౩. సఙ్ఘానుస్సతికథా

౧౫౪. సఙ్ఘానుస్సతిం భావేతుకామేనాపి రహోగతేన పటిసల్లీనేన ‘‘సుప్పటిపన్నో భగవతో సావకసఙ్ఘో, ఉజుప్పటిపన్నో భగవతో సావకసఙ్ఘో, ఞాయప్పటిపన్నో భగవతో సావకసఙ్ఘో, సామీచిప్పటిపన్నో భగవతో సావకసఙ్ఘో, యదిదం చత్తారి పురిసయుగాని అట్ఠ పురిసపుగ్గలా, ఏస భగవతో సావకసఙ్ఘో ఆహునేయ్యో, పాహునేయ్యో, దక్ఖిణేయ్యో, అఞ్జలికరణీయో, అనుత్తరం పుఞ్ఞక్ఖేత్తం లోకస్సా’’తి (అ. ని. ౬.౧౦) ఏవం అరియసఙ్ఘగుణా అనుస్సరితబ్బా.

౧౫౫. తత్థ సుప్పటిపన్నోతి సుట్ఠు పటిపన్నో, సమ్మాపటిపదం అనివత్తిపటిపదం అనులోమపటిపదం అపచ్చనీకపటిపదం ధమ్మానుధమ్మపటిపదం పటిపన్నోతి వుత్తం హోతి. భగవతో ఓవాదానుసాసనిం సక్కచ్చం సుణన్తీతి సావకా. సావకానం సఙ్ఘో సావకసఙ్ఘో, సీలదిట్ఠిసామఞ్ఞతాయ సఙ్ఘాతభావమాపన్నో సావకసమూహోతి అత్థో. యస్మా పన సా సమ్మాపటిపదా ఉజు అవఙ్కా అకుటిలా అజిమ్హా, అరియో చ ఞాయోతిపి వుచ్చతి, అనుచ్ఛవికత్తా చ సామీచీతిపి సఙ్ఖం గతా. తస్మా తమ్పటిపన్నో అరియసఙ్ఘో ఉజుప్పటిపన్నో ఞాయప్పటిపన్నో సామీచిప్పటిపన్నోతిపి వుత్తో.

ఏత్థ చ యే మగ్గట్ఠా, తే సమ్మాపటిపత్తిసమఙ్గితాయ సుప్పటిపన్నా. యే ఫలట్ఠా, తే సమ్మాపటిపదాయ అధిగన్తబ్బస్స అధిగతత్తా అతీతం పటిపదం సన్ధాయ సుప్పటిపన్నాతి వేదితబ్బా.

అపిచ స్వాక్ఖాతే ధమ్మవినయే యథానుసిట్ఠం పటిపన్నత్తాపి అపణ్ణకపటిపదం పటిపన్నత్తాపి సుప్పటిపన్నో.

మజ్ఝిమాయ పటిపదాయ అన్తద్వయమనుపగమ్మ పటిపన్నత్తా కాయవచీమనోవఙ్కకుటిలజిమ్హదోసప్పహానాయ పటిపన్నత్తా చ ఉజుప్పటిపన్నత్తా చ ఉజుప్పటిపన్నో.

ఞాయో వుచ్చతి నిబ్బానం. తదత్థాయ పటిపన్నత్తా ఞాయప్పటిపన్నో.

యథా పటిపన్నా సామీచిప్పటిపన్నారహా హోన్తి, తథా పటిపన్నత్తా సామీచిప్పటిపన్నో.

౧౫౬. యదిదన్తి యాని ఇమాని. చత్తారి పురిసయుగానీతి యుగళవసేన పఠమమగ్గట్ఠో ఫలట్ఠోతి ఇదమేకం యుగళన్తి ఏవం చత్తారి పురిసయుగళాని హోన్తి. అట్ఠ పురిసపుగ్గలాతి పురిసపుగ్గలవసేన ఏకో పఠమమగ్గట్ఠో ఏకో ఫలట్ఠోతి ఇమినా నయేన అట్ఠేవ పురిసపుగ్గలా హోన్తి. ఏత్థ చ పురిసోతి వా పుగ్గలోతి వా ఏకత్థాని ఏతాని పదాని. వేనేయ్యవసేన పనేతం వుత్తం. ఏస భగవతో సావకసఙ్ఘోతి యానిమాని యుగవసేన చత్తారి పురిసయుగాని, పాటిఏక్కతో అట్ఠ పురిసపుగ్గలా, ఏస భగవతో సావకసఙ్ఘో, ఆహునేయ్యోతిఆదీసు ఆనేత్వా హునితబ్బన్తి ఆహునం, దూరతోపి ఆనేత్వా సీలవన్తేసు దాతబ్బన్తి అత్థో. చతున్నం పచ్చయానమేతమధివచనం. తం ఆహునం పటిగ్గహేతుం యుత్తో తస్స మహప్ఫలకరణతోతి ఆహునేయ్యో. అథ వా దూరతోపి ఆగన్త్వా సబ్బసాపతేయ్యమ్పి ఏత్థ హునితబ్బన్తి ఆహవనీయో. సక్కాదీనమ్పి వా ఆహవనం అరహతీతి ఆహవనీయో. యో చాయం బ్రాహ్మణానం ఆహవనీయో నామ అగ్గి, యత్థ హుతం మహప్ఫలన్తి తేసం లద్ధి. సచే హుతస్స మహప్ఫలతాయ ఆహవనీయో, సఙ్ఘోవ ఆహవనీయో. సఙ్ఘే హుతఞ్హి మహప్ఫలం హోతి. యథాహ –

‘‘యో చ వస్ససతం జన్తు, అగ్గిం పరిచరే వనే;

ఏకఞ్చ భావితత్తానం, ముహుత్తమపి పూజయే;

సాయేవ పూజనా సేయ్యో, యఞ్చే వస్ససతం హుత’’న్తి. (ధ. ప. ౧౦౭);

తదేతం నికాయన్తరే ఆహవనీయోతి పదం ఇధ ఆహునేయ్యోతి ఇమినా పదేన అత్థతో ఏకం. బ్యఞ్జనతో పనేత్థ కిఞ్చిమత్తమేవ నానం. ఇతి ఆహునేయ్యో.

