౧. విభఙ్గవారో

హేతుపచ్చయో

౩౪. అనిదస్సనో ధమ్మో అనిదస్సనస్స ధమ్మస్స హేతుపచ్చయేన పచ్చయో – అనిదస్సనా హేతూ సమ్పయుత్తకానం ఖన్ధానం అనిదస్సనానం చిత్తసముట్ఠానానఞ్చ రూపానం హేతుపచ్చయేన పచ్చయో; పటిసన్ధిక్ఖణే…పే…. (౧)

అనిదస్సనో ధమ్మో సనిదస్సనస్స ధమ్మస్స హేతుపచ్చయేన పచ్చయో – అనిదస్సనా హేతూ సనిదస్సనానం చిత్తసముట్ఠానానం రూపానం హేతుపచ్చయేన పచ్చయో; పటిసన్ధిక్ఖణే…పే…. (౨)

అనిదస్సనో ధమ్మో సనిదస్సనస్స చ అనిదస్సనస్స చ ధమ్మస్స హేతుపచ్చయేన పచ్చయో – అనిదస్సనా హేతూ సమ్పయుత్తకానం ఖన్ధానం సనిదస్సనానఞ్చ అనిదస్సనానఞ్చ చిత్తసముట్ఠానానఞ్చ రూపానం హేతుపచ్చయేన పచ్చయో; పటిసన్ధిక్ఖణే…పే…. (౩)

ఆరమ్మణపచ్చయో

౩౫. సనిదస్సనో ధమ్మో అనిదస్సనస్స ధమ్మస్స ఆరమ్మణపచ్చయేన పచ్చయో – సనిదస్సనం రూపం అనిచ్చతో…పే… దోమనస్సం ఉప్పజ్జతి; దిబ్బేన చక్ఖునా రూపం పస్సతి, రూపాయతనం చక్ఖువిఞ్ఞాణస్స ఆరమ్మణపచ్చయేన పచ్చయో; సనిదస్సనా ఖన్ధా ఇద్ధివిధఞాణస్స, పుబ్బేనివాసానుస్సతిఞాణస్స, అనాగతంసఞాణస్స, ఆవజ్జనాయ ఆరమ్మణపచ్చయేన పచ్చయో. (౧)

అనిదస్సనో ధమ్మో అనిదస్సనస్స ధమ్మస్స ఆరమ్మణపచ్చయేన పచ్చయో – దానం దత్వా సీలం…పే… ఉపోసథకమ్మం కత్వా తం పచ్చవేక్ఖతి, పుబ్బే సుచిణ్ణాని పచ్చవేక్ఖతి, ఝానా వుట్ఠహిత్వా…పే… అరియా మగ్గా వుట్ఠహిత్వా మగ్గం పచ్చవేక్ఖన్తి, ఫలం పచ్చవేక్ఖన్తి, నిబ్బానం పచ్చవేక్ఖన్తి; నిబ్బానం గోత్రభుస్స, వోదానస్స, మగ్గస్స, ఫలస్స, ఆవజ్జనాయ ఆరమ్మణపచ్చయేన పచ్చయో; అరియా పహీనే కిలేసే పచ్చవేక్ఖన్తి, విక్ఖమ్భితే కిలేసే…పే… పుబ్బే…పే… చక్ఖుం…పే… కాయం… సద్దే…పే… వత్థుం అనిదస్సనే ఖన్ధే అనిచ్చతో…పే… దోమనస్సం ఉప్పజ్జతి; దిబ్బాయ సోతధాతుయా సద్దం సుణాతి, చేతోపరియఞాణేన అనిదస్సనచిత్తసమఙ్గిస్స చిత్తం జానాతి, ఆకాసానఞ్చాయతనం విఞ్ఞాణఞ్చాయతనస్స…పే… ఆకిఞ్చఞ్ఞాయతనం నేవసఞ్ఞానాసఞ్ఞాయతనస్స…పే… సద్దాయతనం సోతవిఞ్ఞాణస్స…పే… ఫోట్ఠబ్బాయతనం కాయవిఞ్ఞాణస్స…పే… అనిదస్సనా ఖన్ధా ఇద్ధివిధఞాణస్స, చేతోపరియఞాణస్స, పుబ్బేనివాసానుస్సతిఞాణస్స, యథాకమ్మూపగఞాణస్స, అనాగతంసఞాణస్స, ఆవజ్జనాయ ఆరమ్మణపచ్చయేన పచ్చయో. (౧)

