౧. విభఙ్గవారో

హేతుపచ్చయో

౧౧౧. అరూపీ ధమ్మో అరూపిస్స ధమ్మస్స హేతుపచ్చయేన పచ్చయో – అరూపీ హేతూ సమ్పయుత్తకానం ఖన్ధానం హేతుపచ్చయేన పచ్చయో; పటిసన్ధిక్ఖణే…పే…. (౧)

అరూపీ ధమ్మో రూపిస్స ధమ్మస్స హేతుపచ్చయేన పచ్చయో – అరూపీ హేతూ చిత్తసముట్ఠానానం రూపానం హేతుపచ్చయేన పచ్చయో; పటిసన్ధిక్ఖణే…పే…. (౨)

అరూపీ ధమ్మో రూపిస్స చ అరూపిస్స చ ధమ్మస్స హేతుపచ్చయేన పచ్చయో – అరూపీ హేతూ సమ్పయుత్తకానం ఖన్ధానం చిత్తసముట్ఠానానఞ్చ రూపానం హేతుపచ్చయేన పచ్చయో; పటిసన్ధిక్ఖణే…పే…. (౩)

ఆరమ్మణపచ్చయో

౧౧౨. రూపీ ధమ్మో అరూపిస్స ధమ్మస్స ఆరమ్మణపచ్చయేన పచ్చయో – చక్ఖుం…పే… వత్థుం… ఇత్థిన్ద్రియం… పురిసిన్ద్రియం… జీవితిన్ద్రియం… ఆపోధాతుం… కబళీకారం ఆహారం అనిచ్చతో…పే… దోమనస్సం ఉప్పజ్జతి, దిబ్బేన చక్ఖునా రూపం పస్సతి, దిబ్బాయ సోతధాతుయా సద్దం సుణాతి. రూపాయతనం చక్ఖువిఞ్ఞాణస్స ఆరమ్మణపచ్చయేన పచ్చయో…పే… ఫోట్ఠబ్బాయతనం కాయవిఞ్ఞాణస్స ఆరమ్మణపచ్చయేన పచ్చయో; రూపినో ఖన్ధా ఇద్ధివిధఞాణస్స, పుబ్బేనివాసానుస్సతిఞాణస్స, అనాగతంసఞాణస్స, ఆవజ్జనాయ ఆరమ్మణపచ్చయేన పచ్చయో. (౧)

౧౧౩. అరూపీ ధమ్మో అరూపిస్స ధమ్మస్స ఆరమ్మణపచ్చయేన పచ్చయో – దానం…పే… సీలం…పే… ఉపోసథకమ్మం కత్వా తం పచ్చవేక్ఖతి, పుబ్బే సుచిణ్ణాని పచ్చవేక్ఖతి, ఝానా…పే… అరియా మగ్గా వుట్ఠహిత్వా మగ్గం పచ్చవేక్ఖన్తి, ఫలం పచ్చవేక్ఖన్తి, నిబ్బానం పచ్చవేక్ఖన్తి; నిబ్బానం గోత్రభుస్స, వోదానస్స, మగ్గస్స, ఫలస్స, ఆవజ్జనాయ ఆరమ్మణపచ్చయేన పచ్చయో; అరియా పహీనే కిలేసే…పే… విక్ఖమ్భితే కిలేసే…పే… పుబ్బే…పే… అరూపినో ఖన్ధే అనిచ్చతో…పే… దోమనస్సం ఉప్పజ్జతి, చేతోపరియఞాణేన అరూపిచిత్తసమఙ్గిస్స చిత్తం జానాతి, ఆకాసానఞ్చాయతనం…పే… నేవసఞ్ఞానాసఞ్ఞాయతనస్స…పే… అరూపినో ఖన్ధా ఇద్ధివిధఞాణస్స, చేతోపరియఞాణస్స, పుబ్బేనివాసానుస్సతిఞాణస్స, యథాకమ్మూపగఞాణస్స, అనాగతంసఞాణస్స, ఆవజ్జనాయ ఆరమ్మణపచ్చయేన పచ్చయో. (౧)

