౬. దుకం

౨౭౭. హేతూ ధమ్మా… హేతూ చేవ సహేతుకా చ ధమ్మా… హేతూ చేవ హేతుసమ్పయుత్తా చ ధమ్మా తీహి ఖన్ధేహి ఏకేనాయతనేన ఏకాయ ధాతుయా సమ్పయుత్తా; ఏకేన ఖన్ధేన ఏకేనాయతనేన ఏకాయ ధాతుయా కేహిచి సమ్పయుత్తా. కతిహి విప్పయుత్తా? ఏకేన ఖన్ధేన దసహాయతనేహి సోళసహి ధాతూహి విప్పయుత్తా; ఏకేనాయతనేన ఏకాయ ధాతుయా కేహిచి విప్పయుత్తా.

౨౭౮. సహేతుకా ధమ్మా… హేతుసమ్పయుత్తా ధమ్మా…పే… సమ్పయుత్తాతి? నత్థి. కతిహి విప్పయుత్తా? ఏకేన ఖన్ధేన దసహాయతనేహి సోళసహి ధాతూహి విప్పయుత్తా; ఏకేనాయతనేన ఏకాయ ధాతుయా కేహిచి విప్పయుత్తా.

౨౭౯. సహేతుకా చేవ న చ హేతూ ధమ్మా… హేతుసమ్పయుత్తా చేవ న చ హేతూ ధమ్మా… న హేతుసహేతుకా ధమ్మా ఏకేన ఖన్ధేన ఏకేనాయతనేన ఏకాయ ధాతుయా కేహిచి సమ్పయుత్తా. కతిహి విప్పయుత్తా? ఏకేన ఖన్ధేన దసహాయతనేహి సోళసహి ధాతూహి విప్పయుత్తా; ఏకేనాయతనేన ఏకాయ ధాతుయా కేహిచి విప్పయుత్తా.

౨౮౦. అప్పచ్చయా ధమ్మా… అసఙ్ఖతా ధమ్మా… సనిదస్సనా ధమ్మా… సప్పటిఘా ధమ్మా… రూపినో ధమ్మా…పే… సమ్పయుత్తాతి? నత్థి. కతిహి విప్పయుత్తా? చతూహి ఖన్ధేహి ఏకేనాయతనేన సత్తహి ధాతూహి విప్పయుత్తా; ఏకేనాయతనేన ఏకాయ ధాతుయా కేహిచి విప్పయుత్తా.

౨౮౧. లోకుత్తరా ధమ్మా…పే… సమ్పయుత్తాతి? నత్థి. కతిహి విప్పయుత్తా? న కేహిచి ఖన్ధేహి న కేహిచి ఆయతనేహి ఛహి ధాతూహి విప్పయుత్తా.

౨౮౨. ఆసవా ధమ్మా… ఆసవా చేవ సాసవా చ ధమ్మా… ఆసవా చేవ ఆసవసమ్పయుత్తా చ ధమ్మా తీహి ఖన్ధేహి ఏకేనాయతనేన ఏకాయ ధాతుయా సమ్పయుత్తా; ఏకేన ఖన్ధేన ఏకేనాయతనేన ఏకాయ ధాతుయా కేహిచి సమ్పయుత్తా. కతిహి విప్పయుత్తా? ఏకేన ఖన్ధేన దసహాయతనేహి సోళసహి ధాతూహి విప్పయుత్తా; ఏకేనాయతనేన ఏకాయ ధాతుయా కేహిచి విప్పయుత్తా.

౨౮౩. అనాసవా ధమ్మా… ఆసవవిప్పయుత్తా అనాసవా ధమ్మా…పే… సమ్పయుత్తాతి? నత్థి. కతిహి విప్పయుత్తా? న కేహిచి ఖన్ధేహి న కేహిచి ఆయతనేహి ఛహి ధాతూహి విప్పయుత్తా.

