దుమూలకాది

హేతుమూలకం

౩౫. సియా కుసలం ధమ్మం పటిచ్చ కుసలో ధమ్మో ఉప్పజ్జేయ్య హేతుపచ్చయా ఆరమ్మణపచ్చయా…పే… సియా కుసలఞ్చ అకుసలఞ్చ అబ్యాకతఞ్చ ధమ్మం పటిచ్చ కుసలో చ అకుసలో చ అబ్యాకతో చ ధమ్మా ఉప్పజ్జేయ్యుం హేతుపచ్చయా ఆరమ్మణపచ్చయా.

౩౬. సియా కుసలం ధమ్మం పటిచ్చ కుసలో ధమ్మో ఉప్పజ్జేయ్య హేతుపచ్చయా అధిపతిపచ్చయా …పే… హేతుపచ్చయా అనన్తరపచ్చయా… హేతుపచ్చయా సమనన్తరపచ్చయా…పే… హేతుపచ్చయా అవిగతపచ్చయా.

దుమూలకం.

౩౭. సియా కుసలం ధమ్మం పటిచ్చ కుసలో ధమ్మో ఉప్పజ్జేయ్య హేతుపచ్చయా ఆరమ్మణపచ్చయా అధిపతిపచ్చయా…పే… హేతుపచ్చయా ఆరమ్మణపచ్చయా అనన్తరపచ్చయా…పే… హేతుపచ్చయా ఆరమ్మణపచ్చయా అవిగతపచ్చయా.

తిమూలకం.

౩౮. సియా కుసలం ధమ్మం పటిచ్చ కుసలో ధమ్మో ఉప్పజ్జేయ్య హేతుపచ్చయా ఆరమ్మణపచ్చయా అధిపతిపచ్చయా అనన్తరపచ్చయా…పే… హేతుపచ్చయా ఆరమ్మణపచ్చయా అధిపతిపచ్చయా అవిగతపచ్చయా.

చతుమూలకం.

(పఞ్చమూలకాదికా సంఖిత్తా. ఏకమూలకం, దుమూలకం, తిమూలకం, చతుమూలకం, పఞ్చమూలకం, సబ్బమూలకం అసమ్ముయ్హన్తేన విత్థారేతబ్బం.)

హేతుమూలకం.

ఆరమ్మణమూలకాది

౩౯. సియా కుసలం ధమ్మం పటిచ్చ కుసలో ధమ్మో ఉప్పజ్జేయ్య ఆరమ్మణపచ్చయా హేతుపచ్చయా… ఆరమ్మణపచ్చయా అధిపతిపచ్చయా…పే… ఆరమ్మణపచ్చయా అవిగతపచ్చయా.

సియా కుసలం ధమ్మం పటిచ్చ కుసలో ధమ్మో ఉప్పజ్జేయ్య అధిపతిపచ్చయా… అనన్తరపచ్చయా… సమనన్తరపచ్చయా… సహజాతపచ్చయా… అఞ్ఞమఞ్ఞపచ్చయా…పే… అవిగతపచ్చయా హేతుపచ్చయా… అవిగతపచ్చయా ఆరమ్మణపచ్చయా… అవిగతపచ్చయా అధిపతిపచ్చయా…పే… అవిగతపచ్చయా విగతపచ్చయా.

దుమూలకం.

౪౦. సియా కుసలం ధమ్మం పటిచ్చ కుసలో ధమ్మో ఉప్పజ్జేయ్య అవిగతపచ్చయా హేతుపచ్చయా ఆరమ్మణపచ్చయా… అవిగతపచ్చయా హేతుపచ్చయా అధిపతిపచ్చయా… అవిగతపచ్చయా హేతుపచ్చయా అనన్తరపచ్చయా…పే… అవిగతపచ్చయా హేతుపచ్చయా విగతపచ్చయా.

౪౧. సియా కుసలం ధమ్మం పటిచ్చ కుసలో ధమ్మో ఉప్పజ్జేయ్య అవిగతపచ్చయా హేతుపచ్చయా ఆరమ్మణపచ్చయా అధిపతిపచ్చయా… అవిగతపచ్చయా హేతుపచ్చయా ఆరమ్మణపచ్చయా అనన్తరపచ్చయా…పే… విగతపచ్చయా.

(ఏకేకస్స పదస్స ఏకమూలకం, దుమూలకం, తిమూలకం, చతుమూలకం, పఞ్చమూలకం, సబ్బమూలకం అసమ్ముయ్హన్తేన విత్థారేతబ్బం. )

(క) తికఞ్చ పట్ఠానవరం దుకుత్తమం,

దుకం తికఞ్చేవ తికం దుకఞ్చ;

తికం తికఞ్చేవ దుకం దుకఞ్చ,

ఛ అనులోమమ్హి నయా సుగమ్భీరాతి.

