మహాసేనవగ్గో
౩౧. మహాసేనరఞ్ఞో వత్థుమ్హి అయమానుపుబ్బీకథా
భగవతి పరినిబ్బుతే పాటలిపుత్తనగరే మహాసేనో నామ రాజా రజ్జం కారేసి ధమ్మికో ధమ్మరాజా. సో పన పితుపితామహాదీనం ధనరాసిం ఓలోకేత్వా ఇమే ఇమం సాపతేయ్యం పహాయ మచ్చునో ముఖముపగతా. అహో సంసారికానం అఞ్ఞాణతా. ధనం ఠపేత్వా అత్తనో వినాసఞ్చ అత్తానం ఠపేత్వా ధనవినాసఞ్చ న జానన్తీతి సమ్పత్తియా అధిగమఞ్చ వినాసం చాతి సబ్బం చిన్తేత్వా ధమ్మఞ్చ సుత్వా పటిలద్ధసద్ధో దివసే దివసే దససహస్సానం భిక్ఖూనం మధురేన అన్నపానేన సన్తప్పేన్తో అనేకాని పుఞ్ఞాని ఉపచినన్తో ఏకదివసం రహో పటిసల్లినో ఏవం చిన్తేసి. ఏవం రాజనియోగేన జనస్స పీళనం కత్వా దిన్నదానతో సహత్థేన కమ్మం కత్వా లద్ధేన దిన్నదానం మహప్ఫలం మహానిసంసం భవిస్సతి, ఏవం మయా కాతబ్బన్తి సో సుహదా మచ్చస్స రజ్జం నీయ్యాతేత్వా అత్తనో కణిట్ఠికం ఆదాయ కిఞ్చి అజానాపేత్వా అఞ్ఞతరవేసేన నగరా నిక్ఖమ్మ ఉత్తరమధురం నామ నగరం అగమాసి, తత్థ మహావిభవో ఏకో సేట్ఠి పటివసతి, తే సేట్ఠినో సమీప ముపగమ్మ ఠితా. తేన కిమత్థాయాగతాతి వుత్తే రాజా తవ గేహే భతియా కమ్మం కరిస్సామీతి వత్వా తేనానుఞ్ఞాతో తీణి వస్సాని కమ్మ మకాసి, తతో ఏకదివసం సేట్ఠి తే దిస్వా పక్కోసిత్వా అతీవ తుమ్హే సుఖుమాలతరా. తథాపి ఇమస్మిం గేహే కమ్మకరణేన చిరం వసిత్థ, ఏత్తకం కాలం కిస్మిఞ్చి కమ్మేపి కుసీతత్తం న పఞ్ఞాయతి. పగేవ అనాచారమ్పి, యాగుభత్తం ఠపేత్వా అఞ్ఞం ఉపకారమ్పి మమ సన్తికా నత్థి, కేనత్థేన కమ్మం కరోథాతి పుచ్ఛి. రాజా తస్స వచనం సుత్వా ఇమస్మిం జనపదే సాలినో మనాపభావో బహుసో సూయతి. తస్మా సాలీనమత్థాయ ఇధా గతమ్హాతి ఆహ, తం సుత్వా తేసం తుట్ఠో సేట్ఠి సాలీనం సకటసహస్సం అదాసి, రాజా సాలింలభిత్వా సేట్ఠినో ఏవమాహ, భో ఇమం అమ్హాకం నగరం పాపేథాతి, తం సుత్వా సేట్ఠి సాధూతి వత్వా సాలిపరిపుణ్ణసకటసహస్సం రఞ్ఞో నగరం పాపేసి, రాజా నగరం గన్త్వా సేట్ఠిస్స నానావణ్ణవత్థహిరఞ్ఞసువణ్ణాదీహి సకటే పూరేత్వా పటిపేసేత్వా మేత్తిం థిరం కత్వా ఆభతవీహయో రాజగేహే సన్నిచయమకాసి, అథ రాజా కతిపాహచ్చయేన ముసలం పగ్గయ్హ సహత్థేనేవ వీహిం కోట్టేతి, కోట్టితకోట్టితం కణిట్ఠికా పప్ఫోటేతి. ఏవం ఉభోపి తణ్డులానం మహన్తం రాసిం కత్వా దారూదకాదయో ఆహరిత్వా అమ్బిలభత్తం పచిత్వా రాజగేహే పఞ్చసతఆసనాని పఞ్ఞాపేత్వా కాలం ఉగ్ఘోసేసుం, ఆగచ్ఛన్తు అయ్యా అనుకమ్పం ఉపాదాయ మమ గేహే భుఞ్జన్తూతి. తం సుత్వా పఞ్చసతా భిక్ఖూ ఆకాసేన ఆగమింసు, రాజా తే యావదత్థం పరివిసి, తతో తేసం అన్తరే పియంగుదీపవాసీ ఏకో మహాసివత్థేరో నామ భత్తం గహేత్వా ఏతే మం పస్సన్తూతి అధిట్ఠహిత్వా ఆకాసేన పియంగుదీపం గన్త్వా భత్తం పఞ్చసతానం భిక్ఖూనం దత్వా పరిభుఞ్చి. తం తస్సానుభావేన సబ్బేసం యావదత్థం అహోసి. ఏవం అప్పకేనాపి దేయ్యధమ్మేన సప్పురిసా దాయకానం మనం పసాదేత్వా పతిట్ఠం కరోన్తీతి. వుత్తఞ్హి.
