౪. జహతికథా

౧. నసుత్తాహరణకథా

౨౭౯. జహతి పుథుజ్జనో కామరాగబ్యాపాదన్తి? ఆమన్తా. అచ్చన్తం జహతి, అనవసేసం జహతి, అప్పటిసన్ధియం జహతి, సమూలం జహతి, సతణ్హం జహతి, సానుసయం జహతి, అరియేన ఞాణేన జహతి, అరియేన మగ్గేన జహతి, అకుప్పం పటివిజ్ఝన్తో జహతి, అనాగామిఫలం సచ్ఛికరోన్తో జహతీతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….

విక్ఖమ్భేతి పుథుజ్జనో కామరాగబ్యాపాదన్తి? ఆమన్తా. అచ్చన్తం విక్ఖమ్భేతి, అనవసేసం విక్ఖమ్భేతి, అప్పటిసన్ధియం విక్ఖమ్భేతి, సమూలం విక్ఖమ్భేతి, సతణ్హం విక్ఖమ్భేతి, సానుసయం విక్ఖమ్భేతి, అరియేన ఞాణేన విక్ఖమ్భేతి, అరియేన మగ్గేన విక్ఖమ్భేతి, అకుప్పం పటివిజ్ఝన్తో విక్ఖమ్భేతి, అనాగామిఫలం సచ్ఛికరోన్తో విక్ఖమ్భేతీతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….

జహతి అనాగామిఫలసచ్ఛికిరియాయ పటిపన్నో పుగ్గలో కామరాగబ్యాపాదం, సో చ అచ్చన్తం జహతి, అనవసేసం జహతి…పే… అనాగామిఫలం సచ్ఛికరోన్తో జహతీతి? ఆమన్తా. జహతి పుథుజ్జనో కామరాగబ్యాపాదం, సో చ అచ్చన్తం జహతి, అనవసేసం జహతి…పే… అనాగామిఫలం సచ్ఛికరోన్తో జహతీతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….

విక్ఖమ్భేతి అనాగామిఫలసచ్ఛికిరియాయ పటిపన్నో పుగ్గలో కామరాగబ్యాపాదం, సో చ అచ్చన్తం విక్ఖమ్భేతి, అనవసేసం విక్ఖమ్భేతి…పే… అనాగామిఫలం సచ్ఛికరోన్తో విక్ఖమ్భేతీతి? ఆమన్తా. విక్ఖమ్భేతి పుథుజ్జనో కామరాగబ్యాపాదం, సో చ అచ్చన్తం విక్ఖమ్భేతి, అనవసేసం విక్ఖమ్భేతి …పే… అనాగామిఫలం సచ్ఛికరోన్తో విక్ఖమ్భేతీతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….

జహతి పుథుజ్జనో కామరాగబ్యాపాదం, సో చ న అచ్చన్తం జహతి, న అనవసేసం జహతి…పే… న అనాగామిఫలం సచ్ఛికరోన్తో జహతీతి? ఆమన్తా. జహతి అనాగామిఫలసచ్ఛికిరియాయ పటిపన్నో పుగ్గలో కామరాగబ్యాపాదం, సో చ న అచ్చన్తం జహతి…పే… న అనాగామిఫలం సచ్ఛికరోన్తో జహతీతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….

విక్ఖమ్భేతి పుథుజ్జనో కామరాగబ్యాపాదం, సో చ న అచ్చన్తం విక్ఖమ్భేతి, న అనవసేసం విక్ఖమ్భేతి…పే… న అనాగామిఫలం సచ్ఛికరోన్తో విక్ఖమ్భేతీతి? ఆమన్తా. విక్ఖమ్భేతి అనాగామిఫలసచ్ఛికిరియాయ పటిపన్నో పుగ్గలో కామరాగబ్యాపాదం, సో చ న అచ్చన్తం విక్ఖమ్భేతి, న అనవసేసం విక్ఖమ్భేతి…పే… న అనాగామిఫలం సచ్ఛికరోన్తో విక్ఖమ్భేతీతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….

