౨౧. సఙ్ఖ్యా

అథ ‘‘సమాహారే నపుంసక’’న్తి (౩-౨౦) విజ్జమానే కిం ‘‘సఙ్ఖ్యాదీ’’ తి ఇమినా సత్థగారవకరేనాతి ఆసఙ్కియ చోదేతి ‘ననుచే’చ్చాది. తథాహిచ్చాదినా ‘‘సమాహారే నపుంసక’’న్తేవ సిజ్ఝనం సమత్థేతి. యథావుత్తచోదనాచాలనే పరాధిప్పాయం పరికప్పేన్తో’చత్థే’తిఆదిమాహ.

నేతి ఇమినా చత్థేతిఆదినా కతపరికప్పనా న సిజ్ఝతీతి దస్సేతి, తత్థ హేతుమాహ- ‘సమ్బన్ధస్స పురిసాధీనత్తా’తి, సతిచేచ్చాదినా ‘సమాహారే నపుంసక’న్తేత్థ విసేసనగ్గహణే పయోజనం వత్వా ‘సఙ్ఖ్యాదీ’తి ఇమస్స నిరత్థకత్తమేవ థిరీకరోతి.

పయోజనేతి లాఘవప్పయోజనే;

సమ్బన్ధీయతీతి విసేసనగ్గహణం సమ్బన్ధీయతి;

ఏత్థాతి ఏతస్మిం ‘సఙ్ఖ్యాదీ’సుత్తే;

తన్నేతి ఇమినా యథావుత్తం చోదనం నివత్తేతి.

‘సఙ్ఖ్యాదీ’తి సుత్తస్స సాత్థకత్తమాహ- ‘చత్థసమాసానన్తర’మిచ్చాదినా. ఏకత్తబ్యపదేసో కాతబ్బోతి ‘‘సఙ్ఖ్యాపుబ్బో దిగూ’’తి (౨-౧-౫౨) సఙ్ఖ్యాపుబ్బస్స సమాసస్స దిగుసఞ్ఞం విధాయ తదత్థస్స ‘‘దిగురేకవచన’’న్తీమినా (౨-౪-౧) ఏకత్తబ్యపదేసో పరేహి వియ కాతబ్బో.

సమాహరణం సమాహారోతి ఇమినా భావసాధనో-యం సమాహారసద్దో. యది సమాహరీయతీతి సమాహారోతి కమ్మసాధనో సియా, తదా పఞ్చ కుమారియో సమాహటాతి వాక్యస్సాత్థే వుత్తి సియా పఞ్చకుమారీత్యేత్థ సకపదత్థప్పధానత్తా బహువచనం సియా ‘‘ఘాపస్సాన్తస్సాప్పధానస్సా’’తి (౩-౨౪) అప్పధానరస్సత్తఞ్చ న సియా… సమాహటానమేవ కుమారీనం పధానత్తా, తస్మా పఞ్చ గావో స మాహటాత్యేతస్మిం వాక్యే సమాసోవ నత్థి కమ్మసాధనస్సానుపగమతో. పఞ్చన్నం గున్నం సమాహారో, చతున్నం పథానం సమాహారోతి వాక్యే పన అత్థి, సమాహారస్సేకత్తా తు సతం యూథం వనన్తి ఏత్థ వియ సాభావికమేకవచనం సిద్ధమేవేతి విఞ్ఞాపేతి.