౧. అప్పకేనపి మేధావీ, దాయకానం మనం పతి;
సద్ధం వడ్ఢేన్తి చన్దోవ, రంసినా ఖీరసాగరం.
౨. అట్ఠానే న నియోజేన్తా, కరోన్తా నేవ సన్నిధిం;
పరిభోగ మకత్వాన, నేవ నాసేన్తి పచ్చయం.
౩. న పాపేన్తాచ థేయ్యస్స, న కరోన్తా తథేవిణం;
విభజన్తి సుసీలేసు, సయం భుత్వాన సీలవాతి.
అథ రాజా కణిట్ఠికాయ సద్ధిం థత్థేవ ఠితో పియంగుదీపే పరిభుఞ్జన్తే పఞ్చసతభిక్ఖూ దిస్వా హట్ఠో ఉదగ్గో అహోసి. అథ తే అపరభాగే అత్తనా కతం దానవరం అనుస్సరన్తా న చిరేనేవ ఉభోపి సోతాపన్నా అహేసుంతి.
౪. న గణేన్తాత్తనో దుక్ఖం, విహాయ మహతిం సిరిం;
ఆయతింభవమిచ్ఛన్తా, సుజనేవం సుభే రతా.
౫. ఆయాసేన కతం పుఞ్ఞం, మహన్తఫలదాయకం;
ఇతి మన్త్వాన మేధావీ, సహత్థేనేవ తం కరేతి.
మహాసేనరఞ్ఞో వత్థుం పథమం.
౩౨. సువణ్ణతిలకాయ వత్థుమ్హి అయమానుపుబ్బీకథా
లఙ్కాదీపే కిర అనురాధపురనగరే ఏకో మాతుగామో [ఏకామాతుగామాతివా ఏకామాతుగామోతివా కత్థచి] సద్ధాసమ్పన్నా నిచ్చం అభయుత్తరచేతియే పుప్ఫపూజం కరోతి, అథేకదివసం సా అత్తనో ధీతుయా సద్ధిం తస్మిం చేతియే పుప్ఫపూజనత్థాయ [పుప్ఫపూజత్థాయ ఇతికత్థచి] గన్త్వా పుప్ఫాసనసాలాయ ఉదకం అపస్సన్తీ ధీతు హత్థే పుప్ఫచఙ్గోటకం ఠపేత్వా ఘట మాదాయ పోక్ఖరణిం అగమాసి, తతో సా దారికా మాతరి అనాగతాయయేవ [అనాగతేయేవ ఇతిసబ్బత్థ] అధోతాసనే పుప్ఫముట్ఠింగహేత్వా మణ్డలం కత్వా పూజేత్వా ఏవం పత్థనమకాసి. తథా హి.
౧. మహావీరస్స ధీరస్స, సయమ్భుస్స మహేసినో;
తిలోకగ్గస్స నాథస్స, భగవన్తస్స సత్థునో.
౨. య మహం పూజయిం పుప్ఫం, తస్స కమ్మస్స వాహసా;
రూపీనం పవరా హేస్సం, ఆరోహపరిణాహవా.
౩. మం దిస్వా పురిసా సబ్బే, ముచ్ఛన్తు కామముచ్ఛితా;
నిచ్ఛరన్తు సరీరా మే, రంసిమాలీవ రంసియో.
౪. హదయఙ్గమా కణ్ణసుఖా, మఞ్జుభాణీ సుభా మమ;
కిన్నరానం యథా వాణీ, ఏవమేవ పవత్తతూతి.
