మజ్ఝిమపణ్ణాసపాళి
కన్దరకసుత్త
పుచ్ఛా – తేనావుసో జానతా…పే… సమ్మాసమ్బుద్ధేన కన్దరకసుత్తం కత్థ కం ఆరబ్భ కిస్మిం వత్థుస్మిం భాసితం.
విస్సజ్జనా – చమ్పాయం భన్తే గగ్గరాయ పోక్ఖరణియా తీరే పేస్సఞ్చ హత్థారోహపుత్తం కన్దరకఞ్చ పరిబ్బాజకం ఆరబ్భ భాసితం, కన్దరకో భన్తే పరిబ్బాజకో భగవతో చ భిక్ఖుసఙ్ఘస్స చ వణ్ణం అభాసి, పేస్సో చ భన్తే హత్థారోహపుత్తో భగవతో చ ధమ్మదేసనాయ చ వణ్ణం అభాసి. తస్మిం భన్తే వత్థుస్మిం భాసితం.
పుచ్ఛా – ఏవం ఖో ఆవుసో కన్దరకేన పరిబ్బాజకేన భగవతో చ భిక్ఖుసఙ్ఘస్స చ అభిప్పసన్నేన వణ్ణే భాసితే కథం భగవా తం సమనుజానిత్వా ధమ్మదేసనారమ్భం ఆరభి, కథఞ్చ పేస్సో హత్థారోహపుత్తో భగవతో చ ధమ్మదేసనాయ చ వణ్ణం అభాసి, కథఞ్చ పేస్సస్స హత్థారోహపుత్తస్స అజ్ఝాసయానురూపం ధమ్మం దేసేసి.
విస్సజ్జనా – ఏవం ఖో భన్తే కన్దరకేన పరిబ్బాజకేన భగవతో చ భిక్ఖుసఙ్ఘస్స చ అభిప్పసన్నేన వణ్ణే భాసితే ‘‘ఏవమేతం కన్దరక ఏవమేతం కన్దరక’’ ఏవమాదినా భగవా తం సమనుజానిత్వా ‘‘సన్తి హి కన్దరక భిక్ఖూ ఇమస్మిం భిక్ఖుసఙ్ఘే అరహన్తో ఖీణాసవా వుసితవన్తో కతకరణీయా ఓహితభారా అనుప్పత్తసదత్థా పరిక్ఖీణభవసంయోజనా సమ్మదఞ్ఞా విముత్తా’’తి ఏవమాదినా ధమ్మదేసనం సమారభి. అథ ఖో భన్తే పేస్సో హత్థారోహపుత్తో ‘‘అచ్ఛరియం భన్తే అబ్భుతం భన్తే యావ సుపఞ్ఞత్తా చిమే భన్తే భగవతా చత్తారో సతిపట్ఠానా సత్తానం విసుద్ధియా సోకపరిదేవానం సమతిక్కమాయ దుక్ఖదోమనస్సానం అత్థఙ్గమాయ ఞాయస్స అధిగమాయ నిబ్బానస్స సచ్ఛికిరియాయా’’తి ఏవమాదినా భగవతో చ ధమ్మదేసనాయ వణ్ణం అభాసి, భగవాపి భన్తే ‘‘గహనఞ్హేతం పేస్స యదిదం మనుస్సా, ఉత్తానకఞ్హేతం పేస్స యదిదం పసవో’’తిఆదినా పేస్సస్స హత్థారోహపుత్తస్స అజ్ఝాసయానురూపం ధమ్మకథం దేసేసి.
పుచ్ఛా – తం పనావుసో ధమ్మదేసనం సుత్వా పేస్సస్స హత్థారోహపుత్తస్స కీదిసో ఆనిసంసో అధిగతో, కథఞ్చ భగవా తం పుగ్గలచతుక్కదేసనం సంఖిత్తేన భాసితం, భిక్ఖూనం విత్థారేన విభజిత్వా దేసేసి.
విస్సజ్జనా – తం ఖో పన భన్తే ధమ్మం సుత్వా పేస్సస్స హత్థారోహపుత్తస్స ద్వే ఆనిసంసా అధిగతా సఙ్ఘే చ పసాదో సతిపట్ఠానపరిగ్గహణూపాయో చ అభినవో. భగవా చ భన్తే తం పుగ్గలచతుక్కదేసనం భిక్ఖూహి యాచితో ‘‘కతమో చ భిక్ఖవే పుగ్గలో అత్తపరితాపనానుయోగమనుయుత్తో’’తిఆదినా సంఖిత్తేన భాసితం, విత్థారేన అత్థం అవిభత్తం. విత్థారేన విభజిత్వా దేసేసి.
అట్ఠకనాగరసుత్త
పుచ్ఛా – అట్ఠకనాగరసుత్తం పనావుసో కత్థ కం ఆరబ్భ కిస్మిం వత్థుస్మిం కేన భాసితం.
విస్సజ్జనా – వేసాలియం భన్తే వేళువగామకే గహపతిం అట్ఠకనాగరం ఆరబ్భ ఆయస్మతా ఆనన్దత్థేరేన ధమ్మభణ్డాగారికేన భాసితం. దసమో భన్తే గహపతి అట్ఠకనాగరో ఆయస్మన్తం ఆనన్దం ఉపసఙ్కమిత్వా ఏతదవోచ ‘‘అత్థి ను ఖో భన్తే ఆనన్ద తేన భగవతా జానతా పస్సతా అరహతా సమ్మాసమ్బుద్ధేన ఏకధమ్మో అక్ఖాతో, యత్థ భిక్ఖునో అప్పమత్తస్స ఆతాపినో పహితత్తస్స విహరతో అవిముత్తఞ్చేవ చిత్తం విముచ్చతి, అపరిక్ఖిణా చ ఆసవా పరిక్ఖయం గచ్ఛన్తి, అననుప్పత్తఞ్చ అనుత్తరం యోగక్ఖేమం అనుపాపుణాతీ’’తి, తస్మిం భన్తే వత్థుస్మిం భాసితం.
సేఖసుత్త
పుచ్ఛా – సేఖసుత్తం పనావుసో కత్థ కం ఆరబ్భ కిస్మిం వత్థుస్మిం కేన భాసితం.
