౩౨. సువణ్ణతిలకాయ వత్థుమ్హి అయమానుపుబ్బీకథా

లఙ్కాదీపే కిర అనురాధపురనగరే ఏకో మాతుగామో [ఏకామాతుగామాతివా ఏకామాతుగామోతివా కత్థచి] సద్ధాసమ్పన్నా నిచ్చం అభయుత్తరచేతియే పుప్ఫపూజం కరోతి, అథేకదివసం సా అత్తనో ధీతుయా సద్ధిం తస్మిం చేతియే పుప్ఫపూజనత్థాయ [పుప్ఫపూజత్థాయ ఇతికత్థచి] గన్త్వా పుప్ఫాసనసాలాయ ఉదకం అపస్సన్తీ ధీతు హత్థే పుప్ఫచఙ్గోటకం ఠపేత్వా ఘట మాదాయ పోక్ఖరణిం అగమాసి, తతో సా దారికా మాతరి అనాగతాయయేవ [అనాగతేయేవ ఇతిసబ్బత్థ] అధోతాసనే పుప్ఫముట్ఠింగహేత్వా మణ్డలం కత్వా పూజేత్వా ఏవం పత్థనమకాసి. తథా హి.

౧. మహావీరస్స ధీరస్స, సయమ్భుస్స మహేసినో;

తిలోకగ్గస్స నాథస్స, భగవన్తస్స సత్థునో.

౨. య మహం పూజయిం పుప్ఫం, తస్స కమ్మస్స వాహసా;

రూపీనం పవరా హేస్సం, ఆరోహపరిణాహవా.

౩. మం దిస్వా పురిసా సబ్బే, ముచ్ఛన్తు కామముచ్ఛితా;

నిచ్ఛరన్తు సరీరా మే, రంసిమాలీవ రంసియో.

౪. హదయఙ్గమా కణ్ణసుఖా, మఞ్జుభాణీ సుభా మమ;

కిన్నరానం యథా వాణీ, ఏవమేవ పవత్తతూతి.

అథస్సా మాతా ఆగమ్మ అధోతాసనే పూజితాని పుప్ఫాని దిస్వా కస్మా చణ్డాలీ అధోతాసనే భగవతో పుప్ఫాని పూజేసి, అయుత్తం తయా కతన్తి ఆహ, తం సుత్వా సా మాతుయా కుజ్ఝిత్వా త్వం చణ్డాలీతి అక్కోసి, సా ఏత్తకం పుఞ్ఞాపుఞ్ఞం కత్వా అపరభాగే తతో చుతా జమ్బుదీపే ఉత్తరమధురాయం ఏకస్స చణ్డాలగన్ధబ్బబ్రాహ్మణస్స ధీతా హుత్వా నిబ్బత్తి, ఉత్తమరూపధరా అహోసి, తస్సా సరీరతో మేఘముఖతో విజ్జుల్లతావియ రంసియో నిచ్ఛరన్తి. సమన్తా చతుహత్థట్ఠానే సరీరప్పభాయ అన్ధకారే విధమతి. ముఖతో ఉప్పలగన్ధో వాయతి, కాయతో చన్దనగన్ధో, తస్సా ద్విన్నం థనాన మన్తరే సువణ్ణవణ్ణం ఏకం తిలకం అహోసి, తేన బాలసురియస్స వియ పభా నిచ్ఛరతి. దిట్ఠదిట్ఠా యేభుయ్యేన ఉమ్మత్తా వియ కామమదేన విసఞ్ఞినో హోన్తి, అహో కుసలాకుసలానం ఆనుభావో. తథా హి.

౫. యేన సా కోధసామాతు, చణ్డాలీ ఇతి భాసితా;

తేన సా ఆసి చణ్డాలీ, జేగుచ్ఛా హీనజాతికా.

౬. సల్లక్ఖేత్వాన సమ్బుద్ధ, గుణం పూజేసి యం తదా;

తేన పుఞ్ఞానుభావేన, సా భిరూపీ మనోరమా.

౭. యేన యేన పకారేన, పుఞ్ఞపాపాని యో కరే;

తస్స తస్సానురూపేన, మోరోవ లభతే ఫలం.

౮. పాపేన చ తిరచ్ఛానే, జాయన్తి కుసలేన తే;

వణ్ణపోక్ఖరతా హోతి, మోరానం కమ్మ మీదిసన్తి.