అధిపతిపచ్చయో

౧౧౪. రూపీ ధమ్మో అరూపిస్స ధమ్మస్స అధిపతిపచ్చయేన పచ్చయో. ఆరమ్మణాధిపతి – చక్ఖుం…పే… కబళీకారం ఆహారం గరుం కత్వా అస్సాదేతి అభినన్దతి, తం గరుం కత్వా రాగో ఉప్పజ్జతి, దిట్ఠి ఉప్పజ్జతి. (౧)

అరూపీ ధమ్మో అరూపిస్స ధమ్మస్స అధిపతిపచ్చయేన పచ్చయో – ఆరమ్మణాధిపతి, సహజాతాధిపతి. ఆరమ్మణాధిపతి – దానం…పే… (సంఖిత్తం) నిబ్బానం మగ్గస్స, ఫలస్స అధిపతిపచ్చయేన పచ్చయో; అరూపినో ఖన్ధే గరుం కత్వా అస్సాదేతి…పే… రాగో ఉప్పజ్జతి, దిట్ఠి ఉప్పజ్జతి. సహజాతాధిపతి – అరూపీ అధిపతి సమ్పయుత్తకానం ఖన్ధానం అధిపతిపచ్చయేన పచ్చయో. (౧)

అరూపీ ధమ్మో రూపిస్స ధమ్మస్స అధిపతిపచ్చయేన పచ్చయో. సహజాతాధిపతి – అరూపీ అధిపతి చిత్తసముట్ఠానానం రూపానం అధిపతిపచ్చయేన పచ్చయో. (౨)

అరూపీ ధమ్మో రూపిస్స చ అరూపిస్స చ ధమ్మస్స అధిపతిపచ్చయేన పచ్చయో. సహజాతాధిపతి – అరూపీ అధిపతి సమ్పయుత్తకానం ఖన్ధానం చిత్తసముట్ఠానానఞ్చ రూపానం అధిపతిపచ్చయేన పచ్చయో. (౩)

అనన్తరపచ్చయాది

౧౧౫. అరూపీ ధమ్మో అరూపిస్స ధమ్మస్స అనన్తరపచ్చయేన పచ్చయో – పురిమా పురిమా అరూపినో ఖన్ధా పచ్ఛిమానం పచ్ఛిమానం అరూపీనం ఖన్ధానం…పే… ఫలసమాపత్తియా అనన్తరపచ్చయేన పచ్చయో, సమనన్తరపచ్చయేన పచ్చయో.

(సహజాతపచ్చయే సత్త, ఇహ ఘటనా నత్థి. అఞ్ఞమఞ్ఞపచ్చయే ఛ, నిస్సయపచ్చయే సత్త పఞ్హా, ఇహ ఘటనా నత్థి).

ఉపనిస్సయపచ్చయో

౧౧౬. రూపీ ధమ్మో అరూపిస్స ధమ్మస్స ఉపనిస్సయపచ్చయేన పచ్చయో – ఆరమ్మణూపనిస్సయో, పకతూపనిస్సయో…పే…. పకతూపనిస్సయో – ఉతుం… భోజనం… సేనాసనం ఉపనిస్సాయ దానం దేతి…పే… సఙ్ఘం భిన్దతి, ఉతు… భోజనం… సేనాసనం సద్ధాయ…పే… ఫలసమాపత్తియా ఉపనిస్సయపచ్చయేన పచ్చయో. (౧)

అరూపీ ధమ్మో అరూపిస్స ధమ్మస్స ఉపనిస్సయపచ్చయేన పచ్చయో – ఆరమ్మణూపనిస్సయో, అనన్తరూపనిస్సయో, పకతూపనిస్సయో…పే…. పకతూపనిస్సయో – సద్ధం ఉపనిస్సాయ దానం దేతి, సీలం…పే… కాయికం దుక్ఖం ఉపనిస్సాయ దానం దేతి…పే… సఙ్ఘం భిన్దతి, సద్ధా…పే… కాయికం దుక్ఖం… సద్ధాయ…పే… ఫలసమాపత్తియా ఉపనిస్సయపచ్చయేన పచ్చయో. (౧)

