౩. బ్రహ్మచరియకథా
౧. సుద్ధబ్రహ్మచరియకథా
౨౬౯. నత్థి దేవేసు బ్రహ్మచరియవాసోతి? ఆమన్తా. సబ్బే దేవా జళా ఏలమూగా [ఏళమూగా (స్యా.)] అవిఞ్ఞూ హత్థసంవాచికా నప్పటిబలా సుభాసితదుబ్భాసితానం అత్థమఞ్ఞాతుం, సబ్బే దేవా న బుద్ధే పసన్నా న ధమ్మే పసన్నా న సఙ్ఘే పసన్నా, న బుద్ధం భగవన్తం పయిరుపాసన్తి, న బుద్ధం భగవన్తం పఞ్హం పుచ్ఛన్తి, న బుద్ధేన భగవతా పఞ్హే విస్సజ్జితే అత్తమనా, సబ్బే దేవా కమ్మావరణేన సమన్నాగతా కిలేసావరణేన సమన్నాగతా విపాకావరణేన సమన్నాగతా అస్సద్ధా అచ్ఛన్దికా దుప్పఞ్ఞా అభబ్బా నియామం ఓక్కమితుం కుసలేసు ధమ్మేసు సమ్మత్తం, సబ్బే దేవా మాతుఘాతకా పితుఘాతకా అరహన్తఘాతకా రుహిరుప్పాదకా సఙ్ఘభేదకా, సబ్బే దేవా పాణాతిపాతినో అదిన్నాదాయినో కామేసుమిచ్ఛాచారినో ముసావాదినో పిసుణవాచా ఫరుసావాచా సమ్ఫప్పలాపినో అభిజ్ఝాలునో బ్యాపన్నచిత్తా మిచ్ఛాదిట్ఠికాతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….
నను అత్థి దేవా అజళా అనేలమూగా విఞ్ఞూ న హత్థసంవాచికా పటిబలా సుభాసితదుబ్భాసితానం అత్థమఞ్ఞాతుం, అత్థి దేవా బుద్ధే పసన్నా ధమ్మే పసన్నా సఙ్ఘే పసన్నా, బుద్ధం భగవన్తం పయిరుపాసన్తి, బుద్ధం భగవన్తం పఞ్హం పుచ్ఛన్తి, బుద్ధేన భగవతా పఞ్హే విస్సజ్జితే అత్తమనా హోన్తి, అత్థి దేవా న కమ్మావరణేన సమన్నాగతా న కిలేసావరణేన సమన్నాగతా న విపాకావరణేన సమన్నాగతా సద్ధా ఛన్దికా పఞ్ఞవన్తో భబ్బా నియామం ఓక్కమితుం కుసలేసు ధమ్మేసు సమ్మత్తం, అత్థి దేవా న మాతుఘాతకా న పితుఘాతకా న అరహన్తఘాతకా న రుహిరుప్పాదకా న సఙ్ఘభేదకా, అత్థి దేవా న పాణాతిపాతినో న అదిన్నాదాయినో న కామేసుమిచ్ఛాచారినో న ముసావాదినో న పిసుణావాచా న ఫరుసావాచా న సమ్ఫప్పలాపినో న అభిజ్ఝాలునో అబ్యాపన్నచిత్తా సమ్మాదిట్ఠికాతి? ఆమన్తా.
హఞ్చి అత్థి దేవా అజళా అనేలమూగా విఞ్ఞూ న హత్థసంవాచికా పటిబలా సుభాసితదుబ్భాసితానం అత్థమఞ్ఞాతుం…పే… అత్థి దేవా బుద్ధే పసన్నా…పే… సమ్మాదిట్ఠికా, నో చ వత రే వత్తబ్బే – ‘‘నత్థి దేవేసు బ్రహ్మచరియవాసో’’తి.
౨౭౦. అత్థి దేవేసు బ్రహ్మచరియవాసోతి? ఆమన్తా. అత్థి తత్థ పబ్బజ్జా ముణ్డియం కాసావధారణా పత్తధారణా, దేవేసు సమ్మాసమ్బుద్ధా ఉప్పజ్జన్తి, పచ్చేకసమ్బుద్ధా ఉప్పజ్జన్తి, సావకయుగం ఉప్పజ్జతీతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….
దేవేసు పబ్బజ్జా నత్థీతి, నత్థి దేవేసు బ్రహ్మచరియవాసోతి? ఆమన్తా. యత్థ అత్థి పబ్బజ్జా తత్థేవ బ్రహ్మచరియవాసో, యత్థ నత్థి పబ్బజ్జా నత్థి తత్థ బ్రహ్మచరియవాసోతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే… యత్థ అత్థి పబ్బజ్జా తత్థేవ బ్రహ్మచరియవాసో, యత్థ నత్థి పబ్బజ్జా నత్థి తత్థ బ్రహ్మచరియవాసోతి? ఆమన్తా. యో పబ్బజతి తస్సేవ బ్రహ్మచరియవాసో, యో న పబ్బజతి నత్థి తస్స బ్రహ్మచరియవాసోతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….