అథస్సా మాతా ఆగమ్మ అధోతాసనే పూజితాని పుప్ఫాని దిస్వా కస్మా చణ్డాలీ అధోతాసనే భగవతో పుప్ఫాని పూజేసి, అయుత్తం తయా కతన్తి ఆహ, తం సుత్వా సా మాతుయా కుజ్ఝిత్వా త్వం చణ్డాలీతి అక్కోసి, సా ఏత్తకం పుఞ్ఞాపుఞ్ఞం కత్వా అపరభాగే తతో చుతా జమ్బుదీపే ఉత్తరమధురాయం ఏకస్స చణ్డాలగన్ధబ్బబ్రాహ్మణస్స ధీతా హుత్వా నిబ్బత్తి, ఉత్తమరూపధరా అహోసి, తస్సా సరీరతో మేఘముఖతో విజ్జుల్లతావియ రంసియో నిచ్ఛరన్తి. సమన్తా చతుహత్థట్ఠానే సరీరప్పభాయ అన్ధకారే విధమతి. ముఖతో ఉప్పలగన్ధో వాయతి, కాయతో చన్దనగన్ధో, తస్సా ద్విన్నం థనాన మన్తరే సువణ్ణవణ్ణం ఏకం తిలకం అహోసి, తేన బాలసురియస్స వియ పభా నిచ్ఛరతి. దిట్ఠదిట్ఠా యేభుయ్యేన ఉమ్మత్తా వియ కామమదేన విసఞ్ఞినో హోన్తి, అహో కుసలాకుసలానం ఆనుభావో. తథా హి.
౫. యేన సా కోధసామాతు, చణ్డాలీ ఇతి భాసితా;
తేన సా ఆసి చణ్డాలీ, జేగుచ్ఛా హీనజాతికా.
౬. సల్లక్ఖేత్వాన సమ్బుద్ధ, గుణం పూజేసి యం తదా;
తేన పుఞ్ఞానుభావేన, సా భిరూపీ మనోరమా.
౭. యేన యేన పకారేన, పుఞ్ఞపాపాని యో కరే;
తస్స తస్సానురూపేన, మోరోవ లభతే ఫలం.
౮. పాపేన చ తిరచ్ఛానే, జాయన్తి కుసలేన తే;
వణ్ణపోక్ఖరతా హోతి, మోరానం కమ్మ మీదిసన్తి.
తతో తస్సా మాతాపితరో సువణ్ణతిలకాతి నామ మకంసు. తస్మింకిర నగరే మనుస్సా తస్సా రుపదస్సనేనచ సవణేనచ సమ్పత్తాపి చణ్డాలధీతా అయన్తి పరిభవభయేన ఆవాహం న కరోన్తి. అథ తస్మిం నగరే జేట్ఠచణ్డాలబ్రాహ్మణస్స పుత్తో ఏతమత్థాయ తస్సా మాతాపితున్నం సన్తికం వత్థాభరణగన్ధమాలాదయో పేసేసి సువణ్ణతిలకం అమ్హాకం దదన్తూతి, తే తం పవత్తిం తస్సా ఆరోచేసుం. సాస్స జిగుచ్ఛన్తీ పరిహాస మకాసి. తతో బ్రాహ్మణస్స పుత్తో లజ్జితో రఞ్ఞో సన్తికం గన్త్వా వీణం ముఞ్చేత్వా గాయమానో ఏవమాహ.
౯. లలనా ననానీ చలలోచనానీ,
తరుణా రుణానీ చలితాధరాణీ;
మనుజో హి యో నేత్తపియం కరోతి,
స తు నీచజాతిం అపి నో జహాతి.
కిమిదన్తి రఞ్ఞా పుట్ఠో ఆహ.
౧౦. సమేతి కిం దేవ ఛమాయ మత్తికా,
కదాచి చామీకరజాతికాయ;
సిగాలధేను అపి నీచజాతికా,
సమేతి కింసీహవరేన దేవాతి.
ఏవఞ్చ పన వత్వా దేవ ఇమస్మింనగరే సువణ్ణతిలకా నామేకా చణ్డాలధీతా అత్థి, సా సమానజాతికేహి పేసితపణ్ణాకారం న గణ్హాతి, కులవన్తేయేవ పత్థేతి, కదా నామ కాకీ సువణ్ణహంసేన సమాగచ్ఛతి దేవాతి. రాజా తం సుత్వా తస్సా పితరం పక్కోసాపేత్వా తమత్థం వత్వా సచ్చం భణేతి పుచ్ఛి, సోపి సచ్చం దేవ, సా జాతిసమ్పన్నమేవ కామేతీతి ఆహ. రాజా ఏవం సతి భణే పఞ్చమధురనగరే ఉద్దాళబ్రాహ్మణో నామ అత్థి, సో జాతిసమ్పన్నో మాతితోచ పితితోచ అనుపక్కుట్ఠో, జేగుచ్ఛా పటిక్కూలా ఏతాతి మాతుగామేన సద్ధిం న సంవసతి. అత్తనో గేహతో రాజగేహం గచ్ఛన్తోచ ఆగచ్ఛన్తో చ సోళసఖీరోదకఘటేహి మగ్గే సిఞ్చాపేసి. మాతుగామే దిస్వా కాలకణ్ణీ మయా దిట్ఠాతి ఖీరోదకేన ముఖం ధోవతి. తవ ధీతా సక్కోన్తీ తేన సద్ధిం సంవసతు, ఏతమత్థం తవ ధీతరం కథేహీతి ఆహ, సోపి