౧. విభఙ్గవారో

హేతుపచ్చయో

౬౬. నీవరణసమ్పయుత్తో ధమ్మో నీవరణసమ్పయుత్తస్స ధమ్మస్స హేతుపచ్చయేన పచ్చయో – నీవరణసమ్పయుత్తా హేతూ సమ్పయుత్తకానం ఖన్ధానం హేతుపచ్చయేన పచ్చయో. (మూలం పుచ్ఛితబ్బం) నీవరణసమ్పయుత్తా హేతూ చిత్తసముట్ఠానానం రూపానం హేతుపచ్చయేన పచ్చయో. (మూలం పుచ్ఛితబ్బం) నీవరణసమ్పయుత్తా హేతూ సమ్పయుత్తకానం ఖన్ధానం చిత్తసముట్ఠానానఞ్చ రూపానం హేతుపచ్చయేన పచ్చయో. (౩)

నీవరణవిప్పయుత్తో ధమ్మో నీవరణవిప్పయుత్తస్స ధమ్మస్స హేతుపచ్చయేన పచ్చయో – నీవరణవిప్పయుత్తా హేతూ సమ్పయుత్తకానం ఖన్ధానం చిత్తసముట్ఠానానఞ్చ రూపానం హేతుపచ్చయేన పచ్చయో; పటిసన్ధిక్ఖణే…పే…. (౧)

ఆరమ్మణపచ్చయో

౬౭. నీవరణసమ్పయుత్తో ధమ్మో నీవరణసమ్పయుత్తస్స ధమ్మస్స ఆరమ్మణపచ్చయేన పచ్చయో – రాగం అస్సాదేతి అభినన్దతి, తం ఆరబ్భ రాగో ఉప్పజ్జతి, దిట్ఠి…పే… విచికిచ్ఛా…పే… ఉద్ధచ్చం…పే… దోమనస్సం ఉప్పజ్జతి; దిట్ఠిం అస్సాదేతి అభినన్దతి, తం ఆరబ్భ రాగో ఉప్పజ్జతి, దిట్ఠి…పే… విచికిచ్ఛా…పే… ఉద్ధచ్చం…పే… దోమనస్సం ఉప్పజ్జతి; విచికిచ్ఛం ఆరబ్భ విచికిచ్ఛా…పే… దిట్ఠి…పే… ఉద్ధచ్చం…పే… దోమనస్సం ఉప్పజ్జతి; ఉద్ధచ్చం ఆరబ్భ ఉద్ధచ్చం ఉప్పజ్జతి, దిట్ఠి…పే… విచికిచ్ఛా, దోమనస్సం ఉప్పజ్జతి; దోమనస్సం ఆరబ్భ దోమనస్సం ఉప్పజ్జతి; దిట్ఠి …పే… విచికిచ్ఛా…పే… ఉద్ధచ్చం ఉప్పజ్జతి. (౧)

నీవరణసమ్పయుత్తో ధమ్మో నీవరణవిప్పయుత్తస్స ధమ్మస్స ఆరమ్మణపచ్చయేన పచ్చయో – అరియా నీవరణసమ్పయుత్తే పహీనే కిలేసే పచ్చవేక్ఖన్తి, విక్ఖమ్భితే కిలేసే పచ్చవేక్ఖన్తి, పుబ్బే సముదాచిణ్ణే కిలేసే జానన్తి; నీవరణసమ్పయుత్తే ఖన్ధే అనిచ్చతో దుక్ఖతో అనత్తతో విపస్సతి, చేతోపరియఞాణేన నీవరణసమ్పయుత్తచిత్తసమఙ్గిస్స చిత్తం జానాతి; నీవరణసమ్పయుత్తా ఖన్ధా చేతోపరియఞాణస్స, పుబ్బేనివాసానుస్సతిఞాణస్స, యథాకమ్మూపగఞాణస్స, అనాగతంసఞాణస్స, ఆవజ్జనాయ ఆరమ్మణపచ్చయేన పచ్చయో. (౨)

