౧. పంసుకూలికఙ్గకథా

౨౪. ఇదాని ఏకేకస్స సమాదానవిధానప్పభేదభేదానిసంసే వణ్ణయిస్సామ. పంసుకూలికఙ్గం తావ ‘‘గహపతిదానచీవరం పటిక్ఖిపామి, పంసుకూలికఙ్గం సమాదియామీ’’తి ఇమేసు ద్వీసు వచనేసు అఞ్ఞతరేన సమాదిన్నం హోతి. ఇదం తావేత్థ సమాదానం.

ఏవం సమాదిన్నధుతఙ్గేన పన తేన సోసానికం, పాపణికం, రథియచోళం, సఙ్కారచోళం, సోత్థియం, న్హానచోళం, తిత్థచోళం, గతపచ్చాగతం, అగ్గిడడ్ఢం, గోఖాయితం, ఉపచికాఖాయితం, ఉన్దూరఖాయితం, అన్తచ్ఛిన్నం, దసాచ్ఛిన్నం, ధజాహటం, థూపచీవరం, సమణచీవరం, ఆభిసేకికం, ఇద్ధిమయం, పన్థికం, వాతాహటం, దేవదత్తియం, సాముద్దియన్తిఏతేసు అఞ్ఞతరం చీవరం గహేత్వా ఫాలేత్వా దుబ్బలట్ఠానం పహాయ థిరట్ఠానాని ధోవిత్వా చీవరం కత్వా పోరాణం గహపతిచీవరం అపనేత్వా పరిభుఞ్జితబ్బం.

తత్థ సోసానికన్తి సుసానే పతితకం. పాపణికన్తి ఆపణద్వారే పతితకం. రథియచోళన్తి పుఞ్ఞత్థికేహి వాతపానన్తరేన రథికాయ ఛడ్డితచోళకం. సఙ్కారచోళన్తి సఙ్కారట్ఠానే ఛడ్డితచోళకం. సోత్థియన్తి గబ్భమలం పుఞ్ఛిత్వా ఛడ్డితవత్థం. తిస్సామచ్చమాతా కిర సతగ్ఘనకేన వత్థేన గబ్భమలం పుఞ్ఛాపేత్వా పంసుకూలికా గణ్హిస్సన్తీతి తాలవేళిమగ్గే ఛడ్డాపేసి. భిక్ఖూ జిణ్ణకట్ఠానత్థమేవ గణ్హన్తి. న్హానచోళన్తి యం భూతవేజ్జేహి ససీసం న్హాపితా కాళకణ్ణిచోళన్తి ఛడ్డేత్వా గచ్ఛన్తి.

తిత్థచోళన్తి న్హానతిత్థే ఛడ్డితపిలోతికా. గతపచ్చాగతన్తి యం మనుస్సా సుసానం గన్త్వా పచ్చాగతా న్హత్వా ఛడ్డేన్తి. అగ్గిడడ్ఢన్తి అగ్గినా డడ్ఢప్పదేసం. తఞ్హి మనుస్సా ఛడ్డేన్తి. గోఖాయితాదీని పాకటానేవ. తాదిసానిపి హి మనుస్సా ఛడ్డేన్తి. ధజాహటన్తి నావం ఆరోహన్తా ధజం బన్ధిత్వా ఆరూహన్తి. తం తేసం దస్సనాతిక్కమే గహేతుం వట్టతి. యమ్పి యుద్ధభూమియం ధజం బన్ధిత్వా ఠపితం, తం ద్విన్నమ్పి సేనానం గతకాలే గహేతుం వట్టతి.

థూపచీవరన్తి వమ్మికం పరిక్ఖిపిత్వా బలికమ్మం కతం. సమణచీవరన్తి భిక్ఖుసన్తకం. ఆభిసేకికన్తి రఞ్ఞో అభిసేకట్ఠానే ఛడ్డితచీవరం. ఇద్ధిమయన్తి ఏహిభిక్ఖుచీవరం. పన్థికన్తి అన్తరామగ్గే పతితకం. యం పన సామికానం సతిసమ్మోసేన పతితం, తం థోకం రక్ఖిత్వా గహేతబ్బం. వాతాహటన్తి వాతేన పహరిత్వా దూరే పాతితం, తం పన సామికే అపస్సన్తేన గహేతుం వట్టతి. దేవదత్తియన్తి అనురుద్ధత్థేరస్స వియ దేవతాహి దిన్నకం. సాముద్దియన్తి సముద్దవీచీహి థలే ఉస్సారితం.

