౨. పచ్చయపచ్చనీయం
౧. విభఙ్గవారో
నహేతుపచ్చయో
౨౭౭. అకుసలం ధమ్మం పచ్చయా అకుసలో ధమ్మో ఉప్పజ్జతి న హేతుపచ్చయా – విచికిచ్ఛాసహగతే ఉద్ధచ్చసహగతే ఖన్ధే పచ్చయా విచికిచ్ఛాసహగతో ఉద్ధచ్చసహగతో మోహో. (౧)
అబ్యాకతం ధమ్మం పచ్చయా అబ్యాకతో ధమ్మో ఉప్పజ్జతి నహేతుపచ్చయా – అహేతుకం విపాకాబ్యాకతం కిరియాబ్యాకతం ఏకం ఖన్ధం పచ్చయా తయో ఖన్ధా చిత్తసముట్ఠానఞ్చ రూపం…పే… ద్వే ఖన్ధే పచ్చయా ద్వే ఖన్ధా చిత్తసముట్ఠానఞ్చ రూపం; అహేతుకపటిసన్ధిక్ఖణే విపాకాబ్యాకతం ఏకం ఖన్ధం పచ్చయా తయో ఖన్ధా కటత్తా చ రూపం…పే… ద్వే ఖన్ధే పచ్చయా ద్వే ఖన్ధా కటత్తా చ రూపం; ఖన్ధే పచ్చయా వత్థు, వత్థుం పచ్చయా ఖన్ధా; ఏకం మహాభూతం పచ్చయా తయో మహాభూతా…పే… మహాభూతే పచ్చయా చిత్తసముట్ఠానం రూపం కటత్తారూపం ఉపాదారూపం; బాహిరం … ఆహారసముట్ఠానం… ఉతుసముట్ఠానం … అసఞ్ఞసత్తానం ఏకం మహాభూతం పచ్చయా తయో మహాభూతా…పే… మహాభూతే పచ్చయా కటత్తారూపం ఉపాదారూపం. చక్ఖాయతనం పచ్చయా చక్ఖువిఞ్ఞాణం…పే… కాయాయతనం పచ్చయా కాయవిఞ్ఞాణం; వత్థుం పచ్చయా అహేతుకా విపాకాబ్యాకతా కిరియాబ్యాకతా ఖన్ధా. (౧)
అబ్యాకతం ధమ్మం పచ్చయా అకుసలో ధమ్మో ఉప్పజ్జతి నహేతుపచ్చయా – వత్థుం పచ్చయా విచికిచ్ఛాసహగతో ఉద్ధచ్చసహగతో మోహో. (౨)
అకుసలఞ్చ అబ్యాకతఞ్చ ధమ్మం పచ్చయా అకుసలో ధమ్మో ఉప్పజ్జతి నహేతుపచ్చయా – విచికిచ్ఛాసహగతే ఉద్ధచ్చసహగతే ఖన్ధే చ వత్థుఞ్చ పచ్చయా విచికిచ్ఛాసహగతో ఉద్ధచ్చసహగతో మోహో. (౧)
నఆరమ్మణపచ్చయో
౨౭౮. కుసలం ధమ్మం పచ్చయా అబ్యాకతో ధమ్మో ఉప్పజ్జతి నఆరమ్మణపచ్చయా – కుసలే ఖన్ధే పచ్చయా చిత్తసముట్ఠానం రూపం.
(యథా పటిచ్చవారే నఆరమ్మణపచ్చయా, ఏవం విత్థారేతబ్బం.)
నఅధిపతిపచ్చయో
౨౭౯. కుసలం ధమ్మం పచ్చయా కుసలో ధమ్మో ఉప్పజ్జతి నఅధిపతిపచ్చయా – కుసలం ఏకం ఖన్ధం పచ్చయా… తీణి.
అకుసలం ధమ్మం పచ్చయా… తీణి.
అబ్యాకతం ధమ్మం పచ్చయా…పే… పటిసన్ధిక్ఖణే…పే… (అబ్యాకతం పరిపుణ్ణం కాతబ్బం). బాహిరం… ఆహారసముట్ఠానం… ఉతుసముట్ఠానం… అసఞ్ఞసత్తానం ఏకం మహాభూతం పచ్చయా…పే… చక్ఖాయతనం పచ్చయా చక్ఖువిఞ్ఞాణం…పే… కాయాయతనం పచ్చయా కాయవిఞ్ఞాణం, వత్థుం పచ్చయా విపాకాబ్యాకతా కిరియాబ్యాకతా ఖన్ధా.
అబ్యాకతం ధమ్మం పచ్చయా కుసలో ధమ్మో ఉప్పజ్జతి నఅధిపతిపచ్చయా, వత్థుం పచ్చయా కుసలా ఖన్ధా…పే….
(యథా అనులోమే సహజాతపచ్చయం, ఏవం గణేతబ్బం.)
నఅనన్తరాదిపచ్చయా
౨౮౦. కుసలం ధమ్మం పచ్చయా అబ్యాకతో ధమ్మో ఉప్పజ్జతి నఅనన్తరపచ్చయా… నసమనన్తరపచ్చయా… నఅఞ్ఞమఞ్ఞపచ్చయా… నఉపనిస్సయపచ్చయా… నపురేజాతపచ్చయా.
(యథా పటిచ్చవారే, ఏవం విత్థారేతబ్బం.)
నపచ్ఛాజాతాదిపచ్చయా
౨౮౧. కుసలం ధమ్మం పచ్చయా కుసలో ధమ్మో ఉప్పజ్జతి నపచ్ఛాజాతపచ్చయా… నఆసేవనపచ్చయా…పే… చక్ఖాయతనం పచ్చయా…పే… (నపచ్ఛాజాతపచ్చయమ్పి నఆసేవనపచ్చయమ్పి పరిపుణ్ణం, సత్తరస.)
