౧౩. విసమలోమకుమారస్స వత్థుమ్హి అయమానుపుబ్బీకథా

అతీతే కిర ఇమస్మిం జమ్బుదీపే కస్సపో నామ సమ్మాసమ్బుద్ధో పారమియో పూరేత్వా సబ్బఞ్ఞుతం పత్తో లోకస్స దుక్ఖాపనుదో సుఖావహో పటివసతి లోకం నిబ్బాణమహానగరవరే పరిపూరేన్తో. తస్మిం సమయే అఞ్ఞతరో పురిసో సత్థు ధమ్మదేసనం సుత్వా పసన్నో భిక్ఖుసఙ్ఘస్స దానం దేన్తో సీలం రక్ఖన్తో ఉపోసథకమ్మం కరోన్తో నానావిధాని పుఞ్ఞకమ్మాని కత్వా సుత్తప్పబుద్ధోవియ గన్త్వా దేవలోకే నిబ్బత్తి సబ్బరతనమయే దిబ్బవిధానే దేవచ్ఛరాసహస్సపరివుతో. తత్థ యావతాయుకం ఠత్వా తతో చుతో అమ్హాకం భగవతి పరినిబ్బుతే జమ్బుదీపే పాటలిపుత్తనగరే ఆణాచక్కవత్తిధమ్మాసోకమహానరిన్దస్స అగ్గమహేసియా కుచ్ఛిమ్హి నిబ్బత్తి. తస్స నామం కరోన్తో సీసే లోమం విసమం హుత్వా జాతత్థా విసమలోమకుమారోతి సఞ్జానింసు. సో కమేన విఞ్ఞుతం పత్తో బలసమ్పన్నో అహోసి. మహాథామో అభిరూపోచ అహోసి. దస్సనీయో పాసాదికో యసపరివారసమ్పన్నో పటివసతి. తతో అపరేన సమయేన ధమ్మాసోకమహానరిన్దో చతురాసీతిసహస్సరాజపరివుతో అనన్తబలవాహనో కీ ళా ప రో హిమవన్తం గన్త్వా యథాభిరన్తం కీళిత్వా ఆగచ్ఛన్తో చన్దభాగం నామ గఙ్గం సమ్పాపుణి. సా పన యోజనవిత్థతా తిగావుతగమ్భీరా అహోసి. తదా సా అధునాగతేహి ఓఘేహి మహాఫేణసమాకులా బహూమియో ఉభోకూలే ఉత్తరన్తీ మహావేగా [మహావేగాగచ్ఛన్తీ ఇతిసబ్బత్థ] గచ్ఛన్తి. తదా రాజా గఙ్గం దిస్వా కో నామేత్థ పురిసో ఏవంవిధం మహాగఙ్గం తరితుం సమత్థో భవిస్సతీతి ఆహ. తం సుత్వా విసమలోమ కుమారో ఆగన్త్వా వన్దిత్వా అహం దేవ గఙ్గం తరిత్వా గన్తుఞ్చ ఆగన్తుఞ్చ సక్కోమీతి ఆహ. రాజా సాధూతి సమ్పటిచ్ఛి. అథ కుమారో గాళ్హం నివాసేత్వా మకరదన్తియా కేసే బన్ధిత్వా గఙ్గాకూలే ఠితో అట్ఠారసహత్థం అబ్భుగ్గన్త్వా ఉసభమత్తట్ఠానే పతిత్వా తరితు మారభి. తతో చణ్డసోతం ఛిన్దిత్వా తరన్తో గమనా గమనకాలే గణ్హనత్థాయ ఆగతే చణ్డసుంసుమారే పాణినా పహరిత్వా చుణ్ణవిచుణ్ణం కరోన్తో వీససతం మారేత్వా ఉత్తారేత్వా తలముగ్గమ్మ రాజానం వన్దిత్వా అట్ఠాసి. రాజా తం కారణం దిస్వా భయప్పత్తో ఏసో ఖో మం మారేత్వా రజ్జమ్పి గహితుం సమత్థో. ఏతం మారేతుం వట్టతీతి చిన్తేత్వా నగరం సమ్పత్తో కుమారం పక్కోసాపేత్వా అమచ్చే ఆహ. ఇమం భణే బన్ధనాగారే కరోథాతి. తే తథా కరింసు, అథస్స బన్ధనాగారే వసన్తస్స చత్తారో మాసా అతిక్కన్తా. తతో రాజా చతుమాసచ్చయేన దీఘతో సట్ఠిహత్థప్పమాణే సట్ఠివేళుకలాపే ఆహరాపేత్వా గణ్ఠియో సోధాపేత్వా అన్తో అయోసారం పూరేత్వా రాజఙ్గణే ఠపాపేత్వా విసమలోమకుమారం బన్ధనాగారతో ఆహారాపేత్వా [ఆణాపేత్వా ఇతిసబ్బత్థ] అమచ్చే ఏవమాహ. భణే స్వాయం కుమారో ఇమినా ఖగ్గేన ఇమే వేళుకలాపే చతురఙ్గులం కత్వా ఛిన్దతు. నో చే ఛిన్దితుం సక్కోతి. తం మారేథాతి ఆహ, తం సుత్వా కుమారో అహం బన్ధనాగారే చి ర వు త్థో జిఘచ్ఛాపీళితో ఆహారేన కిలమిం, యన్నూనాహం ఆహారం భుఞ్చిత్వా ఛిన్దేయ్యన్తి. తే నత్థి దాని తుయ్హం ఆహారన్తి ఆహంసు. తేనహి పోక్ఖరణియా పానీయం పివిస్సామీతి ఆహ. తే సాధూతి పోక్ఖరణిం నేసుం. కుమారో పోక్ఖరణిం ఓతరిత్వా నహాయిత్వా నిముగ్గో యావదత్థం కలలం భుఞ్చిత్వా పానీయం పివిత్వా ఉట్ఠాయ అసిపత్తం గహేత్వా మహాజనానం [మహాజనానంపస్సన్తమేవ ఇతిసబ్బత్థ] పస్సన్తానమేవ అట్ఠాసీతిహత్థట్ఠానం ఆకాసం ఉల్లఙ్ఘిత్వా సబ్బవేళుకలాపే చతురఙ్గులమత్తేన ఖణ్డాఖణ్డం కురుమానో ఓతరిత్వా మూలే థూలఅయసలాకం పత్వా కిణీతి సద్దం సుత్వా అసిపత్తం విస్సజ్జేత్వా రోదమానో అట్ఠాసి. తతో రాజపురిసేహి కిమత్తం రోదసీతి వుత్తే ఏత్తకానం పురిసానమన్తరే మయ్హం ఏకోపి సుహదో నత్తి. సచే భవేయ్య, ఇమేసం వేళుకలాపానమన్తరే అయో సారం అత్థిభావం కథేయ్య, అహం పన జానమానో ఇమే వేళు కలాపే అఙ్గులఙ్గులేసు ఛిన్దేయ్యన్తి ఆహ. తతో రాజా కుమారేన కతకమ్మం ఓలోకేత్వా పసన్నో ఉపరాజట్ఠానం బహుఞ్చ విభవం దాపేసి, ఏవమస్స బలసమ్పత్తిలాభో నామ న జాతిగోత్తకులపదేసాదీనం బలం. న పాణాతిపాతాదిదుచ్చరితానం బలం. కస్సేతం బలన్తి. కస్సపసమ్మాసమ్బుద్ధకాలే భిక్ఖుసఙ్ఘస్స దిన్నదానాదిసుచరితకమ్మవిపాకం. తేన వుత్తం.