తతో తస్సా మాతాపితరో సువణ్ణతిలకాతి నామ మకంసు. తస్మింకిర నగరే మనుస్సా తస్సా రుపదస్సనేనచ సవణేనచ సమ్పత్తాపి చణ్డాలధీతా అయన్తి పరిభవభయేన ఆవాహం న కరోన్తి. అథ తస్మిం నగరే జేట్ఠచణ్డాలబ్రాహ్మణస్స పుత్తో ఏతమత్థాయ తస్సా మాతాపితున్నం సన్తికం వత్థాభరణగన్ధమాలాదయో పేసేసి సువణ్ణతిలకం అమ్హాకం దదన్తూతి, తే తం పవత్తిం తస్సా ఆరోచేసుం. సాస్స జిగుచ్ఛన్తీ పరిహాస మకాసి. తతో బ్రాహ్మణస్స పుత్తో లజ్జితో రఞ్ఞో సన్తికం గన్త్వా వీణం ముఞ్చేత్వా గాయమానో ఏవమాహ.

౯. లలనా ననానీ చలలోచనానీ,

తరుణా రుణానీ చలితాధరాణీ;

మనుజో హి యో నేత్తపియం కరోతి,

స తు నీచజాతిం అపి నో జహాతి.

కిమిదన్తి రఞ్ఞా పుట్ఠో ఆహ.

౧౦. సమేతి కిం దేవ ఛమాయ మత్తికా,

కదాచి చామీకరజాతికాయ;

సిగాలధేను అపి నీచజాతికా,

సమేతి కింసీహవరేన దేవాతి.

ఏవఞ్చ పన వత్వా దేవ ఇమస్మింనగరే సువణ్ణతిలకా నామేకా చణ్డాలధీతా అత్థి, సా సమానజాతికేహి పేసితపణ్ణాకారం న గణ్హాతి, కులవన్తేయేవ పత్థేతి, కదా నామ కాకీ సువణ్ణహంసేన సమాగచ్ఛతి దేవాతి. రాజా తం సుత్వా తస్సా పితరం పక్కోసాపేత్వా తమత్థం వత్వా సచ్చం భణేతి పుచ్ఛి, సోపి సచ్చం దేవ, సా జాతిసమ్పన్నమేవ కామేతీతి ఆహ. రాజా ఏవం సతి భణే పఞ్చమధురనగరే ఉద్దాళబ్రాహ్మణో నామ అత్థి, సో జాతిసమ్పన్నో మాతితోచ పితితోచ అనుపక్కుట్ఠో, జేగుచ్ఛా పటిక్కూలా ఏతాతి మాతుగామేన సద్ధిం న సంవసతి. అత్తనో గేహతో రాజగేహం గచ్ఛన్తోచ ఆగచ్ఛన్తో చ సోళసఖీరోదకఘటేహి మగ్గే సిఞ్చాపేసి. మాతుగామే దిస్వా కాలకణ్ణీ మయా దిట్ఠాతి ఖీరోదకేన ముఖం ధోవతి. తవ ధీతా సక్కోన్తీ తేన సద్ధిం సంవసతు, ఏతమత్థం తవ ధీతరం కథేహీతి ఆహ, సోపి తం సుత్వా గేహం గన్త్వా ధీతరం పక్కోసిత్వా రఞ్ఞా వుత్తనియామేనేవ తస్సా కథేసి. తాయ తం సుత్వా సక్కోన్తీ అహం ఉద్దాళబ్రాహ్మణేన సద్ధిం వసిస్సామి, మా తుమ్హే చిన్తేథ, పపఞ్చమ్పి మా కరోథ, పాతోవ గమిస్సామీతి వుత్తే పితా పనస్సా సాధూతి సహస్సగ్ఘనకచిత్తకమ్బలకఞ్చుకేన ధీతు సరీరం పారుపాపేత్వా వీణాదితురియభణ్డాని గాహాపేత్వా ధీతుయా సద్ధిం అద్ధానమగ్గం పటిపజ్జి. గచ్ఛన్తో అన్తరామగ్గే అఞ్ఞతరస్మిం నగరే రఞ్ఞో గన్ధబ్బం కరోన్తో ధీతరం పిట్ఠిపస్సే నిసీదాపేత్వా గన్ధబ్బమకాసి. అథస్స పిట్ఠిపస్సనిసిన్నా సువణ్ణతిలకా నయనకోటియా దిట్ఠిం పాపేన్తీ సరసేన తం ఓలోకేత్వా పారుతకఞ్చుకం కిఞ్చి అపనేత్వా సరీరప్పభం పఞ్ఞాపేసి, రాజా పనస్సా సరీరప్పభంచ రూపసమ్పదంచ దిస్వా కామాతురో విగతసఞ్ఞో సమ్మూళ్హో హుత్వా ముహుత్తేన పటిలద్ధస్సాసో తస్సా సస్సామికాస్సామికభావం పుచ్ఛిత్వా చణ్డాలధీతాతి సుత్వా పరిభవభయేన తం ఆనేతు మసక్కోన్తో ఏవరూపం వణ్ణపోక్ఖరసమ్పన్నం ఇత్థిరతనం అలభన్తస్స మే కో అత్థో జీవితేనాతి సోచన్తో పరిదేవన్తో కామముచ్ఛితో కత్తబ్బా కత్తబ్బం అజానన్తో అసిం గహేత్వా అత్తనో సీసం సయమేవ ఛిన్దిత్వా కాల మకాసి. ఏవమేవ అన్తరామగ్గే పఞ్చరాజానో తస్సా రూపసమ్పత్తిమదమత్తా అసినా ఛిన్నసీసా జీవితక్ఖయం పాపుణింసు. తథా హి సత్తా హిరఞ్ఞసువణ్ణదాసిదాస పుత్తదారాదీసు [పుత్తదారాదీహి ఇతిసబ్బత్థ] పియం నిస్సాయ కామేన ముచ్ఛితా అనయబ్యసనం పాపుణన్తీతి. వుత్తఞ్హేతం భగవతా.

