౩. ఓధిసోకథా

౨౭౪. ఓధిసోధిసో కిలేసే జహతీతి? ఆమన్తా. సోతాపత్తిఫలసచ్ఛికిరియాయ పటిపన్నో పుగ్గలో దుక్ఖదస్సనేన కిం జహతీతి? సక్కాయదిట్ఠిం విచికిచ్ఛం సీలబ్బతపరామాసం తదేకట్ఠే చ కిలేసే ఏకదేసే జహతీతి. ఏకదేసం సోతాపన్నో, ఏకదేసం న సోతాపన్నో, ఏకదేసం సోతాపత్తిఫలప్పత్తో [సోతాపత్తిఫలం పత్తో (?)] పటిలద్ధో అధిగతో సచ్ఛికతో ఉపసమ్పజ్జ విహరతి, కాయేన ఫుసిత్వా విహరతి, ఏకదేసం న కాయేన ఫుసిత్వా విహరతి, ఏకదేసం సత్తక్ఖత్తుపరమో, కోలఙ్కోలో, ఏకబీజీ, బుద్ధే అవేచ్చప్పసాదేన సమన్నాగతో, ధమ్మే…పే… సఙ్ఘే…పే… అరియకన్తేహి సీలేహి సమన్నాగతో ఏకదేసం అరియకన్తేహి సీలేహి న సమన్నాగతోతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….

సముదయదస్సనేన కిం జహతీతి? సక్కాయదిట్ఠిం జహతి, విచికిచ్ఛం సీలబ్బతపరామాసం తదేకట్ఠే చ కిలేసే ఏకదేసే జహతీతి. ఏకదేసం సోతాపన్నో, ఏకదేసం న సోతాపన్నో…పే… ఏకదేసం అరియకన్తేహి సీలేహి సమన్నాగతో, ఏకదేసం అరియకన్తేహి సీలేహి న సమన్నాగతోతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….

నిరోధదస్సనేన కిం జహతీతి? విచికిచ్ఛం సీలబ్బతపరామాసం తదేకట్ఠే చ కిలేసే ఏకదేసే జహతీతి. ఏకదేసం సోతాపన్నో, ఏకదేసం న సోతాపన్నో…పే… ఏకదేసం అరియకన్తేహి సీలేహి సమన్నాగతో, ఏకదేసం అరియకన్తేహి సీలేహి న సమన్నాగతోతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….

మగ్గదస్సనేన కిం జహతీతి? సీలబ్బతపరామాసం తదేకట్ఠే చ కిలేసే జహతీతి. ఏకదేసం సోతాపన్నో, ఏకదేసం న సోతాపన్నో, ఏకదేసం సోతాపత్తిఫలప్పత్తో పటిలద్ధో అధిగతో సచ్ఛికతో ఉపసమ్పజ్జ విహరతి, కాయేన ఫుసిత్వా విహరతి, ఏకదేసం న కాయేన ఫుసిత్వా విహరతి, ఏకదేసం సత్తక్ఖత్తుపరమో, కోలఙ్కోలో, ఏకబీజీ, బుద్ధే అవేచ్చప్పసాదేన సమన్నాగతో, ధమ్మే…పే… సఙ్ఘే…పే… అరియకన్తేహి సీలేహి సమన్నాగతో, ఏకదేసం అరియకన్తేహి సీలేహి న సమన్నాగతోతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….

౨౭౫. సకదాగామిఫలసచ్ఛికిరియాయ పటిపన్నో పుగ్గలో దుక్ఖదస్సనేన కిం జహతీతి? ఓళారికం కామరాగం జహతి, ఓళారికం బ్యాపాదం తదేకట్ఠే చ కిలేసే ఏకదేసే జహతీతి. ఏకదేసం సకదాగామీ, ఏకదేసం న సకదాగామీ, ఏకదేసం సకదాగామిఫలప్పత్తో [సకదాగామిఫలం పత్తో (?)] పటిలద్ధో అధిగతో సచ్ఛికతో ఉపసమ్పజ్జ విహరతి, కాయేన ఫుసిత్వా విహరతి, ఏకదేసం న కాయేన ఫుసిత్వా విహరతీతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….

సముదయదస్సనేన కిం జహతీతి? ఓళారికం కామరాగం జహతి, ఓళారికం బ్యాపాదం తదేకట్ఠే చ కిలేసే ఏకదేసే జహతీతి. ఏకదేసం సకదాగామీ, ఏకదేసం న సకదాగామీ, ఏకదేసం సకదాగామిఫలప్పత్తో పటిలద్ధో అధిగతో సచ్ఛికతో ఉపసమ్పజ్జ విహరతి, కాయేన ఫుసిత్వా విహరతి, ఏకదేసం న కాయేన ఫుసిత్వా విహరతీతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….

నిరోధదస్సనేన కిం జహతీతి? ఓళారికం బ్యాపాదం జహతి, తదేకట్ఠే చ కిలేసే ఏకదేసే జహతీతి. ఏకదేసం సకదాగామీ, ఏకదేసం న సకదాగామీ, ఏకదేసం సకదాగామిఫలప్పత్తో పటిలద్ధో అధిగతో సచ్ఛికతో ఉపసమ్పజ్జ విహరతి, కాయేన ఫుసిత్వా విహరతి, ఏకదేసం న కాయేన ఫుసిత్వా విహరతీతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….

మగ్గదస్సనేన కిం జహతీతి? ఓళారికం బ్యాపాదం జహతి, తదేకట్ఠే చ కిలేసే జహతీతి. ఏకదేసం సకదాగామీ, ఏకదేసం న సకదాగామీ, ఏకదేసం సకదాగామిఫలప్పత్తో పటిలద్ధో అధిగతో సచ్ఛికతో ఉపసమ్పజ్జ విహరతి, కాయేన ఫుసిత్వా విహరతి, ఏకదేసం న కాయేన ఫుసిత్వా విహరతీతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….

౨౭౬. అనాగామిఫలసచ్ఛికిరియాయ పటిపన్నో పుగ్గలో దుక్ఖదస్సనేన కిం జహతీతి? అణుసహగతం కామరాగం జహతి, అణుసహగతం బ్యాపాదం తదేకట్ఠే చ కిలేసే ఏకదేసే జహతీతి. ఏకదేసం అనాగామీ, ఏకదేసం న అనాగామీ, ఏకదేసం అనాగామిఫలప్పత్తో [అనాగామిఫలం పత్తో (?)] పటిలద్ధో అధిగతో సచ్ఛికతో ఉపసమ్పజ్జ విహరతి, కాయేన ఫుసిత్వా విహరతి, ఏకదేసం న కాయేన ఫుసిత్వా విహరతి, ఏకదేసం అన్తరాపరినిబ్బాయీ, ఉపహచ్చపరినిబ్బాయీ, అసఙ్ఖారపరినిబ్బాయీ, ససఙ్ఖారపరినిబ్బాయీ, ఉద్ధంసోతో అకనిట్ఠగామీ, ఏకదేసం న ఉద్ధంసోతో అకనిట్ఠగామీతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….

సముదయదస్సనేన కిం జహతీతి? అణుసహగతం కామరాగం జహతి, అణుసహగతం బ్యాపాదం తదేకట్ఠే చ కిలేసే ఏకదేసే జహతీతి. ఏకదేసం అనాగామీ, ఏకదేసం న అనాగామీ…పే… ఏకదేసం ఉద్ధంసోతో అకనిట్ఠగామీ, ఏకదేసం న ఉద్ధంసోతో అకనిట్ఠగామీతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….

నిరోధదస్సనేన కిం జహతీతి? అణుసహగతం బ్యాపాదం జహతి, తదేకట్ఠే చ కిలేసే ఏకదేసే జహతీతి. ఏకదేసం అనాగామీ, ఏకదేసం న అనాగామీ…పే… ఏకదేసం ఉద్ధంసోతో అకనిట్ఠగామీ, ఏకదేసం న ఉద్ధంసోతో అకనిట్ఠగామీతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….