౬౮. నీవరణవిప్పయుత్తో ధమ్మో నీవరణవిప్పయుత్తస్స ధమ్మస్స ఆరమ్మణపచ్చయేన పచ్చయో – దానం…పే… సీలం…పే… ఉపోసథకమ్మం కత్వా తం పచ్చవేక్ఖతి, పుబ్బే సుచిణ్ణాని…పే… ఝానా వుట్ఠహిత్వా ఝానం…పే… అరియా మగ్గా వుట్ఠహిత్వా మగ్గం…పే… ఫలం…పే… నిబ్బానం…పే… నిబ్బానం గోత్రభుస్స, వోదానస్స, మగ్గస్స, ఫలస్స, ఆవజ్జనాయ ఆరమ్మణపచ్చయేన పచ్చయో; చక్ఖుం…పే… వత్థుం నీవరణవిప్పయుత్తే ఖన్ధే అనిచ్చతో దుక్ఖతో అనత్తతో విపస్సతి, దిబ్బేన చక్ఖునా రూపం పస్సతి (యావ ఆవజ్జనాయ). (౧)

నీవరణవిప్పయుత్తో ధమ్మో నీవరణసమ్పయుత్తస్స ధమ్మస్స ఆరమ్మణపచ్చయేన పచ్చయో – దానం…పే… సీలం…పే… ఉపోసథకమ్మం…పే… పుబ్బే…పే… ఝానా…పే… చక్ఖుం…పే… వత్థుం నీవరణవిప్పయుత్తే ఖన్ధే అస్సాదేతి అభినన్దతి, తం ఆరబ్భ రాగో ఉప్పజ్జతి, దిట్ఠి…పే… విచికిచ్ఛా…పే… ఉద్ధచ్చం…పే… దోమనస్సం ఉప్పజ్జతి. (౨)

అధిపతిపచ్చయో

౬౯. నీవరణసమ్పయుత్తో ధమ్మో నీవరణసమ్పయుత్తస్స ధమ్మస్స అధిపతిపచ్చయేన పచ్చయో – ఆరమ్మణాధిపతి, సహజాతాధిపతి. ఆరమ్మణాధిపతి – రాగం గరుం కత్వా అస్సాదేతి అభినన్దతి, తం గరుం కత్వా రాగో ఉప్పజ్జతి, దిట్ఠి ఉప్పజ్జతి; దిట్ఠిం గరుం కత్వా అస్సాదేతి…పే…. సహజాతాధిపతి – నీవరణసమ్పయుత్తాధిపతి నీవరణసమ్పయుత్తకానం ఖన్ధానం అధిపతిపచ్చయేన పచ్చయో. (౧)

నీవరణసమ్పయుత్తో ధమ్మో నీవరణవిప్పయుత్తస్స ధమ్మస్స అధిపతిపచ్చయేన పచ్చయో. సహజాతాధిపతి – నీవరణసమ్పయుత్తాధిపతి చిత్తసముట్ఠానానం రూపానం అధిపతిపచ్చయేన పచ్చయో. (మూలం పుచ్ఛితబ్బం) నీవరణసమ్పయుత్తాధిపతి సమ్పయుత్తకానం ఖన్ధానం చిత్తసముట్ఠానానఞ్చ రూపానం అధిపతిపచ్చయేన పచ్చయో. (౩)