అధిపతిపచ్చయో

౩౬. సనిదస్సనో ధమ్మో అనిదస్సనస్స ధమ్మస్స అధిపతిపచ్చయేన పచ్చయో. ఆరమ్మణాధిపతి – సనిదస్సనం రూపం గరుం కత్వా అస్సాదేతి అభినన్దతి, తం గరుం కత్వా రాగో ఉప్పజ్జతి, దిట్ఠి ఉప్పజ్జతి. (౧)

అనిదస్సనో ధమ్మో అనిదస్సనస్స ధమ్మస్స అధిపతిపచ్చయేన పచ్చయో – ఆరమ్మణాధిపతి, సహజాతాధిపతి. ఆరమ్మణాధిపతి – దానం దత్వా సీలం…పే… ఉపోసథకమ్మం కత్వా తం గరుం కత్వా పచ్చవేక్ఖతి, పుబ్బే సుచిణ్ణాని…పే… ఝానా వుట్ఠహిత్వా…పే… అరియా మగ్గా వుట్ఠహిత్వా మగ్గం గరుం కత్వా పచ్చవేక్ఖన్తి, ఫలం గరుం కత్వా పచ్చవేక్ఖన్తి, నిబ్బానం గరుం కత్వా పచ్చవేక్ఖన్తి; నిబ్బానం గోత్రభుస్స, వోదానస్స, మగ్గస్స, ఫలస్స అధిపతిపచ్చయేన పచ్చయో; చక్ఖుం…పే… వత్థుం అనిదస్సనే ఖన్ధే గరుం కత్వా అస్సాదేతి అభినన్దతి, తం గరుం కత్వా రాగో ఉప్పజ్జతి, దిట్ఠి ఉప్పజ్జతి. సహజాతాధిపతి – అనిదస్సనాధిపతి సమ్పయుత్తకానం ఖన్ధానం అనిదస్సనానం చిత్తసముట్ఠానానఞ్చ రూపానం అధిపతిపచ్చయేన పచ్చయో. (౧)

అనిదస్సనో ధమ్మో సనిదస్సనస్స ధమ్మస్స అధిపతిపచ్చయేన పచ్చయో. సహజాతాధిపతి – అనిదస్సనాధిపతి సనిదస్సనానం చిత్తసముట్ఠానానం రూపానం అధిపతిపచ్చయేన పచ్చయో. (౨)

అనిదస్సనో ధమ్మో సనిదస్సనస్స చ అనిదస్సనస్స చ ధమ్మస్స అధిపతిపచ్చయేన పచ్చయో. సహజాతాధిపతి – అనిదస్సనాధిపతి సమ్పయుత్తకానం ఖన్ధానం సనిదస్సనానఞ్చ అనిదస్సనానఞ్చ చిత్తసముట్ఠానానఞ్చ రూపానం అధిపతిపచ్చయేన పచ్చయో. (౩)

అనన్తరపచ్చయో

౩౭. అనిదస్సనో ధమ్మో అనిదస్సనస్స ధమ్మస్స అనన్తరపచ్చయేన పచ్చయో – పురిమా పురిమా అనిదస్సనా ఖన్ధా పచ్ఛిమానం పచ్ఛిమానం అనిదస్సనానం ఖన్ధానం అనన్తరపచ్చయేన పచ్చయో; అనులోమం గోత్రభుస్స…పే… గోత్రభు మగ్గస్స…పే… నేవసఞ్ఞానాసఞ్ఞాయతనం ఫలసమాపత్తియా అనన్తరపచ్చయేన పచ్చయో. (౧)

సమనన్తరపచ్చయాది

౩౮. అనిదస్సనో ధమ్మో అనిదస్సనస్స ధమ్మస్స సమనన్తరపచ్చయేన పచ్చయో… సహజాతపచ్చయేన పచ్చయో… తీణి… అఞ్ఞమఞ్ఞపచ్చయేన పచ్చయో… ఏకం… నిస్సయపచ్చయేన పచ్చయో… తీణి.