విస్సజ్జనా – సక్కేసు భన్తే కపిలవత్థుస్మిం సన్థాగారే ఆయస్మతా ఆనన్దత్థేరేన ధమ్మభణ్డాగారికేన కాపిలవత్థవే సక్యే ఆరబ్భ భాసితం. భగవా భన్తే కాపిలవత్థవే సక్యే బహుదేవరత్తిం ధమ్మియా కథాయ సన్దస్సేత్వా సమాదపేత్వా సముత్తేజేత్వా సమ్పహంసేత్వా ఆయస్మన్తం ఆనన్దం ఆమన్తేసి ‘‘పటిభాతు తం ఆనన్ద కాపిలవత్థవానం సక్యానం సేఖో పాటిపదో, పిట్ఠి మే ఆగిలాయతి, తమహం ఆయమిస్సామీ’’తి. తస్మిం భన్తే వత్థుస్మిం భాసితం.
పోతలియసుత్త
పుచ్ఛా – పోతలియసుత్తం పనావుసో భగవతా కత్థ కం ఆరబ్భ కిస్మిం వత్థుస్మిం భాసితం.
విస్సజ్జనా – అఙ్గుత్తరాపేసు భన్తే ఆపణే నామ అఙ్గుత్తరాపానం నిగమే పోతలియం గహపతిం పటిక్ఖిత్తసబ్బకమ్మన్తం ఆరబ్భ భాసితం. పోతలియో భన్తే గహపతి పటిక్ఖిత్తసబ్బకమ్మన్తో యేన భగవా తేనుపసఙ్కమి, ఉపసఙ్కమన్తో భగవతా గహపతివాదేన సముదాచరియమానో కుపితో అనత్తమనో భగవన్తం ఏతదవోచ ‘‘తయిదం భో గోతమ నచ్ఛన్నం తయిదం నప్పతిరూపం, యం మం త్వం గహపతివాదేన సముదాచరసీ’’తి. తస్మిం భన్తే వత్థుస్మిం భాసితం.
పుచ్ఛా – కథఞ్చావుసో భగవా కామానం ఆదీనవం విత్థారేన పకాసేత్వా అరియస్స వినయే వోహారసముచ్ఛేదం దస్సేసి.
విస్సజ్జనా – అథ భన్తే భగవా అరియస్స వినయే వోహారసముచ్ఛేదాయ అట్ఠ ధమ్మే విభజిత్వా ‘‘సేయ్యథాపి గహపతి కుక్కురో జిఘచ్ఛాదుబ్బల్యపరేతో గోఘాతకసూనం పచ్చుపట్ఠితో అస్స’’ ఏవమాదినా కామేసు ఆదీనవం దస్సేత్వా పరియోసానే తీహి విజ్జాహి అరియస్స వినయే వోహారసముచ్ఛేదం సబ్బేనసబ్బం సబ్బథాసబ్బం వోహారసముచ్ఛేదం విత్థారేన విభజిత్వా దేసేసి.
జీవకసుత్త
పుచ్ఛా – తేనావుసో భగవతా…పే… సమ్మాసమ్బుద్ధేన జీవకసుత్తం కత్థ కం ఆరబ్భ కిస్మిం వత్థుస్మిం భాసితం.
విస్సజ్జనా – రాజగహే భన్తే జీవకం కోమారభచ్చం ఆరబ్భ భాసితం. జీవకో భన్తే కోమారభచ్చో భగవన్తం ఉపసఙ్కమిత్వా ఏతదవోచ ‘‘సుతం మేతం భన్తే సమణం గోతమం ఉద్దిస్స పాణం ఆరభన్తి, తం సమణో గోతమో జానం ఉద్దిస్స కతం మంసం పరిభుఞ్జతి పటిచ్చ కమ్మన్తి. యే తే భన్తే ఏవమాహంసు ‘సమణం గోతమం ఉద్దిస్స పాణం ఆరభన్తి, తం సమణో గోతమో జానం ఉద్దిస్స కతం మంసం పరిభుఞ్జతి పటిచ్చ కమ్మ’న్తి, కచ్చి తే భన్తే భగవతో వుత్తవాదినో న చ భగవన్తం అభూతేన అబ్భాచిక్ఖన్తి, ధమ్మస్స చానుధమ్మం బ్యాకరోన్తి, న చ కోచి సహధమ్మికో వాదానువాదో గారయ్హం ఠానం ఆగచ్ఛతీ’’తి. తస్మిం భన్తే వత్థుస్మిం భాసితం.
ఉపాలిసుత్త
పుచ్ఛా – ఉపాలిసుత్తం పనావుసో భగవతా కత్థ కం ఆరబ్భ కిస్మిం వత్థుస్మిం భాసితం.
విస్సజ్జనా – నాళన్దాయం భన్తే ఉపాలిం గహపతిం ఆరబ్భ భాసితం. ఉపాలి భన్తే గహపతి భగవన్తం ఉపసఙ్కమిత్వా ఏతదవోచ ‘‘ఆగమా నుఖ్విధ భన్తే దీఘతపస్సీ నిగణ్ఠో’’తి, ఏవమాదినా చ భన్తే ఉపాలి గహపతి భగవతో పటిసన్ధారం కత్వా అత్తనో ఆచరియస్స నిగణ్ఠస్స నాటపుత్తస్స వాదం పకాసేసి, వాదం వణ్ణేసి. తస్మిం భన్తే వత్థుస్మిం భాసితం.
పుచ్ఛా – అథ ఖో ఆవుసో భగవా ఉపాలిం గహపతిం తస్మిం వాదే కథం సమనుయుఞ్జీ సమనుగాహీ సమనుభాసీ, కథఞ్చస్స ఉపాయం దస్సేత్వా యథాభూతం అత్థం ఞాపేసి.
విస్సజ్జనా – అథ ఖో భన్తే భగవా ఉపాలిం గహపతిం ‘‘సచే ఖో త్వం గహపతి సచ్చే పతిట్ఠాయ మన్తేయ్యాసి, సియా నో ఏత్థ కథాసల్లాపో’’తి ఉపాలిం గహపతిం కథం సముట్ఠాపేత్వా ‘‘తం కింమఞ్ఞసి గహపతి, ఇధస్స నిగణ్ఠో ఆబాధికో దుక్ఖితో బాఞ్హగిలానో సీతోదకపరిక్ఖిత్తో ఉణ్హోదకపటిసేవీ, సో సీతోదకం అలభమానో కాలఙ్కరేయ్యా’’తి ఏవమాదినా భన్తే భగవా చత్తారో ఉపాయే దస్సేత్వా ఉపాలిం గహపతిం యథాభూతమత్థం ఞాపేసి.