తం సుత్వా గేహం గన్త్వా ధీతరం పక్కోసిత్వా రఞ్ఞా వుత్తనియామేనేవ తస్సా కథేసి. తాయ తం సుత్వా సక్కోన్తీ అహం ఉద్దాళబ్రాహ్మణేన సద్ధిం వసిస్సామి, మా తుమ్హే చిన్తేథ, పపఞ్చమ్పి మా కరోథ, పాతోవ గమిస్సామీతి వుత్తే పితా పనస్సా సాధూతి సహస్సగ్ఘనకచిత్తకమ్బలకఞ్చుకేన ధీతు సరీరం పారుపాపేత్వా వీణాదితురియభణ్డాని గాహాపేత్వా ధీతుయా సద్ధిం అద్ధానమగ్గం పటిపజ్జి. గచ్ఛన్తో అన్తరామగ్గే అఞ్ఞతరస్మిం నగరే రఞ్ఞో గన్ధబ్బం కరోన్తో ధీతరం పిట్ఠిపస్సే నిసీదాపేత్వా గన్ధబ్బమకాసి. అథస్స పిట్ఠిపస్సనిసిన్నా సువణ్ణతిలకా నయనకోటియా దిట్ఠిం పాపేన్తీ సరసేన తం ఓలోకేత్వా పారుతకఞ్చుకం కిఞ్చి అపనేత్వా సరీరప్పభం పఞ్ఞాపేసి, రాజా పనస్సా సరీరప్పభంచ రూపసమ్పదంచ దిస్వా కామాతురో విగతసఞ్ఞో సమ్మూళ్హో హుత్వా ముహుత్తేన పటిలద్ధస్సాసో తస్సా సస్సామికాస్సామికభావం పుచ్ఛిత్వా చణ్డాలధీతాతి సుత్వా పరిభవభయేన తం ఆనేతు మసక్కోన్తో ఏవరూపం వణ్ణపోక్ఖరసమ్పన్నం ఇత్థిరతనం అలభన్తస్స మే కో అత్థో జీవితేనాతి సోచన్తో పరిదేవన్తో కామముచ్ఛితో కత్తబ్బా కత్తబ్బం అజానన్తో అసిం గహేత్వా అత్తనో సీసం సయమేవ ఛిన్దిత్వా కాల మకాసి. ఏవమేవ అన్తరామగ్గే పఞ్చరాజానో తస్సా రూపసమ్పత్తిమదమత్తా అసినా ఛిన్నసీసా జీవితక్ఖయం పాపుణింసు. తథా హి సత్తా హిరఞ్ఞసువణ్ణదాసిదాస పుత్తదారాదీసు [పుత్తదారాదీహి ఇతిసబ్బత్థ] పియం నిస్సాయ కామేన ముచ్ఛితా అనయబ్యసనం పాపుణన్తీతి. వుత్తఞ్హేతం భగవతా.
౧౧. పియతో జాయతే సోకో,
పియతో జాయతే భయం;
పియతో విప్పముత్తస్స,
నత్థి సోకో కుతో భయం.
౧౨. పేమతో జాయతే సోకో,
పేమతో జాయతే భయం;
పేమతో విప్పముత్తస్స,
నత్థి సోకో కుతో భయం.
౧౩. రతియా జాయతే సోకో,
రతియా జాయతే భయం;
రతియా విప్పముత్తస్స,
నత్థి సోకో కుతో భయం.
౧౪. కామతో జాయతే సోకో,
కామతో జాయతే భయం;
కామతో విప్పముత్తస్స,
నత్థి సోకో కుతో భయం.
౧౫. తణ్హాయ జాయతే సోకో,
తణ్హాయ జాయతే భయం;
తణ్హాయ విప్పముత్తస్స,
నత్థి సోకో కుతో భయం.
తతో సో అనుక్కమేన పఞ్చమధురనగరం గన్త్వా అత్తనో ఆగతభావం రఞ్ఞా కథాపేత్వా తేన అనుఞ్ఞాతో గన్త్వా రాజానం అద్దస. తదా ఉద్దాళబ్రాహ్మణో రఞ్ఞో అవిదూరే కమ్బలభద్దపీఠే నిసిన్నో హోతి, గన్ధబ్బబ్రాహ్మణోపి ధీతుయా సద్ధిం గన్ధబ్బం కురుమానో నిసీది. తస్మింఖణే పితు పిట్ఠిపస్సే నిసిన్నా సువణ్ణతిలకా ఉద్దాళబ్రాహ్మణో కతమోతి పుచ్ఛిత్వా ఏతస్మిం భద్దపీఠే నిసిన్నోం ఏసోతి సుత్వా నిలామలలోచనేహి తం ఓలోకన్తి దసనరంసినా సమ్భిన్నసురత్తాధరేన మన్దహసితం కరోన్తీ తం ఓలోకేత్వా పారుతకఞ్చుకం అపనేత్వా సరీరప్పభం విస్సజ్జేసి. తం దిస్వా బ్రాహ్మణో ఉమ్మత్తో సోకేన పరిదడ్ఢగత్తో ఉణ్హవాతేన పూరితముఖనాసో అస్సునా కిలిన్ననేత్తో విసఞ్ఞీ అహోసి. తతో సో ముహుత్తేన లద్ధస్సాసో రోగీవియ రఞ్ఞో సకాసా అపసరన్తో అత్తనో గేహం గన్త్వా సుహదే పక్కోసిత్వా తేసం ఏవమాహ. భవన్తేత్థ.
