౨. నామకణ్డ
అథ నామాని వుచ్చన్తే. తం అత్థాభిముఖం నమనతో, అత్తనా చ+త్థస్స నామనతో నామం, దబ్బాభిధానం. తం దువిధం సలిఙ్గా+లిఙ్గతో, అన్వత్థరుళ్హితో చ, తివిధం పుమి+త్థి+నపుంసకలిఙ్గతో, రుక్ఖో, లతా, వనన్తి. చతుబ్బిధం సామఞ్ఞ+గుణ+క్రియా+యదిచ్ఛానామతో, రుక్ఖో, నీలో, పాచకో, సిరివడ్ఢోతి. అట్ఠవిధం అవణ్ణి+వణ్ణు+వణ్ణో+కార+నిగ్గహీతన్తపకతిభేదతో, ఏత్థ కింసద్దో నిగ్గహీతన్తో. పచ్చయా పఠమం కరీయతీతి పకతి, సద్దో, ధాతు చ.
తత్థ సలిఙ్గేసు తావ అకారన్తతో పుల్లిఙ్గా సుగతసద్దా సత్త విభత్తియో పరా యోజీయన్తే. సుగతఇతి ఠితే –
౧. ద్వే ద్వే+కానేకేసు నామస్మా సియో అంయో నా హి స నం స్మా హి స నం స్మిం సు
ఏతేసం ద్వే ద్వే హోన్తి ఏకానేకత్థేసు వత్తమానతో నామస్మా యథాక్కమం. యతో ఇమే సత్త దుకా హోన్తి, ‘‘అత్థవన్త+మధాతుక+మపచ్చయం పాటిపదికం కితక+తద్ధిత+సమాసా చే’’తి వుత్తత్తా తం నామం పాటిపదికం నామ. కేచి సకత్థ+దబ్బ+లిఙ్గ+సఙ్ఖ్యా+కమ్మాదిపఞ్చకం పాటిపదికన్తి వదన్తి. తేనే+తం వుచ్చతి –
సకత్థ+దబ్బ+లిఙ్గాని, సద్దత్థ+మబ్రవుం పరే;
సఙ్ఖ్యా+కమ్మాదికానన్తు, విభత్తి వాచకా మతా.
సకత్థ+దబ్బ+లిఙ్గాని, సఙ్ఖ్యా+కమ్మాదిపఞ్చకం;
సద్దత్థ+మబ్రవుం కేచి, విభత్తి పన జోతకాతి చ.
తతో ఏకమ్హి వత్తబ్బే ఏకవచనం బహుమ్హి వత్తబ్బే బహువచనఞ్చాతి అనియమేన పసఙ్గే ‘‘నామస్మా’’తి అధికారో.
౩౭. పఠమా+త్థమత్తే
నామస్సా+భిధేయ్యమత్తే పఠమావిభత్తి హోతీతి వత్తిచ్ఛావసా పఠమాయే+కవచనబహువచనాని. సి యోఇతి పఠమా. సిస్సి+కారస్సా+నుబన్ధత్తా అప్పయోగో. పయోజనం ‘‘కి+మంసిసూ’’తి సంకేతో, తథా అంవచనస్సా+కారస్స. ఏత్థ తథాతి వుత్తస్సాతిదేసో అఞ్ఞదీయధమ్మాన+మఞ్ఞత్థపాపన+మతిదేసో. ఏకమ్హి వత్తబ్బే పఠమేకవచనం సి.
అతోతి వత్తతే, అతోతి నామవిసేసనత్తా ‘‘విధిబ్బిసేసనన్తస్సా’’తి పరిభాసతో అకారన్తతో నామస్మా విధి.
౧౦౯. సిస్సో
అకారన్తతో నామస్మా సిస్స ఓ హోతి. పుబ్బసరలోపే సుగతో తిట్ఠతి. బహుమ్హి వత్తబ్బే బహువచనం యో. ఏవం ఉపరిపి యోజేతబ్బం.
౪౧. అతో యోనం టాటే
అకారన్తతో నామస్మా పఠమాదుతియాయోనం టాటే హోన్తి యథాక్కమం. టకారానుబన్ధత్తా ‘‘టానుబన్ధా+నేకవణ్ణా సబ్బస్సా’’తి సబ్బాదేసో. సుగతా తిట్ఠన్తి.
‘‘పఠమా+త్థమత్తే’’తి వత్తతే.