పుచ్ఛా – ఏవం ఖో ఆవుసో ఉపాలి గహపతి భగవతా సఞ్ఞాపితో ఇమస్మిం ధమ్మవినయే పసన్నో కీదిసం పసన్నాకారం అకాసి, కథఞ్చ భగవా తం పున అనుసాసిత్వా ఉత్తరి వినేసి.
విస్సజ్జనా – ‘‘పురిమేనేవాహం భన్తే ఓపమ్మేన భగవతో అత్తమనో అభిరద్ధో, అపిచాహం ఇమాని భగవతో విచిత్రాని పఞ్హపటిభానాని సోతుకామో, ఏవాహం భగవన్తం పచ్చనీకం కాతబ్బం అమఞ్ఞిస్స’’న్తి, ఏవమాదినా భన్తే ఉపాలి గహపతి భగవతా విఞ్ఞాపితో ఇమస్మిం ధమ్మవినయే పసన్నో పసన్నాకారం అకాసి. తత్థ భగవా చ భన్తే ‘‘అనువిచ్చకారం ఖో గహపతి కరోహి, అనువిచ్చకారో తుమ్హాదిసానం ఞాతమనుస్సానం సాధు హోతీ’’తి ఏవమాదినా పున అనుసాసిత్వా ఉత్తరి యావ ధమ్మచక్ఖుపటిలాభా వినేసి.
పుచ్ఛా – కథఞ్చావుసో నిగణ్ఠస్స నాటపుత్తస్స ఉపాలిస్స గహపతిస్స నివేసనం గన్త్వా ఆవీమంసనా చ ఉపాలిస్స గహపతిస్స పచ్చుత్తరా కథా చ అహోసి.
విస్సజ్జనా – ‘‘ఉమ్మత్తోసి త్వం గహపతి దత్తోసి త్వం గహపతీ’’తి ఏవమాదినా భన్తే నిగణ్ఠస్స నాటపుత్తస్స ఉపాలిస్స గహపతిస్స నివేసనం గన్త్వా వీమంసా చ ‘‘భద్దికా భన్తే ఆవట్టనీమాయా కల్యాణీ భన్తే ఆవట్టనీమాయాతి’’ ఏవమాదినా ఉపాలిస్స గహపతిస్స పచ్చుత్తరకథా చ అహోసి.
ధీరస్స విగతమోహస్స,
పభిన్నఖీలస్స విజితవిజయస్స;
అనీఘస్స సుసమచిత్తస్స,
వుద్ధసీలస్స సాధుపఞ్ఞస్స;
వేసమన్తరస్స విమలస్స,
భగవతో తస్స సావకోహమస్మిం.
అకథం కథిస్స తుసితస్స,
వన్తలోకామిసస్స ముదితస్స;
కతసమణస్స మనుజస్స,
అన్తిమసారీరస్స నరస్స.
అనోపమస్స విరజస్స,
భగవతో తస్స సావకో హమస్మి –
తణ్హచ్ఛిదస్స బుద్ధస్స,
వీతధూమస్స అనుపలిత్తస్స.
ఆహునేయ్యస్స యక్ఖస్స,
ఉత్తమపుగ్గలస్స అతులస్స;
మహతో యసగ్గపత్తస్స,
భగవతో తస్స సావకో హమస్మి –
కుక్కురవతికసుత్త
పుచ్ఛా – కుక్కురవతికసుత్తం పనావుసో భగవతా కత్థ కం ఆరబ్భ కిస్మిం వత్థుస్మిం భాసితం.
విస్సజ్జనా – కోలియేసు భన్తే హలిద్దవసనే నామ కోలియానం నిగమే పుణ్ణఞ్చ కోలియపుత్తం గోవతికం అచేలఞ్చ సేనియం కుక్కురవతికం ఆరబ్భ భాసితం. పుణ్ణో భన్తే కోలియ పుత్తో గోవతికో భగవన్తం ఏతదవోచ ‘‘అయం భన్తే అచేలో సేనియో కుక్కురవతికో దుక్కరకారకో ఛమానిక్ఖిత్తం భోజనం భుఞ్జతి, తస్స తం కుక్కురవతం దీఘరత్తం సమత్తం సమాదిన్నం, తస్స కా గతి, కో అభిసమ్పరాయో’’తి, తస్మిం భన్తే వత్థుస్మిం భాసితం.
అభయరాజకుమారసుత్త
పుచ్ఛా – తేనావుసో జానతా…పే… సమ్మాసమ్బుద్ధేన అభయరాజకుమారసుత్తం కత్థ కం ఆరబ్భ కిస్మిం వత్థుస్మిం భాసితం.
విస్సజ్జనా – రాజగహే మే భన్తే అభయం రాజకుమారం ఆరబ్భ భాసితం. అభయో భన్తే రాజకుమారో భగవన్తం ఉపసఙ్కమిత్వా ఏతదవోచ ‘‘భాసేయ్య ను ఖో భన్తే తథాగతో తం వాచం, యా సా వాచా పరేసం అప్పియా అమనాపా’’తి, తస్మిం భన్తే వత్థుస్మిం భాసితం.
బహువేదనీయసుత్త
పుచ్ఛా – బహువేదనీయసుత్తం పనావుసో భగవతా కత్థ కం ఆరబ్భ కిస్మిం వత్థుస్మిం భాసితం.