౧. కస్సపస్స మునిన్దస్స, కాలే అఞ్ఞతరో నరో;

సమ్బుద్ధముపసంకమ్మ, సుత్వా ధమ్మం సుదేసితం.

౨. పటిలద్ధసద్ధో హుత్వా, సీలవన్తాన భిక్ఖునం;

మధురన్నపానే పచురే, అదాసి సుమనో తదా.

౩. అదాసి చీవరే పత్తే, తథేవ కాయబన్ధనే;

అదా ఖీరసలాకఞ్చ, బహూ కత్తరయట్ఠియో.

౪. అదా సుపస్సయం దానం, మఞ్చపీఠాదికం తథా;

పావార కమ్బలాదీని, అదా సీతనివారణే.

౫. అదా భేసజ్జదానాని, ఆరోగ్యత్థాయ భిక్ఖునం;

ఏవం నానావిధం పుఞ్ఞం, కత్వాన తిదివం గతో.

౬. తత్థ దిబ్బవిమానమ్హి, ఉప్పన్నో సో మహిద్ధికో;

దేవచ్ఛరాపరివుతో, దేవసేనాపురక్ఖతో.

౭. దిబ్బేహి నచ్చగీతేహి, దిబ్బవాదితతన్తిహి;

మోదమానో అనేకేహి, దిబ్బసమ్పత్తియా సహ.

౮. యావతాయుం తహిం ఠత్వా, జమ్బుదీపే మనోరమే;

పురే పాటలిపుత్తమ్హి, ధమ్మాసోకస్స రాజినో.

౯. పుత్తో హుత్వాన నిబ్బత్తి, మహాథామో మహాబలో;

మహాయసో మహాభోగో, ఆసి బుద్ధాదిమామకో.

౧౦. కాతబ్బం కుసలం తస్మా, భవసమ్పత్తి మిచ్ఛతా;

పాలేతబ్బ మథో సీలం, భావేతబ్బఞ్చ భావనన్తి.

తతో కుమారో ఉపరాజట్ఠానం లభిత్వా సమ్పత్తింఅనుభవమానో మోగ్గలిపుత్తతిస్సత్థేరమాదిం కత్వా మహాభిక్ఖుసఙ్ఘస్స చీవరపిణ్డపాతసేనాసనగిలానపచ్చయదానా దివసేన సక్కారం కత్వా సీలం రక్ఖిత్వా ఉపోసథకమ్మం కత్వా ఆయుపరియోసానే యథాకమ్మం గతోతి.

౧౧. ఏవంవిధం సుచరితం సుమనో కరిత్వా,

భాగిస్స నేకవిభవస్స భవాభవేసు;

తుమ్హేపి భో సుచరితం విభవానురూపం,

కత్వాన నిబ్బుతిపదం కరగం కరోథాతి.

విసమలోమకుమారస్స వత్థుం తతియం.