౧౨౧. నాతో

సో చ అమాదేసో, ఆదేసస్సేవాతి అంఆదేసస్సేవ, అపఞ్చమియాతి పఞ్చమిం వజ్జేత్వా. అఞ్ఞత్ర విధీయమానో-యమమాదేసో పఞ్చమియమ్పటిసిద్ధత్తా పఞ్చమియా పటిసేధేన సయమ్పి పటిసిద్ధో నామ హోతీత్యాహ ‘ఆదేసస్సేవాయం పటిసేధో’తి, లోపపటిసేధస్స ‘నాతో’తి పుబ్బవాక్యేన వుత్తస్స అయమ్పటిసేధో నేతి సమ్బన్ధో, అథ కథమిదమపఞ్చమ్యాత్యమాదేసేనేవాతిసమ్బన్ధతి న లోప పటిసేధేనాతి పరిభాసమాహ-‘అనన్తరస్స విధి వా హోతి పటిసేధో వా’తి, ఏత్థ అన్తరసద్దస్సానేకత్థత్తేపీహాన్తరాళవాచీతి న విజ్జతే అన్తరమ్మజ్ఝమస్సేత్యనన్తరో, అన్తరాళమత్తపటిసేధే పయోజనం నత్థీత్యన్తరాళగతస్స విధినో పటిసేధస్స చాభావానన్తరోత్యుప చరీయతే అనన్తరా గామాత్యాది వియ, దిట్ఠత్తే పన మజ్ఝస్స న విజ్జతే-న్తర మేసన్తి విగ్గహే సుత్తేప్యనన్తరస్స విధానన్తరస్సాపి దిట్ఠత్తా ద్విన్నమేకోప్యనన్తరోత్యుచ్చతే, తేనేవానన్తరస్సాతి పరిభాసాయమేక వచనం, ఇతిసద్దో ఇదమత్థే, ఇతి ఇమాయ పరిభాసాయాదేసేనాభిసమ్బన్ధతీత్యత్థో, తేనాతి యథావుత్తపరిభాసాయ వసేన, యేన కారణేనాదేసేనాభిసమ్బన్ధతి తేనాత్యత్థో, అలోపోతి లోప పటిసేధో, సామత్థియాలద్ధన్తి ద్విన్నమత్థానం విధానాయ ద్వే వాక్యాని భవన్తి, తత్ర ‘నాతో’తీదం పటిసేధవిధాయకమేకం వాక్యం, ‘అమపఞ్చమియా’తి దుతియమమాదేసస్స, తత్రాపఞ్చమియాత్యాదేసేనేవాతి సమ్బన్ధతి, వుత్తవిధానా న లోపపటిసేధేన, తథాసత్యమపఞ్చమియాతిదం వాక్యం యది న విసేసత్థమాలమ్బతే తమన్తరేనానుపపత్తితో-ఞ్ఞథా కిన్త్యనేనాత్థబలేన లద్ధన్తి అత్థో, అలోపోతి జోతేతీతి సమ్బన్ధో, వాక్యభేదేన వివరణం కతం, న ఏకవాక్యత్తేనాతి బ్యతిరేకో ఏకవాక్యతాయఞ్హి కారియ ద్వయస్సపి పఞ్చమియమ్పటిసేధో సియా ‘పఞ్చమిం వజ్జేత్వా తం కారియద్వయం వేదితబ్బ’న్తి, యదిపి సిద్ధాతి సమ్బన్ధో, యేన నాప్పత్తియాత్యనేన ‘‘యేన నాప్పత్తే విధిరారబ్భతే, తస్స బాధనమ్భవతీ’’తి మమ్పరిభాసముపలక్ఖేతి, కిమత్థమిహాయం పరిభాసా పఠ్యతే ఇహ సత్థే-పవాదా ఉస్సగ్గే బాధన్తేతి నియమో, తత్ర చుస్సగ్గా దువిధా నియతప్పత్తయో అనియతప్పత్తయో చేతి, యే సబ్బత్థాపవాదవిసయమ్పవిసన్తి, తే నియతప్పత్తయో వుచ్చన్తే, యే క్వచిదేవాపవాదవిసయమవగాహన్తే, తే అనియతప్పత్తయో వుచ్చన్తే, ఏవం దువిధేసుస్సగ్గేసు యే-నియతప్పత్తయో, తేసమేవ బాధనమిచ్ఛీయతే, న నియతికానం, తేన తప్పదస్సనత్థమయమ్పరిభాసా పఠ్యతేతి, యేనేత్యుస్సగ్గస్స నిద్దేసో, నేతి పటిసేధవాచీ నిపాతో, అప్పత్తే అసమ్ఫుట్ఠే విసయే ఇత్యజ్ఝాహారియం, యేన ఉస్సగ్గేన నాప్పత్తే పత్తేఏవ సమ్ఫుట్ఠేఏవ విసయేత్యత్థో… ‘ద్వే పటిసేధా పాకతమత్థం గమేన్తీ’తి కత్వా, విధీయతీతి, పటిసేధో విధానఞ్చ, ఆరబ్భతే విధీ

యతే పఠ్యతేత్యత్థో, అనేనాపవాదవిధిన్దస్సేతి, తస్సేతి ఆదోయేనేతి నిద్దిట్ఠస్సఉస్సగ్గస్సబాధనమ్భవత్యపవాదేన, యేన త్వప్పత్తే విసయే ఆరబ్భతే తస్స బాధనం న భవతీత్యత్థో, కుతోతి చే అనవకాసత్తా, తథాహి యది ఉస్సగ్గేన సబ్బో విసయో గహితో సియా, కో-పవాదస్సఅఞ్ఞో విసయో సియా, తస్మా అనవకాసత్తా (న) అప (వాదే) పన తస్స బాధనమ్భవతీత్యవసేయం, యేన తుస్సగ్గేన కోచి దేవాపవాదవిసయో-నుప్పత్తోసియా, నసబ్బో, తమ్పతి సావకా సత్తా తమ్బాధతేతి వుత్తం హోతి, ‘పఞ్చపూలిమానయే’త్యత్ర పఞ్చన్నం పూలానం సమాహారోతి విసేసనసమాసో ‘‘నదాదితోవీ’’ (౩-౨౭) సమాహరణం సమాహారోతి సమాహారస్సపి భావరూపత్తా ఆహ ‘భావప్పధానత్తేపీ’తి, గుణభూతదబ్బాని పూలాని.