౩౮. ఆమన్తణే
ఆమన్తణాధికే అత్థమత్తే పఠమావిభత్తి హోతీతి ఏకస్మిం ఏకవచనం సి.
౧౧౨. గో స్యా+లపనే
ఆలపనే సి గసఞ్ఞో హోతి.
‘‘లోపో’’తి వత్తతే.
౧౧౭. గసీనం
నామస్మా గ+సీనం లోపో హోతి. భో సుగత చిరం తిట్ఠ.
‘‘గే’’తి వత్తతే.
౫౯. అయునం వా దీఘో
అఇఉఇచ్చేతేసం వా దీఘో హోతి గే పరే తిలిఙ్గే+తి దీఘే భో సుగత సుగతా చిరం తిట్ఠ. సక్కతే సుగతాతి దీఘం దూరాలపనేయేవి+చ్ఛన్తి, సమీపాలపనేపి దస్సనతో తం న గహేతబ్బం. బహువచనే యోస్స టా, సుగతా చిరం తిట్ఠథ.
౨. కమ్మే దుతియా
తస్మిం కమ్మకారకే దుతియావిభత్తి హోతి. అంయోఇతి దుతియా. ఏత్థ దుతియాతతియాదిభావో విభత్తిసుత్తే సియో ఇతి పఠమావిభత్యాదీని+ముపాదాయ వుచ్చతి, తం తం ఉపాదాయ పఞ్ఞత్తత్తా. దుతియేకవచనం అం, అకారస్సా+పయోగో. సుగతం పస్స. దుతియాబహువచనం యో, తస్స టే, సుగతే పస్స.
౧౯. కత్తుకరణేసు తతియా
తస్మిం కత్తరి కరణే చ కారకే తతియావిభత్తి హోతి. నా+హిఇతి తతియావిభత్తి. తతియాఏకవచనం నా.
‘‘నాస్సా’’తి వత్తతే.
౧౦౮. అతే+న
అకారన్తతో నామస్మా పరస్స నావచనస్స ఏనాదేసో హోతి నిచ్చం. సుగతేన కతం.
౯౮. సుహిస్వ+స్సే
అకారన్తస్స సుహిస్వే+హోతి. సుగతేహి.
‘‘వే’’తి వత్తతే.
౯౫. స్మాహిస్మింనం మ్హాభిమ్హి
నామస్మా పరేసం స్మాహిస్మింనం మ్హాభిమ్హి హోన్తి యథాక్కమంతి హిస్స భిఆదేసే సుగతేభి. కరణే సుగతేన లోకో పుఞ్ఞం కరోతి, సుగతేహి సుగతేహి వా.
౨౪. చతుత్థీ సమ్పదానే
తస్మిం సమ్పదానకారకే చతుత్థీ సియా. స+నంఇతి చతుత్థీ. చతుత్థే+కవచనం స. విభత్తిసుత్తే స్స+నంతి దీఘపాఠేన సుగతస్సాతి సిద్ధేపి ‘‘ఝలా సస్స నో’’ త్యాదికారియసుత్తేసు స్సస్సాతి అక్ఖరగారవతా హోతీతి లాఘవత్థ+మిద+మారద్ధం –
౫౧. సుఞ సస్స
నామస్మా పరస్స సస్స సుఞాగమో హోతి. స చ ‘‘ఛట్ఠియా’’తి వత్తమానే –
౧,౨౦. ఞాకాను బన్ధా+ద్యన్తా
ఛట్ఠీనిద్దిట్ఠస్స ఞానుబన్ధ+కానుబన్ధా ఆద్యన్తాహోన్తీతి ఆద్యవయవో. ఉకారో ఉచ్చారణత్థో, ఞ్ఞకారో అస్మిం సుత్తే సంకేతత్థో. సుగతస్స దానం దేతి.
౧,౫౮. ‘‘బహులం’’త్య+ధికారో
బహులాధికారం కప్పదుమమివ మఞ్ఞన్తి సద్దికా. తఞ్చ –
క్వచి పవత్త్య+పవత్తి, క్వచ+ఞ్ఞం క్వచి వా క్వచి;
సియా బహులసద్దేన, విధి సబ్బో యథాగమంతి –
చతుబ్బిధం బహులం సమిక్ఖన్తి.