౨౮౪. ఆసవసమ్పయుత్తా ధమ్మా…పే… సమ్పయుత్తాతి? నత్థి. కతిహి విప్పయుత్తా? ఏకేన ఖన్ధేన దసహాయతనేహి సోళసహి ధాతూహి విప్పయుత్తా; ఏకేనాయతనేన ఏకాయ ధాతుయా కేహిచి విప్పయుత్తా.

౨౮౫. ఆసవసమ్పయుత్తా చేవ నో చ ఆసవా ధమ్మా ఏకేన ఖన్ధేన ఏకేనాయతనేన ఏకాయ ధాతుయా కేహిచి సమ్పయుత్తా. కతిహి విప్పయుత్తా? ఏకేన ఖన్ధేన దసహాయతనేహి సోళసహి ధాతూహి విప్పయుత్తా; ఏకేనాయతనేన ఏకాయ ధాతుయా కేహిచి విప్పయుత్తా.

౨౮౬. సంయోజనా ధమ్మా… గన్థా ధమ్మా… ఓఘా ధమ్మా… యోగా ధమ్మా… నీవరణా ధమ్మా… పరామాసా ధమ్మా… పరామాసా చేవ పరామట్ఠా చ ధమ్మా తీహి ఖన్ధేహి ఏకేనాయతనేన ఏకాయ ధాతుయా సమ్పయుత్తా; ఏకేన ఖన్ధేన ఏకేనాయతనేన ఏకాయ ధాతుయా కేహిచి సమ్పయుత్తా. కతిహి విప్పయుత్తా? ఏకేన ఖన్ధేన దసహాయతనేహి సోళసహి ధాతూహి విప్పయుత్తా; ఏకేనాయతనేన ఏకాయ ధాతుయా కేహిచి విప్పయుత్తా.

౨౮౭. అపరామట్ఠా ధమ్మా… పరామాసవిప్పయుత్తా అపరామట్ఠా ధమ్మా సమ్పయుత్తాతి? నత్థి. కతిహి విప్పయుత్తా? న కేహిచి ఖన్ధేహి న కేహిచి ఆయతనేహి ఛహి ధాతూహి విప్పయుత్తా.

౨౮౮. పరామాససమ్పయుత్తా ధమ్మా ఏకేన ఖన్ధేన ఏకేనాయతనేన ఏకాయ ధాతుయా కేహిచి సమ్పయుత్తా. కతిహి విప్పయుత్తా? ఏకేన ఖన్ధేన దసహాయతనేహి సోళసహి ధాతూహి విప్పయుత్తా; ఏకేనాయతనేన ఏకాయ ధాతుయా కేహిచి విప్పయుత్తా.

౨౮౯. సారమ్మణా ధమ్మా…పే… సమ్పయుత్తాతి? నత్థి. కతిహి విప్పయుత్తా? ఏకేన ఖన్ధేన దసహాయతనేహి దసహి ధాతూహి విప్పయుత్తా; ఏకేనాయతనేన ఏకాయ ధాతుయా కేహిచి విప్పయుత్తా.

౨౯౦. అనారమ్మణా ధమ్మా… చిత్తవిప్పయుత్తా ధమ్మా… చిత్తవిసంసట్ఠా ధమ్మా… ఉపాదా ధమ్మా…పే… సమ్పయుత్తాతి? నత్థి. కతిహి విప్పయుత్తా? చతూహి ఖన్ధేహి ఏకేనాయతనేన సత్తహి ధాతూహి విప్పయుత్తా; ఏకేనాయతనేన ఏకాయ ధాతుయా కేహిచి విప్పయుత్తా.

౨౯౧. చిత్తా ధమ్మా తీహి ఖన్ధేహి సమ్పయుత్తా; ఏకేనాయతనేన ఏకాయ ధాతుయా కేహిచి సమ్పయుత్తా. కతిహి విప్పయుత్తా? ఏకేన ఖన్ధేన దసహాయతనేహి దసహి ధాతూహి విప్పయుత్తా; ఏకేనాయతనేన ఏకాయ ధాతుయా కేహిచి విప్పయుత్తా.