దేవేసు ముణ్డియం నత్థీతి, నత్థి దేవేసు బ్రహ్మచరియవాసోతి? ఆమన్తా. యత్థ అత్థి ముణ్డియం తత్థేవ బ్రహ్మచరియవాసో, యత్థ నత్థి ముణ్డియం నత్థి తత్థ బ్రహ్మచరియవాసోతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే… యత్థ అత్థి ముణ్డియం తత్థేవ బ్రహ్మచరియవాసో, యత్థ నత్థి ముణ్డియం నత్థి తత్థ బ్రహ్మచరియవాసోతి? ఆమన్తా. యో ముణ్డో హోతి తస్సేవ బ్రహ్మచరియవాసో, యో ముణ్డో న హోతి నత్థి తస్స బ్రహ్మచరియవాసోతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….
దేవేసు కాసావధారణా నత్థీతి, నత్థి దేవేసు బ్రహ్మచరియవాసోతి? ఆమన్తా. యత్థ అత్థి కాసావధారణా తత్థేవ బ్రహ్మచరియవాసో, యత్థ నత్థి కాసావధారణా నత్థి తత్థ బ్రహ్మచరియవాసోతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే… యత్థ అత్థి కాసావధారణా తత్థేవ బ్రహ్మచరియవాసో, యత్థ నత్థి కాసావధారణా నత్థి తత్థ బ్రహ్మచరియవాసోతి? ఆమన్తా. యో కాసావం ధారేతి తస్సేవ బ్రహ్మచరియవాసో, యో కాసావం న ధారేతి నత్థి తస్స బ్రహ్మచరియవాసోతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….
దేవేసు పత్తధారణా నత్థీతి, నత్థి దేవేసు బ్రహ్మచరియవాసోతి? ఆమన్తా. యత్థ అత్థి పత్తధారణా తత్థేవ బ్రహ్మచరియవాసో, యత్థ నత్థి పత్తధారణా నత్థి తత్థ బ్రహ్మచరియవాసోతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే… యత్థ అత్థి పత్తధారణా తత్థేవ బ్రహ్మచరియవాసో, యత్థ నత్థి పత్తధారణా నత్థి తత్థ బ్రహ్మచరియవాసోతి? ఆమన్తా? యో పత్తం ధారేతి తస్సేవ బ్రహ్మచరియవాసో, యో పత్తం న ధారేతి నత్థి తస్స బ్రహ్మచరియవాసోతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….
దేవేసు సమ్మాసమ్బుద్ధా నుప్పజ్జన్తీతి, నత్థి దేవేసు బ్రహ్మచరియవాసోతి? ఆమన్తా. యత్థ సమ్మాసమ్బుద్ధా ఉప్పజ్జన్తి తత్థేవ బ్రహ్మచరియవాసో, యత్థ సమ్మాసమ్బుద్ధా నుప్పజ్జన్తి నత్థి తత్థ బ్రహ్మచరియవాసోతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే… యత్థ సమ్మాసమ్బుద్ధా ఉప్పజ్జన్తి తత్థేవ బ్రహ్మచరియవాసో, యత్థ సమ్మాసమ్బుద్ధా నుప్పజ్జన్తి నత్థి తత్థ బ్రహ్మచరియవాసోతి? ఆమన్తా. లుమ్బినియా భగవా జాతో, బోధియా మూలే అభిసమ్బుద్ధో, బారాణసియం భగవతా ధమ్మచక్కం పవత్తితం; తత్థేవ బ్రహ్మచరియవాసో, నత్థఞ్ఞత్ర బ్రహ్మచరియవాసోతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….
దేవేసు పచ్చేకసమ్బుద్ధా నుప్పజ్జన్తీతి, నత్థి దేవేసు బ్రహ్మచరియవాసోతి? ఆమన్తా. యత్థ పచ్చేకసమ్బుద్ధా ఉప్పజ్జన్తి తత్థేవ బ్రహ్మచరియవాసో, యత్థ పచ్చేకసమ్బుద్ధా నుప్పజ్జన్తి నత్థి తత్థ బ్రహ్మచరియవాసోతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే… యత్థ పచ్చేకసమ్బుద్ధా ఉప్పజ్జన్తి తత్థేవ బ్రహ్మచరియవాసో, యత్థ పచ్చేకసమ్బుద్ధా నుప్పజ్జన్తి నత్థి తత్థ బ్రహ్మచరియవాసోతి? ఆమన్తా. మజ్ఝిమేసు జనపదేసు పచ్చేకసమ్బుద్ధా ఉప్పజ్జన్తి, తత్థేవ బ్రహ్మచరియవాసో, నత్థఞ్ఞత్ర బ్రహ్మచరియవాసోతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….
దేవేసు సావకయుగం నుప్పజ్జతీతి, నత్థి దేవేసు బ్రహ్మచరియవాసోతి? ఆమన్తా. యత్థ సావకయుగం ఉప్పజ్జతి తత్థేవ బ్రహ్మచరియవాసో, యత్థ సావకయుగం నుప్పజ్జతి నత్థి తత్థ బ్రహ్మచరియవాసోతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే… యత్థ సావకయుగం ఉప్పజ్జతి తత్థేవ బ్రహ్మచరియవాసో, యత్థ సావకయుగం నుప్పజ్జతి నత్థి తత్థ బ్రహ్మచరియవాసోతి? ఆమన్తా. మగధేసు సావకయుగం ఉప్పన్నం, తత్థేవ బ్రహ్మచరియవాసో, నత్థఞ్ఞత్ర బ్రహ్మచరియవాసోతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….