ఉపనిస్సయపచ్చయో

౩౯. సనిదస్సనో ధమ్మో అనిదస్సనస్స ధమ్మస్స ఉపనిస్సయపచ్చయేన పచ్చయో – ఆరమ్మణూపనిస్సయో, పకతూపనిస్సయో…పే…. పకతూపనిస్సయో – వణ్ణసమ్పదం పత్థయమానో దానం…పే… సీలం…పే… ఉపోసథకమ్మం కరోతి, వణ్ణసమ్పదా సద్ధాయ…పే… పత్థనాయ… కాయికస్స సుఖస్స, కాయికస్స దుక్ఖస్స, మగ్గస్స, ఫలసమాపత్తియా ఉపనిస్సయపచ్చయేన పచ్చయో. (౧)

అనిదస్సనో ధమ్మో అనిదస్సనస్స ధమ్మస్స ఉపనిస్సయపచ్చయేన పచ్చయో – ఆరమ్మణూపనిస్సయో, అనన్తరూపనిస్సయో, పకతూపనిస్సయో…పే…. పకతూపనిస్సయో – సద్ధం ఉపనిస్సాయ దానం దేతి…పే… సమాపత్తిం ఉప్పాదేతి, మానం జప్పేతి, దిట్ఠిం గణ్హాతి; సీలం…పే… సేనాసనం ఉపనిస్సాయ దానం దేతి…పే… సఙ్ఘం భిన్దతి; సద్ధా…పే… సేనాసనం సద్ధాయ…పే… ఫలసమాపత్తియా ఉపనిస్సయపచ్చయేన పచ్చయో. (౧)

పురేజాతపచ్చయో

౪౦. సనిదస్సనో ధమ్మో అనిదస్సనస్స ధమ్మస్స పురేజాతపచ్చయేన పచ్చయో – సనిదస్సనం రూపం అనిచ్చతో…పే… దోమనస్సం ఉప్పజ్జతి; దిబ్బేన చక్ఖునా రూపం పస్సతి, రూపాయతనం చక్ఖువిఞ్ఞాణస్స పురేజాతపచ్చయేన పచ్చయో. (౧)

అనిదస్సనో ధమ్మో అనిదస్సనస్స ధమ్మస్స పురేజాతపచ్చయేన పచ్చయో – ఆరమ్మణపురేజాతం, వత్థుపురేజాతం. ఆరమ్మణపురేజాతం – చక్ఖుం…పే… వత్థుం అనిచ్చతో…పే… దోమనస్సం ఉప్పజ్జతి, దిబ్బాయ సోతధాతుయా సద్దం సుణాతి, సద్దాయతనం సోతవిఞ్ఞాణస్స…పే… ఫోట్ఠబ్బాయతనం కాయవిఞ్ఞాణస్స పురేజాతపచ్చయేన పచ్చయో. వత్థుపురేజాతం – చక్ఖాయతనం చక్ఖువిఞ్ఞాణస్స…పే… కాయాయతనం కాయవిఞ్ఞాణస్స…పే… వత్థు అనిదస్సనానం ఖన్ధానం పురేజాతపచ్చయేన పచ్చయో. (౧)

సనిదస్సనో చ అనిదస్సనో చ ధమ్మా అనిదస్సనస్స ధమ్మస్స పురేజాతపచ్చయేన పచ్చయో – ఆరమ్మణపురేజాతం, వత్థుపురేజాతం. రూపాయతనఞ్చ వత్థు చ అనిదస్సనానం ఖన్ధానం పురేజాతపచ్చయేన పచ్చయో; రూపాయతనఞ్చ చక్ఖాయతనఞ్చ చక్ఖువిఞ్ఞాణస్స పురేజాతపచ్చయేన పచ్చయో. (౧)