మగ్గదస్సనేన కిం జహతీతి? తదేకట్ఠే చ కిలేసే జహతీతి. ఏకదేసం అనాగామీ, ఏకదేసం న అనాగామీ, ఏకదేసం అనాగామిఫలప్పత్తో పటిలద్ధో అధిగతో సచ్ఛికతో ఉపసమ్పజ్జ విహరతి, కాయేన ఫుసిత్వా విహరతి, ఏకదేసం న కాయేన ఫుసిత్వా విహరతి, ఏకదేసం అన్తరాపరినిబ్బాయీ, ఉపహచ్చపరినిబ్బాయీ, అసఙ్ఖారపరినిబ్బాయీ, ససఙ్ఖారపరినిబ్బాయీ, ఉద్ధంసోతో అకనిట్ఠగామీ, ఏకదేసం న ఉద్ధంసోతో అకనిట్ఠగామీతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….

౨౭౭. అరహత్తసచ్ఛికిరియాయ పటిపన్నో పుగ్గలో దుక్ఖదస్సనేన కిం జహతీతి? రూపరాగం అరూపరాగం మానం ఉద్ధచ్చం అవిజ్జం తదేకట్ఠే చ కిలేసే ఏకదేసే జహతీతి. ఏకదేసం అరహా, ఏకదేసం న అరహా, ఏకదేసం అరహత్తప్పత్తో [అరహత్తం పత్తో (?)] పటిలద్ధో అధిగతో సచ్ఛికతో ఉపసమ్పజ్జ విహరతి, కాయేన ఫుసిత్వా విహరతి, ఏకదేసం న కాయేన ఫుసిత్వా విహరతి, ఏకదేసం వీతరాగో వీతదోసో వీతమోహో కతకరణీయో ఓహితభారో అనుప్పత్తసదత్థో పరిక్ఖీణభవసంయోజనో సమ్మదఞ్ఞావిముత్తో ఉక్ఖిత్తపలిఘో సఙ్కిణ్ణపరిఖో అబ్బూళ్హేసికో నిరగ్గళో అరియో పన్నద్ధజో పన్నభారో విసఞ్ఞుత్తో సువిజితవిజయో, దుక్ఖం తస్స పరిఞ్ఞాతం, సముదయో పహీనో, నిరోధో సచ్ఛికతో, మగ్గో భావితో, అభిఞ్ఞేయ్యం అభిఞ్ఞాతం, పరిఞ్ఞేయ్యం పరిఞ్ఞాతం, పహాతబ్బం పహీనం, భావేతబ్బం భావితం, సచ్ఛికాతబ్బం సచ్ఛికతం, (ఏకదేసం సచ్ఛికాతబ్బం సచ్ఛికతం,) [( ) (?)] ఏకదేసం సచ్ఛికాతబ్బం న సచ్ఛికతన్తి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….

సముదయదస్సనేన కిం జహతీతి? రూపరాగం అరూపరాగం జహతి, మానం ఉద్ధచ్చం అవిజ్జం తదేకట్ఠే చ కిలేసే ఏకదేసే జహతీతి. ఏకదేసం అరహా, ఏకదేసం న అరహా…పే… ఏకదేసం సచ్ఛికాతబ్బం సచ్ఛికతం, ఏకదేసం సచ్ఛికాతబ్బం న సచ్ఛికతన్తి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….

నిరోధదస్సనేన కిం జహతీతి? మానం జహతి, ఉద్ధచ్చం అవిజ్జం తదేకట్ఠే చ కిలేసే ఏకదేసే జహతీతి. ఏకదేసం అరహా, ఏకదేసం న అరహా …పే… ఏకదేసం సచ్ఛికాతబ్బం సచ్ఛికతం, ఏకదేసం సచ్ఛికాతబ్బం న సచ్ఛికతన్తి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….