‘‘అతో వా’’త్వేవ,
౪౪. సస్సాయ చతుత్థియా
అకారన్తతో పరస్స చతుత్థియా సస్స ఆయో హోతి వా బహులం. సుగతాయ. యేభుయ్యేన తాదత్థేయేవా+య+మాయో దిస్సతీతి ఇతో పరం నో+దాహరీయతే. చతుత్థీబహువచనం నం,
‘‘దీఘో’’తి వత్తతే.
౮౯. సునంహిసు
నామస్స దీఘో హోతి సునంహిసు. సుగతానం.
౨౯. పఞ్చమ్య+వధిస్మా
ఏతస్మా అవధికారకా పఞ్చమీవిభత్తి హోతి. స్మా+హిఇతి పఞ్చమీ. పఞ్చమ్యేకవచనం స్మా,
‘‘అతో’’ ‘‘టాటే’’ ‘‘వే’’తి చ వత్తతే.
౪౩. స్మా+స్మింనం
అకారన్తతో నామస్మా పరేసం స్మా+స్మింనం టా+టే హోన్తి వా యథాక్కమం. సుగతా అపేహి సుగతమ్హా సుగతస్మా వా. పఞ్చమీబహువచనఞ్హి, సుగతేభి సుగతేహి.
౩౯. ఛట్ఠీ సమ్బన్ధే
కారకేహి అఞ్ఞో సమ్బన్ధో, తత్ర ఛట్ఠీవిభత్తి హోతి. స+నంఇతి ఛట్ఠీ, ఛట్ఠేకవచనం స, సుగతస్స విహారో, ఛట్ఠీబహువచనం నం, సుగతానం.
౧౪. సత్తమ్యా+ధారే
ఆధారకారకే సత్తమీవిభత్తి హోతి. స్మిం+సుఇతి సత్తమీ. సత్తమ్యేకవచనం స్మిం, సుగతే పతిట్ఠితం సుగతమ్హి సుగతస్మిం వా. సత్తమీబహువచనం సు, ‘‘సు+హిస్వ+స్సే’’తి ఏ, సుగతేసు.
సుగతో, సుగతా. భో సుగత, భో సుగతా, భవన్తో సుగతా. సుగతం, సుగతే. సుగతేన, సుగతేభి, సుగతేహి. కరణే సుగతేన, సుగతేభి, సుగతేహి. సుగతస్స, సుగతాయ, సుగతానం. సుగతా, సుగతమ్హా, సుగతస్మా, సుగతేభి, సుగతేహి. సుగతస్స, సుగతానం. సుగతే, సుగతమ్హి, సుగతస్మిం, సుగతేసు.
సుగతో సుగతో. సుగతం నమతి. సుగతేన కతో. సుగతేన జితో. సుగతస్స దదే. సుగతా విగతో. సుగతస్స సుతో. సుగతే రమతే. ఏవం –
సూరా+సుర+నరో+రగ+నాగ+యక్ఖా,
గన్ధబ్బ+కిన్నర+మనుస్స+పిసాచ+పేతా;
మాతఙ్గ+జఙ్గమ+తురఙ్గ+వరాహ+సీహా,
బ్యగ్ఘ+చ్ఛ+కచ్ఛప+తరచ్ఛ+మిగ+స్స+సోణా.
ఆలోక+లోక+నిలయా+నిల+చాగ+యోగా,
వాయామ+గామ+నిగమా+గమ+ధమ్మ+కామా;
సఙ్ఘో+ఘ+ఘోస+పటిఘా+సవ+కోధ+లోభా,
సారమ్భ+థమ్భ+మద+మాన+పమాద+మక్ఖా.
పున్నాగ+పూగ+పనసా+సన+చమ్పక+మ్బ-
హిన్తాల+తాల+వకుల+జ్జున+కింసుకా చ;
మన్దార+కున్ద+పుచిమన్ద+కరఞ్జ+రుక్ఖా,
ఞేయ్యా మయూర+సకుణ+ణ్డజ+కోఞ్చ+హంసా.
సుగతసద్దోవ, యతో సబ్బో సద్దో, న సద్దతాలితత్థోవ, అథ ఖో సంయోగాదివసేనపి అత్థం వదన్తి. తేనే+తం వుచ్చతి –
సంయోగా విప్పయోగా చ, సాహచరియా+విరోధతో;
అత్థా పకరణా లిఙ్గా, సద్దన్తరసమీపతో.
సామత్థ్యో+చిత్ర+దేసేహి, కాల+బ్యత్తా+నురూపతో;
ఉపచార+కాకుభేద, సమ్బన్ధేహు+పలక్ఖణా.