విస్సజ్జనా – సావత్థియం భన్తే ఆయస్మన్తఞ్చ ఉదాయిం పఞ్చకఙ్గఞ్చ థపతిం ఆరబ్భ భాసితం, పఞ్చకఙ్గో భన్తే థపతి ఆయస్మన్తం ఉదాయిం ఉపసఙ్కమిత్వా వేదనం పుచ్ఛి, ఆయస్మా భన్తే ఉదాయీ పఞ్చకఙ్గం థపతిం ఏతదవోచ ‘‘తిస్సో ఖో థపతి వేదనా వుత్తా భగవతా సుఖా వేదనా దుక్ఖా వేదనా అదుక్ఖమసుఖా వేదనా’’తి. ఏవం వుత్తే భన్తే పఞ్చకఙ్గో థపతి ఆయస్మన్తం ఉదాయిం ఏతదవోచ ‘‘న ఖో భన్తే ఉదాయి తిస్సో వేదనా వుత్తా భగవతా, ద్వే వేదనా వుత్తా భగవతా సుఖా వేదనా దుక్ఖా వేదనా, యాయం భన్తే అదుక్ఖమసుఖా వేదనా, సన్తస్మిం ఏసా పణీతే సుఖే వుత్తా భగవతా’’తి. నేవ అసక్ఖి ఖో భన్తే ఆయస్మా ఉదాయీ పఞ్చకఙ్గం థపతిం సఞ్ఞాపేతుం, న పన అసక్ఖి పఞ్చకఙ్గో థపతి ఆయస్మన్తం ఉదాయిం సఞ్ఞాపేతుం. అస్సోసి ఖో ఆయస్మా ఆనన్దో ఆయస్మతో ఉదాయిస్స పఞ్చకఙ్గేన థపతినా సద్ధిం ఇమం కథాసల్లాపం, అథ ఖో భన్తే ఆయస్మా ఆనన్దో యావతకో అహోసి ఆయస్మతో ఉదాయిస్స పఞ్చకఙ్గేన థపతినా సద్ధిం కథాసల్లాపో, తం సబ్బం భగవతో ఆరోచేసి. తస్మిం భన్తే వత్థుస్మిం భాసితం.
అపణ్ణకసుత్త
పుచ్ఛా – అపణ్ణకసుత్తం పనావుసో భగవతా కత్థ కం ఆరబ్భ కిస్మిం వత్థుస్మిం భాసితం.
విస్సజ్జనా – కోసలేసు భన్తే సాలాయం నామ కోసలానం బ్రాహ్మణగామే సాలేయ్యకే బ్రాహ్మణగహపతికే ఆరబ్భ భాసితం. సమ్బహులా భన్తే అఞ్ఞతిత్థియా సాలేయ్యకానం బ్రాహ్మణగహపతికానం అత్తనో అత్తనో మిచ్ఛాదిట్ఠియో పటిగ్గణ్హాపేసుం ఉగ్గణ్హాపేసుం. తే పన భన్తే సాలేయ్యకా బ్రాహ్మణగహపతికా ఏకదిట్ఠియమ్పి పతిట్ఠాతుం న సక్ఖింసు. తస్మిం భన్తే వత్థుస్మిం భాసితం.
పుచ్ఛా – తత్ర ఆవుసో భగవతా పఠమం మిచ్ఛావాదో చ సమ్మావాదో చ కథం విభజిత్వా పకాసితో.
విస్సజ్జనా – తత్ర భన్తే భగవతా ‘‘సన్తి గహపతయో ఏకే సమణబ్రాహ్మణా ఏవంవాదినో ఏవందిట్ఠినో నత్థి దిన్నం నత్థి యిట్ఠం నత్థి హుతం నత్థి సుకతదుక్కటానం కమ్మానం ఫలం విపాకో’’తి ఏవమాదినా పఠమం మిచ్ఛావాదో చ సమ్మావాదో చ విభజిత్వా పకాసితో.
పుచ్ఛా – తత్థ ఆవుసో భగవతా మిచ్ఛావాదీనఞ్చ దోసో సమ్మావాదీనఞ్చ గుణో కథం విచారేత్వా పకాసితో.
విస్సజ్జనా – తత్థ భన్తే భగవతా ‘‘తత్ర గహపతయో యేతే సమణబ్రాహ్మణా ఏవంవాదినో ఏవందిట్ఠినో నత్థి దిన్నం నత్థి యిట్ఠం నత్థి హుతం నత్థి సుకతదుక్కటానం కమ్మానం ఫలం విపాకో’’తి ఏవమాదినా భన్తే మిచ్ఛావాదీనఞ్చ దోసో సమ్మావాదీనఞ్చ గుణో భగవతా విచారేత్వా పకాసితో.
పుచ్ఛా – కథఞ్చావుసో తత్థ భగవతా విఞ్ఞునో పురిసపుగ్గలస్స పటిసఞ్చిక్ఖణా పకాసితా.
విస్సజ్జనా – తత్ర గహపతయో విఞ్ఞూ పురిసో ఇతి పటిసఞ్చిక్ఖతీతి ఏవమాదినా భన్తే తత్థ భగవతా విఞ్ఞునో పురిసపుగ్గలస్స పటిసఞ్చిక్ఖణా పకాసితా.
పుచ్ఛా – కథఞ్చావుసో భగవతా అఞ్ఞేసుపి మిచ్ఛావాదసమ్మావాదేసు అపణ్ణకపటిపదా విచారేత్వా పకాసితా, తం సఙ్ఖేపతో కథేసి.
విస్సజ్జనా – యథేవ భన్తే పఠమే వాదే, ఏవమేవ ఖో భన్తే అకిరియవాదాదీసు చతూసు చ మిచ్ఛావాదేసు దోసం కిరియవాదాదీసు చ చతూసు సమ్మావాదేసు గుణం, తత్థ చ విఞ్ఞునో పురిసస్స పటిసఞ్చిక్ఖణాకారం దస్సేత్వా భగవతా అపణ్ణకపటిపదా పకాసితా.
అమ్బలట్ఠికరాహులోవాదసుత్త
పుచ్ఛా – అమ్బలట్ఠికరాహులోవాదసుత్తం పనావుసో భగవతా కత్థ కం ఆరబ్భ భాసితం.
విస్సజ్జనా – రాజగహే భన్తే ఆయస్మన్తం రాహులం ఆరబ్భ భాసితం.
మహారాహులోవాదసుత్త
పుచ్ఛా – మహారాహులోవాదసుత్తం పనావుసో భగవతా కత్థ కం ఆరబ్భ కిస్మిం వత్థుస్మిం భాసితం.
విస్సజ్జనా – సావత్థియం భన్తే ఆయస్మన్తం రాహులం ఆరబ్భ భాసితం. ఆయస్మా భన్తే రాహులో భగవతో చేవ అత్తనో చ అత్తభావసమ్పత్తిం నిస్సాయ గేహస్సితం ఛన్దరాగం ఉప్పాదేసి. తస్మిం భన్తే వత్థుస్మిం భాసితం.
చూళమాలుక్యసుత్త
పుచ్ఛా – చూళమాలుక్యసుత్తం పనావుసో భగవతా కత్థ కం ఆరబ్భ కిస్మిం వత్థుస్మిం భాసితం.