(యథా అనులోమే సహజాతపచ్చయం, ఏవం విత్థారేతబ్బం.)
నకమ్మపచ్చయో
౨౮౨. కుసలం ధమ్మం పచ్చయా కుసలో ధమ్మో ఉప్పజ్జతి నకమ్మపచ్చయా – కుసలే ఖన్ధే పచ్చయా కుసలా చేతనా. (౧)
అకుసలం ధమ్మం పచ్చయా అకుసలో ధమ్మో ఉప్పజ్జతి నకమ్మపచ్చయా – అకుసలే ఖన్ధే పచ్చయా అకుసలా చేతనా. (౧)
అబ్యాకతం ధమ్మం పచ్చయా అబ్యాకతో ధమ్మో ఉప్పజ్జతి నకమ్మపచ్చయా, కిరియాబ్యాకతే ఖన్ధే పచ్చయా కిరియాబ్యాకతా చేతనా; బాహిరం… ఆహారసముట్ఠానం… ఉతుసముట్ఠానం ఏకం మహాభూతం పచ్చయా…పే… ఉపాదారూపం, వత్థుం పచ్చయా కిరియాబ్యాకతా చేతనా. (౧)
అబ్యాకతం ధమ్మం పచ్చయా కుసలో ధమ్మో ఉప్పజ్జతి నకమ్మపచ్చయా – వత్థుం పచ్చయా కుసలా చేతనా. (౨)
అబ్యాకతం ధమ్మం పచ్చయా అకుసలో ధమ్మో ఉప్పజ్జతి నకమ్మపచ్చయా – వత్థుం పచ్చయా అకుసలా చేతనా. (౩)
కుసలఞ్చ అబ్యాకతఞ్చ ధమ్మం పచ్చయా కుసలో ధమ్మో ఉప్పజ్జతి నకమ్మపచ్చయా – కుసలే ఖన్ధే చ వత్థుఞ్చ పచ్చయా కుసలా చేతనా. (౧)
అకుసలఞ్చ అబ్యాకతఞ్చ ధమ్మం పచ్చయా అకుసలో ధమ్మో ఉప్పజ్జతి నకమ్మపచ్చయా – అకుసలే ఖన్ధే చ వత్థుఞ్చ పచ్చయా అకుసలా చేతనా. (౧)
నవిపాకపచ్చయో
౨౮౩. కుసలం ధమ్మం పచ్చయా కుసలో ధమ్మో ఉప్పజ్జతి నవిపాకపచ్చయా – కుసలం ఏకం ఖన్ధం పచ్చయా… తీణి.
అకుసలం ధమ్మం పచ్చయా… తీణి.
అబ్యాకతం ధమ్మం పచ్చయా అబ్యాకతో ధమ్మో ఉప్పజ్జతి నవిపాకపచ్చయా – కిరియాబ్యాకతం ఏకం ఖన్ధం పచ్చయా తయో ఖన్ధా చిత్తసముట్ఠానఞ్చ రూపం…పే… ద్వే ఖన్ధే పచ్చయా ద్వే ఖన్ధా చిత్తసముట్ఠానఞ్చ రూపం, ఏకం మహాభూతం పచ్చయా తయో మహాభూతా…పే… మహాభూతే పచ్చయా చిత్తసముట్ఠానం రూపం ఉపాదారూపం; బాహిరం… ఆహారసముట్ఠానం… ఉతుసముట్ఠానం… అసఞ్ఞసత్తానం ఏకం మహాభూతం పచ్చయా తయో మహాభూతా…పే… మహాభూతే పచ్చయా కటత్తారూపం ఉపాదారూపం, వత్థుం పచ్చయా కిరియాబ్యాకతా ఖన్ధా.
అబ్యాకతం ధమ్మం పచ్చయా కుసలో ధమ్మో ఉప్పజ్జతి నవిపాకపచ్చయా – వత్థుం పచ్చయా కుసలా ఖన్ధా.
(విపాకం ఠపేత్వా సబ్బత్థ విత్థారేతబ్బం.)
నఆహారాదిపచ్చయా
౨౮౪. అబ్యాకతం ధమ్మం పచ్చయా అబ్యాకతో ధమ్మో ఉప్పజ్జతి నఆహారపచ్చయా… నఇన్ద్రియపచ్చయా… నఝానపచ్చయా…పే… చక్ఖాయతనం పచ్చయా చక్ఖువిఞ్ఞాణం…పే… కాయాయతనం పచ్చయా కాయవిఞ్ఞాణం. (న ఝానే ఇదం నానాకరణం.) నమగ్గపచ్చయా… చక్ఖాయతనం పచ్చయా చక్ఖువిఞ్ఞాణం…పే… కాయాయతనం పచ్చయా కాయవిఞ్ఞాణం. వత్థుం పచ్చయా అహేతుకవిపాకాబ్యాకతా కిరియాబ్యాకతా ఖన్ధా. (నమగ్గే ఇదం నానాకరణం.)
(అవసేసం యథా పటిచ్చవారే పచ్చనీయం, ఏవం విత్థారేతబ్బం.)
నసమ్పయుత్తాదిపచ్చయా
౨౮౫. నసమ్పయుత్తపచ్చయా … నవిప్పయుత్తపచ్చయా… నోనత్థిపచ్చయా… కుసలం ధమ్మం పచ్చయా అబ్యాకతో ధమ్మో ఉప్పజ్జతి నోవిగతపచ్చయా – కుసలే ఖన్ధే పచ్చయా చిత్తసముట్ఠానం రూపం.
(యథా పటిచ్చవారే, ఏవం విత్థారేతబ్బం.)