౧౧. పియతో జాయతే సోకో,

పియతో జాయతే భయం;

పియతో విప్పముత్తస్స,

నత్థి సోకో కుతో భయం.

౧౨. పేమతో జాయతే సోకో,

పేమతో జాయతే భయం;

పేమతో విప్పముత్తస్స,

నత్థి సోకో కుతో భయం.

౧౩. రతియా జాయతే సోకో,

రతియా జాయతే భయం;

రతియా విప్పముత్తస్స,

నత్థి సోకో కుతో భయం.

౧౪. కామతో జాయతే సోకో,

కామతో జాయతే భయం;

కామతో విప్పముత్తస్స,

నత్థి సోకో కుతో భయం.

౧౫. తణ్హాయ జాయతే సోకో,

తణ్హాయ జాయతే భయం;

తణ్హాయ విప్పముత్తస్స,

నత్థి సోకో కుతో భయం.

తతో సో అనుక్కమేన పఞ్చమధురనగరం గన్త్వా అత్తనో ఆగతభావం రఞ్ఞా కథాపేత్వా తేన అనుఞ్ఞాతో గన్త్వా రాజానం అద్దస. తదా ఉద్దాళబ్రాహ్మణో రఞ్ఞో అవిదూరే కమ్బలభద్దపీఠే నిసిన్నో హోతి, గన్ధబ్బబ్రాహ్మణోపి ధీతుయా సద్ధిం గన్ధబ్బం కురుమానో నిసీది. తస్మింఖణే పితు పిట్ఠిపస్సే నిసిన్నా సువణ్ణతిలకా ఉద్దాళబ్రాహ్మణో కతమోతి పుచ్ఛిత్వా ఏతస్మిం భద్దపీఠే నిసిన్నోం ఏసోతి సుత్వా నిలామలలోచనేహి తం ఓలోకన్తి దసనరంసినా సమ్భిన్నసురత్తాధరేన మన్దహసితం కరోన్తీ తం ఓలోకేత్వా పారుతకఞ్చుకం అపనేత్వా సరీరప్పభం విస్సజ్జేసి. తం దిస్వా బ్రాహ్మణో ఉమ్మత్తో సోకేన పరిదడ్ఢగత్తో ఉణ్హవాతేన పూరితముఖనాసో అస్సునా కిలిన్ననేత్తో విసఞ్ఞీ అహోసి. తతో సో ముహుత్తేన లద్ధస్సాసో రోగీవియ రఞ్ఞో సకాసా అపసరన్తో అత్తనో గేహం గన్త్వా సుహదే పక్కోసిత్వా తేసం ఏవమాహ. భవన్తేత్థ.

౧౬. యో ఆపదే సముప్పన్నే,

ఉపతిట్ఠతి సన్తికే;

సుఖదుక్ఖే సమో హోతి,

సో మిత్తో సోచ ఞాతకో.

౧౭. యో గుణం భాసతే యస్స, అగుణఞ్చ నిగూహతి;

పటిసేధేత్య [పటిసేధేతికత్తబ్బా ఇతిసబ్బత్థ] కత్తబ్బా, సో మిత్తో సోచ ఞాతకో.

౧౮. సువణ్ణతిలకానామ, లలనా కామలాలయా;

నీలక్ఖిచణ్డకణ్డేహి, విఖణ్డేసి మనో మమ.

౧౯. తస్సా ముఖమ్బుజే సత్తా, మమ నేత్తమధుబ్బతా,

అప్పమ్పిన సరన్తామం, తత్థేవా భిరమన్తి తే.