పచ్ఛాజాతపచ్చయో

౪౧. అనిదస్సనో ధమ్మో అనిదస్సనస్స ధమ్మస్స పచ్ఛాజాతపచ్చయేన పచ్చయో – పచ్ఛాజాతా అనిదస్సనా ఖన్ధా పురేజాతస్స ఇమస్స అనిదస్సనస్స కాయస్స పచ్ఛాజాతపచ్చయేన పచ్చయో. (౧)

అనిదస్సనో ధమ్మో సనిదస్సనస్స ధమ్మస్స పచ్ఛాజాతపచ్చయేన పచ్చయో – పచ్ఛాజాతా అనిదస్సనా ఖన్ధా పురేజాతస్స ఇమస్స సనిదస్సనస్స కాయస్స పచ్ఛాజాతపచ్చయేన పచ్చయో. (౨)

అనిదస్సనో ధమ్మో సనిదస్సనస్స చ అనిదస్సనస్స చ ధమ్మస్స పచ్ఛాజాతపచ్చయేన పచ్చయో – పచ్ఛాజాతా అనిదస్సనా ఖన్ధా పురేజాతస్స ఇమస్స సనిదస్సనస్స చ అనిదస్సనస్స చ కాయస్స పచ్ఛాజాతపచ్చయేన పచ్చయో. (౩)

ఆసేవనపచ్చయో

౪౨. అనిదస్సనో ధమ్మో అనిదస్సనస్స ధమ్మస్స ఆసేవనపచ్చయేన పచ్చయో – పురిమా పురిమా అనిదస్సనా ఖన్ధా పచ్ఛిమానం పచ్ఛిమానం అనిదస్సనానం ఖన్ధానం…పే… అనులోమం గోత్రభుస్స… అనులోమం వోదానస్స… గోత్రభు మగ్గస్స… వోదానం మగ్గస్స ఆసేవనపచ్చయేన పచ్చయో. (౧)

కమ్మపచ్చయో

౪౩. అనిదస్సనో ధమ్మో అనిదస్సనస్స ధమ్మస్స కమ్మపచ్చయేన పచ్చయో – సహజాతా, నానాక్ఖణికా. సహజాతా – అనిదస్సనా చేతనా సమ్పయుత్తకానం ఖన్ధానం అనిదస్సనానఞ్చ చిత్తసముట్ఠానానం రూపానం కమ్మపచ్చయేన పచ్చయో; పటిసన్ధిక్ఖణే…పే…. నానాక్ఖణికా – అనిదస్సనా చేతనా విపాకానం ఖన్ధానం అనిదస్సనానఞ్చ కటత్తారూపానం కమ్మపచ్చయేన పచ్చయో. (౧)

అనిదస్సనో ధమ్మో సనిదస్సనస్స ధమ్మస్స కమ్మపచ్చయేన పచ్చయో – సహజాతా, నానాక్ఖణికా (విత్థారేతబ్బం). (౨)

అనిదస్సనో ధమ్మో సనిదస్సనస్స చ అనిదస్సనస్స చ ధమ్మస్స కమ్మపచ్చయేన పచ్చయో – సహజాతా, నానాక్ఖణికా (విత్థారేతబ్బం). (౩)

విపాకపచ్చయాది

౪౪. అనిదస్సనో ధమ్మో అనిదస్సనస్స ధమ్మస్స విపాకపచ్చయేన పచ్చయో… తీణి… ఆహారపచ్చయేన పచ్చయో… తీణి (తీసుపి కబళీకారో ఆహారో కాతబ్బో)… ఇన్ద్రియపచ్చయేన పచ్చయో… తీణి (తీసుపి రూపజీవితిన్ద్రియం)… ఝానపచ్చయేన పచ్చయో… తీణి… మగ్గపచ్చయేన పచ్చయో… తీణి… సమ్పయుత్తపచ్చయేన పచ్చయో… ఏకం.