వచనా చ తదఙ్గత్తా, పధానత్తాతిఆదిహి;
సద్ద+త్థా పవిభజ్జన్తే, న సద్దాదేవ కేవలాతి.
ఏత్థ సంయోగతో తావ, ‘‘సకిసోరా ధేను దీయతూ’’తి, కిసోరో అస్సపోతకో, తంసంయోగతో వళవా ఏవ పతీయతే.
విప్పయోగతో – ‘‘అకిసోరా ఆనీయతూ’’తి తప్పటిసేధా వళవా ఏవ పతీయతే.
సహచరణతో – ‘‘రామ+లక్ఖణ’’ఇతి ఉభిన్నం సహచరణేన రామోతి దాసరథి ఏవ రామో, న అఞ్ఞాభిధానో జామదగన్యాది. లక్ఖణోపి సోమిత్తి ఏవ, న తు యో కోచి లక్ఖణో.
విరోధతో – ‘‘రామ+జ్జునా’’ ఇతి భగ్గవో సహస్సబాహు చ అఞ్ఞమఞ్ఞవిరుద్ధాతి తే ఏవ పతీయన్తే, న దాసరథి సబ్యసాచి చ.
అత్థతో – ‘‘సిన్ధవ+మానయ, పవిసామి రణఙ్గణ’’మితి రణఙ్గణపవేసో వాహనవిసేసేన హోతీతి అత్థతో తురఙ్గపతీతి, న తు లవణవిసేసం.
పకరణతో-భోజనవిధిమ్హి ఉపసఙ్ఖరియమానే ‘‘సిన్ధవ+మానయే’’తి, అత్ర హి సద్దన్తరస్సా+భావేపి భోజనోపకరణసమవాయ+మాలోకితభావతో లవణే పటిపత్తి, తాదిసో హి పత్థావోతి.
లిఙ్గతో – ‘‘దేవదత్తం పఠమ+ముపవేసయ సమారాధితగురుం’’తి, అత్ర సమారాధితగురుత్తేన లిఙ్గేన తస్స బాహుస్సచ్చ+మవగమ్యతే, న తు యో కోచి దేవగుణో.
సన్నిధానతో – ‘‘అజ్జునో కతవీరియోతి’’ పతీయతే, నో అకతవీరియో అజ్జునోతి.
సామత్థియతో – ‘‘అనుదరా కఞ్ఞా’’తి ఉదరే అసతి కఞ్ఞా ఏవ నత్థీతి తస్సా కిసాఙ్గియా మజ్ఝపదేసోతి పతీయతే.
ఓచిత్రతో – ‘‘రామసదిసో+యం’’ ఇతి, అత్ర హి రామో పయుత్తదాసరథిస్మిం భియ్యో సాధారణో పరిచయోతి దాసరథి ఏవ పతీయతే, న భగ్గవరామో.
దేసతో – ‘‘పోట్ఠపా’’ ఇతి కిస్మిఞ్చి దేసే పసంసావచనం. కిస్మిఞ్చి అక్కోసవచనం.
కాలతో – ‘‘పచే’’తి దక్ఖిణాపథే కత్థచి పుబ్బణ్హే యాగుపాకే, సాయణ్హే తు ఓదనపాకే.
బ్యత్తితో – ‘‘గామస్స అద్ధ’’ మితి సమభాగే, నపుంసకత్తా. ‘‘గామస్స అద్ధో’’తి పుమత్తేన తు అసమభాగే.
అనురూపతో – ‘‘నరపతి సాధు రక్ఖతి గోమణ్డల’’మితి మహీమణ్డలపాలనం రాజినో+నురూప+మితి మహీమణ్డలపాలనేవ పతీతి, న తు గోయూథరక్ఖనే.
ఉపచారతో – అతంసభావే తంసభావారోపన+ముపచారో, స చ తదట్ఠో, తద్ధమ్మో, తంసహచరియో, తంసమీపోతి చతుబ్బిధో, తత్థ యథాక్కమం మఞ్చా ఉక్కోసన్తి, అగ్గి మాణవో, యట్ఠిం పవేసయ, గఙ్గాయం వజోతి.
