౪. చతుత్థవగ్గో

(౩౯) ౭. లక్ఖణకథా

౪౦౦. లక్ఖణసమన్నాగతో బోధిసత్తోతి? ఆమన్తా. పదేసలక్ఖణేహి సమన్నాగతో పదేసబోధిసత్తోతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….

లక్ఖణసమన్నాగతో బోధిసత్తోతి? ఆమన్తా. తిభాగలక్ఖణేహి సమన్నాగతో తిభాగబోధిసత్తోతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….

లక్ఖణసమన్నాగతో బోధిసత్తోతి? ఆమన్తా. ఉపడ్ఢలక్ఖణేహి సమన్నాగతో ఉపడ్ఢబోధిసత్తోతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….

లక్ఖణసమన్నాగతో బోధిసత్తోతి? ఆమన్తా. చక్కవత్తిసత్తో లక్ఖణసమన్నాగతో, చక్కవత్తిసత్తో బోధిసత్తోతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….

చక్కవత్తిసత్తో లక్ఖణసమన్నాగతో, చక్కవత్తిసత్తో బోధిసత్తోతి? ఆమన్తా. యాదిసో బోధిసత్తస్స పుబ్బయోగో పుబ్బచరియా ధమ్మక్ఖానం ధమ్మదేసనా, తాదిసో చక్కవత్తిసత్తస్స పుబ్బయోగో పుబ్బచరియా ధమ్మక్ఖానం ధమ్మదేసనాతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….

౪౦౧. యథా బోధిసత్తస్స జాయమానస్స దేవా పఠమం పటిగ్గణ్హన్తి పచ్ఛా మనుస్సా [దీ. ని. ౨.౨౭; మ. ని. ౩.౨౦౫ వుత్తం దిస్సాయ పుచ్ఛతి], ఏవమేవం చక్కవత్తిసత్తస్స జాయమానస్స దేవా పఠమం పటిగ్గణ్హన్తి పచ్ఛా మనుస్సాతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….

యథా బోధిసత్తస్స జాయమానస్స చత్తారో నం దేవపుత్తా పటిగ్గహేత్వా మాతు పురతో ఠపేన్తి – ‘‘అత్తమనా, దేవి, హోహి! మహేసక్ఖో తే పుత్తో ఉప్పన్నో’’తి, ఏవమేవం చక్కవత్తిసత్తస్స జాయమానస్స చత్తారో నం దేవపుత్తా పటిగ్గహేత్వా మాతు పురతో ఠపేన్తి – ‘‘అత్తమనా, దేవి, హోహి! మహేసక్ఖో తే పుత్తో ఉప్పన్నో’’తి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….

యథా బోధిసత్తస్స జాయమానస్స ద్వే ఉదకస్స ధారా అన్తలిక్ఖా పాతుభవన్తి – ఏకా సీతస్స, ఏకా ఉణ్హస్స – యేన బోధిసత్తస్స ఉదకకిచ్చం కరోన్తి మాతు చ, ఏవమేవం చక్కవత్తిసత్తస్స జాయమానస్స ద్వే ఉదకస్స ధారా అన్తలిక్ఖా పాతుభవన్తి – ఏకా సీతస్స, ఏకా ఉణ్హస్స – యేన చక్కవత్తిసత్తస్స ఉదకకిచ్చం కరోన్తి మాతు చాతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….

యథా సమ్పతిజాతో బోధిసత్తో సమేహి పాదేహి పతిట్ఠహిత్వా ఉత్తరేన అభిముఖో సత్తపదవీతిహారేన గచ్ఛతి సేతమ్హి ఛత్తే అనుధారియమానే, సబ్బా చ దిసా విలోకేతి, ఆసభిఞ్చ వాచం భాసతి – ‘‘అగ్గోహమస్మి లోకస్స, జేట్ఠోహమస్మి లోకస్స, సేట్ఠోహమస్మి లోకస్స, అయమన్తిమా జాతి, నత్థి దాని పునబ్భవో’’తి, ఏవమేవం సమ్పతిజాతో చక్కవత్తిసత్తో సమేహి పాదేహి పతిట్ఠహిత్వా ఉత్తరేన అభిముఖో సత్తపదవీతిహారేన గచ్ఛతి సేతమ్హి ఛత్తే అనుధారియమానే, సబ్బా చ దిసా విలోకేతి, ఆసభిఞ్చ వాచం భాసతి – ‘‘అగ్గోహమస్మి లోకస్స, జేట్ఠోహమస్మి లోకస్స, సేట్ఠోహమస్మి లోకస్స, అయమన్తిమా జాతి, నత్థి దాని పునబ్భవో’’తి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….

యథా బోధిసత్తస్స జాయమానస్స మహతో ఆలోకస్స మహతో ఓభాసస్స మహతో భూమిచాలస్స పాతుభావో హోతి, ఏవమేవం చక్కవత్తిసత్తస్స జాయమానస్స మహతో ఆలోకస్స మహతో ఓభాసస్స మహతో భూమిచాలస్స పాతుభావో హోతీతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….

యథా బోధిసత్తస్స పకతికాయో సమన్తా బ్యామం ఓభాసతి, ఏవమేవం చక్కవత్తిసత్తస్స పకతికాయో సమన్తా బ్యామం ఓభాసతీతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….

యథా బోధిసత్తో మహాసుపినం పస్సతి, ఏవమేవం చక్కవత్తిసత్తో మహాసుపినం పస్సతీతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….

౪౦౨. న వత్తబ్బం – ‘‘లక్ఖణసమన్నాగతో బోధిసత్తో’’తి? ఆమన్తా. నను వుత్తం భగవతా – ‘‘ద్వత్తింసిమాని, భిక్ఖవే, మహాపురిసస్స మహాపురిసలక్ఖణాని, యేహి సమన్నాగతస్స మహాపురిసస్స ద్వేవ గతియో భవన్తి అనఞ్ఞా [న అఞ్ఞా (క.)]! సచే అగారం అజ్ఝావసతి, రాజా హోతి చక్కవత్తీ ధమ్మికో ధమ్మరాజా చాతురన్తో విజితావీ జనపదత్థావరియప్పత్తో సత్తరతనసమన్నాగతో. తస్సిమాని సత్త రతనాని భవన్తి, సేయ్యథిదం – చక్కరతనం, హత్థిరతనం, అస్సరతనం, మణిరతనం, ఇత్థిరతనం, గహపతిరతనం, పరిణాయకరతనమేవ సత్తమం. పరోసహస్సం ఖో పనస్స పుత్తా భవన్తి సూరా వీరఙ్గరూపా పరసేనప్పమద్దనా. సో ఇమం పథవిం సాగరపరియన్తం అదణ్డేన అసత్థేన ధమ్మేన అభివిజియ అజ్ఝావసతి. సచే ఖో పన అగారస్మా అనగారియం పబ్బజతి, అరహం హోతి సమ్మాసమ్బుద్ధో లోకే వివట్టచ్ఛదో’’తి [దీ. ని. ౩.౨౦౦]. అత్థేవ సుత్తన్తోతి? ఆమన్తా. తేన హి లక్ఖణసమన్నాగతో బోధిసత్తోతి.

లక్ఖణకథా నిట్ఠితా.