౨. పచ్చయపచ్చనీయం

౪౨. సియా కుసలం ధమ్మం పటిచ్చ కుసలో ధమ్మో ఉప్పజ్జేయ్య నహేతుపచ్చయా.

(యథా అనులోమే హేతుపచ్చయో విత్థారితో, ఏవం పచ్చనీయేపి నహేతుపచ్చయో విత్థారేతబ్బో.)

౪౩. సియా కుసలం ధమ్మం పటిచ్చ కుసలో ధమ్మో ఉప్పజ్జేయ్య నఆరమ్మణపచ్చయా… నఅధిపతిపచ్చయా… నఅనన్తరపచ్చయా… నసమనన్తరపచ్చయా… నసహజాతపచ్చయా… నఅఞ్ఞమఞ్ఞపచ్చయా… ననిస్సయపచ్చయా… నఉపనిస్సయపచ్చయా… నపురేజాతపచ్చయా… నపచ్ఛాజాతపచ్చయా … నఆసేవనపచ్చయా… నకమ్మపచ్చయా… నవిపాకపచ్చయా… నఆహారపచ్చయా… నఇన్ద్రియపచ్చయా… నఝానపచ్చయా… నమగ్గపచ్చయా… నసమ్పయుత్తపచ్చయా… నవిప్పయుత్తపచ్చయా… నోఅత్థిపచ్చయా… నోనత్థిపచ్చయా… నోవిగతపచ్చయా… నోఅవిగతపచ్చయా.

౪౪. సియా కుసలం ధమ్మం పటిచ్చ కుసలో ధమ్మో ఉప్పజ్జేయ్య నహేతుపచ్చయా నఆరమ్మణపచ్చయా….

(యథా అనులోమే ఏకేకస్స పదస్స ఏకమూలకం, దుమూలకం, తిమూలకం, చతుమూలకం, యావ తేవీసతిమూలకం ఏవం పచ్చనీయేపి విత్థారేతబ్బం. )

(ఖ) తికఞ్చ పట్ఠానవరం దుకుత్తమం,

దుకం తికఞ్చేవ తికం దుకఞ్చ;

తికం తికఞ్చేవ దుకం దుకఞ్చ,

ఛ పచ్చనీయమ్హి నయా సుగమ్భీరాతి.

౩. పచ్చయానులోమపచ్చనీయం

౪౫. సియా కుసలం ధమ్మం పటిచ్చ కుసలో ధమ్మో ఉప్పజ్జేయ్య హేతుపచ్చయా నఆరమ్మణపచ్చయా… సియా కుసలం ధమ్మం పటిచ్చ అకుసలో ధమ్మో ఉప్పజ్జేయ్య హేతుపచ్చయా నఆరమ్మణపచ్చయా.

(యథా అనులోమే హేతుపచ్చయో విత్థారితో, ఏవం అనులోమపచ్చనీయేపి పదం విత్థారేతబ్బం.)

౪౬. సియా కుసలం ధమ్మం పటిచ్చ కుసలో ధమ్మో ఉప్పజ్జేయ్య హేతుపచ్చయా నఅధిపతిపచ్చయా… హేతుపచ్చయా నఅనన్తరపచ్చయా…పే… హేతుపచ్చయా నోఅవిగతపచ్చయా.

౪౭. సియా కుసలం ధమ్మం పటిచ్చ కుసలో ధమ్మో ఉప్పజ్జేయ్య హేతుపచ్చయా ఆరమ్మణపచ్చయా నఅధిపతిపచ్చయా… హేతుపచ్చయా ఆరమ్మణపచ్చయా నఅనన్తరపచ్చయా…పే… హేతుపచ్చయా ఆరమ్మణపచ్చయా నోఅవిగతపచ్చయా.

హేతుపచ్చయా ఆరమ్మణపచ్చయా అధిపతిపచ్చయా నఅనన్తరపచ్చయా…పే… హేతుపచ్చయా ఆరమ్మణపచ్చయా అధిపతిపచ్చయా నోఅవిగతపచ్చయా.

హేతుపచ్చయా ఆరమ్మణపచ్చయా అధిపతిపచ్చయా అనన్తరపచ్చయా నసమనన్తరపచ్చయా…పే… హేతుపచ్చయా ఆరమ్మణపచ్చయా అధిపతిపచ్చయా అనన్తరపచ్చయా నోఅవిగతపచ్చయా…పే….

హేతుపచ్చయా ఆరమ్మణపచ్చయా అధిపతిపచ్చయా అనన్తరపచ్చయా సమనన్తరపచ్చయా సహజాతపచ్చయా అఞ్ఞమఞ్ఞపచ్చయా నిస్సయపచ్చయా ఉపనిస్సయపచ్చయా పురేజాతపచ్చయా పచ్ఛాజాతపచ్చయా ఆసేవనపచ్చయా కమ్మపచ్చయా విపాకపచ్చయా ఆహారపచ్చయా ఇన్ద్రియపచ్చయా ఝానపచ్చయా మగ్గపచ్చయా సమ్పయుత్తపచ్చయా విప్పయుత్తపచ్చయా అత్థిపచ్చయా నత్థిపచ్చయా విగతపచ్చయా నోఅవిగతపచ్చయా.