౭౦. నీవరణవిప్పయుత్తో ధమ్మో నీవరణవిప్పయుత్తస్స ధమ్మస్స అధిపతిపచ్చయేన పచ్చయో – ఆరమ్మణాధిపతి, సహజాతాధిపతి. ఆరమ్మణాధిపతి – దానం…పే… సీలం…పే… ఉపోసథకమ్మం కత్వా తం గరుం కత్వా పచ్చవేక్ఖతి, పుబ్బే సుచిణ్ణాని…పే… ఝానా వుట్ఠహిత్వా ఝానం…పే… అరియా మగ్గా వుట్ఠహిత్వా మగ్గం గరుం కత్వా…పే… ఫలం…పే… నిబ్బానం…పే… నిబ్బానం గోత్రభుస్స, వోదానస్స, మగ్గస్స, ఫలస్స అధిపతిపచ్చయేన పచ్చయో. సహజాతాధిపతి – నీవరణవిప్పయుత్తాధిపతి సమ్పయుత్తకానం ఖన్ధానం చిత్తసముట్ఠానానఞ్చ రూపానం అధిపతిపచ్చయేన పచ్చయో. (౧)

నీవరణవిప్పయుత్తో ధమ్మో నీవరణసమ్పయుత్తస్స ధమ్మస్స అధిపతిపచ్చయేన పచ్చయో. ఆరమ్మణాధిపతి – దానం…పే… సీలం…పే… పుబ్బే…పే… ఝానం…పే… చక్ఖుం…పే… వత్థుం నీవరణవిప్పయుత్తే ఖన్ధే గరుం కత్వా అస్సాదేతి అభినన్దతి, తం గరుం కత్వా రాగో ఉప్పజ్జతి, దిట్ఠి ఉప్పజ్జతి. (౨)

అనన్తరపచ్చయో

౭౧. నీవరణసమ్పయుత్తో ధమ్మో నీవరణసమ్పయుత్తస్స ధమ్మస్స అనన్తరపచ్చయేన పచ్చయో – పురిమా పురిమా నీవరణసమ్పయుత్తా ఖన్ధా పచ్ఛిమానం పచ్ఛిమానం నీవరణసమ్పయుత్తకానం ఖన్ధానం అనన్తరపచ్చయేన పచ్చయో. (మూలం పుచ్ఛితబ్బం) నీవరణసమ్పయుత్తా ఖన్ధా వుట్ఠానస్స అనన్తరపచ్చయేన పచ్చయో (ఇధ పురిమా పురిమాతి నత్థి). (౨)

(మూలం పుచ్ఛితబ్బం) పురిమా పురిమా నీవరణవిప్పయుత్తా ఖన్ధా పచ్ఛిమానం పచ్ఛిమానం నీవరణవిప్పయుత్తానం ఖన్ధానం అనన్తరపచ్చయేన పచ్చయో; అనులోమం గోత్రభుస్స…పే… ఫలసమాపత్తియా అనన్తరపచ్చయేన పచ్చయో. (౧)

నీవరణవిప్పయుత్తో ధమ్మో నీవరణసమ్పయుత్తస్స ధమ్మస్స అనన్తరపచ్చయేన పచ్చయో – ఆవజ్జనా నీవరణసమ్పయుత్తకానం ఖన్ధానం అనన్తరపచ్చయేన పచ్చయో. (౨)

సమనన్తరపచ్చయాది

౭౨. నీవరణసమ్పయుత్తో ధమ్మో నీవరణసమ్పయుత్తస్స ధమ్మస్స సమనన్తరపచ్చయేన పచ్చయో… సహజాతపచ్చయేన పచ్చయో… అఞ్ఞమఞ్ఞపచ్చయేన పచ్చయో… నిస్సయపచ్చయేన పచ్చయో.

ఉపనిస్సయపచ్చయో

౭౩. నీవరణసమ్పయుత్తో ధమ్మో నీవరణసమ్పయుత్తస్స ధమ్మస్స ఉపనిస్సయపచ్చయేన పచ్చయో – ఆరమ్మణూపనిస్సయో, అనన్తరూపనిస్సయో, పకతూపనిస్సయో…పే…. పకతూపనిస్సయో – రాగం ఉపనిస్సాయ పాణం హనతి…పే… సఙ్ఘం భిన్దతి; దోసం… మోహం… మానం… దిట్ఠిం… పత్థనం ఉపనిస్సాయ పాణం హనతి…పే… సఙ్ఘం భిన్దతి; రాగో…పే… పత్థనా రాగస్స…పే… పత్థనాయ ఉపనిస్సయపచ్చయేన పచ్చయో. (౧)