జహతి పుథుజ్జనో కామరాగబ్యాపాదన్తి? ఆమన్తా. కతమేన మగ్గేనాతి? రూపావచరేన మగ్గేనాతి. రూపావచరో మగ్గో నియ్యానికో ఖయగామీ బోధగామీ అపచయగామీ అనాసవో అసంయోజనియో అగన్థనియో అనోఘనియో అయోగనియో అనీవరణియో అపరామట్ఠో అనుపాదానియో అసంకిలేసియోతి? న హేవం వత్తబ్బే. నను రూపావచరో మగ్గో అనియ్యానికో న ఖయగామీ న బోధగామీ న అపచయగామీ సాసవో సంయోజనియో…పే… సంకిలేసియోతి? ఆమన్తా. హఞ్చి రూపావచరో మగ్గో అనియ్యానికో న ఖయగామీ…పే… సంకిలేసియో, నో చ వత రే వత్తబ్బే – ‘‘జహతి పుథుజ్జనో రూపావచరేన మగ్గేన కామరాగబ్యాపాద’’న్తి.

జహతి అనాగామిఫలసచ్ఛికిరియాయ పటిపన్నో పుగ్గలో అనాగామిమగ్గేన కామరాగబ్యాపాదం, సో చ మగ్గో నియ్యానికో ఖయగామీ బోధగామీ అపచయగామీ అనాసవో…పే… అసంకిలేసియోతి? ఆమన్తా. జహతి పుథుజ్జనో రూపావచరేన మగ్గేన కామరాగబ్యాపాదం, సో చ మగ్గో నియ్యానికో ఖయగామీ బోధగామీ అపచయగామీ అనాసవో…పే… అసంకిలేసియోతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….

జహతి పుథుజ్జనో రూపావచరేన మగ్గేన కామరాగబ్యాపాదం, సో చ మగ్గో అనియ్యానికో న ఖయగామీ న బోధగామీ న అపచయగామీ సాసవో…పే… సంకిలేసియోతి? ఆమన్తా. జహతి అనాగామిఫలసచ్ఛికిరియాయ పటిపన్నో పుగ్గలో అనాగామిమగ్గేన కామరాగబ్యాపాదం, సో చ మగ్గో అనియ్యానికో న ఖయగామీ న బోధగామీ న అపచయగామీ సాసవో…పే… సంకిలేసియోతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….

౨౮౦. పుథుజ్జనో కామేసు వీతరాగో సహ ధమ్మాభిసమయా అనాగామిఫలే సణ్ఠాతీతి? ఆమన్తా. అరహత్తే సణ్ఠాతీతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….

పుథుజ్జనో కామేసు వీతరాగో సహ ధమ్మాభిసమయా అనాగామిఫలే సణ్ఠాతీతి? ఆమన్తా. అపుబ్బం అచరిమం తయో మగ్గే భావేతీతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….

అపుబ్బం అచరిమం తయో మగ్గే భావేతీతి? ఆమన్తా. అపుబ్బం అచరిమం తీణి సామఞ్ఞఫలాని సచ్ఛికరోతీతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….

అపుబ్బం అచరిమం తీణి సామఞ్ఞఫలాని సచ్ఛికరోతీతి? ఆమన్తా. తిణ్ణం ఫస్సానం తిస్సన్నం వేదనానం తిస్సన్నం సఞ్ఞానం తిస్సన్నం చేతనానం తిణ్ణం చిత్తానం తిస్సన్నం సద్ధానం తిణ్ణం వీరియానం తిస్సన్నం సతీనం తిణ్ణం సమాధీనం తిస్సన్నం పఞ్ఞానం సమోధానం హోతీతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….

పుథుజ్జనో కామేసు వీతరాగో సహ ధమ్మాభిసమయా అనాగామిఫలే సణ్ఠాతీతి? ఆమన్తా. సోతాపత్తిమగ్గేనాతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….

సకదాగామిమగ్గేనాతి? న హేవం వత్తబ్బే. కతమేన మగ్గేనాతి? అనాగామిమగ్గేనాతి. అనాగామిమగ్గేన సక్కాయదిట్ఠిం విచికిచ్ఛం సీలబ్బతపరామాసం జహతీతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….

౨. సుత్తాహరణకథా

౨౮౧. అనాగామిమగ్గేన సక్కాయదిట్ఠిం విచికిచ్ఛం సీలబ్బతపరామాసం జహతీతి? ఆమన్తా. నను తిణ్ణం సంయోజనానం పహానా సోతాపత్తిఫలం వుత్తం భగవతాతి? ఆమన్తా. హఞ్చి తిణ్ణం సంయోజనానం పహానా సోతాపత్తిఫలం వుత్తం భగవతా, నో చ వత రే వత్తబ్బే – ‘‘అనాగామిమగ్గేన సక్కాయదిట్ఠిం విచికిచ్ఛం సీలబ్బతపరామాసం జహతీ’’తి. అనాగామిమగ్గేన ఓళారికం కామరాగం ఓళారికం బ్యాపాదం జహతీతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….