పాహునేయ్యోతి ఏత్థ పన పాహునం వుచ్చతి దిసావిదిసతో ఆగతానం పియమనాపానం ఞాతిమిత్తానమత్థాయ సక్కారేన పటియత్తం ఆగన్తుకదానం. తమ్పి ఠపేత్వా తే తథారూపే పాహునకే సఙ్ఘస్సేవ దాతుం యుత్తం, సఙ్ఘోవ తం పటిగ్గహేతుం యుత్తో. సఙ్ఘసదిసో హి పాహునకో నత్థి. తథా హేస ఏకబుద్ధన్తరే చ దిస్సతి, అబ్బోకిణ్ణఞ్చ పియమనాపత్తకరేహి ధమ్మేహి సమన్నాగతోతి. ఏవం పాహునమస్స దాతుం యుత్తం పాహునఞ్చ పటిగ్గహేతుం యుత్తోతి పాహునేయ్యో. యేసం పన పాహవనీయోతి పాళి, తేసం యస్మా సఙ్ఘో పుబ్బకారమరహతి, తస్మా సబ్బపఠమం ఆనేత్వా ఏత్థ హునితబ్బన్తి పాహవనీయో. సబ్బప్పకారేన వా ఆహవనమరహతీతి పాహవనీయో. స్వాయమిధ తేనేవ అత్థేన పాహునేయ్యోతి వుచ్చతి.

దక్ఖిణాతి పన పరలోకం సద్దహిత్వా దాతబ్బదానం వుచ్చతి. తం దక్ఖిణం అరహతి, దక్ఖిణాయ వా హితో యస్మా నం మహప్ఫలకరణతాయ విసోధేతీతి దక్ఖిణేయ్యో.

ఉభో హత్థే సిరస్మిం పతిట్ఠపేత్వా సబ్బలోకేన కయిరమానం అఞ్జలికమ్మం అరహతీతి అఞ్జలికరణీయో.

అనుత్తరం పుఞ్ఞక్ఖేత్తం లోకస్సాతి సబ్బలోకస్స అసదిసం పుఞ్ఞవిరూహనట్ఠానం. యథా హి రఞ్ఞో వా అమచ్చస్స వా సాలీనం వా యవానం వా విరూహనట్ఠానం రఞ్ఞో సాలిక్ఖేత్తం రఞ్ఞో యవక్ఖేత్తన్తి వుచ్చతి, ఏవం సఙ్ఘో సబ్బలోకస్స పుఞ్ఞానం విరూహనట్ఠానం. సఙ్ఘం నిస్సాయ హి లోకస్స నానప్పకారహితసుఖసంవత్తనికాని పుఞ్ఞాని విరూహన్తి. తస్మా సఙ్ఘో అనుత్తరం పుఞ్ఞక్ఖేత్తం లోకస్సాతి.

౧౫౭. ఏవం సుప్పటిపన్నతాదిభేదే సఙ్ఘగుణే అనుస్సరతో నేవ తస్మిం సమయే రాగపరియుట్ఠితం చిత్తం హోతి. న దోస…పే… న మోహపరియుట్ఠితం చిత్తం హోతి. ఉజుగతమేవస్స తస్మిం సమయే చిత్తం హోతి సఙ్ఘం ఆరబ్భాతి (అ. ని. ౬.౧౦) పురిమనయేనేవ విక్ఖమ్భితనీవరణస్స ఏకక్ఖణే ఝానఙ్గాని ఉప్పజ్జన్తి. సఙ్ఘగుణానం పన గమ్భీరతాయ నానప్పకారగుణానుస్సరణాధిముత్తతాయ వా అప్పనం అప్పత్వా ఉపచారప్పత్తమేవ ఝానం హోతి. తదేతం సఙ్ఘగుణానుస్సరణవసేన ఉప్పన్నత్తా సఙ్ఘానుస్సతిచ్చేవ సఙ్ఖం గచ్ఛతి.

ఇమఞ్చ పన సఙ్ఘానుస్సతిం అనుయుత్తో భిక్ఖు సఙ్ఘే సగారవో హోతి సప్పతిస్సో. సద్ధాదివేపుల్లం అధిగచ్ఛతి, పీతిపామోజ్జబహులో హోతి, భయభేరవసహో, దుక్ఖాధివాసనసమత్థో, సఙ్ఘేన సంవాససఞ్ఞం పటిలభతి. సఙ్ఘగుణానుస్సతియా అజ్ఝావుత్థఞ్చస్స సరీరం సన్నిపతితసఙ్ఘమివ ఉపోసథాగారం పూజారహం హోతి, సఙ్ఘగుణాధిగమాయ చిత్తం నమతి, వీతిక్కమితబ్బవత్థుసమాయోగే చస్స సమ్ముఖా సఙ్ఘం పస్సతో వియ హిరోత్తప్పం పచ్చుపట్ఠాతి, ఉత్తరి అప్పటివిజ్ఝన్తో పన సుగతిపరాయనో హోతి.

తస్మా హవే అప్పమాదం, కయిరాథ సుమేధసో;

ఏవం మహానుభావాయ, సఙ్ఘానుస్సతియా సదాతి.

ఇదం సఙ్ఘానుస్సతియం విత్థారకథాముఖం.