౯౯. సబ్బా

నను కతరాదయోవ సబ్బాదిసద్దవచనీయా హోన్తి సమాసేనాభిహితత్తా, న తు సబ్బసద్దో [సద్దస్సే (పోత్థకే)] త్యాహ-‘అవయవేనే’త్యాది,యదిపి ‘సబ్బ సద్దో ఆది యేస’న్తి అవయవేన విగ్గహో, తథాపి సముదాయోవాస్సత్థో భవతి… యేసన్త్యనేన సముదాయస్స పరామాసాతి భావో, ఇతీతి హేతుమ్హి, కో భవన్తానం ద్విన్నం బహున్నం వా ఏకో దేవ దత్తో కఠాదీహి వా అత్థే ద్వీహి బహూహి వా ఏకస్స నిద్ధారణే సతి కిమ్హా నిద్ధారణే రతర రతమేసు ణాదివుత్తియం ‘‘ఏకత్థతాయ’’న్తి (౨-౧౧౯) విభత్తిలోపే ‘‘రానుబన్ధేన్తసరాదిస్సా’’తి (౪-౧౩౨) అన్తసరాదిలోపే కింసద్దస్స రూపసిద్ధీతి దస్సేతుమాహ కతమా’తిఆది, ఉభో అంసా అస్సాతి అత్థే ‘‘అయుభద్వితీహంసే’’తి (౪-౪౯) అయే‘‘సరో లోపో సరే’’తి (౧-౨౬) సరలోపే రూపసిద్ధీతి ఆహ-‘ఉభో అంసా’ఇచ్చాది, కాయం వవత్థా నామే త్యాహ-‘సాభిధేయ్యా’త్యాది, అవధిచ్చాదినా తస్సేవాత్థం విభావేతి, అధంసో అభట్ఠతా అవధిభావేయేవావట్ఠానం, సాభిధేయ్యా పేక్ఖాతి ఏత్థ సో సకో అభిధేయ్యో అత్థో దిసాది సాభిధేయ్యోతి గహితోతి ఆహ-‘పుబ్బాదీన’న్తిఆది, సాభిధేయ్యన్తి కమ్మతో పరా అపపుబ్బా ‘ఇక్ఖ=దస్సనే’తీమస్మా ‘‘క్వచణ’’ఇతి (౫-౪౧) అణ్పచ్చయే సాభిధేయ్యాపేక్ఖో, సో వావధినియమోతి దస్సేతుమాహ-‘తమపేక్ఖతి’చ్చాది, తత్థాధిప్పాయం వివరతి ‘తథాహి’చ్చాదినా, ఏత్థ చ పరాదిసద్దాభిధేయ్యో-త్థో దిసాదేసాది పుబ్బాదిసద్దాభిధేయ్యస్సాత్థస్స దిసాయ దేసాదినో వావధిభావేన నియమవసేన పవత్తతి, యో చావధిభావో నియమవసేన పవత్తతి, సోచావధిభావో నియమవసేన పవత్తో పుబ్బాదిసద్దవచనీయం దిసాదేసాది మపేక్ఖతీతి సాభిధేయ్యాపేక్ఖోవధినియమోయేవ వవత్థాతి వుచ్చతీత్యయమధిప్పాయో, న తు అభిధేయ్యాయన్తి అసమ్భవా, అసమ్భవమేవ దస్సేన్తో ఆహ-‘యో హి’చ్చాది, కోసల్లేన నిమిత్తేనాతి కుసల సద్దస్స పవత్తినిమిత్తేన కోసల్లేన, ఉత్తరాకురవో ఉత్తరకురుదీప వాసినో, దేసో వా, ‘నాఞ్ఞఞ్చ నామప్పధానా’’తి (౨-౧౩౬) అనేనేవ సఞ్ఞాయం సబ్బాదికారియస్స నిసిద్ధత్తే కిమసఞ్ఞాయంభ్యనేనేత్యాహ ‘నాఞ్ఞఞ్చే’త్యాది, కిఞ్చి పుబ్బత్తాదికముద్దిస్స కేసఞ్చి పుబ్బోపరోత్యాదికా అత్థానుగతా సఞ్ఞా అన్వత్థసఞ్ఞా.

౧౦౪.తి

‘‘వానేకఞ్ఞత్థే’’తి (౩-౧౭) వికప్పానువత్తనతో అయుత్తత్తాభావం దస్సేతి‘నయిదమయుత్త’న్తి, యుత్తతా చాస్స పాఠే బ్యభిచార దస్సనతోతి వత్తుమాహ-‘నపుంసకే’చ్చాది, పాఠానుగతా హి సుత్తరచనా, వికప్పానువత్తియా అనపుంసకమిదమేవ వచనం తస్స క్వచి బ్యభిచారత్తే ఞాపకన్తి వత్తుమాహ-‘తస్స చా’తిఆది, అవస్సమేవమేత్థ అత్థో గహేతబ్బో, అఞ్ఞథా యథావట్ఠితపాఠానుక్కమేనాత్థగ్గహణే సతి సుత్తస్స [సుత్తస్సా (పోత్థకే)] ముఖ్యత్తప్పతీతితో కథన్తమఞ్ఞస్స ఞాపకం భవేయ్య, ముఖ్యభావే హి ఞాపకత్థం న యుజ్జేయ్య.