౭. సత్తమవగ్గో

(౬౬) ౪. దానకథా

౪౭౮. చేతసికో ధమ్మో దానన్తి? ఆమన్తా. లబ్భా చేతసికో ధమ్మో పరేసం దాతున్తి? న హేవం వత్తబ్బే …పే… లబ్భా చేతసికో ధమ్మో పరేసం దాతున్తి? ఆమన్తా. లబ్భా ఫస్సో పరేసం దాతున్తి? న హేవం వత్తబ్బే …పే… లబ్భా వేదనా…పే… సఞ్ఞా… చేతనా… సద్ధా… వీరియం… సతి… సమాధి… పఞ్ఞా పరేసం దాతున్తి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….

౪౭౯. న వత్తబ్బం – చేతసికో ధమ్మో దానన్తి? ఆమన్తా. దానం అనిట్ఠఫలం అకన్తఫలం అమనుఞ్ఞఫలం సేచనకఫలం దుక్ఖుద్రయం దుక్ఖవిపాకన్తి? న హేవం వత్తబ్బే…పే… నను దానం ఇట్ఠఫలం కన్తఫలం మనుఞ్ఞఫలం అసేచనకఫలం సుఖుద్రయం సుఖవిపాకన్తి? ఆమన్తా. హఞ్చి దానం ఇట్ఠఫలం కన్తఫలం మనుఞ్ఞఫలం అసేచనకఫలం సుఖుద్రయం సుఖవిపాకం, తేన వత రే వత్తబ్బే – ‘‘చేతసికో ధమ్మో దాన’’న్తి.

దానం ఇట్ఠఫలం వుత్తం భగవతా, చీవరం దానన్తి [ఉపరి వుచ్చమానాయ పరవాదీపుచ్ఛాయ సదిసా, అట్ఠకథా ఓలోకేతబ్బా]? ఆమన్తా. చీవరం ఇట్ఠఫలం కన్తఫలం మనుఞ్ఞఫలం అసేచనకఫలం సుఖుద్రయం సుఖవిపాకన్తి? న హేవం వత్తబ్బే…పే… దానం ఇట్ఠఫలం వుత్తం భగవతా, పిణ్డపాతో సేనాసనం గిలానపచ్చయభేసజ్జపరిక్ఖారో దానన్తి? ఆమన్తా. గిలానపచ్చయభేసజ్జపరిక్ఖారో ఇట్ఠఫలో కన్తఫలో మనుఞ్ఞఫలో అసేచనకఫలో సుఖుద్రయో సుఖవిపాకోతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….

౪౮౦. న వత్తబ్బం – ‘‘చేతసికో ధమ్మో దాన’’న్తి? ఆమన్తా. నను వుత్తం భగవతా –

‘‘సద్ధా హిరియం కుసలఞ్చ దానం,

ధమ్మా ఏతే సప్పురిసానుయాతా;

ఏతఞ్హి మగ్గం దివియం వదన్తి,

ఏతేన హి గచ్ఛతి దేవలోక’’న్తి [అ. ని. ౮.౩౨].

అత్థేవ సుత్తన్తోతి? ఆమన్తా. తేన హి చేతసికో ధమ్మో దానన్తి.