విస్సజ్జనా – సావత్థియం భన్తే ఆయస్మన్తం మాలుక్యపుత్తం ఆరబ్భ భాసితం. ఆయస్మా భన్తే మాలుక్యపుత్తో అత్తనో పవివిత్తస్స రహోగతస్స పటిసల్లీనస్స చేతసో పరివితక్కం భగవతో ఆరోచేసి. తస్మిం భన్తే వత్థుస్మిం భాసితం.
మహామాలుక్యసుత్త
పుచ్ఛా – మహామాలుక్యసుత్తం పనావుసో భగవతా కత్థ కం ఆరబ్భ కిస్మిం వత్థుస్మిం భాసితం.
విస్సజ్జనా – తస్మింయేవ భన్తే సావత్థియం ఆయస్మన్తం మహామాలుక్యపుత్తం ఆరబ్భ భాసితం.
భద్దాలిసుత్త
పుచ్ఛా – తేనావుసో భగవతా…పే… సమ్మాసమ్బుద్ధేన భద్దాలిసుత్తం కత్థ కం ఆరబ్భ కిస్మిం వత్థుస్మిం భాసితం.
విస్సజ్జనా – సావత్థియం భన్తే ఆయస్మన్తం భద్దాలిం ఆరబ్భ భాసితం. ఆయస్మా భన్తే భద్దాలి భగవతా సిక్ఖాపదే పఞ్ఞాపియమానే భిక్ఖుసఙ్ఘే సిక్ఖం సమాదియమానే అనుస్సాహం పవేదేసి. తస్మిం భన్తే వత్థుస్మిం భాసితం.
అచ్చయో మం భన్తే అచ్చగమా యథాబాలం యథామూళ్హం యథాఅకుసలం, యోహం భగవతా సిక్ఖాపదే పఞ్ఞాపియమానే భిక్ఖుసఙ్ఘే సిక్ఖం సమాదియమానే అనుస్సాహం పవేదేసిం, తస్స మే భన్తే భగవా అచ్చయం అచ్చయతో పటిగ్గణ్హాతు ఆయతిం సంవరాయ –
పుచ్ఛా – అథ ఖో ఆవుసో ఆయస్మా భద్దాలి భగవన్తం కీదిసం పఞ్హం పుచ్ఛి, కథఞ్చస్స భగవా తం విభజిత్వా బ్యాకాసి.
విస్సజ్జనా – అథ ఖో భన్తే ఆయస్మా భద్దాలి ‘‘కో ను ఖో భన్తే హేతు, కో పచ్చయో, యేన మిధేకచ్చం భిక్ఖుం పసయు పసయు కారణం కరోన్తీ’’తి ఏవమాదినా భగవన్తం పఞ్హం అపుచ్ఛి. భగవా చ భన్తే ‘‘ఇధ భద్దాలి ఏకచ్చో భిక్ఖు అభిణ్హాపత్తికో హోతి, ఆపత్తిబహులో’’ ఏవమాదినా ఆయస్మతో భద్దాలిస్స విభజిత్వా బ్యాకాసి.
పుచ్ఛా – తదాపి ఖో ఆవుసో ఆయస్మా భద్దాలి పునపి భగవన్తం కీదిసం పఞ్హం పుచ్ఛి, కథఞ్చస్స భగవా తమ్పి విభజిత్వా బ్యాకాసి.
విస్సజ్జనా – తదాపి భన్తే ఆయస్మా భద్దాలి ‘‘కో ను ఖో భన్తే హేతు, కో పచ్చయో, యేన పుబ్బే అప్పతరాని చేవ సిక్ఖాపదాని అహేసుం, బహుతరా చ భిక్ఖూ అఞ్ఞాయ సణ్డహింసు. కో పన భన్తే హేతు, కో పచ్చయో యేన ఏతరహి బహుతరాని చేవ సిక్ఖాపదాని హోన్తి అప్పతరా చ భిక్ఖూ అఞ్ఞాయ సణ్డహన్తీ’’తి భగవన్తం పునపి పఞ్హం అపుచ్ఛి. భగవా చ భన్తే ‘‘ఏవమేతం భద్దాలి హోతి, సత్తేసు హాయమానేసు సద్ధమ్మే అన్తరధాయమానే బహుతరాని హోన్తి అప్పతరా చ భిక్ఖూ అఞ్ఞాయ సణ్డహన్తీ’’తి, ఏవమాదినా ఆయస్మతో భద్దాలిస్స విభజిత్వా విభజిత్వా బ్యాకతా.
లటుకికోపమసుత్త
పుచ్ఛా – లటుకికోపమసుత్తం పనావుసో భగవతా కత్థ కం ఆరబ్భ కిస్మిం వత్థుస్మిం భాసితం.
విస్సజ్జనా – అఙ్గుత్తరాపేసు భన్తే ఆపణే నామ అఙ్గుత్తరాపానం నిగమే ఆయస్మన్తం ఉదాయిం ఆరబ్భ భాసితం. ఆయస్మా భన్తే ఉదాయీ భగవన్తం ఉపసఙ్కమిత్వా ఏతదవోచ ‘‘ఇధ మయ్హం భన్తే రహోగతస్స పటిసల్లీనస్స ఏవం చేతసో పరివితక్కో ఉదపాది ‘‘బహూనం వత నో భగవా దుక్ఖధమ్మానం అపహత్తా, బహూనం వత నో భగవా సుఖధమ్మానం ఉపహత్తా, బహూనం వత నో భగవా అకుసలానం ధమ్మానం అపహత్తా, బహూనం వత నో భగవా కుసలానం ధమ్మానం ఉపహత్తా’తి’’. తస్మిం భన్తే వత్థుస్మిం భాసితం.
పుచ్ఛా – అథ ఖో ఆవుసో భగవా కీదిసీ ఉపమాయో దస్సేత్వా భిక్ఖూనం ఓవాదం అదాసి.
విస్సజ్జనా – అథ ఖో భన్తే భగవా లటుకికోపమం హత్థినాగోపమం దలిద్దపురిసోపమం గహపతికోపమన్తి చతస్సో ఉపమాయో దస్సేత్వా భిక్ఖూనం ఓవాదమదాసి.