విప్పయుత్తపచ్చయో

౪౫. అనిదస్సనో ధమ్మో అనిదస్సనస్స ధమ్మస్స విప్పయుత్తపచ్చయేన పచ్చయో – సహజాతం, పురేజాతం, పచ్ఛాజాతం. సహజాతా – అనిదస్సనా ఖన్ధా అనిదస్సనానం చిత్తసముట్ఠానానం రూపానం విప్పయుత్తపచ్చయేన పచ్చయో; పటిసన్ధిక్ఖణే అనిదస్సనా ఖన్ధా అనిదస్సనానం కటత్తారూపానం విప్పయుత్తపచ్చయేన పచ్చయో; ఖన్ధా వత్థుస్స విప్పయుత్తపచ్చయేన పచ్చయో, వత్థు ఖన్ధానం విప్పయుత్తపచ్చయేన పచ్చయో. పురేజాతం – చక్ఖాయతనం చక్ఖువిఞ్ఞాణస్స…పే… కాయాయతనం కాయవిఞ్ఞాణస్స…పే… వత్థు అనిదస్సనానం ఖన్ధానం విప్పయుత్తపచ్చయేన పచ్చయో. పచ్ఛాజాతా – అనిదస్సనా ఖన్ధా పురేజాతస్స ఇమస్స అనిదస్సనస్స కాయస్స విప్పయుత్తపచ్చయేన పచ్చయో. (౧)

అనిదస్సనో ధమ్మో సనిదస్సనస్స ధమ్మస్స విప్పయుత్తపచ్చయేన పచ్చయో – సహజాతం, పచ్ఛాజాతం. సహజాతా – అనిదస్సనా ఖన్ధా సనిదస్సనానం చిత్తసముట్ఠానానం రూపానం విప్పయుత్తపచ్చయేన పచ్చయో; పటిసన్ధిక్ఖణే…పే…. పచ్ఛాజాతా – అనిదస్సనా ఖన్ధా పురేజాతస్స ఇమస్స సనిదస్సనస్స కాయస్స విప్పయుత్తపచ్చయేన పచ్చయో. (౨)

అనిదస్సనో ధమ్మో సనిదస్సనస్స చ అనిదస్సనస్స చ ధమ్మస్స విప్పయుత్తపచ్చయేన పచ్చయో – సహజాతం, పచ్ఛాజాతం. సహజాతా – అనిదస్సనా ఖన్ధా సనిదస్సనానఞ్చ అనిదస్సనానఞ్చ చిత్తసముట్ఠానానం రూపానం విప్పయుత్తపచ్చయేన పచ్చయో; పటిసన్ధిక్ఖణే…పే…. పచ్ఛాజాతా – అనిదస్సనా ఖన్ధా పురేజాతస్స ఇమస్స సనిదస్సనస్స చ అనిదస్సనస్స చ కాయస్స విప్పయుత్తపచ్చయేన పచ్చయో. (౩)

అత్థిపచ్చయాది

౪౬. సనిదస్సనో ధమ్మో అనిదస్సనస్స ధమ్మస్స అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో – సనిదస్సనం రూపం అనిచ్చతో…పే… దోమనస్సం ఉప్పజ్జతి, దిబ్బేన చక్ఖునా రూపం పస్సతి, రూపాయతనం చక్ఖువిఞ్ఞాణస్స అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో. (౧)