అనాగామిమగ్గేన ఓళారికం కామరాగం ఓళారికం బ్యాపాదం జహతీతి? ఆమన్తా. నను కామరాగబ్యాపాదానం తనుభావా సకదాగామిఫలం వుత్తం భగవతాతి? ఆమన్తా. హఞ్చి కామరాగబ్యాపాదానం తనుభావా సకదాగామిఫలం వుత్తం భగవతా, నో చ వత రే వత్తబ్బే – ‘‘అనాగామిమగ్గేన ఓళారికం కామరాగం ఓళారికం బ్యాపాదం జహతీ’’తి.

పుథుజ్జనో కామేసు వీతరాగో సహ ధమ్మాభిసమయా అనాగామిఫలే సణ్ఠాతీతి? ఆమన్తా. యే కేచి ధమ్మం అభిసమేన్తి, సబ్బే తే సహ ధమ్మాభిసమయా అనాగామిఫలే సణ్ఠహన్తీతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….

న వత్తబ్బం – ‘‘జహతి పుథుజ్జనో కామరాగబ్యాపాద’’న్తి? ఆమన్తా. నను వుత్తం భగవతా –

‘‘అహేసుం తే [అహింసకా (అ. ని. ౬.౫౪)] అతీతంసే, ఛ సత్థారో యసస్సినో;

నిరామగన్ధా కరుణేధిముత్తా [కరుణాధిముత్తా (సీ. క.)], కామసంయోజనాతిగా.

‘‘కామరాగం విరాజేత్వా, బ్రహ్మలోకూపగా అహు;

అహేసుం సావకా తేసం, అనేకాని సతానిపి.

‘‘నిరామగన్ధా కరుణేధిముత్తా, కామసంయోజనాతిగా;

కామరాగం విరాజేత్వా, బ్రహ్మలోకూపగా అహూ’’తి [అ. ని. ౬.౫౪].

అత్థేవ సుత్తన్తోతి? ఆమన్తా. తేన హి జహతి పుథుజ్జనో కామరాగబ్యాపాదన్తి.

జహతి పుథుజ్జనో కామరాగబ్యాపాదన్తి? ఆమన్తా. నను వుత్తం భగవతా – ‘‘సో హి నామ, భిక్ఖవే, సునేత్తో సత్థా ఏవం దీఘాయుకో సమానో ఏవం చిరట్ఠితికో అపరిముత్తో అహోసి జాతియా జరాయ మరణేన సోకేహి పరిదేవేహి దుక్ఖేహి దోమనస్సేహి ఉపాయాసేహి అపరిముత్తో దుక్ఖస్మాతి వదామి. తం కిస్స హేతు? చతున్నం ధమ్మానం అననుబోధా అప్పటివేధా. కతమేసం చతున్నం? అరియస్స సీలస్స అననుబోధా అప్పటివేధా, అరియస్స సమాధిస్స, అరియాయ పఞ్ఞాయ, అరియాయ విముత్తియా అననుబోధా అప్పటివేధా. తయిదం, భిక్ఖవే, అరియం సీలం అనుబుద్ధం పటివిద్ధం, అరియో సమాధి అనుబుద్ధో పటివిద్ధో, అరియా పఞ్ఞా అనుబుద్ధా పటివిద్ధా, అరియా విముత్తి అనుబుద్ధా పటివిద్ధా, ఉచ్ఛిన్నా భవతణ్హా, ఖీణా భవనేత్తి, నత్థి దాని పునబ్భవోతి.

‘‘సీలం సమాధి పఞ్ఞా చ, విముత్తి చ అనుత్తరా;

అనుబుద్ధా ఇమే ధమ్మా, గోతమేన యసస్సినా.

‘‘ఇతి బుద్ధో అభిఞ్ఞాయ, ధమ్మమక్ఖాసి భిక్ఖునం;

దుక్ఖస్సన్తకరో సత్థా, చక్ఖుమా పరినిబ్బుతో’’తి [అ. ని. ౭.౬౬].

అత్థేవ సుత్తన్తోతి? ఆమన్తా. తేన హి న వత్తబ్బం – ‘‘జహతి పుథుజ్జనో కామరాగబ్యాపాద’’న్తి.

జహతికథా నిట్ఠితా.