న వత్తబ్బం – ‘‘చేతసికో ధమ్మో దాన’’న్తి? ఆమన్తా. నను వుత్తం భగవతా – ‘‘పఞ్చిమాని, భిక్ఖవే, దానాని మహాదానాని అగ్గఞ్ఞాని రత్తఞ్ఞాని వంసఞ్ఞాని పోరాణాని అసఙ్కిణ్ణాని అసఙ్కిణ్ణపుబ్బాని, న సఙ్కియన్తి న సఙ్కియిస్సన్తి, అప్పటికుట్ఠాని సమణేహి బ్రాహ్మణేహి విఞ్ఞూహి! కతమాని పఞ్చ? ఇధ, భిక్ఖవే, అరియసావకో పాణాతిపాతం పహాయ పాణాతిపాతా పటివిరతో హోతి. పాణాతిపాతా పటివిరతో, భిక్ఖవే, అరియసావకో అపరిమాణానం సత్తానం అభయం దేతి అవేరం దేతి అబ్యాబజ్ఝం [అబ్యాపజ్ఝం (స్యా. క.)] దేతి. అపరిమాణానం సత్తానం అభయం దత్వా అవేరం దత్వా అబ్యాబజ్ఝం దత్వా అపరిమాణస్స అభయస్స అవేరస్స అబ్యాబజ్ఝస్స భాగీ హోతి. ఇదం, భిక్ఖవే, పఠమం దానం మహాదానం అగ్గఞ్ఞం రత్తఞ్ఞం వంసఞ్ఞం పోరాణం అసఙ్కిణ్ణం అసఙ్కిణ్ణపుబ్బం, న సఙ్కియతి న సఙ్కియిస్సతి, అప్పటికుట్ఠం సమణేహి బ్రాహ్మణేహి విఞ్ఞూహి. పున చపరం, భిక్ఖవే, అరియసావకో అదిన్నాదానం పహాయ…పే… కామేసుమిచ్ఛాచారం పహాయ…పే… ముసావాదం పహాయ…పే… సురామేరయమజ్జపమాదట్ఠానం పహాయ సురామేరయమజ్జపమాదట్ఠానా పటివిరతో హోతి. సురామేరయమజ్జపమాదట్ఠానా పటివిరతో, భిక్ఖవే, అరియసావకో అపరిమాణానం సత్తానం అభయం దేతి అవేరం దేతి అబ్యాబజ్ఝం దేతి. అపరిమాణానం సత్తానం అభయం దత్వా అవేరం దత్వా అబ్యాబజ్ఝం దత్వా అపరిమాణస్స అభయస్స అవేరస్స అబ్యాబజ్ఝస్స భాగీ హోతి. ఇదం, భిక్ఖవే, పఞ్చమం దానం మహాదానం అగ్గఞ్ఞం రత్తఞ్ఞం వంసఞ్ఞం పోరాణం అసఙ్కిణ్ణం అసఙ్కిణ్ణపుబ్బం, న సఙ్కియతి న సఙ్కియిస్సతి, అప్పటికుట్ఠం సమణేహి బ్రాహ్మణేహి విఞ్ఞూహి. ఇమాని ఖో, భిక్ఖవే, పఞ్చ దానాని మహాదానాని అగ్గఞ్ఞాని రత్తఞ్ఞాని వంసఞ్ఞాని పోరాణాని అసఙ్కిణ్ణాని అసఙ్కిణ్ణపుబ్బాని, న సఙ్కియన్తి న సఙ్కియిస్సన్తి, అప్పటికుట్ఠాని సమణేహి బ్రాహ్మణేహి విఞ్ఞూహీ’’తి [అ. ని. ౮.౩౯]. అత్థేవ సుత్తన్తోతి? ఆమన్తా. తేన హి చేతసికో ధమ్మో దానన్తి.

౪౮౧. న వత్తబ్బం – ‘‘దేయ్యధమ్మో దాన’’న్తి? ఆమన్తా. నను వుత్తం భగవతా – ‘‘ఇధేకచ్చో అన్నం దేతి, పానం దేతి, వత్థం దేతి, యానం దేతి, మాలం దేతి, గన్ధం దేతి, విలేపనం దేతి, సేయ్యం దేతి, ఆవసథం దేతి, పదీపేయ్యం దేతీ’’తి [సం. ని. ౩.౩౬౨-౩౯౧ థోకం విసదిసం]! అత్థేవ సుత్తన్తోతి? ఆమన్తా. తేన హి దేయ్యధమ్మో దానన్తి.

౪౮౨. దేయ్యధమ్మో దానన్తి? ఆమన్తా. దేయ్యధమ్మో ఇట్ఠఫలో కన్తఫలో మనుఞ్ఞఫలో అసేచనకఫలో సుఖుద్రయో సుఖవిపాకోతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే… దానం ఇట్ఠఫలం వుత్తం భగవతా, చీవరం దానన్తి? ఆమన్తా. చీవరం ఇట్ఠఫలం కన్తఫలం మనుఞ్ఞఫలం అసేచనకఫలం సుఖుద్రయం సుఖవిపాకన్తి? న హేవం వత్తబ్బే…పే… దానం ఇట్ఠఫలం వుత్తం భగవతా, పిణ్డపాతో దానం… సేనాసనం దానం… గిలానపచ్చయభేసజ్జపరిక్ఖారో దానన్తి? ఆమన్తా. గిలానపచ్చయభేసజ్జపరిక్ఖారో ఇట్ఠఫలో కన్తఫలో మనుఞ్ఞఫలో అసేచనకఫలో సుఖుద్రయో సుఖవిపాకోతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే… తేన హి న వత్తబ్బం – ‘‘దేయ్యధమ్మో దాన’’న్తి.

దానకథా నిట్ఠితా.