మగ్గదస్సనేన కిం జహతీతి? ఉద్ధచ్చం అవిజ్జం తదేకట్ఠే చ కిలేసే జహతీతి. ఏకదేసం అరహా, ఏకదేసం న అరహా, ఏకదేసం అరహత్తప్పత్తో పటిలద్ధో అధిగతో సచ్ఛికతో ఉపసమ్పజ్జ విహరతి, కాయేన ఫుసిత్వా విహరతి, ఏకదేసం న కాయేన ఫుసిత్వా విహరతి, ఏకదేసం వీతరాగో వీతదోసో వీతమోహో కతకరణీయో ఓహితభారో అనుప్పత్తసదత్థో పరిక్ఖీణభవసంయోజనో సమ్మదఞ్ఞావిముత్తో ఉక్ఖిత్తపలిఘో సఙ్కిణ్ణపరిఖో అబ్బూళ్హేసికో నిరగ్గళో అరియో పన్నద్ధజో పన్నభారో విసఞ్ఞుత్తో సువిజితవిజయో, దుక్ఖం తస్స పరిఞ్ఞాతం, సముదయో పహీనో, నిరోధో సచ్ఛికతో, మగ్గో భావితో, అభిఞ్ఞేయ్యం అభిఞ్ఞాతం, పరిఞ్ఞేయ్యం పరిఞ్ఞాతం, పహాతబ్బం పహీనం, భావేతబ్బం భావితం, సచ్ఛికాతబ్బం సచ్ఛికతం, ఏకదేసం సచ్ఛికాతబ్బం సచ్ఛికతం, ఏకదేసం సచ్ఛికాతబ్బం న సచ్ఛికతన్తి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….

౨౭౮. న వత్తబ్బం – ‘‘ఓధిసోధిసో కిలేసే జహతీ’’తి? ఆమన్తా. నను వుత్తం భగవతా –

‘‘అనుపుబ్బేన మేధావీ, థోకం థోకం ఖణే ఖణే;

కమ్మారో రజతస్సేవ, నిద్ధమే మలమత్తనో’’తి [ధ. ప. ౨౩౯ ధమ్మపదే].

అత్థేవ సుత్తన్తోతి? ఆమన్తా. తేన హి న వత్తబ్బం – ‘‘ఓధిసోధిసో కిలేసే జహతీ’’తి.

ఓధిసోధిసో కిలేసే జహతీతి? ఆమన్తా. నను వుత్తం భగవతా –

‘‘సహావస్స దస్సనసమ్పదాయ,

తయస్సు ధమ్మా జహితా భవన్తి;

సక్కాయదిట్ఠీ విచికిచ్ఛితఞ్చ,

సీలబ్బతం వాపి యదత్థి కిఞ్చి;

చతూహపాయేహి చ విప్పముత్తో,

ఛచ్చాభిఠానాని అభబ్బ [అభబ్బో (సీ. స్యా.)] కాతు’’న్తి [ఖు. పా. ౬.౧౦; సు. ని. ౨౩౩].

అత్థేవ సుత్తన్తోతి? ఆమన్తా. తేన హి న వత్తబ్బం – ‘‘ఓధిసోధిసో కిలేసే జహతీ’’తి.

ఓధిసోధిసో కిలేసే జహతీతి? ఆమన్తా. నను వుత్తం భగవతా – ‘‘యస్మిం, భిక్ఖవే, సమయే అరియసావకస్స విరజం వీతమలం ధమ్మచక్ఖుం ఉదపాది – ‘యం కిఞ్చి సముదయధమ్మం, సబ్బం తం నిరోధధమ్మ’న్తి, సహ దస్సనుప్పాదా, భిక్ఖవే, అరియసావకస్స తీణి సంయోజనాని పహీయన్తి – సక్కాయదిట్ఠి విచికిచ్ఛా సీలబ్బతపరామాసో’’తి [అఙ్గుత్తరనికాయే]. అత్థేవ సుత్తన్తోతి? ఆమన్తా. తేన హి న వత్తబ్బం – ‘‘ఓధిసోధిసో కిలేసే జహతీ’’తి.

ఓధిసోకథా నిట్ఠితా.