౫. చాగానుస్సతికథావణ్ణనా

౧౬౦. పకతియాతి సభావేన. చాగాధిముత్తేనాతి దేయ్యధమ్మపరిచ్చాగే యుత్తప్పయుత్తేన తన్నిన్నేన తప్పోణేన. నిచ్చం సదా పవత్తా దానసంవిభాగా యస్స సో నిచ్చపవత్తదానసంవిభాగో, తేన. ఇధాపి ‘‘పకతియా’’తి ఆనేత్వా సమ్బన్ధితబ్బం. యం పరస్స పటియత్తం దియ్యతి, తం దానం. యం అత్తనా పరిభుఞ్జితబ్బతో సంవిభజతి, సో సంవిభాగో. ఇతో దాని పభుతీతి ఇతో పట్ఠాయ దాని అజ్జతగ్గే అజ్జదివసం ఆదిం కత్వా. అదత్వా న భుఞ్జిస్సామీతి దానసమాదానం కత్వా. తందివసన్తి తస్మిం భావనారమ్భదివసే. తత్థ నిమిత్తం గణ్హిత్వాతి తస్మిం దానే పరిచ్చాగచేతనాయ పవత్తిఆకారస్స సల్లక్ఖణవసేన నిమిత్తం గహేత్వా. విగతమలమచ్ఛేరతాదిగుణవసేనాతి విగతాని మలమచ్ఛేరాని ఏతస్మాతి విగతమలమచ్ఛేరో, చాగో, తస్స భావో విగతమలమచ్ఛేరతా. తదాదీనం గుణానం, సమ్పత్తీనం, ఆనిసంసానం వా వసేన.

సతం ధమ్మం అనుక్కమన్తి సాధూనం బోధిసత్తానం ధమ్మం పవేణిం అను అను కమన్తో ఓక్కమన్తో, అవోక్కమన్తో వా. యే ఇమే దాయకస్స లాభా ఆయువణ్ణసుఖబలపటిభానాదయో, పియభావాదయో చ భగవతా సంవణ్ణితా పకిత్తితా. మనుస్సత్తం వాతి వా-సద్దో అవుత్తవికప్పత్థో, తేన ఇన్ద్రియపాటవభావకమ్మస్సకతాఞాణాదీనం సఙ్గహో దట్ఠబ్బో.

మచ్ఛేరమలేనాతి మచ్ఛేరసఙ్ఖాతేన మలేన. అథ వా మచ్ఛేరఞ్చ మలఞ్చ మచ్ఛేరమలం, తేన మచ్ఛేరేన చేవ లోభాదిమలేన చాతి అత్థో. పజాయనవసేనాతి యథాసకం కమ్మనిబ్బత్తనవసేన. కణ్హధమ్మానన్తి లోభాదిఏకన్తకాళకానం పాపధమ్మానం. విగతత్తాతి పహీనత్తా. విగతమలమచ్ఛేరేన చేతసాతి ఇత్థమ్భూతలక్ఖణే కరణవచనం. సోతాపన్నస్స సతోతి గేహం ఆవసన్తస్స సోతాపన్నస్స సమానస్స. నిస్సయవిహారన్తి నిస్సాయ విహరితబ్బవిహారం, దేవసికం వళఞ్జనకకమ్మట్ఠానన్తి అత్థో. అభిభవిత్వాతి అగారం ఆవసన్తానం అఞ్ఞేసం ఉప్పజ్జనకరాగాదిఉపక్కిలేసే అభిభుయ్య.

యో కిఞ్చి దేన్తోపి సాపేక్ఖోవ దేతి, సో ముత్తచాగో న హోతి, అయం పన న ఏవన్తి ‘‘ముత్తచాగో’’తి వుత్తం. విస్సట్ఠచాగోతి నిరపేక్ఖపరిచ్చాగోతి అత్థో. యథా పాణాతిపాతబహులో పుగ్గలో ‘‘లోహితపాణీ’’తి వుచ్చతి, ఏవం దానబహులో పుగ్గలో ‘‘పయతపాణీ’’తి వుత్తోతి దస్సేన్తో ‘‘దాతుం సదా ధోతహత్థోయేవా’’తి ఆహ. తత్థ సదాతి నిచ్చం, అభిణ్హన్తి అత్థో. పరిచ్చాగోతి దేయ్యధమ్మపరిచ్చాగోతి అధికారతో విఞ్ఞాయతి. యం యం దేయ్యధమ్మం పరే యాచనకా. యాచనే యోగో యాచనయోగో, పరేహి యాచితుం యుత్తోతి అత్థో. యాజేన యుత్తోతి దానేన యుత్తో సదా పరిచ్చజనతో. ఉభయేతి యథావుత్తే దానే, సంవిభాగే చ రతో అభిరతో.

౧౬౧. యథా పరిసుద్ధసీలస్స పుగ్గలస్స అఖణ్డతాదిగుణవసేన అత్తనో సీలస్స అనుస్సరన్తస్స సీలానుస్సతిభావనా ఇజ్ఝతి, ఏవం పరిసుద్ధఉళారపరిచ్చాగస్స పుగ్గలస్స అనుపక్కిలిట్ఠమేవ అత్తనో పరిచ్చాగం అనుస్సరన్తస్స భావనా ఇజ్ఝతీతి దస్సేతుం ‘‘విగతమలమచ్ఛేరతాదిగుణవసేనా’’తిఆది వుత్తం, తం వుత్తత్థమేవ.

భియ్యోసోతి ఉపరిపి. మత్తాయ పమాణస్స మహతియా మత్తాయ, విపులేన పమాణేనాతి అత్థో. చాగాధిముత్తోతి పరిచ్చాగే అధిముత్తో నిన్నపోణపబ్భారో. తతో ఏవ అలోభజ్ఝాసయో కత్థచిపి అనభిసఙ్గచిత్తో. పటిగ్గాహకేసు మేత్తాయనవసేన పరిచ్చాగో హోతీతి మేత్తాయ మేత్తాభావనాయ అనులోమకారీ అనురూపపటిపత్తి. విసారదోతి విసదో అత్తనోవ గుణేన కత్థచిపి అమఙ్కుభూతో అభిభుయ్య విహారీ. సేసం సువిఞ్ఞేయ్యమేవ.