౧౬. యో ఆపదే సముప్పన్నే,
ఉపతిట్ఠతి సన్తికే;
సుఖదుక్ఖే సమో హోతి,
సో మిత్తో సోచ ఞాతకో.
౧౭. యో గుణం భాసతే యస్స, అగుణఞ్చ నిగూహతి;
పటిసేధేత్య [పటిసేధేతికత్తబ్బా ఇతిసబ్బత్థ] కత్తబ్బా, సో మిత్తో సోచ ఞాతకో.
౧౮. సువణ్ణతిలకానామ, లలనా కామలాలయా;
నీలక్ఖిచణ్డకణ్డేహి, విఖణ్డేసి మనో మమ.
౧౯. తస్సా ముఖమ్బుజే సత్తా, మమ నేత్తమధుబ్బతా,
అప్పమ్పిన సరన్తామం, తత్థేవా భిరమన్తి తే.
౨౦. సహేవ తేహి మే చిత్తం, గతం ఉల్లంఘియుద్ధతో;
లజ్జాగమ్భీరపరిఖం, ధితిపాకారముగ్గతం.
౨౧. సమ్ముయ్హామి పముయ్హామి, సబ్బా ముయ్హన్తి మే దిసా;
తస్స మే సరణం హోథ, కరోథ మమ సఙ్గహన్తి.
తం సుత్వా తే ఏవమాహంసు.
౨౨. యం త్వమాచరియ పత్థేసి, చణ్డాలీ సా అసఙ్గమా;
కిన్ను మీళ్హేన సంయోగో, చన్దనస్స కదా సియా.
౨౩. అగమ్మగమనా యాతి, నరానం దూరతో సిరీ;
కిత్తిచాయు బలం బుద్ధి, అయసంచ స గచ్ఛతీతి.
అథ తేసం బ్రహ్మణో ఆహ.
౨౪. న పరిచ్చజతి లోకోయం, అమేజ్ఝే మణిముత్తమం;
థీరతనం యువాణీ చ, దుక్కులా అపి గాహియాతి.
ఏవఞ్చ పన వత్వా తస్సా సస్సామికాస్సామికభావం ఞత్వా ఆనేథాతి ఆహ, తే తథా అకంసు. తతో బ్రాహ్మణో తాయ గేహం ఆగతకాలతో పట్ఠాయ చత్తారో మాసే రఞ్ఞో ఉపట్ఠానం నేవ అగమాసి. తస్స పన బ్రహ్మణస్స సన్తికే పఞ్చసతరాజకుమారా నానావిధాని సిప్పాని ఉగ్గణ్హన్తి. తే తం కారణం ఞత్వా సువణ్ణతిలకాయ విజ్జమానాయ అమ్హాకం సిప్పుగ్గహణస్స అన్తరాయో భవిస్సతి, యేన కేనచి ఉపాయేన ఏతం మారేతుం వట్టతీతి, చిన్తేత్వా తే హత్థా చరియం పక్కోసిత్వా లఞ్జం దత్వా ఏవమాహంసు, హత్థిం సురాయ మత్తం కత్వా సువణ్ణతిలకం మారేహీతి. తతో తే సబ్బే రాజఙ్గణే సన్నిపతిత్వా దూతం పాహేసుం, ఆచరియం దట్ఠుకామమ్హాతి. తతో బ్రాహ్మణేన ఆగన్త్వా నిసిన్నేన పటిసన్థారం కత్వా ఆచరియ ఆచరియానిం పస్సితుకామమ్హాతి ఆహంసు. అథ సో సువణ్ణతిలకం గహేత్వా ఆగచ్ఛథాతి మనుస్సే పేసేసి. తే తథా కరింసు, అథ తస్సా వీథిమజ్ఝం సమ్పత్తకాలే హత్థిం విస్సజ్జాపేసుం. సో సోణ్డాయ భూమియం పహరన్తో [పహరన్తోఉపధావిత్వా ఇతికత్థచి] గచ్ఛన్తో ఉపధావిత్వా సోణ్డేన తం ఉక్ఖిపిత్వా కుమ్భే నిసీదాపేసి. తతో రాజానో తథా తం మారాపేతు మసక్కోన్తా పున దివసే మనుస్సే పయోజేత్వా రత్తియం మారాపేసుం. బ్రాహ్మణోపి ఏవరూపం ఇత్థిం అలసిత్వా జీవనతో మతమేవ [మతంమేసేయ్యో ఇతికత్థచి] సేయ్యోతి సోచన్తో పరిదేవన్తో రాజఙ్గణే దారుచితకం కారాపేత్వా అగ్గింపవిసిత్వా మతోతి. ఏవం మాతుగామవసఙ్గతా మహన్తం అనయబ్యసనఞ్చ మరణఞ్చ పాపుణన్తీతి. వుత్తఞ్హేతం భగవతా.