౨౯౨. చేతసికా ధమ్మా… చిత్తసమ్పయుత్తా ధమ్మా… చిత్తసంసట్ఠా ధమ్మా… చిత్తసంసట్ఠసముట్ఠానా ధమ్మా… చిత్తసంసట్ఠసముట్ఠానసహభునో ధమ్మా… చిత్తసంసట్ఠసముట్ఠానానుపరివత్తినో ధమ్మా ఏకేన ఖన్ధేన ఏకేనాయతనేన సత్తహి ధాతూహి సమ్పయుత్తా. కతిహి విప్పయుత్తా? ఏకేన ఖన్ధేన దసహాయతనేహి దసహి ధాతూహి విప్పయుత్తా; ఏకేనాయతనేన ఏకాయ ధాతుయా కేహిచి విప్పయుత్తా.

౨౯౩. అనుపాదిన్నా ధమ్మా…పే… సమ్పయుత్తాతి? నత్థి. కతిహి విప్పయుత్తా? న కేహిచి ఖన్ధేహి న కేహిచి ఆయతనేహి పఞ్చహి ధాతూహి విప్పయుత్తా.

౨౯౪. ఉపాదానా ధమ్మా… కిలేసా ధమ్మా… కిలేసా చేవ సంకిలేసికా చ ధమ్మా… కిలేసా చేవ సంకిలిట్ఠా చ ధమ్మా… కిలేసా చేవ కిలేససమ్పయుత్తా చ ధమ్మా తీహి ఖన్ధేహి ఏకేనాయతనేన ఏకాయ ధాతుయా సమ్పయుత్తా; ఏకేన ఖన్ధేన ఏకేనాయతనేన ఏకాయ ధాతుయా కేహిచి సమ్పయుత్తా. కతిహి విప్పయుత్తా? ఏకేన ఖన్ధేన దసహాయతనేహి సోళసహి ధాతూహి విప్పయుత్తా; ఏకేనాయతనేన ఏకాయ ధాతుయా కేహిచి విప్పయుత్తా.

౨౯౫. అసంకిలేసికా ధమ్మా… కిలేసవిప్పయుత్తా అసంకిలేసికా ధమ్మా…పే… సమ్పయుత్తాతి? నత్థి. కతిహి విప్పయుత్తా? న కేహిచి ఖన్ధేహి న కేహిచి ఆయతనేహి ఛహి ధాతూహి విప్పయుత్తా.

౨౯౬. సంకిలిట్ఠా ధమ్మా… కిలేససమ్పయుత్తా ధమ్మా…పే… సమ్పయుత్తాతి? నత్థి. కతిహి విప్పయుత్తా? ఏకేన ఖన్ధేన దసహాయతనేహి సోళసహి ధాతూహి విప్పయుత్తా; ఏకేనాయతనేన ఏకాయ ధాతుయా కేహిచి విప్పయుత్తా.

౨౯౭. సంకిలిట్ఠా చేవ నో చ కిలేసా ధమ్మా… కిలేససమ్పయుత్తా చేవ నో చ కిలేసా ధమ్మా ఏకేన ఖన్ధేన ఏకేనాయతనేన ఏకాయ ధాతుయా కేహిచి సమ్పయుత్తా. కతిహి విప్పయుత్తా? ఏకేన ఖన్ధేన దసహాయతనేహి సోళసహి ధాతూహి విప్పయుత్తా; ఏకేనాయతనేన ఏకాయ ధాతుయా కేహిచి విప్పయుత్తా.

౨౯౮. దస్సనేన పహాతబ్బా ధమ్మా… భావనాయ పహాతబ్బా ధమ్మా… దస్సనేన పహాతబ్బహేతుకా ధమ్మా… భావనాయ పహాతబ్బహేతుకా ధమ్మా… సమ్పయుత్తాతి? నత్థి. కతిహి విప్పయుత్తా? ఏకేన ఖన్ధేన దసహాయతనేహి సోళసహి ధాతూహి విప్పయుత్తా; ఏకేనాయతనేన ఏకాయ ధాతుయా కేహిచి విప్పయుత్తా.