౨౭౧. అత్థి దేవేసు బ్రహ్మచరియవాసోతి? ఆమన్తా. సబ్బదేవేసు అత్థి బ్రహ్మచరియవాసోతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….
అత్థి మనుస్సేసు బ్రహ్మచరియవాసోతి? ఆమన్తా. సబ్బమనుస్సేసు అత్థి బ్రహ్మచరియవాసోతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….
అత్థి దేవేసు బ్రహ్మచరియవాసోతి? ఆమన్తా. అసఞ్ఞసత్తేసు దేవేసు అత్థి బ్రహ్మచరియవాసోతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….
అత్థి మనుస్సేసు బ్రహ్మచరియవాసోతి? ఆమన్తా. పచ్చన్తిమేసు జనపదేసు అత్థి బ్రహ్మచరియవాసో మిలక్ఖేసు [మిలక్ఖూసు (స్యా. క.)] అవిఞ్ఞాతారేసు యత్థ నత్థి గతి భిక్ఖూనం భిక్ఖునీనం ఉపాసకానం ఉపాసికానన్తి? న హేవం వత్తబ్బే.
అత్థి దేవేసు బ్రహ్మచరియవాసోతి? అత్థి యత్థ అత్థి, అత్థి యత్థ నత్థీతి. అసఞ్ఞసత్తేసు దేవేసు అత్థి యత్థ అత్థి, అత్థి యత్థ నత్థి బ్రహ్మచరియవాసో, సఞ్ఞసత్తేసు [అసఞ్ఞసత్తేసు (క.)] దేవేసు అత్థి యత్థ అత్థి, అత్థి యత్థ నత్థి బ్రహ్మచరియవాసోతి? న హేవం వత్తబ్బే.
దేవేసు అత్థి యత్థ అత్థి, అత్థి యత్థ నత్థి బ్రహ్మచరియవాసోతి? ఆమన్తా. కత్థ అత్థి, కత్థ నత్థీతి? అసఞ్ఞసత్తేసు దేవేసు నత్థి బ్రహ్మచరియవాసో, సఞ్ఞసత్తేసు [అసఞ్ఞసత్తేసు (క.)] దేవేసు అత్థి బ్రహ్మచరియవాసోతి. అసఞ్ఞసత్తేసు దేవేసు నత్థి బ్రహ్మచరియవాసోతి? ఆమన్తా. సఞ్ఞసత్తేసు [అసఞ్ఞసత్తేసు (క.)] దేవేసు నత్థి బ్రహ్మచరియవాసోతి? న హేవం వత్తబ్బే.
సఞ్ఞసత్తేసు దేవేసు అత్థి బ్రహ్మచరియవాసోతి? ఆమన్తా. అసఞ్ఞసత్తేసు దేవేసు అత్థి బ్రహ్మచరియవాసోతి? న హేవం వత్తబ్బే.
అత్థి మనుస్సేసు బ్రహ్మచరియవాసోతి? అత్థి యత్థ అత్థి, అత్థి యత్థ నత్థీతి. పచ్చన్తిమేసు జనపదేసు అత్థి యత్థ అత్థి, అత్థి యత్థ నత్థి బ్రహ్మచరియవాసో మిలక్ఖేసు అవిఞ్ఞాతారేసు యత్థ నత్థి గతి భిక్ఖూనం భిక్ఖునీనం ఉపాసకానం ఉపాసికానం, మజ్ఝిమేసు జనపదేసు అత్థి యత్థ అత్థి, అత్థి యత్థ నత్థి బ్రహ్మచరియవాసోతి? న హేవం వత్తబ్బే.
మనుస్సేసు అత్థి యత్థ అత్థి, అత్థి యత్థ నత్థి బ్రహ్మచరియవాసోతి? ఆమన్తా. కత్థ అత్థి, కత్థ నత్థీతి? పచ్చన్తిమేసు జనపదేసు నత్థి బ్రహ్మచరియవాసో మిలక్ఖేసు అవిఞ్ఞాతారేసు యత్థ నత్థి గతి భిక్ఖూనం భిక్ఖునీనం ఉపాసకానం ఉపాసికానం, మజ్ఝిమేసు జనపదేసు అత్థి బ్రహ్మచరియవాసోతి. పచ్చన్తిమేసు జనపదేసు నత్థి బ్రహ్మచరియవాసో మిలక్ఖేసు అవిఞ్ఞాతారేసు యత్థ నత్థి గతి భిక్ఖూనం భిక్ఖునీనం ఉపాసకానం ఉపాసికానన్తి? ఆమన్తా. మజ్ఝిమేసు జనపదేసు నత్థి బ్రహ్మచరియవాసోతి? న హేవం వత్తబ్బే.
మజ్ఝిమేసు జనపదేసు అత్థి బ్రహ్మచరియవాసోతి? ఆమన్తా. పచ్చన్తిమేసు జనపదేసు అత్థి బ్రహ్మచరియవాసో మిలక్ఖేసు అవిఞ్ఞాతారేసు యత్థ నత్థి గతి భిక్ఖూనం భిక్ఖునీనం ఉపాసకానం ఉపాసికానన్తి? న హేవం వత్తబ్బే.