౨౫. మాయావేసా [మాయాచేసా ఇతికత్థచి] మరీచీవ,
సోకో రోగో చుపద్దవో;
ఖరావ బన్ధనా చేసా,
మచ్చుపాసో గుహాసయో;
తాసు యో విస్ససే పోసో,
సో నరేసు నరాధమోతి.
౨౬. అయోనిసో సా పురిమాయ జాతియా,
పుఞ్ఞం కరిత్వా అలభీదిసం గతిం;
ధీసమ్పయుత్తం [ధితిసమ్పయుత్తం ఇతికత్థచి] కుసలం కరోన్తా,
నిబ్బాణమేవాభిముఖం కరోథాతి.
సువణ్ణతిలకాయ వత్థుం దుతియం.
౩౩. కపణాయ వత్థుమ్హి అయమానుపుబ్బీకథా
భగవతి పరినిబ్బుతే జమ్బుదీపే తత్థ తత్థ భిక్ఖుభిక్ఖుణియో చ ఉపాసకఉపాసికాయో చ జయమహాబోధిం వన్దిస్సామీతి యేభుయ్యేన గన్త్వా వన్దన్తి. అథా పరభాగే బహూ భిక్ఖూ సఙ్గమ్మ మహాబోధిం వన్దనత్థాయ గచ్ఛన్తా అఞ్ఞతరస్మిం గామకే భిక్ఖాయ చరిత్వా ఆసనసాలం గన్త్వా కతభత్తకిచ్చా థోకం విస్సమింసు, తదా తత్థ ఏకా కపణా దుగ్గతిత్థీ తథా నిసిన్నభిక్ఖూ దిస్వా ఉపసఙ్కమిత్వా పఞ్చపతిట్ఠితేన వన్దిత్వా ఏకమన్తే ఠితా అయ్యా కుహిం గచ్ఛన్తీతి పుచ్ఛి. భిక్ఖూ తం సుత్వా జయమహాబోధిస్స ఆనుభావఞ్చ తం వన్దనత్థాయ అత్తానం గమనఞ్చ కథేన్తా ఏవమాహంసు.
౧. యత్థాసీనో జినో జేసి, ససేనం మకరద్ధజం;
హన్త్వా కిలేససేనఞ్చ, బుద్ధో ఆసి నిరుత్తరో.
౨. యం పూజేసి మహావీరో, ఠితో పద మకోపయం;
సత్తరత్తిన్దివం నేత్త, నీలనీరజరంసినా.
౩. సురాసురనరాదీనం, నేత్తాలి పాళిపాతనా;
మేచకాకారపత్తేహి, సిఖణ్డీవియ భాతి యో.
౪. సురపాదపోవ సత్తానం, యం తిట్ఠతి మహీతలే;
ఇహ లోకే పరత్తే చ, దదన్తో ఇచ్ఛితిచ్ఛితం.
౫. యస్స పురాణపణ్ణమ్పి, పతితం యో నరో ఇధ;
పూజేతి తస్స సో దేతి, భవభోగం మహీరుహో.
౬. గన్ధమాలేహి సలిలేహి, యముపాసతి సదా నరో;
అజ్ఝత్తఞ్చ బహిద్ధా చ, దురితం సో నిహఞ్ఞతి.
౭. యో దేతి ఇహలోకత్థం,
యో దేతి పారలోకికం,
సమ్పదం జయబోధింతం,
భోతి గచ్ఛామ వన్దితుం.