పురేజాతపచ్చయో

౧౧౭. రూపీ ధమ్మో అరూపిస్స ధమ్మస్స పురేజాతపచ్చయేన పచ్చయో – ఆరమ్మణపురేజాతం, వత్థుపురేజాతం. ఆరమ్మణపురేజాతం – చక్ఖుం…పే… వత్థుం…పే… కబళీకారం ఆహారం అనిచ్చతో …పే… దోమనస్సం ఉప్పజ్జతి. దిబ్బేన చక్ఖునా రూపం పస్సతి, దిబ్బాయ సోతధాతుయా సద్దం సుణాతి. రూపాయతనం చక్ఖువిఞ్ఞాణస్స…పే… ఫోట్ఠబ్బాయతనం కాయవిఞ్ఞాణస్స…పే…. వత్థుపురేజాతం – చక్ఖాయతనం చక్ఖువిఞ్ఞాణస్స…పే… కాయాయతనం కాయవిఞ్ఞాణస్స…పే… వత్థు అరూపీనం ఖన్ధానం పురేజాతపచ్చయేన పచ్చయో. (౧)

పచ్ఛాజాతపచ్చయో

౧౧౮. అరూపీ ధమ్మో రూపిస్స ధమ్మస్స పచ్ఛాజాతపచ్చయేన పచ్చయో – పచ్ఛాజాతా అరూపినో ఖన్ధా పురేజాతస్స ఇమస్స కాయస్స పచ్ఛాజాతపచ్చయేన పచ్చయో. (౧)

ఆసేవనపచ్చయో

౧౧౯. అరూపీ ధమ్మో అరూపిస్స ధమ్మస్స ఆసేవనపచ్చయేన పచ్చయో – పురిమా పురిమా అరూపినో ఖన్ధా పచ్ఛిమానం పచ్ఛిమానం అరూపీనం ఖన్ధానం ఆసేవనపచ్చయేన పచ్చయో.

కమ్మపచ్చయో

౧౨౦. అరూపీ ధమ్మో అరూపిస్స ధమ్మస్స కమ్మపచ్చయేన పచ్చయో – సహజాతా, నానాక్ఖణికా. సహజాతా – అరూపీ చేతనా సమ్పయుత్తకానం ఖన్ధానం కమ్మపచ్చయేన పచ్చయో; పటిసన్ధిక్ఖణే…పే…. నానాక్ఖణికా – అరూపీ చేతనా విపాకానం ఖన్ధానం కమ్మపచ్చయేన పచ్చయో. (౧)

అరూపీ ధమ్మో రూపిస్స ధమ్మస్స కమ్మపచ్చయేన పచ్చయో – సహజాతా, నానాక్ఖణికా. సహజాతా – అరూపీ చేతనా చిత్తసముట్ఠానానం రూపానం కమ్మపచ్చయేన పచ్చయో; పటిసన్ధిక్ఖణే…పే…. నానాక్ఖణికా – అరూపీ చేతనా కటత్తారూపానం కమ్మపచ్చయేన పచ్చయో. (౨)

అరూపీ ధమ్మో రూపిస్స చ అరూపిస్స చ ధమ్మస్స కమ్మపచ్చయేన పచ్చయో – సహజాతా, నానాక్ఖణికా. సహజాతా – అరూపీ చేతనా సమ్పయుత్తకానం ఖన్ధానం చిత్తసముట్ఠానానఞ్చ రూపానం కమ్మపచ్చయేన పచ్చయో; పటిసన్ధిక్ఖణే…పే…. నానాక్ఖణికా – అరూపీ చేతనా విపాకానం ఖన్ధానం కటత్తా చ రూపానం కమ్మపచ్చయేన పచ్చయో. (౩)

విపాకాహారపచ్చయా

౧౨౧. అరూపీ ధమ్మో అరూపిస్స ధమ్మస్స విపాకపచ్చయేన పచ్చయో… తీణి.