అత్థి దేవేసు బ్రహ్మచరియవాసోతి? ఆమన్తా. నను వుత్తం భగవతా – ‘‘తీహి, భిక్ఖవే, ఠానేహి జమ్బుదీపకా మనుస్సా ఉత్తరకురుకే చ మనుస్సే అధిగ్గణ్హన్తి దేవే చ తావతింసే! కతమేహి తీహి? సూరా, సతిమన్తో, ఇధ బ్రహ్మచరియవాసో’’తి [అ. ని. ౯.౨౧]. అత్థేవ సుత్తన్తోతి? ఆమన్తా. తేన హి నత్థి దేవేసు బ్రహ్మచరియవాసోతి.
సావత్థియం వుత్తం భగవతా – ‘‘ఇధ బ్రహ్మచరియవాసో’’తి? ఆమన్తా. సావత్థియంయేవ బ్రహ్మచరియవాసో, నత్థి అఞ్ఞత్ర బ్రహ్మచరియవాసోతి? న హేవం వత్తబ్బే.
౨౭౨. అనాగామిస్స పుగ్గలస్స పఞ్చోరమ్భాగియాని సంయోజనాని పహీనాని, పఞ్చుద్ధమ్భాగియాని సంయోజనాని అప్పహీనాని, ఇతో చుతస్స తత్థ ఉపపన్నస్స కుహిం ఫలుప్పత్తీతి? తత్థేవ. హఞ్చి అనాగామిస్స పుగ్గలస్స పఞ్చోరమ్భాగియాని సంయోజనాని పహీనాని, పఞ్చుద్ధమ్భాగియాని సంయోజనాని అప్పహీనాని, ఇతో చుతస్స తత్థ ఉపపన్నస్స తహిం ఫలుప్పత్తి; నో చ వత రే వత్తబ్బే – ‘‘నత్థి దేవేసు బ్రహ్మచరియవాసో’’తి.
అనాగామిస్స పుగ్గలస్స పఞ్చోరమ్భాగియాని సంయోజనాని పహీనాని, పఞ్చుద్ధమ్భాగియాని సంయోజనాని అప్పహీనాని, ఇతో చుతస్స తత్థ ఉపపన్నస్స కుహిం భారోహరణం, కుహిం దుక్ఖపరిఞ్ఞాతం, కుహిం కిలేసప్పహానం, కుహిం నిరోధసచ్ఛికిరియా, కుహిం అకుప్పపటివేధోతి? తత్థేవ. హఞ్చి అనాగామిస్స పుగ్గలస్స పఞ్చోరమ్భాగియాని సంయోజనాని పహీనాని, పఞ్చుద్ధమ్భాగియాని సంయోజనాని అప్పహీనాని, ఇతో చుతస్స తత్థ ఉపపన్నస్స తహిం అకుప్పపటివేధో; నో చ వత రే వత్తబ్బే – ‘‘నత్థి దేవేసు బ్రహ్మచరియవాసో’’తి.
అనాగామిస్స పుగ్గలస్స పఞ్చోరమ్భాగియాని సంయోజనాని పహీనాని, పఞ్చుద్ధమ్భాగియాని సంయోజనాని అప్పహీనాని, ఇతో చుతస్స తత్థ ఉపపన్నస్స తహిం ఫలుప్పత్తి, తహిం భారోహరణం, తహిం దుక్ఖపరిఞ్ఞాతం, తహిం కిలేసప్పహానం, తహిం నిరోధసచ్ఛికిరియా, తహిం అకుప్పపటివేధో; కేనట్ఠేన వదేసి – ‘‘నత్థి దేవేసు బ్రహ్మచరియవాసో’’తి? హన్ద హి అనాగామీ పుగ్గలో ఇధ భావితేన మగ్గేన తత్థ ఫలం సచ్ఛికరోతీతి [సచ్ఛికరోతి (బహూసు)].
౨. సంసన్దనబ్రహ్మచరియకథా
౨౭౩. అనాగామీ పుగ్గలో ఇధ భావితేన మగ్గేన తత్థ ఫలం సచ్ఛికరోతీతి? ఆమన్తా. సోతాపన్నో పుగ్గలో తత్థ భావితేన మగ్గేన ఇధ ఫలం సచ్ఛికరోతీతి? న హేవం వత్తబ్బే.
అనాగామీ పుగ్గలో ఇధ భావితేన మగ్గేన తత్థ ఫలం సచ్ఛికరోతీతి? ఆమన్తా. సకదాగామీ పుగ్గలో ఇధ పరినిబ్బాయిపుగ్గలో [ఇధపరినిబ్బాయీ (?)] తత్థ భావితేన మగ్గేన ఇధ ఫలం సచ్ఛికరోతీతి? న హేవం వత్తబ్బే.
సోతాపన్నో పుగ్గలో ఇధ భావితేన మగ్గేన ఇధ ఫలం సచ్ఛికరోతీతి? ఆమన్తా. అనాగామీ పుగ్గలో తత్థ భావితేన మగ్గేన తత్థ ఫలం సచ్ఛికరోతీతి? న హేవం వత్తబ్బే.
సకదాగామీ పుగ్గలో ఇధ పరినిబ్బాయిపుగ్గలో ఇధ భావితేన మగ్గేన ఇధ ఫలం సచ్ఛికరోతీతి? ఆమన్తా. అనాగామీ పుగ్గలో తత్థ భావితేన మగ్గేన తత్థ ఫలం సచ్ఛికరోతీతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….