తం సుత్వా ఉదగ్గా సోమనస్సజాతా భిక్ఖూనం ఏవమాహ. అహం భన్తే పరకులే భతియా కమ్మం కరోన్తీ దుక్ఖేన కసిరేన జీవికం కప్పేమి. స్వాతనాయ మే తణ్డులనాలిపి [భణ్డులనామ్ప ఇతిసబ్బత్థ] నత్థి, పగేవ అఞ్ఞం ధనం, ఇమం వినా అఞ్ఞం సాటకమ్పి నత్థి, కస్మా పుబ్బే అకతపుఞ్ఞత్తా, తస్మా ఇమం భన్తే సాటకం మమానుగ్గహాయ బోధిమ్హి ధజం బన్ధథాతి యాచిత్వా సాటకం ధోవిత్వా తేసం అదాసి. భిక్ఖూపి తస్సానుగ్గహాయ తం గహేత్వా అగమంసు. సా సాటకం దత్వా పీతిపామోజ్జమానసా గేహం గన్త్వా తదహేవ రత్తియా మజ్ఝిమయామే సత్థకవాతేన ఉపహతా కాలం కత్వా తేసం భిక్ఖూనం గమనమగ్గే ఏకస్మిం రమణీయే వనసణ్డే భుమ్మదేవతా హుత్వా నిబ్బత్తీ, అథస్సా పుఞ్ఞానుభావేన తియోజనికే ఠానే దిబ్బకప్పరుక్ఖా పాతురహంసు, తత్త తత్త నానావిరాగధజపతాకా ఓలమ్బన్తి. దేవపుత్తా చ దేవధీతరో చ సబ్బాభరణవిభూసితా తథేవ ధజపతాకాదయో గహేత్వా కీళన్తి. నచ్చగీతాదినేకాని అచ్ఛరియాని పయోజేన్తి. అథ దుతియదివసే తేపి భిక్ఖూ బోధిమణ్డలం గచ్ఛన్తా సాయణ్హే తం ఠానం పత్వా అజ్జ ఇమస్మిం వనసణ్డే వసిత్వా గమిస్సామాతి తత్థ వాసం ఉపగమింసు, తతో తే రత్తిభాగే నానావణ్ణధజే చ దేవతాహి పయోజియమానా గీతవాదితాదయో చ తియోజనట్ఠానే కప్పరుక్ఖాని చ ఇదం సబ్బం దేవిస్సరియం తస్సానుభావేన నిబ్బత్తభావం దిస్వా విమ్హితమానసా దేవధీతరం ఆమన్తేత్వా త్వం కేన కమ్మేన ఇధ నిబ్బత్తాతి పుచ్ఛింసు. సా భిక్ఖూ వన్దిత్వా అఞ్జలిం పగ్గయ్హ ఠితా భన్తే మం న సఞ్జానిత్థాతి ఆహ. భిక్ఖూహి న మయం సఞ్జానామ భగినీతి వుత్తే సా అత్తనో సభావం కథేన్తీ ఏవమాహ.
౮. హీయ్యో ఆసనసాలాయ, నిసీదిత్థ సమాగతా;
తుమ్హకం సన్తికం గమ్మ, యా వరాకీభివాదయి.
౯. యా బోధిం పూజనత్థాయ, వత్థకం పటిపాదయి;
సాహం హీయ్యో చుతా ఆసిం, రత్తియం బ్యాధిపీళితా.
౧౦. నానాసమ్పత్తిసంయుత్తా, నానాభూసనభూసితా;
విమానే రతనా కిణ్ణే, జాతాహం ఏత్థ కాననే.
౧౧. హీయ్యో పస్సిత్థ మే గత్తం, రజోజల్లేహి సంకులం;
అజ్జ పస్సథ మే గత్తం, వణ్ణవన్తం పభస్సరం.
౧౨. హీయ్యో పస్సిత్థ మే భన్తే, నివత్థం మలినమ్బరం;
అజ్జ పస్సథ మే భన్తే, దిబ్బమమ్బరముత్తమం.
౧౩. వికిణ్ణఫలితగ్గేహి, కేసేహి విరలా కులం;
ఊకాగూథపటిక్కూలం, హీయ్యో ఆసిసిరం మమ.
౧౪. అజ్జ తం పరివత్తిత్వా, మమ పుఞ్ఞానుభావతో;
సునీలముదుధమ్మిల్లం, కుసుమా భరణభూసితం.
౧౫. పురా మే సకసీసేన, వహితం దారూ దకాదికం;
పుఞ్ఞేనాహం అజ్జ మాలా, భారం సీసే సముబ్బహే.
౧౬. ధజత్థాయ మయా హీయ్యో, పదిన్నం థూలసాటకం;
అజ్జ నిబ్బత్తి మే భోన్తో, మహన్తం దిబ్బసమ్పదం.
౧౭. జానమానేన కత్తబ్బం, దానాదీసు మహప్ఫలం;
దేవలోకే మనుస్సేసు, సుఖదం దాన ముత్తమన్తి.
తం సుత్వా సబ్బే భిక్ఖూ అచ్ఛరియబ్భుతచిత్తా అహేసుం. సా దేవతా తస్సా రత్తియా అచ్చయేన భిక్ఖూ నిమన్తేత్వా దిబ్బేహి ఖజ్జభోజ్జేహి సహత్థా సన్తప్పేత్వా తేహి సద్ధిం ఆగచ్ఛన్తీ అన్తరామగ్గే దానం దదమానా మహాబోధిం గన్త్వా సబ్బేహి ధజపతాకా దీహి చ నానావిధవణ్ణగన్ధసమ్పన్నపుప్ఫేహి చ దీపధూపేహి చ బోధిం పూజేత్వా భిక్ఖూనం చీవరత్థాయ దిబ్బవత్థాని దత్వా ఆగమ్మ తస్మింయేవ వనసణ్డే వసన్తీ నానావిధాని పుఞ్ఞాని కత్వా తావతింసభవనే నిబ్బత్తి. భిక్ఖూపి తం అచ్ఛరియం తత్థ తత్థ పకాసేన్తా బహూజనే పుఞ్ఞకమ్మే నియోజేసుంతి.
