౨. ఆరమ్మణపచ్చయో

కతమో ఆరమ్మణపచ్చయో. సబ్బేపి చిత్తచేతసికా ధమ్మా సబ్బేపి రూపధమ్మా సబ్బంపి నిబ్బానం సబ్బాపి పఞ్ఞత్తియో ఆరమ్మణ పచ్చయో. న హి సో నామ ఏకోపి ధమ్మో అత్థి, యో చిత్త చేతసికానం ఆరమ్మణం న హోతి. సఙ్ఖేపతో పన ఆరమ్మణం ఛబ్బిధం హోతి రూపారమ్మణం సద్దారమ్మణం గన్ధారమ్మణం రసారమ్మణం ఫోట్ఠబ్బారమ్మణం ధమ్మారమ్మణన్తి.

కతమే ధమ్మా ఆరమ్మణపచ్చయస్స పచ్చయుప్పన్నా. సబ్బేపి చిత్త చేతసికాధమ్మా ఆరమ్మణపచ్చయస్స పచ్చయుప్పన్నా. న హి కిఞ్చి చిత్తం నామ అత్థి, యం చిత్తం భూతేన వా అభూతేన వా ఆరమ్మణేన వినా పవత్తతి.

తత్థ పచ్చుప్పన్నం రూపారమ్మణం దువిధస్స చక్ఖువిఞ్ఞాణచిత్తస్స ఆరమ్మణపచ్చయో. పచ్చుప్పన్నం సద్దారమ్మణం దువిధస్స సోతవిఞ్ఞాణ చిత్తస్స. పచ్చుప్పన్నం గన్ధారమ్మణం దువిధస్స ఘానవిఞ్ఞాణచిత్తస్స. పచ్చుప్పన్నం రసారమ్మణం దువిధస్స జివ్హావిఞ్ఞాణచిత్తస్స. పచ్చుప్పన్నం తివిధం ఫోట్ఠబ్బారమ్మణం దువిధస్స కాయవిఞ్ఞాణచిత్తస్స. పచ్చుప్పన్నాని తాని పఞ్చారమ్మణాని తివిధస్స మనోధాతుచిత్తస్స ఆరమ్మణపచ్చయో. సబ్బాని తాని అతీతానాగతపచ్చుప్పన్నాని పఞ్చారమ్మణాని వా సబ్బాని తేకాలికాని కాలవిముత్తాని ధమ్మారమ్మణాని వా ఛ సత్తతివిధానం మనోవిఞ్ఞాణచిత్తానం యథారహం ఆరమ్మణపచ్చయో.

కేనట్ఠేన ఆరమ్మణం, కేనట్ఠేన పచ్చయోతి. చిత్త చేతసికేహి ఆలమ్బితబ్బట్ఠేన ఆరమ్మణం, ఉపకారకట్ఠేన పచ్చయోతి.

ఆలమ్బితబ్బట్ఠేనాతి చేత్థ ఆలమ్బణకిరియా నామ చిత్త చేతసికానం ఆరమ్మణగ్గహణకిరియా, ఆరమ్మణుపాదాన కిరియా.

యథా హి లోకే అయోధాతుం కామేతి ఇచ్ఛతీతి అత్థేన అయోకన్తకో నామ లోహధాతువిసేసో అత్థి. సో అయోఖన్ధసమీపం సమ్పత్తో తం అయోఖన్ధం కామేన్తో వియ ఇచ్ఛన్తో వియ అయోఖన్ధాభిముఖో చఞ్చలతి. సయం వా తం అయోఖన్ధం ఉపగచ్ఛతి. అయోఖన్ధం వా అత్తాభిముఖం ఆకడ్ఢతి, అయోఖన్ధో తదభిముఖో చఞ్చలతి, తం వా ఉపగచ్ఛతి. అయం అయోకన్తకస్స ఆలమ్బణకిరియా నామ. ఏవమేవ చిత్తచేతసికానం ఆరమ్మణేసు ఆలమ్బణకిరియా దట్ఠబ్బా. న కేవలం ఆరమ్మణేసు ఆలమ్బణ మత్తం హోతి. అథ ఖో చిత్తచేతసికా ధమ్మా సత్తసన్తానే ఉప్పజ్జమానా ఛసు ద్వారేసు ఆరమ్మణానం ఆపాతాగమనే ఏవ ఖణే ఖణే ఉప్పజ్జన్తి. ఉప్పజ్జిత్వా చ ఖణే ఖణే నిరుజ్ఝన్తి.

యథా తం భేరితలే భేరిసద్దా ఉప్పజ్జమానా తత్థ తత్థ హత్థేన పహరణకాలే ఏవ ఖణే ఖణే ఉప్పజ్జన్తి, ఉప్పజ్జిత్వా చ ఖణే ఖణే నిరుజ్ఝన్తి. వీణాసద్దా ఉప్పజ్జమానా వీణాతన్తీసు తత్థ తత్థ వీణాదన్తకేన పహరణకాలే ఏవ ఖణే ఖణే ఉప్పజ్జన్తి, ఉప్పజ్జిత్వా చ ఖణే ఖణే నిరుజ్ఝన్తీతి. నిద్దాయన్తస్స భవఙ్గచిత్తప్పవత్తి కాలేపి పుబ్బభవే మరణాసన్నకాలే ఛసు ద్వారేసు ఆపాత మాగతాని కమ్మ కమ్మనిమిత్త గతినిమిత్తాని ఏవ భవఙ్గచిత్తానం ఆరమ్మణపచ్చయోతి. ఆరమ్మణపచ్చయదీపనా నిట్ఠితా.