యం పన సఙ్ఘస్స దేమాతి దిన్నం, చోళకభిక్ఖాయ వా చరమానేహి లద్ధం, న తం పంసుకూలం. భిక్ఖుదత్తియేపి యం వస్సగ్గేన గాహేత్వా వా దీయతి, సేనాసనచీవరం వా హోతి, న తం పంసుకూలం. నో గాహాపేత్వా దిన్నమేవ పంసుకూలం. తత్రపి యం దాయకేహి భిక్ఖుస్స పాదమూలే నిక్ఖిత్తం, తేన పన భిక్ఖునా పంసుకూలికస్స హత్థే ఠపేత్వా దిన్నం, తం ఏకతోసుద్ధికం నామ. యం భిక్ఖునో హత్థే ఠపేత్వా దిన్నం, తేన పన పాదమూలే ఠపితం, తమ్పి ఏకతోసుద్ధికం. యం భిక్ఖునోపి పాదమూలే ఠపితం, తేనాపి తథేవ దిన్నం, తం ఉభతోసుద్ధికం. యం హత్థే ఠపేత్వా లద్ధం, హత్థేయేవ ఠపితం, తం అనుక్కట్ఠచీవరం నామ. ఇతి ఇమం పంసుకూలభేదం ఞత్వా పంసుకూలికేన చీవరం పరిభుఞ్జితబ్బన్తి ఇదమేత్థ విధానం.

అయం పన పభేదో, తయో పంసుకూలికా ఉక్కట్ఠో మజ్ఝిమో ముదూతి. తత్థ సోసానికంయేవ గణ్హన్తో ఉక్కట్ఠో హోతి. పబ్బజితా గణ్హిస్సన్తీతి ఠపితకం గణ్హన్తో మజ్ఝిమో. పాదమూలే ఠపేత్వా దిన్నకం గణ్హన్తో ముదూతి.

తేసు యస్స కస్సచి అత్తనో రుచియా గిహిదిన్నకం సాదితక్ఖణే ధుతఙ్గం భిజ్జతి. అయమేత్థ భేదో.

అయం పనానిసంసో, ‘‘పంసుకూలచీవరం నిస్సాయ పబ్బజ్జా’’తి (మహావ. ౧౨౮) వచనతో నిస్సయానురూపపటిపత్తిసబ్భావో, పఠమే అరియవంసే పతిట్ఠానం, ఆరక్ఖదుక్ఖాభావో, అపరాయత్తవుత్తితా, చోరభయేన అభయతా, పరిభోగతణ్హాయ అభావో, సమణసారుప్పపరిక్ఖారతా, ‘‘అప్పాని చేవ సులభాని చ తాని చ అనవజ్జానీ’’తి (అ. ని. ౪.౨౭; ఇతివు. ౧౦౧) భగవతా సంవణ్ణితపచ్చయతా, పాసాదికతా, అప్పిచ్ఛతాదీనం ఫలనిప్ఫత్తి, సమ్మాపటిపత్తియా అనుబ్రూహనం, పచ్ఛిమాయ జనతాయ దిట్ఠానుగతిఆపాదనన్తి.

మారసేనవిఘాతాయ, పంసుకూలధరో యతి;

సన్నద్ధకవచో యుద్ధే, ఖత్తియో వియ సోభతి.

పహాయ కాసికాదీని, వరవత్థాని ధారితం;

యం లోకగరునా కో తం, పంసుకూలం న ధారయే.

తస్మా హి అత్తనో భిక్ఖు, పటిఞ్ఞం సమనుస్సరం;

యోగాచారానుకూలమ్హి, పంసుకూలే రతో సియాతి.

అయం తావ పంసుకూలికఙ్గే సమాదానవిధానప్పభేదభేదానిసంసవణ్ణనా.