ఇధ విహాయ నిట్ఠస్స పుగ్గలస్స మగ్గో చ భావీయతి, న చ కిలేసా పహీయన్తీతి? ఆమన్తా. సోతాపత్తిఫలసచ్ఛికిరియాయ పటిపన్నస్స పుగ్గలస్స మగ్గో చ భావీయతి, న చ కిలేసా పహీయన్తీతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….
ఇధ విహాయ నిట్ఠస్స పుగ్గలస్స మగ్గో చ భావీయతి, న చ కిలేసా పహీయన్తీతి? ఆమన్తా. సకదాగామిఫలసచ్ఛికిరియాయ పటిపన్నస్స పుగ్గలస్స…పే… అరహత్తసచ్ఛికిరియాయ పటిపన్నస్స పుగ్గలస్స మగ్గో చ భావీయతి, న చ కిలేసా పహీయన్తీతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….
సోతాపత్తిఫలసచ్ఛికిరియాయ పటిపన్నస్స పుగ్గలస్స అపుబ్బం అచరిమం మగ్గో చ భావీయతి, కిలేసా చ పహీయన్తీతి? ఆమన్తా. ఇధ విహాయ నిట్ఠస్స పుగ్గలస్స అపుబ్బం అచరిమం మగ్గో చ భావీయతి, కిలేసా చ పహీయన్తీతి? న హేవం వత్తబ్బే.
సకదాగామిఫలసచ్ఛికిరియాయ పటిపన్నస్స పుగ్గలస్స…పే… అరహత్తసచ్ఛికిరియాయ పటిపన్నస్స పుగ్గలస్స అపుబ్బం అచరిమం మగ్గో చ భావీయతి, కిలేసా చ పహీయన్తీతి? ఆమన్తా. ఇధ విహాయ నిట్ఠస్స పుగ్గలస్స అపుబ్బం అచరిమం మగ్గో చ భావీయతి, కిలేసా చ పహీయన్తీతి? న హేవం వత్తబ్బే.
అనాగామీ పుగ్గలో కతకరణీయో భావితభావనో తత్థ ఉపపజ్జతీతి? ఆమన్తా. అరహా ఉపపజ్జతీతి? న హేవం వత్తబ్బే.
అరహా ఉపపజ్జతీతి? ఆమన్తా. అత్థి అరహతో పునబ్భవోతి? న హేవం వత్తబ్బే.
అత్థి అరహతో పునబ్భవోతి? ఆమన్తా. అరహా భవేన భవం గచ్ఛతి, గతియా గతిం గచ్ఛతి, సంసారేన సంసారం గచ్ఛతి, ఉపపత్తియా ఉపపత్తిం గచ్ఛతీతి? న హేవం వత్తబ్బే.
అనాగామీ పుగ్గలో కతకరణీయో భావితభావనో అనోహటభారో తత్థ ఉపపజ్జతీతి? ఆమన్తా. భారోహరణాయ పున మగ్గం భావేతీతి? న హేవం వత్తబ్బే.
అనాగామీ పుగ్గలో కతకరణీయో భావితభావనో అపరిఞ్ఞాతదుక్ఖో అప్పహీనకిలేసో అసచ్ఛికతనిరోధో అప్పటివిద్ధాకుప్పో తత్థ ఉపపజ్జతీతి? ఆమన్తా. అకుప్పపటివేధాయ పున మగ్గం భావేతీతి? న హేవం వత్తబ్బే.
అనాగామీ పుగ్గలో కతకరణీయో భావితభావనో అనోహటభారో తత్థ ఉపపజ్జతి, న చ భారోహరణాయ పున మగ్గం భావేతీతి? ఆమన్తా. అనోహటభారో చ తత్థ పరినిబ్బాయతీతి? న హేవం వత్తబ్బే.
అనాగామీ పుగ్గలో కతకరణీయో భావితభావనో అపరిఞ్ఞాతదుక్ఖో అప్పహీనకిలేసో అసచ్ఛికతనిరోధో అప్పటివిద్ధాకుప్పో తత్థ ఉపపజ్జతి, న చ అకుప్పపటివేధాయ పున మగ్గం భావేతీతి? ఆమన్తా. అప్పటివిద్ధాకుప్పో చ తత్థ పరినిబ్బాయతీతి? న హేవం వత్తబ్బే. యథా మిగో సల్లేన విద్ధో దూరమ్పి గన్త్వా కాలం కరోతి, ఏవమేవం అనాగామీ పుగ్గలో ఇధ భావితేన మగ్గేన తత్థ ఫలం సచ్ఛికరోతీతి.
యథా మిగో సల్లేన విద్ధో దూరమ్పి గన్త్వా ససల్లోవ కాలం కరోతి, ఏవమేవం అనాగామీ పుగ్గలో ఇధ భావితేన మగ్గేన తత్థ ససల్లోవ పరినిబ్బాయతీతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….
బ్రహ్మచరియకథా నిట్ఠితా.