పుచ్ఛా – ఏవఞ్చావుసో భగవా చతూహి ఉపమాహి భిక్ఖూనం ఓవాదం దత్వా కథం ఉత్తరి ధమ్మదేసనం పవడ్ఢేసి.
విస్సజ్జనా – ఏవం ఖో భన్తే భగవా చతూహి ఉపమాహి భిక్ఖూనం ఓవాదం దత్వా ‘‘చత్తారో మే ఉదాయి పుగ్గలా సన్తో సంవిజ్జమానా లోకస్మిం’’న్తి ఏవమాదినా ఉత్తరి భిక్ఖూనం ధమ్మకథం పవడ్ఢేసి.
చాతుమసుత్త
పుచ్ఛా – చాతుమసుత్తం పనావుసో భగవతా కత్థ కం ఆరబ్భ కిస్మిం వత్థుస్మిం భాసితం.
విస్సజ్జనా – చాతుమాయం భన్తే ఆయస్మన్తానం సారిపుత్తమోగ్గలానత్థేరానం సద్ధివిహారికే అధునా పబ్బజితే సమ్బహులే భిక్ఖూ ఆరబ్భ భాసితం. సారిపుత్తమోగ్గల్లానప్పముఖాని భన్తే పఞ్చమత్తాని భిక్ఖుసతాని చాతుమం అనుప్పత్తాని హోన్తి భగవన్తం దస్సనాయ, తే చ ఆగన్తుకా భిక్ఖూ నేవాసికేహి భిక్ఖూహి సద్ధిం పటిసమ్మోదమానా సేనాసనాని పఞ్ఞాపయమానా పత్తచీవరాని పటిసామయమానా ఉచ్చాసద్దా మహాసద్దా అహేసుం. తస్మిం భన్తే వత్థుస్మిం భాసితం.
పుచ్ఛా – కథఞ్చావుసో తత్థ భగవా భిక్ఖూనం ఓవాదం అదాసి.
విస్సజ్జనా – చత్తారిమాని భిక్ఖవే భయాని ఉదకోరోహన్తే పాతికఙ్ఖితబ్బానీతి ఏవమాదినా భన్తే భగవా తత్థ భిక్ఖూనం ఓవాదం అదాసి.
నళకపానసుత్త
పుచ్ఛా – నళకపానసుత్తం పనావుసో భగవతా కత్థ కం ఆరబ్భ భాసితం.
విస్సజ్జనా – నళకపానే భన్తే అనురుద్ధత్థేరప్పముఖే సమ్బహులే అభిఞ్ఞాతే అభిఞ్ఞాతే కులపుత్తే ఆరబ్భ భాసితం.
గోలియానిసుత్త
పుచ్ఛా – గోలియానిసుత్తం పనావుసో కత్థ కం ఆరబ్భ కిస్మిం వత్థుస్మిం కేన భాసితం.
విస్సజ్జనా – రాజగహే భన్తే ఆయస్మన్తం గోలియానిం ఆరబ్భ ఆయస్మతా సారిపుత్తత్థేరేన ధమ్మసేనాపతినా భాసితం. ఆయస్మా భన్తే గోలియాని ఆరఞ్ఞికో పదసమాచారో సఙ్ఘమజ్ఝే ఓసటో హోతి కేనచిదేవ కరణీయేన, తస్మిం భన్తే వత్థుస్మిం భాసితం.
కీటాగిరిసుత్త
పుచ్ఛా – తేనావుసో భగవతా…పే… సమ్మాసమ్బుద్ధేన కీటాగిరిసుత్తం కత్థ కం ఆరబ్భ కిస్మిం వత్థుస్మిం భాసితం.
విస్సజ్జనా – కాసీసు భన్తే కీటాగిరిస్మిం కాసీనం నిగమే అస్సజిపునబ్బసుకే భిక్ఖూ ఆరబ్భ భాసితం. అస్సజిపునబ్బసుకా భన్తే భిక్ఖూ భిక్ఖూహి సహధమ్మికం వుచ్చమానా ఏవమాహంసు ‘‘మయం ఖో ఆవుసో సాయఞ్చేవ భుఞ్జామ పాతో చ దివా చ వికాలే, తే మయం సాయఞ్చేవ భుఞ్జమానా పాతో చ దివా చ వికాలే అప్పాబాధతఞ్చ సఞ్జానామ అప్పాతఙ్కతఞ్చ లహుట్ఠానఞ్చ బలఞ్చ ఫాసువిహారఞ్చ, తే మయం కిం సన్దిట్ఠికం హిత్వా కాలికం అనుధావిస్సామ, సాయఞ్చేవ మయం భుఞ్జిస్సామ పాతో చ దివా చ వికాలే’’తి. తస్మిం భన్తే వత్థుస్మిం భాసితం.
తేవిజ్జవచ్ఛసుత్త
పుచ్ఛా – తేవిజ్జవచ్ఛసుత్తం పనావుసో భగవతా కత్థ కం ఆరబ్భ కిస్మిం వత్థుస్మిం భాసితం.
విస్సజ్జనా – వేసాలియం భన్తే వచ్ఛగోత్తం పరిబ్బాజకం ఆరబ్భ భాసితం. వచ్ఛగోత్తో భన్తే పరిబ్బాజకో భగవన్తం ఏతదవోచ ‘‘సుతం మే భన్తే సమణో గోతమో సబ్బఞ్ఞూ సబ్బదస్సావీ అపరిసేసం ఞాణదస్సనం పటిజానాతి, చరతో చ మే తిట్ఠతో చ సుత్తస్స చ జాగరస్స చ సతతం సమితం ఞాణదస్సనం పచ్చుపట్ఠిత’’న్తి. యే తే భన్తే ఏవమాహంసు ‘‘సమణో గోతమో సబ్బఞ్ఞూ సబ్బదస్సావీ అపరిసేసం ఞాణదస్సనం పటిజానాతి, చరతో చ మే తిట్ఠతో చ సుత్తస్స చ జాగరస్స చ సతతం సమితం ఞాణదస్సనం పచ్చుపట్ఠిత’’న్తి. కచ్చి తే భన్తే భగవతో వుత్తవాదినో, న చ భగవన్తం అభూతేన అబ్భాచిక్ఖన్తి, ధమ్మస్స చానుధమ్మం బ్యాకరోన్తి, న చ కోచి సహధమ్మికో వాదానువాదో గారయ్హం ఠానం ఆగచ్ఛతీ’’తి. తస్మిం భన్తే వత్థుస్మిం భాసితం.