కాకుతో-కాకుసద్దో ఇత్థియం, స చ వికార+సోక+భీతి+ధనిరూపేసు దిస్సతి, వత్తు కాయవికారా కథఞ్చి తం అకతవాఅపి కేనచి అఞ్ఞేన ‘‘కిం త్వం తం అకాసి ‘‘ఇతి పుట్ఠో కోపేన భముభేదా ‘‘అహం కతవా అమ్హీ’’తి కథేతి, తస్స భముభేదక్రియా అక్రియాపటిఞ్ఞం సూచయతి.
సమ్బన్ధ తో – ‘‘మాతరి సమ్మా వత్తితబ్బం, పితరి సుస్సూయితబ్బం’’ ఇతి, అత్ర హి సమాతరి సపితరీతి సమ్బన్ధిసద్దాభావేపి సా మాతా సో పితా చ అస్స పుత్తస్సాతి పతీయతే.
ఉపలక్ఖణతో – ‘‘కాకేహి రక్ఖితబ్బం దధీ’’తి కాకసద్దో సబ్బేస+ముపఘాతకానం సామఞ్ఞం ఉపలక్ఖేతీతి సునఖాదిసబ్బేహిపి నివారీయతే.
వచనతో – ‘‘దారా’’ఇతి దారసద్దో కలత్తే బహువచనన్తో, అఞ్ఞత్థ అనియతవచనో.
తదఙ్గత్తా – ‘‘సజ్జితం భోజన’’మితి వుత్తే తప్పరిక్ఖారత్తా తదుపకరణ ఆసన, పాతి, బ్యఞ్జనాదీనం సమ్పాదనమ్పి పతీయతే.
పధానభావతో – ‘‘నిగ్గచ్ఛతి అవనినాథో’’తి రఞ్ఞో నిగ్గమనేన తదుపజీవీనమ్పి నిగ్గమనం విఞ్ఞాయతి.
వుత్తఞ్చ –
నేయ్యనీతత్థసుత్తేసు, ఞేయ్యం సద్దత్థమత్తకం;
నే+త్థ వత్తబ్బఅత్థేన, సుత్తం నీతత్థకం భవేతి.
ఏవ+మఞ్ఞేసమ్పి అకారన్తానం పుల్లిఙ్గానం సద్దానం రూపనయో క్రియా+భిసమ్బన్ధో చ. సుగతసద్దతో యస్స సద్దస్స విసేసో అత్థి, తం వక్ఖామ. ఇతో పరం ఛట్ఠియా చతుత్థీసమత్తా పఞ్చమీబహువచనస్స చ తతియాబహువచనేన సమత్తా న తా దస్సియన్తే.
గుమ్బ సి, ‘‘అతో’’ ‘‘సిస్సా’’తి చ వత్తతే.
౧౧౦. క్వచే+వా.
అకారన్తతో నామస్మా పరస్స సిస్స ఏ హోతి వా క్వచి. గుమ్బే గుమ్బో, గుమ్బా. భో గుమ్బ గుమ్బా, భవన్తో గుమ్బా ఇచ్చాది సుగతసమం. ఏవం ఫుస్సితగ్గే ఫుస్సితగ్గో, వత్తబ్బే వత్తబ్బో ఇచ్చాది. సిస్సో+కారస్స నిచ్చత్తా కత్థచి పక్ఖే ఏకారత్త+మిద+మారద్ధన్తి సిస్సో+కారపక్ఖే ఏవ భవతీతి ‘‘అం నపుంసకే’’తి అ+మాదేసేన ఏకారస్స నపుంసకవిసయే బాధితత్తా ‘‘బహులం’’ విధానా నపుంసకేపి సుఖే దుక్ఖేతి క్వచి హోతేవ.
‘‘యోస్స’’ ‘‘టే’’తి చ వత్తతే.
౧౩౫. ఏకచ్చాదీహ+తో
అకారన్తేహి ఏకచ్చాదీహి యోనం టే హోతి. ఏకచ్చో, ఏకచ్చే. భో ఏకచ్చ ఏకచ్చా, ఏకచ్చే. ఏకచ్చం, ఏకచ్చే. ఏవం ఏస+స+పఠమసద్దానం.
కోధో, కోధా. భో కోధ కోధా, కోధా. కోధం, కోధే.
‘‘నాస్స’’ ‘‘సా’’తి చ వత్తతే.
౧౦౭. కోధాదీహి
కోధాదీహి నాస్స సా హోతి వా. కోధసా కోధేన. అత్థసా అత్థేన. ‘‘యే ఉత్తమత్థాని తయి లభిమ్హా’’తి అత్థసద్దో నపుంసకలిఙ్గోపి దిస్సతి.