౨౯౯. సవితక్కా ధమ్మా… సవిచారా ధమ్మా ఏకేన ఖన్ధేన ఏకేనాయతనేన ఏకాయ ధాతుయా కేహిచి సమ్పయుత్తా. కతిహి విప్పయుత్తా? ఏకేన ఖన్ధేన దసహాయతనేహి పన్నరసహి ధాతూహి విప్పయుత్తా; ఏకేనాయతనేన ఏకాయ ధాతుయా కేహిచి విప్పయుత్తా.

౩౦౦. అవితక్కా ధమ్మా… అవిచారా ధమ్మా…పే… సమ్పయుత్తాతి? నత్థి. కతిహి విప్పయుత్తా? న కేహిచి ఖన్ధేహి న కేహిచి ఆయతనేహి ఏకాయ ధాతుయా విప్పయుత్తా.

౩౦౧. సప్పీతికా ధమ్మా… పీతిసహగతా ధమ్మా ఏకేన ఖన్ధేన ఏకేనాయతనేన ఏకాయ ధాతుయా కేహిచి సమ్పయుత్తా. కతిహి విప్పయుత్తా? ఏకేన ఖన్ధేన దసహాయతనేహి సోళసహి ధాతూహి విప్పయుత్తా; ఏకేనాయతనేన ఏకాయ ధాతుయా కేహిచి విప్పయుత్తా.

౩౦౨. సుఖసహగతా ధమ్మా ఏకేన ఖన్ధేన సమ్పయుత్తా; ఏకేనాయతనేన ఏకాయ ధాతుయా కేహిచి సమ్పయుత్తా. కతిహి విప్పయుత్తా? ఏకేన ఖన్ధేన దసహాయతనేహి పన్నరసహి ధాతూహి విప్పయుత్తా; ఏకేనాయతనేన ఏకాయ ధాతుయా కేహిచి విప్పయుత్తా.

౩౦౩. ఉపేక్ఖాసహగతా ధమ్మా ఏకేన ఖన్ధేన సమ్పయుత్తా; ఏకేనాయతనేన ఏకాయ ధాతుయా కేహిచి సమ్పయుత్తా. కతిహి విప్పయుత్తా? ఏకేన ఖన్ధేన దసహాయతనేహి ఏకాదసహి ధాతూహి విప్పయుత్తా; ఏకేనాయతనేన ఏకాయ ధాతుయా కేహిచి విప్పయుత్తా.

౩౦౪. న కామావచరా ధమ్మా… అపరియాపన్నా ధమ్మా… అనుత్తరా ధమ్మా…పే… సమ్పయుత్తాతి? నత్థి. కతిహి విప్పయుత్తా? న కేహిచి ఖన్ధేహి న కేహిచి ఆయతనేహి ఛహి ధాతూహి విప్పయుత్తా.

౩౦౫. రూపావచరా ధమ్మా… అరూపావచరా ధమ్మా… నియ్యానికా ధమ్మా… నియతా ధమ్మా… సరణా ధమ్మా కతిహి ఖన్ధేహి కతిహాయతనేహి కతిహి ధాతూహి సమ్పయుత్తాతి? నత్థి. కతిహి విప్పయుత్తా? ఏకేన ఖన్ధేన దసహాయతనేహి సోళసహి ధాతూహి విప్పయుత్తా; ఏకేనాయతనేన ఏకాయ ధాతుయా కేహిచి విప్పయుత్తా.

ధమ్మాయతనం ధమ్మధాతు, దుక్ఖసచ్చఞ్చ జీవితం;

సళాయతనం నామరూపం, చత్తారో చ మహాభవా.

జాతి జరా చ మరణం, తికేస్వేకూనవీసతి;

గోచ్ఛకేసు చ పఞ్ఞాస, అట్ఠ చూళన్తరే పదా.

మహన్తరే పన్నరస, అట్ఠారస తతో పరే;

తేవీస పదసతం ఏతం, సమ్పయోగే న లబ్భతీతి.

సమ్పయోగవిప్పయోగపదనిద్దేసో ఛట్ఠో.