౩. తిణ్ణంజనానం వత్థుమ్హి అయమానుపుబ్బీకథా

జమ్బుదీపస్మిం కిర పుబ్బే మహానిదాఘో అహోసి, తదా నిదాఘసురియేన సకిరణకరా వాపి పోక్ఖరణి నదీ గిరికన్దరనిజ్ఝరాదీసు ఉదకం నిస్సేసం కత్వా పీతమివ ఉదకే పరిక్ఖీణే మచ్ఛకచ్ఛపాదయో యేభుయ్యేన వినాసం పత్తా. అథ మహారఞ్ఞభూమియం రుక్ఖతిణలభాదయో అతీవ మిలాతా అహేసుం. మిగపక్ఖినోపిఘమ్మాభితత్తా పిపాసితో మరీచిం తోయన్తిమఞ్ఞమానా ఇతోచితోచ ధావన్తా మహాదుక్ఖప్పత్తా అహేసుం. తదా ఏకో సువపోతకో పిపాసితో తత్థ తత్థ పానీయం పరియేసన్తో మహారఞ్ఞే ఏకస్మిం పూతిపాదపే సట్ఠిరతనే నరకావాటే పానీయగన్ధం ఘాయిత్వా లోభేన పాతుం ఓతిణ్ణో అతిపానేన భారో తత్థేవ పతిత్వా ఉగ్గన్తుం నాసక్ఖి. అథాపరోపి సప్పోచ మనుస్సోచాతి ద్వే జనా తత్థేవ పతింసు, సప్పానామ వివేకం లద్ధావ అత్తం విజహన్తి. తస్మాయం అలద్ధా వివేకత్తం ఉగ్గన్తుం నాసక్ఖి. అనాలమ్బత్తా మనుస్సోపి. తే ఉగ్గన్తుం అసక్కోన్తా మరణభయభీతా అఞ్ఞమఞ్ఞ మవిహేఠేన్తా తత్థేవ వసింసు. అథేకో బరాణసీవాసికో మనుస్సో వనం పవిట్ఠో తథేవ పానీయం పరియేసమానో తం ఠానం పత్వా తే తయోపి దిస్వా కమ్పమానహదయో వల్లియా పిటకం బన్ధిత్వా సిక్కాయ పక్ఖిపిత్వా ఓతారేత్వా తే తయోపి ఉద్ధరి, అథానేన తే అమ్హాకం జీవితం దిన్నన్తి సోమనస్సా తస్సేవమాహంసు, సామి మయం తుమ్హే నిస్సాయ జీవితం లభిమ్హ, తుమ్హే ఇతో పట్ఠాయ అమ్హాకం సహాయో, మయమ్పి తే సహాయా, అమ్హాకం వసనట్ఠానాని ఆగన్తుకామాతి వత్వా తేసు తావ సువపోతకో ఆహ, సామి బారాణసియం దక్ఖిణద్వారే మహానిగ్రోధో అత్థి, తత్థాహం వసామి, తవ తథారూపే కిచ్చే సతి మమ సన్తికమాగమ్మ సువాతి సద్దంకరోహీతి వత్వా మేత్తిథిరం కత్వా పక్కామి, సప్పోపి సమ్మాహం తస్సేవ నిగ్రోధస్సా విదూరే మహన్తం వమ్మికం అత్థి, తత్థ వసామి, తవత్థే సతి తత్థాగన్త్వా దీఘాతిసద్దం కరోహీతి వత్వా తథేవపక్కామి, మనుస్సోపి బారాణసియం అసుకాయనామ వీథియా అసుకగేహే వసామి, తవత్థే సతి మమ సన్తికం ఆగచ్ఛాతి వత్వా పక్కామి, అథా పరభాగే సో ఉపకారకో పురిసో అత్తనో కిచ్చే సఞ్జాతే మమ సహాయానం సన్తికం గమిస్సామీతి సఙ్కేతానుసారేన గన్త్వా నిగ్రోధమూలే ఠితో సువస్స సద్దమకాసి, తం సుత్వా సువపోతకో వేగేనాగన్త్వా తేన సద్ధిం పటిసమ్మోదిత్వాసమ్మ చిరేనా గతోసి, ఆగతకారణం మే ఆచిక్ఖాతి ఆహ. సోపాహ సమ్మాహం జీవితు మసక్కోన్తో పుత్తదారకే ఞాతీనం పటిపాదేత్వా తవ సన్తికమాగతోమ్హితి, సువపోతకోపి సాధు సమ్మ తయా కతం మమ సన్తికమాగచ్ఛన్తేన, తయా మమ జీవితం దిన్నం, మయాపి తవ జీవనుపాయం కాతుం వట్టతి, యావాహం ఆగచ్ఛామి, తావేత్థ థోకం విస్సమాతి వత్వా పక్కామి జీవనుపాయం పరియేసమానో, తస్మిం కిర సమయే బారాణసీరాజా నగరతో నిక్ఖమ్మ సుసజ్జితుయ్యానం పవిసిత్వా సపరిసో కీళిత్వా మజ్ఝన్తికసమయే సుఫుల్లితం పఞ్చపదుమసఞ్ఛన్వం మఙ్గలపోక్ఖరణిం దిస్వా నహాయితుకామో సబ్బాభరణాని ఓముఞ్చిత్వా రాజపురిసే పటిపాదేత్వా నహాయితుం ఓతరి, తదా సువపోతకో తం ఠానం పత్తో సాఖన్తరే నిలీనో రాజపురిసానం పమాదం దిస్వా రఞ్ఞో ముత్తాహారం డసిత్వా ఆకాసం పక్ఖన్దిత్వా వేగేనాగన్త్వా అత్తనో సహాయస్స దత్వా అప్పమత్తో ఇమం వలఞ్జేహి సమ్మాతి వత్వా అదాసి, తతో సో నం గహేత్వా ఇమం కుహిం పటిసామేస్సామీతి చిన్తోన్తో మమేకో సహాయకో అన్తోనగరే వసతి, తస్మిం ఠపేస్సామీతి చిన్తేత్వా యథాసఙ్కేతముపగమ్మ తం దిస్వా పటిసన్థారం కత్వా సువపోతకేన కతో పకారం పకాసేత్వా ఇమం ముత్తాహారం సాధుకం ఠపేహీతి వత్వా అదాసి, తంఖణే రాజా నహాత్వానులిత్తో ఆభరణాని పిలన్ధేన్తో ముత్తాహారం నాద్దస. తతో రాజపురిసా అన్తోచ బహిచ పరిజనే ఉపపరిక్ఖిత్వా ముత్తాహారం అపస్సన్తా నగరే భేరిం చరాపేసుం, యో ముత్తాహారం పస్సతి, తస్స రాజా మహన్తం యసం దస్సతీతి. తం సుత్వా సో మిత్తదూభీ ఏవం చిన్తేసి, అహంచమ్హి దుక్ఖితో, యన్నూనాహం ముత్తాహారం రఞ్ఞో దస్సేత్వా సుఖేన వసేయ్యం, కిమ్మే ఏతేనాతి తేన కతం తథారూపం ఉపకారం అసల్లక్ఖేన్తో మహామిత్తదూభీ పురిసో రాజపురిసే ఉపసఙ్కమ్మ ముత్తహారం అత్తనో సన్తికే ఠపితభావం కథేసి, భో మమ సన్తికే ఏకో పురిసో ముత్తహారం ఠపేసీతి. ఏవం అసప్పురిససంసగ్గోతి, తథాహి.