రూపీ ధమ్మో రూపిస్స ధమ్మస్స ఆహారపచ్చయేన పచ్చయో – కబళీకారో ఆహారో ఇమస్స కాయస్స ఆహారపచ్చయేన పచ్చయో. (౧)

అరూపీ ధమ్మో అరూపిస్స ధమ్మస్స ఆహారపచ్చయేన పచ్చయో… తీణి.

ఇన్ద్రియపచ్చయో

౧౨౨. రూపీ ధమ్మో రూపిస్స ధమ్మస్స ఇన్ద్రియపచ్చయేన పచ్చయో – రూపజీవితిన్ద్రియం కటత్తారూపానం ఇన్ద్రియపచ్చయేన పచ్చయో. (౧)

రూపీ ధమ్మో అరూపిస్స ధమ్మస్స ఇన్ద్రియపచ్చయేన పచ్చయో – చక్ఖున్ద్రియం…పే… కాయిన్ద్రియం కాయవిఞ్ఞాణస్స ఇన్ద్రియపచ్చయేన పచ్చయో. (౨)

అరూపీ ధమ్మో అరూపిస్స ధమ్మస్స ఇన్ద్రియపచ్చయేన పచ్చయో… తీణి.

రూపీ చ అరూపీ చ ధమ్మా అరూపిస్స ధమ్మస్స ఇన్ద్రియపచ్చయేన పచ్చయో – చక్ఖున్ద్రియఞ్చ చక్ఖువిఞ్ఞాణఞ్చ చక్ఖువిఞ్ఞాణసహగతానం ఖన్ధానం ఇన్ద్రియపచ్చయేన పచ్చయో…పే… కాయిన్ద్రియఞ్చ…పే….

ఝానపచ్చయాది

౧౨౩. అరూపీ ధమ్మో అరూపిస్స ధమ్మస్స ఝానపచ్చయేన పచ్చయో… తీణి… మగ్గపచ్చయేన పచ్చయో… తీణి… సమ్పయుత్తపచ్చయేన పచ్చయో… ఏకం.

విప్పయుత్తపచ్చయో

౧౨౪. రూపీ ధమ్మో అరూపిస్స ధమ్మస్స విప్పయుత్తపచ్చయేన పచ్చయో – సహజాతం, పురేజాతం. సహజాతం – పటిసన్ధిక్ఖణే వత్థు అరూపీనం ఖన్ధానం విప్పయుత్తపచ్చయేన పచ్చయో. పురేజాతం – చక్ఖాయతనం చక్ఖువిఞ్ఞాణస్స…పే… కాయాయతనం కాయవిఞ్ఞాణస్స…పే… వత్థు అరూపీనం ఖన్ధానం విప్పయుత్తపచ్చయేన పచ్చయో. (౧)

అరూపీ ధమ్మో రూపిస్స ధమ్మస్స విప్పయుత్తపచ్చయేన పచ్చయో – సహజాతం, పచ్ఛాజాతం. సహజాతా – అరూపినో ఖన్ధా చిత్తసముట్ఠానానం రూపానం విప్పయుత్తపచ్చయేన పచ్చయో; పటిసన్ధిక్ఖణే అరూపినో ఖన్ధా కటత్తారూపానం విప్పయుత్తపచ్చయేన పచ్చయో; అరూపినో ఖన్ధా వత్థుస్స విప్పయుత్తపచ్చయేన పచ్చయో. పచ్ఛాజాతా – అరూపినో ఖన్ధా పురేజాతస్స ఇమస్స కాయస్స విప్పయుత్తపచ్చయేన పచ్చయో. (౧)

అత్థిపచ్చయాది

౧౨౫. రూపీ ధమ్మో రూపిస్స ధమ్మస్స అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో – సహజాతం, ఆహారం, ఇన్ద్రియం. సహజాతం – ఏకం మహాభూతం…పే… (యావ అసఞ్ఞసత్తా), కబళీకారో ఆహారో ఇమస్స కాయస్స అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో; రూపజీవితిన్ద్రియం కటత్తారూపానం అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో. (౧)