౩. ఓధిసోకథా
౨౭౪. ఓధిసోధిసో కిలేసే జహతీతి? ఆమన్తా. సోతాపత్తిఫలసచ్ఛికిరియాయ పటిపన్నో పుగ్గలో దుక్ఖదస్సనేన కిం జహతీతి? సక్కాయదిట్ఠిం విచికిచ్ఛం సీలబ్బతపరామాసం తదేకట్ఠే చ కిలేసే ఏకదేసే జహతీతి. ఏకదేసం సోతాపన్నో, ఏకదేసం న సోతాపన్నో, ఏకదేసం సోతాపత్తిఫలప్పత్తో [సోతాపత్తిఫలం పత్తో (?)] పటిలద్ధో అధిగతో సచ్ఛికతో ఉపసమ్పజ్జ విహరతి, కాయేన ఫుసిత్వా విహరతి, ఏకదేసం న కాయేన ఫుసిత్వా విహరతి, ఏకదేసం సత్తక్ఖత్తుపరమో, కోలఙ్కోలో, ఏకబీజీ, బుద్ధే అవేచ్చప్పసాదేన సమన్నాగతో, ధమ్మే…పే… సఙ్ఘే…పే… అరియకన్తేహి సీలేహి సమన్నాగతో ఏకదేసం అరియకన్తేహి సీలేహి న సమన్నాగతోతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….
సముదయదస్సనేన కిం జహతీతి? సక్కాయదిట్ఠిం జహతి, విచికిచ్ఛం సీలబ్బతపరామాసం తదేకట్ఠే చ కిలేసే ఏకదేసే జహతీతి. ఏకదేసం సోతాపన్నో, ఏకదేసం న సోతాపన్నో…పే… ఏకదేసం అరియకన్తేహి సీలేహి సమన్నాగతో, ఏకదేసం అరియకన్తేహి సీలేహి న సమన్నాగతోతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….
నిరోధదస్సనేన కిం జహతీతి? విచికిచ్ఛం సీలబ్బతపరామాసం తదేకట్ఠే చ కిలేసే ఏకదేసే జహతీతి. ఏకదేసం సోతాపన్నో, ఏకదేసం న సోతాపన్నో…పే… ఏకదేసం అరియకన్తేహి సీలేహి సమన్నాగతో, ఏకదేసం అరియకన్తేహి సీలేహి న సమన్నాగతోతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….
మగ్గదస్సనేన కిం జహతీతి? సీలబ్బతపరామాసం తదేకట్ఠే చ కిలేసే జహతీతి. ఏకదేసం సోతాపన్నో, ఏకదేసం న సోతాపన్నో, ఏకదేసం సోతాపత్తిఫలప్పత్తో పటిలద్ధో అధిగతో సచ్ఛికతో ఉపసమ్పజ్జ విహరతి, కాయేన ఫుసిత్వా విహరతి, ఏకదేసం న కాయేన ఫుసిత్వా విహరతి, ఏకదేసం సత్తక్ఖత్తుపరమో, కోలఙ్కోలో, ఏకబీజీ, బుద్ధే అవేచ్చప్పసాదేన సమన్నాగతో, ధమ్మే…పే… సఙ్ఘే…పే… అరియకన్తేహి సీలేహి సమన్నాగతో, ఏకదేసం అరియకన్తేహి సీలేహి న సమన్నాగతోతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….
౨౭౫. సకదాగామిఫలసచ్ఛికిరియాయ పటిపన్నో పుగ్గలో దుక్ఖదస్సనేన కిం జహతీతి? ఓళారికం కామరాగం జహతి, ఓళారికం బ్యాపాదం తదేకట్ఠే చ కిలేసే ఏకదేసే జహతీతి. ఏకదేసం సకదాగామీ, ఏకదేసం న సకదాగామీ, ఏకదేసం సకదాగామిఫలప్పత్తో [సకదాగామిఫలం పత్తో (?)] పటిలద్ధో అధిగతో సచ్ఛికతో ఉపసమ్పజ్జ విహరతి, కాయేన ఫుసిత్వా విహరతి, ఏకదేసం న కాయేన ఫుసిత్వా విహరతీతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….
సముదయదస్సనేన కిం జహతీతి? ఓళారికం కామరాగం జహతి, ఓళారికం బ్యాపాదం తదేకట్ఠే చ కిలేసే ఏకదేసే జహతీతి. ఏకదేసం సకదాగామీ, ఏకదేసం న సకదాగామీ, ఏకదేసం సకదాగామిఫలప్పత్తో పటిలద్ధో అధిగతో సచ్ఛికతో ఉపసమ్పజ్జ విహరతి, కాయేన ఫుసిత్వా విహరతి, ఏకదేసం న కాయేన ఫుసిత్వా విహరతీతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….
నిరోధదస్సనేన కిం జహతీతి? ఓళారికం బ్యాపాదం జహతి, తదేకట్ఠే చ కిలేసే ఏకదేసే జహతీతి. ఏకదేసం సకదాగామీ, ఏకదేసం న సకదాగామీ, ఏకదేసం సకదాగామిఫలప్పత్తో పటిలద్ధో అధిగతో సచ్ఛికతో ఉపసమ్పజ్జ విహరతి, కాయేన ఫుసిత్వా విహరతి, ఏకదేసం న కాయేన ఫుసిత్వా విహరతీతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….