౧. యథా సంవడ్ఢితో నిమ్బో, మధుఖీరో దసిఞ్చనా;

న యాతి మధురం తం వో, పకార మసతం కతం.

౨. సీసేను దక మాదాయ, వడ్ఢితోపి నుహీతరు;

న యాతి మధురం తంవో, పకారమసతం కతం.

౩. నిచ్చం ఖీరోదపానేన, వడ్ఢితో సివిసో యథా;

విసంవ పరివత్తేతి, తథా నీచోపకారకం.

౪. యథాత్తనా కతో అగ్గి, సీతలం న దదే ఖలు;

తథా నీచే కతం కారం, అగ్గీవ దహతే తనుం.

౫. తస్మా ఉపపరిక్ఖిత్వా, హావభావేన బుద్ధియా;

కాతబ్బా మేత్తి జన్తూహి, నామిత్తో లభతేసుఖన్తి.

అథస్స మిత్తదుభినో వచనేన రాజపురిసా ముత్తాహారంచతంచ గహేత్వా సభణ్డకం పురిసం దస్సేసుం. అథ రాజా సభణ్డకం చోరం దిస్వా కుద్ధో ఇమం నేత్వా దక్ఖిణద్వారే జీవసూలే ఉత్తాసేథాతి ఆణాపేసి, రాజపురిసా తస్స రాజాణం కరోన్తో అగమంసు, తేహి నీయమానో పురిసో దక్ఖిణద్వారా నిక్ఖమ్మ సప్పసహాయం సరిత్వా అప్పేవనామే తస్స సన్తికా కిఞ్చి సోత్థి భవేయ్యాతి పుబ్బే వుత్తసఙ్కేతా నుసారేన వమ్మికం దిస్వా సమ్మ దీఘాతి సద్దమకాసి, సో వమ్మికా నిక్ఖమ్మతం తథా నియమానం దిస్వా సంవిగ్గో దుక్ఖప్పత్తో సహాయస్సమే అజ్జ అవస్సయేన ఉపత్థమ్భం భవితుం వట్టతీతి తం సమస్సాసేత్వా అత్తభావం విజహిత్వా అఞ్ఞతరవేసేన రాజపురిసే ఉపసఙ్కమ్మ ఇమం పురిసం ముహుత్తంమా మారేథాతి దళ్హం వత్వా ముహుత్తేన రఞ్ఞో అగ్గమహేసియా వసనట్ఠానం గన్త్వా సప్పవణ్ణేన దేవిం డసిత్వా తాయ విసేన ముచ్ఛితకాలే మనుస్సవణ్ణేన వజ్ఝప్పత్తో విసోసధం జానాతితీ వత్వా తంఖణేవ సహాయస్స సన్తికం గన్త్వా రఞ్ఞా తవ పక్కో సితకాలే గన్త్వా ఉదకప్పసతేన దేవియా సరీరే పహరిత్వా నిబ్బిసం కరాహీతి వత్వా పక్కామి, అథ రాజా విసవేజ్జ పరియేసన్తో తం పవత్తిం సుత్వా వజ్ఝప్పత్తం ఆనేథాతి ఆణాపేత్వా దేవియా నిబ్బిసం కరోథాతి ఆహ, సో నాగరాజేన వుత్తనయేన నిబ్బిసమకాసి, సా సుఖితా అరోగా అహోసి, రాజా తం దిస్వా తుట్ఠో తస్స ఖేత్తవత్థుయానవాహనాదిదానేన మహాసక్కారమకాసి, అథ సో రాజానం ఉపసఙ్కమ్మ అత్తనా కతం సబ్బం పకాసేసి. తేన వుత్తం.

౬. ఏకదాహం మహారాజ, వనం కమ్మేన కేనచి;

గతోద్దసం మహావాటే, పతితం సువపోతకం.

౭. అథో రగం మనుస్సంచ;

దుక్ఖప్పత్తే ఖుదాపరే;

ఉక్ఖిపిం కరుణాయాహం;

తే మే వోచుం తదా తయో.

౮. అదాసి జీవమమ్హాకం, ఉపకారోసి నో తువం;

తవ కిచ్చే సముప్పన్నే, అమ్హాకం ఏహి సన్తికం.

౯. ఏవం తేహి పవుత్తోహం, అగఞ్ఛిం సువసన్తికం;

తేన కతూపకారోహం, మనుస్సస్సాపి సన్తికం.

౧౦. తేనాహం మరణప్పత్తో, అద్దసం ఉరగాధిపం;

సోదాసి జీవితం మయ్హం, అలత్థం [అలద్ధ ఇతిసబ్బత్థ] విపులం ధనం.

౧౧. సుజనో నావమన్తబ్బో, ఖుద్దకోతి నరాధిప;

సువోచ ఉరగోచేతే, మిత్తధమ్మే పతిట్ఠితా.

౧౨. కారణఞ్ఞూ మనుస్సేసో,

అమ్హేహి సమజాతికో;

కతూపకారో ఏవమ్పి,

దిసో జాతో నరాధమో.

౧౩. అకస్మా దేవ కుప్పన్తి, పసీదన్తినిమిత్తతో;

సీలం హేతమసాధూనం, బాలానమవిజానతం.

౧౪. మనుస్సాపి మహారాజ, కేచి విస్సాసియా న వే;

తిరచ్ఛానాపి హోన్తేవ, అజిమ్హమనసాసఠాతి.

ఏవం సో అత్తనో పవత్తిం కథేసి, రాజా తం సుత్వా పసన్నో ఇమస్స పురిసస్స మహన్తం గేహం కత్వా మహాపరిహారం కరోథాతి ఆణాపేసి, సో పన మమ గేహం నిగ్రోధస్స చ వమ్మికస్స చ అన్తరే కరోథాతి వత్వా తథా కారేత్వా తత్థ వసన్తో రాజూపట్ఠానం కరోన్తో తేహి సహాయేహి సద్ధిం సమ్మోదమానో యావజీవం వసిత్వా ఆయు పరియోసానే తేహి సద్ధిం యథాకమ్మం గతోతి.

౧౫. ఇతి పతితసుఖమ్హా అఙ్గతో వా ధనమ్హా,

పరమతరపతిట్ఠా హోన్తి మిత్తా సఖానం;

విరహితసఖినం భో నత్థి యస్మాభివుద్ధి,

చిణుథ కుసలధమ్మం మిత్తవన్తా మహన్తం.

తిణ్ణం జనానం వత్థుం తతియం.