౧౮. ఏవం విధాపి కపణా జినసాసనమ్హి,
కత్వా పసాద మథ థూలకుచేలకేన;
పూజేత్వ దిబ్బవిభవం అలభీతి ఞత్వా,
పూజాపరా భవథ వత్థుసు తీసు సమ్మాతి.
కపణాయ వత్థుం తతియం.
౩౪. ఇన్దగుత్తత్థేరస్స వత్థుమ్హి అయమానుపుబ్బీకథా
అమ్హాకం భగవతో పరినిబ్బాణతో ఓరభాగే జమ్బుదీపే కిర పాటలిపుత్తం నామ నగరం అహోసి. తత్థ ధమ్మాసోకో నామ మహిద్ధికో మహానుభావో ఆణాచక్కవత్తి రాజా రజ్జం కారేతి. ఉద్ధం ఆకాసతో హేట్ఠా పథవియా యోజనప్పమాణే సకలజమ్బూదీపే తస్స ఆణా పవత్తతి, తదా సకలజమ్బుదీపవాసినో చ చతురాసీతి నగరసహస్సే రాజానో చ అత్తనో అత్తనో బలవాహనే గహేత్వా ఆగమ్మ ధమ్మాసోకమహారఞ్ఞో ఉపట్ఠానం కరోన్తి. తస్మిం సమయే దేవపుత్తనగరే దేవపుత్తో నామ మహారాజా అత్తనో బలవాహనం గహేత్వా రఞ్ఞో ఉపట్ఠానం అగమాసి. ధమ్మాసోకో దేవపుత్తమహారాజానం దిస్వా మధురపటిసన్థారం కత్వా తుమ్హాకం రట్ఠే బహుస్సుతా ఆగతాగమా మహాగుణవన్తా అయ్యా అత్థీతి పుచ్ఛి. తం సుత్వా దేవపుత్తరాజా అత్థి దేవ తస్మిం నగరే సీహకుమ్భకం నామ మహావిహారం. తత్థ అనేకసహస్సభిక్ఖూ విహరన్తి సీలవన్తా అప్పిచ్ఛా సన్తుట్ఠా వివేకకామినో. తేసు సాట్ఠకథాతిపిటకధరో ఇన్దగుత్తత్థేరో నామ తేసం పామోక్ఖో అహోసి. సో అనేకపరియాయేన సనరామరానం భిక్ఖూనం ధమ్మంవణ్ణేతి. గుణవా అత్తనో గుణం నిస్సాయ లోకే పాకటోతి. తం సుత్వా రాజా తుట్ఠమానసో థేరం పస్సితుకామో హుత్వా సమ్మ త్వమేవ గన్త్వా థేరం యాచిత్వా ఇధా నేహీతి ఆహ. తం సుత్వా దేవపుత్తరాజా అత్తనో హత్థస్సబలవాహనా దిమహా సేనఙ్గపరివుతో ఇన్దగుత్తత్థేరస్స సన్తికం గన్త్వా వన్దిత్వా అయ్య అయ్యం ధమ్మాసోకమహారాజా దట్ఠుకామోతి ఆహ. థేరేన సాధూతి సమ్పటిచ్ఛితే రాజా థేరేన సమ్పటిచ్ఛితభావం ధమ్మాసోకమహారాజినో పేసేసి. తతో ధమ్మాసోకమహారాజా సోమనస్సప్పత్తో అత్తనో ఆణాపవత్తితట్ఠానే రాజూనం సాసనం పేసేసి. సబ్బేవ థేరాగమనమగ్గం అలఙ్కరోన్తూతి. అథ తే రాజానో తుట్ఠపహట్ఠా అత్తనో అత్తనో నగరే భేరిం చరాపేత్వా దేవపుత్తనగరతో యావ పాటలిపుత్తనగరం ఏత్థన్తరే పఞ్చపణ్ణాసయోజనికం మగ్గం విసమం సమం కరోన్తో దేవతానం దిబ్బవీథిమివ అలఙ్కరిత్వా ధమ్మాసోకమహానరిన్దస్స ఏవం సాసనం పేసేసుం. భవన్తేత్థ.
౧. ఇన్దగుత్తమహాథేర, సామినో గమనాయ నో;
మగ్గం అలఙ్కరోన్తూతి, మహారాజేన పేసితం.
౨. తతో తే అపనేత్వాన, పాసాణకణ్టకాదికం;