అగ్గివచ్ఛసుత్త
పుచ్ఛా – అగ్గివచ్ఛసుత్తం పనావుసో కత్థ కం ఆరబ్భ కిస్మిం వత్థుస్మిం భాసితం.
విస్సజ్జనా – సావత్థియం భన్తే వచ్ఛగోత్తం పరిబ్బాజకం భాసితం. వచ్ఛగోత్తో భన్తే పరిబ్బాజకో భగవన్తం ఉపసఙ్కమిత్వా ‘‘కిం ను ఖో భో గోతమ ‘సస్సతో లోకో ఇదమేవ సచ్చం మోఘమఞ్ఞ’న్తి ఏవందిట్ఠి భవం గోతమో’’తి ఏవమాదికం పఞ్హం అపుచ్ఛి. తస్మిం భన్తే వత్థుస్మిం భాసితం.
మహావచ్ఛసుత్త
పుచ్ఛా – మహావచ్ఛసుత్తం పనావుసో భగవతా కత్థ కం ఆరబ్భ కిస్మిం వత్థుస్మిం భాసితం.
విస్సజ్జనా – రాజగహే భన్తే వచ్ఛగోత్తంయేవ పరిబ్బాజకం ఆరబ్భ భాసితం. వచ్ఛగోత్తో భన్తే పరిబ్బాజకో భగవన్తం ఉపసఙ్కమిత్వా ఏతదవోచ ‘‘దీఘరత్తాహం భోతా గోతమేన సహకథీ, సాధు మే భవం గోతమో సంఖిత్తేన కుసలాకుసలం దేసేతూ’’తి. తస్మిం భన్తే వత్థుస్మిం భాసితం.
పుచ్ఛా – ఏవం వుత్తే ఖో ఆవుసో వచ్ఛగోత్తో పరిబ్బాజకో ఇమస్మిం ధమ్మవినయే పసన్నో హుత్వా కీదిసం పసన్నాకారం అకాసి, కథఞ్చస్స ధమ్మాభిసమయో అహోసి.
విస్సజ్జనా – ఏవం వుత్తే భన్తే వచ్ఛగోత్తో పరిబ్బాజకో ‘‘సచే హి భో గోతమ ఇమం ధమ్మం భవంయేవ గోతమో ఆరాధకో అభవిస్స, నో చ ఖో భిక్ఖూ ఆరాధకా అభవిస్సంసు, ఏవమిదం బ్రహ్మచరియం అపరిపూరం అభవిస్స తేనఙ్గేనా’’తి ఏవమాదినా ఇమస్మిం ధమ్మవినయే పసన్నో పసన్నాకారమకాసి. యావ అరహత్తఞ్చస్స ధమ్మాభిసమయో అహోసి.
దీఘనఖసుత్త
పుచ్ఛా – దీఘనఖసుత్తం పనావుసో భగవతా కత్థ కం ఆరబ్భ కిస్మిం వత్థుస్మిం భాసితం.
విస్సజ్జనా – రాజగహే భన్తే దీఘనఖం పరిబ్బాజకం ఆరబ్భ భాసితం. దీఘనఖో భన్తే పరిబ్బాజకో భగవన్తం ఉపసఙ్కమిత్వా ఏతదవోచ ‘‘అహఞ్హి భో గోతమ ఏవంవాదీ ఏవందిట్ఠి సబ్బం మే నక్ఖమతీ’’తి. తస్మిం భన్తే వత్థుస్మిం భాసితం.
పుచ్ఛా – ఇమస్మిం చ పనావుసో వేయ్యాకరణస్మిం భఞ్ఞమానే కేసం పుగ్గలానం విసేసాధిగమో అహోసి.
విస్సజ్జనా – ఇమస్మిఞ్చ పన భన్తే వేయ్యాకరణస్మిం భఞ్ఞమానే ఆయస్మతో సారిపుత్తస్స అనుపాదాయ ఆసవేహి చిత్తం విముచ్చి, దీఘనఖస్స పన పరిబ్బాజకస్స తస్మింయేవ ఆసనే విరజం వీతమలం ధమ్మచక్ఖుం ఉదపాది యంకిఞ్చి సముదయధమ్మం, సబ్బం తం నిరోధధమ్మ’’న్తి.
మాగణ్డియసుత్త
పుచ్ఛా – మాగణ్డియసుత్తం పనావుసో భగవతా కత్థ కం ఆరబ్భ కిస్మిం వత్థుస్మిం భాసితం.
విస్సజ్జనా – కురూసు భన్తే కమ్మాసధమ్మే నామ కురూనం నిగమే భారద్వాజ గోత్తస్స బ్రాహ్మణస్స అగ్యాగారే తిణసన్థారకే మాగణ్డియం పరిబ్బాజకం ఆరబ్భ భాసితం. మాగణ్డియో భన్తే పరిబ్బాజకో భగవన్తం ‘‘భూనహు సమణో గోతమో’’తి వదేసి, తస్మిం భన్తే వట్ఠుస్మిం భాసితం.
పుచ్ఛా – కథఞ్చావుసో భగవా తత్థ మాగణ్డియస్స పరిబ్బాజకస్స సమనుయుఞ్జిత్వా సమనుయుఞ్జిత్వా ధమ్మం దేసేసి.
విస్సజ్జనా – ‘‘చక్ఖుం ఖో మాగణ్డియ రూపారతం రూపసమ్ముదితం, తం తథాగతస్స దన్తం గుత్తం రక్ఖితం సంవుతం, తస్స చ సంవరాయ ధమ్మం దేసేతీ’’తి ఏవమాదినా భన్తే తత్థ భగవా మాగణ్డియస్స పరిబ్బాజకస్స సమనుయుఞ్జిత్వా సమనుయుఞ్జిత్వా ధమ్మం దేసేసి.
పుచ్ఛా – ఏవం ఖో ఆవుసో మాగణ్డియేన పరిబ్బాజకేన ‘‘నకిఞ్చి భో గోతమా’’తి యథాభూతం పటిస్సుతే కథం భగవా అత్తనోపి న కిఞ్చి కేనచిపి వత్తబ్బతం పకాసేసి.
