స సేయ్యోహమస్మీ’’తి మానో, ‘‘సదిసస్స సదిసోహమస్మీ’’తి మానో, ‘‘సదిసస్స హీనోహమస్మీ’’తి మానో, ‘‘హీనస్స సేయ్యోహమస్మీ’’తి మానో, ‘‘హీనస్స సదిసోహమస్మీ’’తి మానో, ‘‘హీనస్స హీనోహమస్మీ’’తి మానో – ఇమే నవవిధా మానా.

(౪) నవ తణ్హామూలకా ధమ్మా

౯౬౩. తత్థ కతమే నవ తణ్హామూలకా ధమ్మా? తణ్హం పటిచ్చ పరియేసనా, పరియేసనం పటిచ్చ లాభో, లాభం పటిచ్చ వినిచ్ఛయో, వినిచ్ఛయం పటిచ్చ ఛన్దరాగో, ఛన్దరాగం పటిచ్చ అజ్ఝోసానం, అజ్ఝోసానం పటిచ్చ పరిగ్గహో, పరిగ్గహం పటిచ్చ మచ్ఛరియం, మచ్ఛరియం పటిచ్చ ఆరక్ఖో, ఆరక్ఖాధికరణం దణ్డాదాన-సత్థాదాన-కలహ-విగ్గహవివాద-తువంతువం-పేసుఞ్ఞ-ముసావాదా అనేకే పాపకా అకుసలా ధమ్మా సమ్భవన్తి – ఇమే నవ తణ్హామూలకా ధమ్మా.

(౫) నవ ఇఞ్జితాని

౯౬౪. తత్థ కతమాని నవ ఇఞ్జితాని? ‘‘అస్మీ’’తి ఇఞ్జితమేతం, ‘‘అహమస్మీ’’తి ఇఞ్జితమేతం, ‘‘అయమహమస్మీ’’తి ఇఞ్జితమేతం ‘‘భవిస్స’’న్తి ఇఞ్జితమేతం, ‘‘రూపీ భవిస్స’’న్తి ఇఞ్జితమేతం, ‘‘అరూపీ భవిస్స’’న్తి ఇఞ్జితమేతం, ‘‘సఞ్ఞీ భవిస్స’’న్తి ఇఞ్జితమేతం, ‘‘అసఞ్ఞీ భవిస్స’’న్తి ఇఞ్జితమేతం, ‘‘నేవసఞ్ఞీనాసఞ్ఞీ భవిస్స’’న్తి ఇఞ్జితమేతం – ఇమాని నవ ఇఞ్జితాని.

(౬-౯) నవ మఞ్ఞితాదీని

౯౬౫. తత్థ కతమాని నవ మఞ్ఞితాని… నవ ఫన్దితాని… నవ పపఞ్చితాని… నవ సఙ్ఖతాని? ‘‘అస్మీ’’తి సఙ్ఖతమేతం, ‘‘అహమస్మీ’’తి సఙ్ఖతమేతం, ‘‘అయమహమస్మీ’’తి సఙ్ఖతమేతం, ‘‘భవిస్స’’న్తి సఙ్ఖతమేతం, ‘‘రూపీ భవిస్స’’న్తి సఙ్ఖతమేతం, ‘‘అరూపీ భవిస్స’’న్తి సఙ్ఖతమేతం, ‘‘సఞ్ఞీ భవిస్స’’న్తి సఙ్ఖతమేతం, ‘‘అసఞ్ఞీ భవిస్స’’న్తి సఙ్ఖతమేతం, ‘‘నేవసఞ్ఞీనాసఞ్ఞీ భవిస్స’’న్తి సఙ్ఖతమేతం – ఇమాని నవ సఙ్ఖతాని.

నవకం.