‘‘స్మినో టీ’’తి చ వత్తతే.
౧౭౫. దివాదితో
దివాదీహి నామేహి స్మినో టి హోతి నిచ్చం. దివి, ఏవం భువి. ఏత్థటిమ్హి నిచ్చం వకారాగమో రస్సో చ. ఏత్థ భూసద్దో వధూసద్దసమం.
‘‘వే’’తి వత్తతే.
౧౪౪. మనాదీహి స్మిం+సం+నా+స్మానం సి+సో+ఓ+సా+సా
మనాదీహి స్మి+మాదీనం సి+సో+ఓ+సా+సా హోన్తి వా యథాక్కమం. మనో, మనా. భో మన మనా, మనా. మనో, మనం, మనే. మనసా మనేన, మనేహి మనేభి. మనసో మనస్స, మనానం. మనసా మనా మనమ్హా మనస్మా, మనేహి మనేభి. మనసి మనమ్హి మనస్మిం, మనేసు.
ఏవం వచో పయో తేజో,
తపో చేతో తమో యసో.
అయో వయో సిరో సరో,
ఉరో+త్యే+తే మనాదయో.
రూపసిద్ధియం అహ+రహసద్దా మనాదీసు పఠితా. అహస్స ఆపాదిత్తా రహోతి నిపాతత్తా రహసీతి విభత్యన్తపటిరూపకనిపాతత్తా ఇధ న గహితా.
గచ్ఛన్త సి, ‘‘సిస్స’’ ‘‘వే’’తి చ వత్తతే. పరతో భియ్యో నానువత్తయిస్సామ, వుత్తియా ఏవ అనువత్తస్స గమ్యమానత్తా.
౧౪౮. న్తస్సం
సిమ్హి న్తపచ్చయస్స అం హోతి వా. ‘‘సుతానుమితేసు సుతసమ్బన్ధోవ బలవా’’తి ఞాయా ‘‘న్తస్సా’’తి సుతత్తా న్తస్సేవ అం, న తదన్తస్స అనుమితస్స సద్దస్స. ఏవ+ముపరిపి న్త+న్తూనం ఆదేసవిధానట్ఠానేసు. ‘‘గసినం’’తి సిలోపో. గచ్ఛం గచ్ఛన్తో.
౨౧౫. న్త+న్తూనం న్తో యోమ్హి పఠమే
పఠమే యోమ్హి న్త+న్తూనం సవిభత్తీనం న్తోఇచ్చాదేసో హోతి వా. స చ బహులాధికారా పుమేవ, గచ్ఛన్తో గచ్ఛన్తా.
౨౧౮. ట+టా+అం గే
గే పరే న్త+న్తూనం సవిభత్తీనం ట+టా+అంఇచ్చాదేసా నిచ్చం హోన్తి బహులం. భో గచ్ఛ గచ్ఛా గచ్ఛం, గచ్ఛన్తో గచ్ఛన్తా.
౯౨. న్తస్స చ ట వం+సే
అంసేసు న్తపచ్చయస్స ట హోతి వా న్తుస్స చ. వవత్థితవిభాసా+యం. గచ్ఛం గచ్ఛన్తం, గచ్ఛన్తే.
౨౧౭. తో+తా+తి+తా స+స్మా+స్మిం నాసు
స+స్మా+స్మిం+నాసు న్త+న్తూనం సవిభత్తీనం తో+తా+తి+తా హోన్తి వా యథాక్కమం. గచ్ఛతా గచ్ఛన్తేన, గచ్ఛన్తేహి గచ్ఛన్తేభి. గచ్ఛతో గచ్ఛస్స గచ్ఛన్తస్స.
౨౧౬. తం నంమ్హి
నంమ్హి న్త+న్తూనం సవిభత్తీనం తం వా హోతి. గచ్ఛతం గచ్ఛన్తానం. గచ్ఛతా గచ్ఛన్తా గచ్ఛన్తమ్హా గచ్ఛన్తస్మా. గచ్ఛతి గచ్ఛన్తే గచ్ఛన్తమ్హి గచ్ఛన్థస్మిం, చ్ఛేన్తేసు.
ఏవం మహం చరం తిట్ఠం, దదం భుఞ్జం సుణం పచం;
జయం జీరం వచం పీయం, సరం కుబ్బం జపం వజం.
ఇచ్చాదయో.
భవన్త సి,