నీవరణసమ్పయుత్తో ధమ్మో నీవరణవిప్పయుత్తస్స ధమ్మస్స ఉపనిస్సయపచ్చయేన పచ్చయో – అనన్తరూపనిస్సయో, పకతూపనిస్సయో…పే…. పకతూపనిస్సయో – రాగం ఉపనిస్సాయ దానం దేతి…పే… సీలం…పే… ఉపోసథకమ్మం…పే… ఝానం…పే… విపస్సనం… మగ్గం… అభిఞ్ఞం… సమాపత్తిం ఉప్పాదేతి; దోసం…పే… పత్థనం ఉపనిస్సాయ దానం దేతి…పే… సమాపత్తిం ఉప్పాదేతి; రాగో…పే… పత్థనా సద్ధాయ …పే… పఞ్ఞాయ… కాయికస్స సుఖస్స, కాయికస్స దుక్ఖస్స, మగ్గస్స, ఫలసమాపత్తియా ఉపనిస్సయపచ్చయేన పచ్చయో. (౨)

౭౪. నీవరణవిప్పయుత్తో ధమ్మో నీవరణవిప్పయుత్తస్స ధమ్మస్స ఉపనిస్సయపచ్చయేన పచ్చయో – ఆరమ్మణూపనిస్సయో, అనన్తరూపనిస్సయో, పకతూపనిస్సయో…పే…. పకతూపనిస్సయో – సద్ధం ఉపనిస్సాయ దానం దేతి, సీలం…పే… మగ్గం…పే… అభిఞ్ఞం…పే… సమాపత్తిం ఉప్పాదేతి, సీలం…పే… పఞ్ఞం…పే… సేనాసనం ఉపనిస్సాయ దానం దేతి…పే… సమాపత్తిం ఉప్పాదేతి; సద్ధా…పే… సేనాసనం సద్ధాయ…పే… పఞ్ఞాయ…పే… మగ్గస్స ఫలసమాపత్తియా ఉపనిస్సయపచ్చయేన పచ్చయో. (౧)

నీవరణవిప్పయుత్తో ధమ్మో నీవరణసమ్పయుత్తస్స ధమ్మస్స ఉపనిస్సయపచ్చయేన పచ్చయో – ఆరమ్మణూపనిస్సయో, అనన్తరూపనిస్సయో, పకతూపనిస్సయో…పే…. పకతూపనిస్సయో – సద్ధం ఉపనిస్సాయ మానం జప్పేతి, దిట్ఠిం గణ్హాతి; సీలం…పే… పఞ్ఞం, కాయికం సుఖం…పే… సేనాసనం ఉపనిస్సాయ పాణం హనతి…పే… సఙ్ఘం భిన్దతి; సద్ధా…పే… సేనాసనం రాగస్స… దోసస్స… మోహస్స… మానస్స… దిట్ఠియా… పత్థనాయ ఉపనిస్సయపచ్చయేన పచ్చయో. (౨)

పురేజాతపచ్చయో

౭౫. నీవరణవిప్పయుత్తో ధమ్మో నీవరణవిప్పయుత్తస్స ధమ్మస్స పురేజాతపచ్చయేన పచ్చయో – ఆరమ్మణపురేజాతం, వత్థుపురేజాతం. ఆరమ్మణపురేజాతం – చక్ఖుం…పే… వత్థుం అనిచ్చతో దుక్ఖతో అనత్తతో విపస్సతి. దిబ్బేన చక్ఖునా రూపం పస్సతి, దిబ్బాయ సోతధాతుయా సద్దం సుణాతి. రూపాయతనం చక్ఖువిఞ్ఞాణస్స…పే… ఫోట్ఠబ్బాయతనం కాయవిఞ్ఞాణస్స…పే…. వత్థుపురేజాతం – చక్ఖాయతనం చక్ఖువిఞ్ఞాణస్స…పే… కాయాయతనం కాయవిఞ్ఞాణస్స…పే… వత్థు నీవరణవిప్పయుత్తానం ఖన్ధానం పురేజాతపచ్చయేన పచ్చయో. (౧)

