౪. అనన్తరపచ్చయో
కతమో అనన్తరపచ్చయో. అనన్తరే ఖణే నిరుద్ధో చిత్త చేతసికధమ్మసమూహో అనన్తరపచ్చయో.
కతమో ధమ్మో అనన్తరపచ్చయస్స పచ్చయుప్పన్నో. పచ్ఛిమే అనన్తరే ఏవ ఖణే ఉప్పన్నో చిత్తచేతసికధమ్మసమూహో తస్స పచ్చయస్స పచ్చయుప్పన్నో.
ఏకస్మిం భవే పటిసన్ధిచిత్తం పఠమభవఙ్గచిత్తస్స అనన్తర పచ్చయో, పఠమ భవఙ్గచిత్తం దుతియభవఙ్గచిత్తస్స అనన్తరపచ్చయోతిఆదినా వత్తబ్బో.
యదా పన ధమ్మయమకే సుద్ధావాసానం దుతియే అకుసలే చిత్తే వత్తమానేతి వుత్తనయేన తస్స సత్తస్స అత్తనో అభినవం అత్తభావం ఆరబ్భ ఏతం మమ ఏసోహమస్మి ఏసో మే అత్తాతి పవత్తం భవనికన్తిక తణ్హాసహగతచిత్తం ఉప్పజ్జతి. తదా పఠమం ద్విక్ఖత్తుం భవఙ్గం చలతి. తతో మనోద్వారావజ్జనచిత్తం ఉప్పజ్జతి. తతో సత్త భవనికన్తికజవనాని ఉప్పజ్జన్తి. తతో పరం భవఙ్గవారో.
అపి చ సో సత్తో తదా పచ్చుప్పన్నభవే కిఞ్చి న జానాతి, పుబ్బభవే అత్తనా అనుభూతం ఆరమ్మణం అనుస్సరమానో అచ్ఛతి. వత్థుస్స పన అతిదుబ్బలత్తా తఞ్చ ఆరమ్మణం అపరిబ్యత్తమేవ హోతి. తం ఆరబ్భ ఉద్ధచ్చసహగతచిత్తమేవ బహులం పవత్తతి.
యదా గబ్భో థోకం వడ్ఢమానో హోతి అతిరేకద్వేమాసం గతో, తదా చక్ఖాదీని ఇన్ద్రియాని పరిపుణ్ణాని హోన్తి. ఏవం సన్తేపి మాతుగబ్భే ఆలోకాదీనం పచ్చయానం అభావతో చక్ఖువిఞ్ఞాణాదీని చత్తారి విఞ్ఞాణాని నుప్పజ్జన్తి, కాయవిఞ్ఞాణమనోవిఞ్ఞాణాని ఏవ ఉప్పజ్జన్తి. సో సత్తో మాతుయా ఇరియాపథపరివత్తనాదీసు బహూని దుక్ఖదోమనస్సాని పచ్చనుభోతి. విజాయనకాలే పన భుసం దుక్ఖం నిగచ్ఛతియేవ. విజాయిత్వాపి యావ వత్థురూపాని ముదూని హోన్తి, పరిపాకం న గచ్ఛన్తి, తావ సో అతిమన్దరూపో ఉత్తానసేయ్యకో హుత్వా అచ్ఛతి. న కిఞ్చి పచ్చుప్పన్నం ఆరమ్మణం సల్లక్ఖేతి. యేభుయ్యేన పురిమ భవానుసారీ ఏవ తస్స విఞ్ఞాణం హోతి. సచే సో నిరయ భవతో ఆగతో హోతి, సో విరూపముఖబహులో హోతి. పురిమాని నిరయారమ్మణాని ఆరబ్భ ఖణే ఖణే విరూపముఖమస్స పఞ్ఞాయతి. అథ దేవలోకతో ఆగతో హోతి, దిబ్బాని ఆరమ్మణాని ఆరబ్భ విప్పసన్నముఖబహులో హోతి, ఖణే ఖణే మిహితముఖమస్స పఞ్ఞాయతి.
