౭. సత్తమవగ్గో

(౬౮) ౬. ఇతోదిన్నకథా

౪౮౮. ఇతో దిన్నేన తత్థ యాపేన్తీతి? ఆమన్తా. ఇతో చీవరం దేన్తి తం చీవరం తత్థ పరిభుఞ్జన్తీతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే… ఇతో పిణ్డపాతం దేన్తి, ఇతో సేనాసనం దేన్తి, ఇతో గిలానపచ్చయభేసజ్జపరిక్ఖారం దేన్తి, ఇతో ఖాదనీయం దేన్తి, ఇతో భోజనీయం దేన్తి, ఇతో పానీయం దేన్తి; తం పానీయం తత్థ పరిభుఞ్జన్తీతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….

ఇతో దిన్నేన తత్థ యాపేన్తీతి? ఆమన్తా. అఞ్ఞో అఞ్ఞస్స కారకో పరకతం సుఖదుక్ఖం అఞ్ఞో కరోతి, అఞ్ఞో పటిసంవేదేతీతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….

౪౮౯. న వత్తబ్బం – ‘‘ఇతో దిన్నేన తత్థ యాపేన్తీ’’తి? ఆమన్తా. నను పేతా అత్తనో అత్థాయ దానం దేన్తం అనుమోదేన్తి, చిత్తం పసాదేన్తి, పీతిం ఉప్పాదేన్తి, సోమనస్సం పటిలభన్తీతి? ఆమన్తా. హఞ్చి పేతా అత్తనో అత్థాయ దానం దేన్తం అనుమోదేన్తి, చిత్తం పసాదేన్తి, పీతిం ఉప్పాదేన్తి, సోమనస్సం పటిలభన్తి; తేన వత రే వత్తబ్బే – ‘‘ఇతో దిన్నేన తత్థ యాపేన్తీ’’తి.

౪౯౦. న వత్తబ్బం – ‘‘ఇతో దిన్నేన తత్థ యాపేన్తీ’’తి? ఆమన్తా. నను వుత్తం భగవతా –

‘‘ఉన్నమే ఉదకం వుట్ఠం, యథానిన్నం పవత్తతి;

ఏవమేవ ఇతో దిన్నం, పేతానం ఉపకప్పతి.

‘‘యథా వారివహా పూరా, పరిపూరేన్తి సాగరం;

ఏవమేవ ఇతో దిన్నం, పేతానం ఉపకప్పతి.

‘‘న హి తత్థ కసీ అత్థి, గోరక్ఖేత్థ న విజ్జతి;

వణిజ్జా తాదిసీ నత్థి, హిరఞ్ఞేన కయాకయం [కయక్కయం (సీ. పీ.)];

ఇతో దిన్నేన యాపేన్తి, పేతా కాలఙ్కతా తహి’’న్తి [ఖు. పా. ౭.౬; పే. వ. ౧౯].

అత్థేవ సుత్తన్తోతి? ఆమన్తా. తేన హి ఇతో దిన్నేన తత్థ యాపేన్తీతి.

౪౯౧. న వత్తబ్బం – ‘‘ఇతో దిన్నేన తత్థ యాపేన్తీ’’తి? ఆమన్తా. నను వుత్తం భగవతా – ‘‘పఞ్చిమాని, భిక్ఖవే, ఠానాని సమ్పస్సన్తా మాతాపితరో పుత్తం ఇచ్ఛన్తి కులే జాయమానం! కతమాని పఞ్చ? భటో వా నో భరిస్సతి, కిచ్చం వా నో కరిస్సతి, కులవంసో చిరం ఠస్సతి, దాయజ్జం పటిపజ్జిస్సతి, అథ వా పన పేతానం కాలఙ్కతానం దక్ఖిణం అనుప్పదస్సతి – ఇమాని ఖో, భిక్ఖవే, పఞ్చ ఠానాని సమ్పస్సన్తా మాతాపితరో పుత్తం ఇచ్ఛన్తి కులే జాయమాన’’న్తి.

‘‘పఞ్చ ఠానాని సమ్పస్సం, పుత్తం ఇచ్ఛన్తి పణ్డితా;

భటో వా నో భరిస్సతి, కిచ్చం వా నో కరిస్సతి.

‘‘కులవంసో చిరం తిట్ఠే, దాయజ్జం పటిపజ్జతి;

అథ వా పన పేతానం, దక్ఖిణం అనుప్పదస్సతి.

‘‘ఠానానేతాని సమ్పస్సం, పుత్తం ఇచ్ఛన్తి పణ్డితా;

తస్మా సన్తో సప్పురిసా, కతఞ్ఞూ కతవేదినో.

‘‘భరన్తి మాతాపితరో, పుబ్బే కతమనుస్సరం;

కరోన్తి తేసం కిచ్చాని, యథా తం పుబ్బకారినం.

‘‘ఓవాదకారీ భటపోసీ, కులవంసం అహాపయం;

సద్ధో సీలేన సమ్పన్నో, పుత్తో హోతి పసంసియో’’తి [అ. ని. ౫.౩౧].

అత్థేవ సుత్తన్తోతి? ఆమన్తా. తేన హి ఇతో దిన్నేన తత్థ యాపేన్తీతి.

ఇతో దిన్నకథా నిట్ఠితా.