నీవరణవిప్పయుత్తో ధమ్మో నీవరణసమ్పయుత్తస్స ధమ్మస్స పురేజాతపచ్చయేన పచ్చయో – ఆరమ్మణపురేజాతం, వత్థుపురేజాతం. ఆరమ్మణపురేజాతం – చక్ఖుం…పే… వత్థుం అస్సాదేతి అభినన్దతి, తం ఆరబ్భ రాగో… దోసో… మోహో…. వత్థుపురేజాతం – వత్థు నీవరణసమ్పయుత్తానం ఖన్ధానం పురేజాతపచ్చయేన పచ్చయో. (౨)

పచ్ఛాజాతాసేవనపచ్చయా

౭౬. నీవరణసమ్పయుత్తో ధమ్మో నీవరణవిప్పయుత్తస్స ధమ్మస్స పచ్ఛాజాతపచ్చయేన పచ్చయో… ద్వే, ఆసేవనపచ్చయేన పచ్చయో… ద్వే.

కమ్మపచ్చయాది

౭౭. నీవరణసమ్పయుత్తో ధమ్మో నీవరణసమ్పయుత్తస్స ధమ్మస్స కమ్మపచ్చయేన పచ్చయో – నీవరణసమ్పయుత్తా చేతనా సమ్పయుత్తకానం ఖన్ధానం కమ్మపచ్చయేన పచ్చయో. (మూలం కాతబ్బం) సహజాతా, నానాక్ఖణికా. సహజాతా – నీవరణసమ్పయుత్తా చేతనా చిత్తసముట్ఠానానం రూపానం కమ్మపచ్చయేన పచ్చయో. నానాక్ఖణికా – నీవరణసమ్పయుత్తా చేతనా విపాకానం ఖన్ధానం కటత్తా చ రూపానం కమ్మపచ్చయేన పచ్చయో. (మూలం కాతబ్బం) నీవరణసమ్పయుత్తా చేతనా సమ్పయుత్తకానం ఖన్ధానం చిత్తసముట్ఠానానఞ్చ రూపానం కమ్మపచ్చయేన పచ్చయో. (౩)

నీవరణవిప్పయుత్తో ధమ్మో నీవరణవిప్పయుత్తస్స ధమ్మస్స కమ్మపచ్చయేన పచ్చయో – సహజాతా, నానాక్ఖణికా (సంఖిత్తం). విపాకపచ్చయా… ఏకం.

ఆహారపచ్చయాది

౭౮. నీవరణసమ్పయుత్తో ధమ్మో నీవరణసమ్పయుత్తస్స ధమ్మస్స ఆహారపచ్చయేన పచ్చయో… ఇన్ద్రియపచ్చయేన పచ్చయో… ఝానపచ్చయేన పచ్చయో… మగ్గపచ్చయేన పచ్చయో… సమ్పయుత్తపచ్చయేన పచ్చయో… ద్వే.

విప్పయుత్తపచ్చయో

౭౯. నీవరణసమ్పయుత్తో ధమ్మో నీవరణవిప్పయుత్తస్స ధమ్మస్స విప్పయుత్తపచ్చయేన పచ్చయో – సహజాతం, పచ్ఛాజాతం (సంఖిత్తం). (౧)

నీవరణవిప్పయుత్తో ధమ్మో నీవరణవిప్పయుత్తస్స ధమ్మస్స విప్పయుత్తపచ్చయేన పచ్చయో – సహజాతం, పురేజాతం, పచ్ఛాజాతం (సంఖిత్తం). (౧)