విస్సజ్జనా – ఏవం ఖో భన్తే మాగణ్డియేన పరిబ్బాజకేన నకిఞ్చి భోగోతమాతి యథాభూతం పటిస్సుతే ‘‘అహం ఖో పన మాగణ్డియ పుబ్బే అగారియభూతో సమానో పఞ్చహి కామగుణేహి సమప్పితో సమఙ్గీభూతో పరిచారేసిం చక్ఖువిఞ్ఞేయ్యహి రూపేహి ఇట్ఠేహి మనాపేహి పియరూపేహి కామూపసంహితేహి రజనీయేహీ’’తి ఏవమాదినా భగవా అత్తనోపి న కిఞ్చి కేనచిపి వత్తబ్బతం పకాసేసి.
పుచ్ఛా – ఇమస్మిం సుత్తే పరియోసానపుచ్ఛం పుచ్ఛిస్సామి ఇమఞ్చ పనావుసో ధమ్మదేసనం సుత్వా మాగణ్డియో పరిబ్బాజకో ఇమస్మిం ధమ్మవినయే పసన్నో హుత్వా కీదిసం పసన్నాకారమకాసి.
విస్సజ్జనా – ఇమం చ పన భన్తే ధమ్మదేసనం సుత్వా మాగణ్డియో పరిబ్బాజకో ‘అభిక్కన్తం భో గోతమ అభిక్కన్తం భో గోతమా’’తి ఏవమాదినా ఇమస్మిం ధమ్మవినయే పసన్నో పసన్నాకారమకాసి.
సన్దకసుత్త
పుచ్ఛా – సన్దకసుత్తం పనావుసో కత్థ కం ఆరబ్భ కిస్మిం వత్థుస్మిం కేన భాసితం.
విస్సజ్జనా – కోసమ్బియం భన్తే సన్దకం పరిబ్బాజకం ఆరబ్భ ఆయస్మతా ఆనన్దత్థేరేన ధమ్మభణ్డాగారికేన భాసితం. సన్దకో భన్తే పరిబ్బాజకో ఆయస్మన్తం ఆనన్దం ఏతదవోచ ‘‘సాధువత భవన్తంయేవ ఆనన్దం పటిభాతు సకే ఆచరియ కే ధమ్మికథా’’తి, తస్మిం భన్తే వత్థుస్మిం భాసితం.
పుచ్ఛా – కథఞ్చావుసో తత్థ చత్తారో అబ్రహ్మచరియవాసా ఆయస్మతా ఆనన్దత్థేరేన ధమ్మభణ్డాగారికేన విచారేత్వా పకాసితా.
విస్సజ్జనా – ఇధ సన్దక ఏకచ్చో సత్థా ఏవంవాదీ హోతి ఏవందిట్ఠి నత్థి దిన్నం, నత్థి యిట్ఠం, నత్థి హుతం, నత్థి సుకతదుక్కటానం కమ్మానం ఫలంవిపాకో, నత్థి అయంలోకో, నత్థి పరోలోకో, నత్థి మాతా, నత్థి పితా, నత్థి సత్తా ఓపపాతికాతి
ఏవమాదినా భన్తే తత్థ ఆయస్మతా ఆనన్దత్థేరేన ధమ్మభణ్డాగారికేన చత్తారో అబ్రహ్మచరియవాసా విచారేత్వా పకాసితా.
పుచ్ఛా – కథఞ్చావుసో తత్థ చత్తారి అనస్సాసికాని బ్రహ్మచరియాని ఆయస్మతా ఆనన్దత్థేరేన ధమ్మభణ్డాగారికేన విచారేత్వా పకాసితాని.
విస్సజ్జనా – ఇధ సన్దక ఏకచ్చో సత్థా సబ్బఞ్ఞూ సబ్బదస్సావీ అపరిసేసం ఞాణదస్సనం పటిజానాతి ‘‘చరతో చ మే తిట్ఠతో చ సుత్తస్స చ జాగరస్స చ సతతం సమితం ఞాణదస్సనం పచ్చుపట్ఠిత’’న్తి ఏవమాదినా భన్తే తత్థ ఆయస్మతా ఆనన్దత్థేరేన ధమ్మభణ్డాగారికేన చత్తారి అనస్సాసికాని బ్రహ్మచరియాని విభజిత్వా పకాసితాని.
పుచ్ఛా – అథ
ఖో ఆవుసో సన్దకో పరిబ్బాజకో ఆయస్మన్తం ఆనన్దత్థేరం కథం పుచ్ఛి, తథఞ్చస్సాయస్మానన్దత్థేరో బ్యాకాసి.
విస్సజ్జనా – అథ ఖో భన్తే సన్దకో పరిబ్బాజకో ‘‘సో పన భో ఆనన్ద సత్థా కింవాదీ కిం అక్ఖాయీ’’తి ఏవమాదినా ఆయస్మన్తం ఆనన్దత్థేరం పుచ్ఛి, ఆయస్మా చ భన్తే ఆనన్దత్థేరో ‘‘ఇధ సన్దక తథాగతో లోకే ఉప్పజ్జతి అరహం సమ్మాసమ్బుద్ధో విజ్జాచరణసమ్పన్నో’’తి ఏవమాదినా సన్దకస్స పరిబ్బాజకస్స విభజిత్వా విభజిత్వా బ్యాకాసి.
పుచ్ఛా – ఇమఞ్చ పనావుసో ధమ్మదేసనం సుత్వా సన్దకో పరిబ్బాజకో ఇమస్మిం ధమ్మవినయే పసన్నో కీదిసం పసన్నాకారమకాసి.
విస్సజ్జనా – ఇమఞ్చ భన్తే ధమ్మదేసనం సుత్వా సన్దకో పరిబ్బాజకో ‘‘అచ్ఛరియం భో ఆనన్ద, అబ్భుతం భో ఆనన్ద, న చ నామ సధమ్మోక్కంసనా భవిస్సతి, న పరధమ్మవమ్భనా, ఆయతనే చ ధమ్మదేసనా, తావ బహుకా చ నియ్యాతారో పఞ్ఞాయిస్సన్తీ’’తి ఏవమాదినా ఇమస్మిం ధమ్మవినయే పసన్నో పసన్నాకారమకాసి.
మహాసకులుదాయీసుత్త
పుచ్ఛా – మహాసకులుదాయిసుత్తం పనావుసో భగవతా కత్థ కం ఆరబ్భ కిస్మిం వత్థుస్మిం భాసితం.