౨౦. సహేవ తేహి మే చిత్తం, గతం ఉల్లంఘియుద్ధతో;

లజ్జాగమ్భీరపరిఖం, ధితిపాకారముగ్గతం.

౨౧. సమ్ముయ్హామి పముయ్హామి, సబ్బా ముయ్హన్తి మే దిసా;

తస్స మే సరణం హోథ, కరోథ మమ సఙ్గహన్తి.

తం సుత్వా తే ఏవమాహంసు.

౨౨. యం త్వమాచరియ పత్థేసి, చణ్డాలీ సా అసఙ్గమా;

కిన్ను మీళ్హేన సంయోగో, చన్దనస్స కదా సియా.

౨౩. అగమ్మగమనా యాతి, నరానం దూరతో సిరీ;

కిత్తిచాయు బలం బుద్ధి, అయసంచ స గచ్ఛతీతి.

అథ తేసం బ్రహ్మణో ఆహ.

౨౪. న పరిచ్చజతి లోకోయం, అమేజ్ఝే మణిముత్తమం;

థీరతనం యువాణీ చ, దుక్కులా అపి గాహియాతి.

ఏవఞ్చ పన వత్వా తస్సా సస్సామికాస్సామికభావం ఞత్వా ఆనేథాతి ఆహ, తే తథా అకంసు. తతో బ్రాహ్మణో తాయ గేహం ఆగతకాలతో పట్ఠాయ చత్తారో మాసే రఞ్ఞో ఉపట్ఠానం నేవ అగమాసి. తస్స పన బ్రహ్మణస్స సన్తికే పఞ్చసతరాజకుమారా నానావిధాని సిప్పాని ఉగ్గణ్హన్తి. తే తం కారణం ఞత్వా సువణ్ణతిలకాయ విజ్జమానాయ అమ్హాకం సిప్పుగ్గహణస్స అన్తరాయో భవిస్సతి, యేన కేనచి ఉపాయేన ఏతం మారేతుం వట్టతీతి, చిన్తేత్వా తే హత్థా చరియం పక్కోసిత్వా లఞ్జం దత్వా ఏవమాహంసు, హత్థిం సురాయ మత్తం కత్వా సువణ్ణతిలకం మారేహీతి. తతో తే సబ్బే రాజఙ్గణే సన్నిపతిత్వా దూతం పాహేసుం, ఆచరియం దట్ఠుకామమ్హాతి. తతో బ్రాహ్మణేన ఆగన్త్వా నిసిన్నేన పటిసన్థారం కత్వా ఆచరియ ఆచరియానిం పస్సితుకామమ్హాతి ఆహంసు. అథ సో సువణ్ణతిలకం గహేత్వా ఆగచ్ఛథాతి మనుస్సే పేసేసి. తే తథా కరింసు, అథ తస్సా వీథిమజ్ఝం సమ్పత్తకాలే హత్థిం విస్సజ్జాపేసుం. సో సోణ్డాయ భూమియం పహరన్తో [పహరన్తోఉపధావిత్వా ఇతికత్థచి] గచ్ఛన్తో ఉపధావిత్వా సోణ్డేన తం ఉక్ఖిపిత్వా కుమ్భే నిసీదాపేసి. తతో రాజానో తథా తం మారాపేతు మసక్కోన్తా పున దివసే మనుస్సే పయోజేత్వా రత్తియం మారాపేసుం. బ్రాహ్మణోపి ఏవరూపం ఇత్థిం అలసిత్వా జీవనతో మతమేవ [మతంమేసేయ్యో ఇతికత్థచి] సేయ్యోతి సోచన్తో పరిదేవన్తో రాజఙ్గణే దారుచితకం కారాపేత్వా అగ్గింపవిసిత్వా మతోతి. ఏవం మాతుగామవసఙ్గతా మహన్తం అనయబ్యసనఞ్చ మరణఞ్చ పాపుణన్తీతి. వుత్తఞ్హేతం భగవతా.

౨౫. మాయావేసా [మాయాచేసా ఇతికత్థచి] మరీచీవ,

సోకో రోగో చుపద్దవో;

ఖరావ బన్ధనా చేసా,

మచ్చుపాసో గుహాసయో;

తాసు యో విస్ససే పోసో,

సో నరేసు నరాధమోతి.

౨౬. అయోనిసో సా పురిమాయ జాతియా,

పుఞ్ఞం కరిత్వా అలభీదిసం గతిం;

ధీసమ్పయుత్తం [ధితిసమ్పయుత్తం ఇతికత్థచి] కుసలం కరోన్తా,

నిబ్బాణమేవాభిముఖం కరోథాతి.

సువణ్ణతిలకాయ వత్థుం దుతియం.