నీవరణవిప్పయుత్తో ధమ్మో నీవరణసమ్పయుత్తస్స ధమ్మస్స విప్పయుత్తపచ్చయేన పచ్చయో. పురేజాతం – వత్థు నీవరణసమ్పయుత్తకానం ఖన్ధానం విప్పయుత్తపచ్చయేన పచ్చయో. (౨)

అత్థిపచ్చయో

౮౦. నీవరణసమ్పయుత్తో ధమ్మో నీవరణసమ్పయుత్తస్స ధమ్మస్స అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో – నీవరణసమ్పయుత్తో ఏకో ఖన్ధో తిణ్ణన్నం ఖన్ధానం అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో…పే…. (౧)

నీవరణసమ్పయుత్తో ధమ్మో నీవరణవిప్పయుత్తస్స ధమ్మస్స అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో – సహజాతం, పచ్ఛాజాతం. సహజాతా – నీవరణసమ్పయుత్తా ఖన్ధా చిత్తసముట్ఠానానఞ్చ రూపానం అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో. పచ్ఛాజాతా – నీవరణసమ్పయుత్తా ఖన్ధా పురేజాతస్స ఇమస్స కాయస్స అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో. (౨)

నీవరణసమ్పయుత్తో ధమ్మో నీవరణసమ్పయుత్తస్స చ నీవరణవిప్పయుత్తస్స చ ధమ్మస్స అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో – నీవరణసమ్పయుత్తో ఏకో ఖన్ధో తిణ్ణన్నం ఖన్ధానం చిత్తసముట్ఠానానఞ్చ రూపానం అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో…పే… ద్వే ఖన్ధా ద్విన్నం ఖన్ధానం చిత్తసముట్ఠానానఞ్చ రూపానం అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో. (౩)

౮౧. నీవరణవిప్పయుత్తో ధమ్మో నీవరణవిప్పయుత్తస్స ధమ్మస్స అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో – సహజాతం, పురేజాతం, పచ్ఛాజాతం, ఆహారం, ఇన్ద్రియం (సంఖిత్తం). (౧)

నీవరణవిప్పయుత్తో ధమ్మో నీవరణసమ్పయుత్తస్స ధమ్మస్స అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో. పురేజాతం – చక్ఖుం…పే… వత్థుం అస్సాదేతి అభినన్దతి, తం ఆరబ్భ రాగో…పే… దిట్ఠి…పే… విచికిచ్ఛా…పే… ఉద్ధచ్చం…పే… దోమనస్సం ఉప్పజ్జతి; వత్థు నీవరణసమ్పయుత్తకానం ఖన్ధానం అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో. (౨)

౮౨. నీవరణసమ్పయుత్తో చ నీవరణవిప్పయుత్తో చ ధమ్మా నీవరణసమ్పయుత్తస్స ధమ్మస్స అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో – సహజాతం, పురేజాతం. సహజాతో – నీవరణసమ్పయుత్తో ఏకో ఖన్ధో చ వత్థు చ తిణ్ణన్నం ఖన్ధానం అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో…పే… ద్వే ఖన్ధా చ వత్థు చ ద్విన్నం ఖన్ధానం అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో. (౧)

నీవరణసమ్పయుత్తో చ నీవరణవిప్పయుత్తో చ ధమ్మా నీవరణవిప్పయుత్తస్స ధమ్మస్స అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో – సహజాతం, పచ్ఛాజాతం, ఆహారం, ఇన్ద్రియం. సహజాతా – నీవరణసమ్పయుత్తా ఖన్ధా చ మహాభూతా చ చిత్తసముట్ఠానానం రూపానం అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో. పచ్ఛాజాతా – నీవరణసమ్పయుత్తా ఖన్ధా చ కబళీకారో ఆహారో చ ఇమస్స కాయస్స అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో. పచ్ఛాజాతా – నీవరణసమ్పయుత్తా ఖన్ధా చ రూపజీవితిన్ద్రియఞ్చ కటత్తారూపానం అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో. (౨)