మగ్గదస్సనేన కిం జహతీతి? ఓళారికం బ్యాపాదం జహతి, తదేకట్ఠే చ కిలేసే జహతీతి. ఏకదేసం సకదాగామీ, ఏకదేసం న సకదాగామీ, ఏకదేసం సకదాగామిఫలప్పత్తో పటిలద్ధో అధిగతో సచ్ఛికతో ఉపసమ్పజ్జ విహరతి, కాయేన ఫుసిత్వా విహరతి, ఏకదేసం న కాయేన ఫుసిత్వా విహరతీతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….
౨౭౬. అనాగామిఫలసచ్ఛికిరియాయ పటిపన్నో పుగ్గలో దుక్ఖదస్సనేన కిం జహతీతి? అణుసహగతం కామరాగం జహతి, అణుసహగతం బ్యాపాదం తదేకట్ఠే చ కిలేసే ఏకదేసే జహతీతి. ఏకదేసం అనాగామీ, ఏకదేసం న అనాగామీ, ఏకదేసం అనాగామిఫలప్పత్తో [అనాగామిఫలం పత్తో (?)] పటిలద్ధో అధిగతో సచ్ఛికతో ఉపసమ్పజ్జ విహరతి, కాయేన ఫుసిత్వా విహరతి, ఏకదేసం న కాయేన ఫుసిత్వా విహరతి, ఏకదేసం అన్తరాపరినిబ్బాయీ, ఉపహచ్చపరినిబ్బాయీ, అసఙ్ఖారపరినిబ్బాయీ, ససఙ్ఖారపరినిబ్బాయీ, ఉద్ధంసోతో అకనిట్ఠగామీ, ఏకదేసం న ఉద్ధంసోతో అకనిట్ఠగామీతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….
సముదయదస్సనేన కిం జహతీతి? అణుసహగతం కామరాగం జహతి, అణుసహగతం బ్యాపాదం తదేకట్ఠే చ కిలేసే ఏకదేసే జహతీతి. ఏకదేసం అనాగామీ, ఏకదేసం న అనాగామీ…పే… ఏకదేసం ఉద్ధంసోతో అకనిట్ఠగామీ, ఏకదేసం న ఉద్ధంసోతో అకనిట్ఠగామీతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….
నిరోధదస్సనేన కిం జహతీతి? అణుసహగతం బ్యాపాదం జహతి, తదేకట్ఠే చ కిలేసే ఏకదేసే జహతీతి. ఏకదేసం అనాగామీ, ఏకదేసం న అనాగామీ…పే… ఏకదేసం ఉద్ధంసోతో అకనిట్ఠగామీ, ఏకదేసం న ఉద్ధంసోతో అకనిట్ఠగామీతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….
మగ్గదస్సనేన కిం జహతీతి? తదేకట్ఠే చ కిలేసే జహతీతి. ఏకదేసం అనాగామీ, ఏకదేసం న అనాగామీ, ఏకదేసం అనాగామిఫలప్పత్తో పటిలద్ధో అధిగతో సచ్ఛికతో ఉపసమ్పజ్జ విహరతి, కాయేన ఫుసిత్వా విహరతి, ఏకదేసం న కాయేన ఫుసిత్వా విహరతి, ఏకదేసం అన్తరాపరినిబ్బాయీ, ఉపహచ్చపరినిబ్బాయీ, అసఙ్ఖారపరినిబ్బాయీ, ససఙ్ఖారపరినిబ్బాయీ, ఉద్ధంసోతో అకనిట్ఠగామీ, ఏకదేసం న ఉద్ధంసోతో అకనిట్ఠగామీతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….
౨౭౭. అరహత్తసచ్ఛికిరియాయ పటిపన్నో పుగ్గలో దుక్ఖదస్సనేన కిం జహతీతి? రూపరాగం అరూపరాగం మానం ఉద్ధచ్చం అవిజ్జం తదేకట్ఠే చ కిలేసే ఏకదేసే జహతీతి. ఏకదేసం అరహా, ఏకదేసం న అరహా, ఏకదేసం అరహత్తప్పత్తో [అరహత్తం పత్తో (?)] పటిలద్ధో అధిగతో సచ్ఛికతో ఉపసమ్పజ్జ విహరతి, కాయేన ఫుసిత్వా విహరతి, ఏకదేసం న కాయేన ఫుసిత్వా విహరతి, ఏకదేసం వీతరాగో వీతదోసో వీతమోహో కతకరణీయో ఓహితభారో అనుప్పత్తసదత్థో పరిక్ఖీణభవసంయోజనో సమ్మదఞ్ఞావిముత్తో ఉక్ఖిత్తపలిఘో సఙ్కిణ్ణపరిఖో అబ్బూళ్హేసికో నిరగ్గళో అరియో పన్నద్ధజో పన్నభారో విసఞ్ఞుత్తో సువిజితవిజయో, దుక్ఖం తస్స పరిఞ్ఞాతం, సముదయో పహీనో, నిరోధో సచ్ఛికతో, మగ్గో భావితో, అభిఞ్ఞేయ్యం అభిఞ్ఞాతం, పరిఞ్ఞేయ్యం పరిఞ్ఞాతం, పహాతబ్బం పహీనం, భావేతబ్బం భావితం, సచ్ఛికాతబ్బం సచ్ఛికతం, (ఏకదేసం సచ్ఛికాతబ్బం సచ్ఛికతం,) [( ) (?)] ఏకదేసం సచ్ఛికాతబ్బం న సచ్ఛికతన్తి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….