రూపీ ధమ్మో అరూపిస్స ధమ్మస్స అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో – సహజాతం, పురేజాతం. సహజాతం – పటిసన్ధిక్ఖణే వత్థు అరూపీనం ఖన్ధానం అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో. పురేజాతం – చక్ఖుం…పే… కబళీకారం ఆహారం అనిచ్చతో…పే… దోమనస్సం ఉప్పజ్జతి; దిబ్బేన చక్ఖునా రూపం పస్సతి, దిబ్బాయ సోతధాతుయా సద్దం సుణాతి. రూపాయతనం చక్ఖువిఞ్ఞాణస్స…పే… ఫోట్ఠబ్బాయతనం కాయవిఞ్ఞాణస్స…పే… చక్ఖాయతనం చక్ఖువిఞ్ఞాణస్స …పే… కాయాయతనం కాయవిఞ్ఞాణస్స…పే… వత్థు అరూపీనం ఖన్ధానం అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో. (౨)

౧౨౬. అరూపీ ధమ్మో అరూపిస్స ధమ్మస్స అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో – అరూపీ ఏకో ఖన్ధో తిణ్ణన్నం ఖన్ధానం…పే… ద్వే ఖన్ధా…పే… పటిసన్ధిక్ఖణే…పే…. (౧)

అరూపీ ధమ్మో రూపిస్స ధమ్మస్స అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో – సహజాతం, పచ్ఛాజాతం. సహజాతా – అరూపినో ఖన్ధా చిత్తసముట్ఠానానం రూపానం అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో; పటిసన్ధిక్ఖణే…పే… పచ్ఛాజాతా – అరూపినో ఖన్ధా పురేజాతస్స ఇమస్స కాయస్స అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో. (౨)

అరూపీ ధమ్మో రూపిస్స చ అరూపిస్స చ ధమ్మస్స అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో – అరూపీ ఏకో ఖన్ధో తిణ్ణన్నం ఖన్ధానం చిత్తసముట్ఠానానఞ్చ రూపానం అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో…పే… ద్వే ఖన్ధా…పే… పటిసన్ధిక్ఖణే…పే…. (౩)

౧౨౭. రూపీ చ అరూపీ చ ధమ్మా రూపిస్స ధమ్మస్స అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో – సహజాతం, పచ్ఛాజాతం, ఆహారం, ఇన్ద్రియం. సహజాతా – అరూపీ ఖన్ధా చ మహాభూతా చ చిత్తసముట్ఠానానం రూపానం అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో; పటిసన్ధిక్ఖణే…పే…. పచ్ఛాజాతా – అరూపినో ఖన్ధా చ కబళీకారో ఆహారో చ ఇమస్స కాయస్స అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో. పచ్ఛాజాతా – అరూపినో ఖన్ధా చ రూపజీవితిన్ద్రియఞ్చ కటత్తారూపానం అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో. (౧)

రూపీ చ అరూపీ చ ధమ్మా అరూపిస్స ధమ్మస్స అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో – సహజాతం, పురేజాతం. సహజాతో – చక్ఖువిఞ్ఞాణసహగతో ఏకో ఖన్ధో చ చక్ఖాయతనఞ్చ తిణ్ణన్నం ఖన్ధానం అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో…పే… ద్వే ఖన్ధా చ…పే… కాయవిఞ్ఞాణసహగతో…పే… అరూపీ ఏకో ఖన్ధో చ వత్థు చ తిణ్ణన్నం ఖన్ధానం అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో…పే… ద్వే ఖన్ధా చ…పే… పటిసన్ధిక్ఖణే అరూపీ ఏకో ఖన్ధో చ వత్థు చ తిణ్ణన్నం ఖన్ధానం…పే… ద్వే ఖన్ధా చ…పే…. (౨)

నత్థిపచ్చయేన పచ్చయో… విగతపచ్చయేన పచ్చయో… అవిగతపచ్చయేన పచ్చయో.