అనిదస్సనో ధమ్మో అనిదస్సనస్స ధమ్మస్స అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో – సహజాతం, పురేజాతం, పచ్ఛాజాతం, ఆహారం, ఇన్ద్రియం. సహజాతో – అనిదస్సనో ఏకో ఖన్ధో తిణ్ణన్నం ఖన్ధానం అనిదస్సనానఞ్చ చిత్తసముట్ఠానానం రూపానం అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో…పే… ద్వే ఖన్ధే…పే… (సంఖిత్తం. యావ అసఞ్ఞసత్తా). పురేజాతం – చక్ఖుం…పే… వత్థుం అనిచ్చతో…పే… దోమనస్సం ఉప్పజ్జతి, దిబ్బాయ సోతధాతుయా సద్దం సుణాతి, సద్దాయతనం సోతవిఞ్ఞాణస్స…పే… ఫోట్ఠబ్బాయతనం కాయవిఞ్ఞాణస్స…పే… చక్ఖాయతనం చక్ఖువిఞ్ఞాణస్స…పే… కాయాయతనం కాయవిఞ్ఞాణస్స…పే… వత్థు అనిదస్సనానం ఖన్ధానం అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో. పచ్ఛాజాతా – అనిదస్సనా ఖన్ధా పురేజాతస్స ఇమస్స అనిదస్సనస్స కాయస్స అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో; కబళీకారో ఆహారో ఇమస్స అనిదస్సనస్స కాయస్స అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో; రూపజీవితిన్ద్రియం అనిదస్సనానం కటత్తారూపానం అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో. (౧)

అనిదస్సనో ధమ్మో సనిదస్సనస్స ధమ్మస్స అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో – సహజాతం, పచ్ఛాజాతం, ఆహారం, ఇన్ద్రియం. సహజాతా – అనిదస్సనా ఖన్ధా సనిదస్సనానం చిత్తసముట్ఠానానం రూపానం అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో; పటిసన్ధిక్ఖణే…పే… మహాభూతా సనిదస్సనానం చిత్తసముట్ఠానానం రూపానం కటత్తారూపానం ఉపాదారూపానం అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో…పే… బాహిరా… ఆహారసముట్ఠానా… ఉతుసముట్ఠానా… అసఞ్ఞసత్తానం మహాభూతా సనిదస్సనానం కటత్తారూపానం, ఉపాదారూపానం అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో. పచ్ఛాజాతా – అనిదస్సనా ఖన్ధా పురేజాతస్స ఇమస్స సనిదస్సనస్స కాయస్స అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో; కబళీకారో ఆహారో ఇమస్స సనిదస్సనస్స కాయస్స అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో; రూపజీవితిన్ద్రియం సనిదస్సనానం కటత్తారూపానం అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో. (౨)

అనిదస్సనో ధమ్మో సనిదస్సనస్స చ అనిదస్సనస్స చ ధమ్మస్స అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో – సహజాతం, పచ్ఛాజాతం, ఆహారం, ఇన్ద్రియం. సహజాతో – అనిదస్సనో ఏకో ఖన్ధో తిణ్ణన్నం ఖన్ధానం సనిదస్సనానఞ్చ అనిదస్సనానఞ్చ చిత్తసముట్ఠానానం రూపానం అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో…పే… ద్వే ఖన్ధా…పే… పటిసన్ధిక్ఖణే…పే… మహాభూతా సనిదస్సనానఞ్చ అనిదస్సనానఞ్చ చిత్తసముట్ఠానానం రూపానం, కటత్తారూపానం, ఉపాదారూపానం అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో; బాహిరా… ఆహారసముట్ఠానా… ఉతుసముట్ఠానా… అసఞ్ఞసత్తానం మహాభూతా సనిదస్సనానఞ్చ అనిదస్సనానఞ్చ కటత్తారూపానం ఉపాదారూపానం అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో. (౩)

౪౭. సనిదస్సనో చ అనిదస్సనో చ ధమ్మా అనిదస్సనస్స ధమ్మస్స అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో. పురేజాతం – రూపాయతనఞ్చ వత్థు చ అనిదస్సనానం ఖన్ధానం అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో; రూపాయతనఞ్చ చక్ఖాయతనఞ్చ చక్ఖువిఞ్ఞాణస్స అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో.

నత్థిపచ్చయేన పచ్చయో… విగతపచ్చయేన పచ్చయో… అవిగతపచ్చయేన పచ్చయో.