౪౮. సియా కుసలం ధమ్మం పటిచ్చ కుసలో ధమ్మో ఉప్పజ్జేయ్య ఆరమ్మణపచ్చయా… అధిపతిపచ్చయా… అనన్తరపచ్చయా…పే… అవిగతపచ్చయా నహేతుపచ్చయా … అవిగతపచ్చయా నఆరమ్మణపచ్చయా…పే… అవిగతపచ్చయా నోవిగతపచ్చయా.

అవిగతపచ్చయా హేతుపచ్చయా నఆరమ్మణపచ్చయా…పే… అవిగతపచ్చయా హేతుపచ్చయా నోవిగతపచ్చయా.

అవిగతపచ్చయా హేతుపచ్చయా ఆరమ్మణపచ్చయా నఅధిపతిపచ్చయా…పే… అవిగతపచ్చయా హేతుపచ్చయా ఆరమ్మణపచ్చయా నోవిగతపచ్చయా.

అవిగతపచ్చయా హేతుపచ్చయా ఆరమ్మణపచ్చయా అధిపతిపచ్చయా అనన్తరపచ్చయా సమనన్తరపచ్చయా సహజాతపచ్చయా…పే… నోవిగతపచ్చయా.

(గ) తికఞ్చ పట్ఠానవరం దుకుత్తమం,

దుకం తికఞ్చేవ తికం దుకఞ్చ;

తికం తికఞ్చేవ దుకం దుకఞ్చ,

ఛ అనులోమపచ్చనీయమ్హి నయా సుగమ్భీరాతి.

౪. పచ్చయపచ్చనీయానులోమం

౪౯. సియా కుసలం ధమ్మం పటిచ్చ కుసలో ధమ్మో ఉప్పజ్జేయ్య నహేతుపచ్చయా ఆరమ్మణపచ్చయా. సియా కుసలం ధమ్మం పటిచ్చ కుసలో ధమ్మో ఉప్పజ్జేయ్య నహేతుపచ్చయా అధిపతిపచ్చయా…పే… నహేతుపచ్చయా అవిగతపచ్చయా.

౫౦. సియా కుసలం ధమ్మం పటిచ్చ కుసలో ధమ్మో ఉప్పజ్జేయ్య నహేతుపచ్చయా నఆరమ్మణపచ్చయా అధిపతిపచ్చయా…పే… అవిగతపచ్చయా.

నహేతుపచ్చయా నఆరమ్మణపచ్చయా నఅధిపతిపచ్చయా…పే… అవిగతపచ్చయా.

నహేతుపచ్చయా నఆరమ్మణపచ్చయా నఅధిపతిపచ్చయా నఅనన్తరపచ్చయా నసమనన్తరపచ్చయా…పే… నోఅత్థిపచ్చయా నోనత్థిపచ్చయా నోవిగతపచ్చయా అవిగతపచ్చయా.

౫౧. సియా కుసలం ధమ్మం పటిచ్చ కుసలో ధమ్మో ఉప్పజ్జేయ్య నఆరమ్మణపచ్చయా హేతుపచ్చయా.

౫౨. సియా కుసలం ధమ్మం పటిచ్చ కుసలో ధమ్మో ఉప్పజ్జేయ్య నఆరమ్మణపచ్చయా అధిపతిపచ్చయా…పే… నఆరమ్మణపచ్చయా అవిగతపచ్చయా…పే… నోఅవిగతపచ్చయా హేతుపచ్చయా… నోఅవిగతపచ్చయా ఆరమ్మణపచ్చయా…పే… నోఅవిగతపచ్చయా విగతపచ్చయా.

నోఅవిగతపచ్చయా నహేతుపచ్చయా ఆరమ్మణపచ్చయా…పే… నోఅవిగతపచ్చయా నహేతుపచ్చయా విగతపచ్చయా.

నోఅవిగతపచ్చయా నహేతుపచ్చయా నఆరమ్మణపచ్చయా నఅధిపతిపచ్చయా…పే… నోఅత్థిపచ్చయా నోనత్థిపచ్చయా విగతపచ్చయా.

(ఘ) తికఞ్చ పట్ఠానవరం దుకుత్తమం,

దుకం తికఞ్చేవ తికం దుకఞ్చ;

తికం తికఞ్చేవ దుకం దుకఞ్చ,

ఛ పచ్చనీయానులోమమ్హి నయా సుగమ్భీరాతి.

పుచ్ఛావారో.

నిద్దేసవారే తేవీసతిపచ్చయా.