౨౦. వీసతిమవగ్గో

(౧౯౯) ౬. ఞాణకథా

౮౭౬. ద్వాదసవత్థుకం ఞాణం లోకుత్తరన్తి? ఆమన్తా. ద్వాదస లోకుత్తరఞాణానీతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే… ద్వాదస లోకుత్తరఞాణానీతి? ఆమన్తా. ద్వాదస సోతాపత్తిమగ్గాతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే… ద్వాదస సోతాపత్తిమగ్గాతి? ఆమన్తా. ద్వాదస సోతాపత్తిఫలానీతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే… ద్వాదస సకదాగామిమగ్గా…పే… అనాగామిమగ్గా…పే… అరహత్తమగ్గాతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే… ద్వాదస అరహత్తమగ్గాతి? ఆమన్తా. ద్వాదస అరహత్తఫలానీతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….

౮౭౭. న వత్తబ్బం – ‘‘ద్వాదసవత్థుకం ఞాణం లోకుత్తర’’న్తి? ఆమన్తా. నను వుత్తం భగవతా – ‘‘ఇదం దుక్ఖం అరియసచ్చ’’న్తి మే, భిక్ఖవే, పుబ్బే అననుస్సుతేసు ధమ్మేసు చక్ఖుం ఉదపాది, ఞాణం ఉదపాది, పఞ్ఞా ఉదపాది, విజ్జా ఉదపాది, ఆలోకో ఉదపాది. ‘తం ఖో పనిదం దుక్ఖం అరియసచ్చం పరిఞ్ఞేయ్య’న్తి మే, భిక్ఖవే…పే… పరిఞ్ఞాతన్తి మే, భిక్ఖవే…పే… ‘ఇదం దుక్ఖసముదయం [దుక్ఖసముదయో (స్యా. కం. పీ.)] అరియసచ్చ’న్తి మే, భిక్ఖవే…పే… ‘తం ఖో పనిదం దుక్ఖసముదయం అరియసచ్చం పహాతబ్బ’న్తి మే, భిక్ఖవే…పే… పహీనన్తి మే, భిక్ఖవే…పే… ‘ఇదం దుక్ఖనిరోధం [దుక్ఖనిరోధా (స్యా. కం. పీ.)] అరియసచ్చ’న్తి మే, భిక్ఖవే…పే… ‘తం ఖో పనిదం దుక్ఖనిరోధం అరియసచ్చం సచ్ఛికాతబ్బ’న్తి మే, భిక్ఖవే…పే… సచ్ఛికతన్తి మే, భిక్ఖవే…పే… ‘ఇదం దుక్ఖనిరోధగామినీ పటిపదా అరియసచ్చ’న్తి మే, భిక్ఖవే…పే… ‘తం ఖో పనిదం దుక్ఖనిరోధగామినీ పటిపదా అరియసచ్చం భావేతబ్బ’న్తి మే, భిక్ఖవే…పే… భావితన్తి మే, భిక్ఖవే, పుబ్బే అననుస్సుతేసు ధమ్మేసు చక్ఖుం ఉదపాది…పే… ఆలోకో ఉదపాదీ’’తి [మహావ. ౧౫; సం. ని. ౫.౧౦౮౧; పటి. మ. ౨.౩౦]! అత్థేవ సుత్తన్తోతి? ఆమన్తా. తేన హి ద్వాదసవత్థుకం ఞాణం లోకుత్తరన్తి.

ఞాణకథా నిట్ఠితా.

వీసతిమవగ్గో.

తస్సుద్దానం –

మాతుఘాతకో ఆనన్తరికో పితుఘాతకో ఆనన్తరికో అరహన్తఘాతకో ఆనన్తరికో రుహిరుప్పాదకో ఆనన్తరికో సఙ్ఘభేదకో ఆనన్తరికో, నత్థి పుథుజ్జనస్స ఞాణం, నత్థి నిరయేసు నిరయపాలా, అత్థి దేవేసు తిరచ్ఛానగతా, పఞ్చఙ్గికో మగ్గో, ద్వాదసవత్థుకం ఞాణం లోకుత్తరన్తి.

చతుత్థో పణ్ణాసకో.

తస్సుద్దానం –

నిగ్గహో, పుఞ్ఞసఞ్చయో, అట్ఠాసి, అతీతేన చ మాతుఘాతకో.