సముదయదస్సనేన కిం జహతీతి? రూపరాగం అరూపరాగం జహతి, మానం ఉద్ధచ్చం అవిజ్జం తదేకట్ఠే చ కిలేసే ఏకదేసే జహతీతి. ఏకదేసం అరహా, ఏకదేసం న అరహా…పే… ఏకదేసం సచ్ఛికాతబ్బం సచ్ఛికతం, ఏకదేసం సచ్ఛికాతబ్బం న సచ్ఛికతన్తి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….
నిరోధదస్సనేన కిం జహతీతి? మానం జహతి, ఉద్ధచ్చం అవిజ్జం తదేకట్ఠే చ కిలేసే ఏకదేసే జహతీతి. ఏకదేసం అరహా, ఏకదేసం న అరహా …పే… ఏకదేసం సచ్ఛికాతబ్బం సచ్ఛికతం, ఏకదేసం సచ్ఛికాతబ్బం న సచ్ఛికతన్తి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….
మగ్గదస్సనేన కిం జహతీతి? ఉద్ధచ్చం అవిజ్జం తదేకట్ఠే చ కిలేసే జహతీతి. ఏకదేసం అరహా, ఏకదేసం న అరహా, ఏకదేసం అరహత్తప్పత్తో పటిలద్ధో అధిగతో సచ్ఛికతో ఉపసమ్పజ్జ విహరతి, కాయేన ఫుసిత్వా విహరతి, ఏకదేసం న కాయేన ఫుసిత్వా విహరతి, ఏకదేసం వీతరాగో వీతదోసో వీతమోహో కతకరణీయో ఓహితభారో అనుప్పత్తసదత్థో పరిక్ఖీణభవసంయోజనో సమ్మదఞ్ఞావిముత్తో ఉక్ఖిత్తపలిఘో సఙ్కిణ్ణపరిఖో అబ్బూళ్హేసికో నిరగ్గళో అరియో పన్నద్ధజో పన్నభారో విసఞ్ఞుత్తో సువిజితవిజయో, దుక్ఖం తస్స పరిఞ్ఞాతం, సముదయో పహీనో, నిరోధో సచ్ఛికతో, మగ్గో భావితో, అభిఞ్ఞేయ్యం అభిఞ్ఞాతం, పరిఞ్ఞేయ్యం పరిఞ్ఞాతం, పహాతబ్బం పహీనం, భావేతబ్బం భావితం, సచ్ఛికాతబ్బం సచ్ఛికతం, ఏకదేసం సచ్ఛికాతబ్బం సచ్ఛికతం, ఏకదేసం సచ్ఛికాతబ్బం న సచ్ఛికతన్తి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….
౨౭౮. న వత్తబ్బం – ‘‘ఓధిసోధిసో కిలేసే జహతీ’’తి? ఆమన్తా. నను వుత్తం భగవతా –
‘‘అనుపుబ్బేన మేధావీ, థోకం థోకం ఖణే ఖణే;
కమ్మారో రజతస్సేవ, నిద్ధమే మలమత్తనో’’తి [ధ. ప. ౨౩౯ ధమ్మపదే].
అత్థేవ సుత్తన్తోతి? ఆమన్తా. తేన హి న వత్తబ్బం – ‘‘ఓధిసోధిసో కిలేసే జహతీ’’తి.
ఓధిసోధిసో కిలేసే జహతీతి? ఆమన్తా. నను వుత్తం భగవతా –
‘‘సహావస్స దస్సనసమ్పదాయ,
తయస్సు ధమ్మా జహితా భవన్తి;
సక్కాయదిట్ఠీ విచికిచ్ఛితఞ్చ,
సీలబ్బతం వాపి యదత్థి కిఞ్చి;
చతూహపాయేహి చ విప్పముత్తో,
ఛచ్చాభిఠానాని అభబ్బ [అభబ్బో (సీ. స్యా.)] కాతు’’న్తి [ఖు. పా. ౬.౧౦; సు. ని. ౨౩౩].
అత్థేవ సుత్తన్తోతి? ఆమన్తా. తేన హి న వత్తబ్బం – ‘‘ఓధిసోధిసో కిలేసే జహతీ’’తి.
ఓధిసోధిసో కిలేసే జహతీతి? ఆమన్తా. నను వుత్తం భగవతా – ‘‘యస్మిం, భిక్ఖవే, సమయే అరియసావకస్స విరజం వీతమలం ధమ్మచక్ఖుం ఉదపాది – ‘యం కిఞ్చి సముదయధమ్మం, సబ్బం తం నిరోధధమ్మ’న్తి, సహ దస్సనుప్పాదా, భిక్ఖవే, అరియసావకస్స తీణి సంయోజనాని పహీయన్తి – సక్కాయదిట్ఠి విచికిచ్ఛా సీలబ్బతపరామాసో’’తి [అఙ్గుత్తరనికాయే]. అత్థేవ సుత్తన్తోతి? ఆమన్తా. తేన హి న వత్తబ్బం – ‘‘ఓధిసోధిసో కిలేసే జహతీ’’తి.
ఓధిసోకథా నిట్ఠితా.