౧౪. క్రియత్థా బహులం –తి

చ సబ్బత్థ వత్తతే. క్రియా అత్థో ఏతస్సాతి క్రియత్థో ధాతు, సో చ దువిధో సకమ్మకా+కమ్మకవసేన. తత్థ యస్మిం క్రియత్థే కత్తువాచిమ్హా కమ్మం గవేసీయతే, సో సకమ్మకో. ఇతరో అకమ్మకో.

తత్ర సకమ్మకా కమ్మాపేక్ఖం క్రియం వదన్తి, యథా కటం కరోతి, గామం గచ్ఛతి, ఓదనం పచతి. అకమ్మకా కమ్మనిరపేక్ఖం క్రియం వదన్తి, యథా అచ్ఛతి సేతి తిట్ఠతి. క్రియాతి చ గమనపచనాదికో అసత్తసమ్మతో కత్తరి కమ్మే వా పతిట్ఠితో కారకసమూహసాధియో పదత్థో వుచ్చతి. అపి చ –

కరణం భవనం చాపి, కర+భూహి కథీయతే;

తతో క్రియాదివాచత్తం, పాకాదీనం కథం భవే.

కర+భూధాతూహి కరణఞ్చ భవనఞ్చ వుచ్చతి, పాక+గమనాదీహి తేసం క్రియాభవనానం వాచ్చత్తం కథం భవతీతి వుత్తం హోతి. పునపి –

పాకాదీనఞ్హి వాచ్చత్తం, కరభూసు న యుజ్జతి;

తం బహుతరవాచ్చత్తం, పాకాదీసు న యుజ్జతి.

తం నామ –

కారియరూపా హి ధాత్వత్థా, సత్తాయుత్తా చ తే+ఖిలా;

తతో క్రియా చ భావో చ, సామఞ్ఞం తేసు గమ్యతే.