యదా పన వత్థురూపాని తిక్ఖాని హోన్తి, పరిపాకం గచ్ఛన్తి. విఞ్ఞాణాని చస్స సువిసదాని పవత్తన్తి. తదా అమన్దరూపో హుత్వా కీళన్తో లీళన్తో మోదన్తో పమోదన్తో అచ్ఛతి. పచ్చుప్పన్నే ఆరమ్మణాని సల్లక్ఖేతి. మాతుభాసం సల్లక్ఖేతి. ఇధ లోకానుసారీ విఞ్ఞాణమస్స బహులం పవత్తతి. పురిమజాతిం పముస్సతి.
కిం పన సబ్బోపి సత్తో ఇమస్మిం ఠానే ఏవ పురిమం జాతిం పముస్సతీతి చే. న సబ్బోపి సత్తో ఇమస్మిం ఠానే ఏవ పముస్సతి. కోచి అతిరేకతరం గమ్భవాసదుక్ఖేన పరిపీళితో గబ్భే ఏవ పముస్సతి. కోచి విజాయనకాలే, కోచి ఇమస్మిం ఠానే పముస్సతి. కోచి ఇతోపరమ్పి దహరకాలే న పముస్సతి. వుడ్ఢకాలే ఏవ పముస్సతి. కోచి యావజీవంపి న పముస్సతి. ద్వే తయో భవే అనుస్సరన్తోపి అత్థియేవ. ఇమే జాతిస్సరసత్తా నామ హోన్తి.
తత్థ విజాయనకాలతో పట్ఠాయ ఛద్వారికవీథిచిత్తాని పవత్తన్తి. పచ్చుప్పన్నారమ్మణం సల్లక్ఖణతో పట్ఠాయ ఛద్వారికవీథి చిత్తాని పరిపుణ్ణాని పవత్తన్తి. సబ్బత్థపి పురిమం పురిమం అనన్తరే నిరుద్ధం చిత్తం పచ్ఛిమస్స పచ్ఛిమస్స అనన్తరే ఉప్పన్నస్స చిత్తస్స అనన్తర పచ్చయో హోతి. అయఞ్చ అనన్తరపచ్చయో నామ అనమతగ్గే సంసారే ఏకస్స సత్తస్స ఏకప్పబన్ధో ఏవ హోతి. యదా సత్తో అరహత్త మగ్గం లభిత్వా ఖన్ధపరినిబ్బానం పాపుణాతి, తదా ఏవ సో పబన్ధో ఛిజ్జతి.
కేనట్ఠేన అనన్తరో, కేనట్ఠేన పచ్చయోతి. అత్తనో అనన్తరే అత్తసదిసస్స ధమ్మన్తరస్స ఉప్పాదనట్ఠేన అనన్తరో, ఉపకారకట్ఠేన పచ్చయో. తత్థ అత్తసదిసస్సాతి సారమ్మణ భావేన అత్తనా సదిసస్స. సారమ్మణభావేనాతి చ యో ధమ్మో ఆరమ్మణేన వినా న పవత్తతి, సో సారమ్మణో నామ, ఏవం సారమ్మణభావేన. ధమ్మన్తరస్స ఉప్పాదనట్ఠేనాతి పురిమస్మిం చిత్తే నిరుద్ధేపి తస్స చిన్తనకిరియావేగో న వూపసమ్మతి, పచ్ఛిమం చిత్తం ఉప్పాదేత్వా ఏవ వూపసమ్మతి, ఏవం పచ్ఛిమస్స ధమ్మన్తరస్స ఉప్పాదనట్ఠేన.
తత్థ పురిమా పురిమా మాతుపరమ్పరా వియ అనన్తరపచ్చయపరమ్పరా దట్ఠబ్బా. పచ్ఛిమా పచ్ఛిమా ధీతుపరమ్పరా వియ తస్స పచ్చయుప్పన్నపరమ్పరా దట్ఠబ్బా. ఏవం సన్తే అరహన్తానం సబ్బపచ్ఛిమం పరినిబ్బానచిత్తమ్పి పున పటిసన్ధిచిత్తసఙ్ఖాతం ధమ్మన్తరం ఉప్పాదేయ్యాతి. న ఉప్పాదేయ్య. కస్మా, తదా కమ్మకిలేసవేగానం సబ్బసో పటిప్పస్సద్ధిభావేన అచ్చన్తసన్తతరత్తా తస్స చిత్తస్సాతి. అనన్తరపచ్చయ దీపనా నిట్ఠితా.