౧౧౮. అసం

లిఙ్గవచనభేదేపి బ్యయరహితత్తా అబ్యయవన్తఉపసఙ్గనిపాతానం పుబ్బాచరియసఞ్ఞా, అసతీ సఙ్ఖ్యా యేసన్త్యాన్యసఙ్ఖ్యానీత్యాహ- ‘ఏకత్తే’చ్చాది, ఏకానేకేసూతి వుత్తత్తా సఙ్ఖ్యావిసేసే విధీయమానాస్యాదయో కథమసఙ్ఖ్యేహి ఉప్పజ్జితుముస్సహన్తే ఇచ్చాసయేనాహ- ‘కథమసఙ్ఖ్యేహి స్యాదీనం సమ్భవో’తి. అథ నిస్సఙ్ఖ్యేహి హోతుస్యాదీనమసమ్భవో ఉచ్చం రుక్ఖస్సిచ్చాదోతు సఙ్ఖ్యాసమ్భవే భవితబ్బమేవ స్యాదీహిచ్చాహ-‘సఙ్ఖ్యాసమ్భవేవే’చ్చాది. వుత్తిగన్థస్సాధిప్పాయం వివరతి ‘అఞ్ఞథే’ త్యాదినా, కిమేసముప్పత్తియమ్పయోజనం యేనాసఙ్ఖ్యేహి తదుప్పత్తి నో-నుమీయతే చ్చాసఙ్కియాహ-‘తస్సఞ్చ సతియ’న్త్యాది, అసతి హి స్యాదీనముప్పత్తియముచ్చమాదీనమసఙ్ఖ్యానమ్పదత్తం నత్థీతి యో ఆదీసు పదస్మా పరేసం తుమ్హామ్హసద్దానం సవిభత్తీనం వోనోఆదికం పదనిమిత్తం కారియం న సియాతి ‘ఉచ్చం వో, ఉచ్చం నో’తిఆదయో పయోగా న సిజ్ఝన్తి, సతి తు స్యాదుప్పత్తియం లుత్తేసుపి తేసు పదత్తనిప్ఫత్తియాయేవ తదుప్పత్తితో పదత్తే సిద్ధే పదలక్ఖణం కారియం సిజ్ఝతేవాతి భావో. పరేహి ఏత్థ ‘తస్సం సాలాయ’న్తి వచనిచ్ఛాయం ‘తత్ర సాలాయ’న్తి యథా సియాతి ‘‘అబ్యయత్వా స్యాదినో’’తి (పా, ౨-౪-౮౨) అబ్యయతో పరస్సిత్థియమాప్పచ్చయస్సాపి లోపో విహితో, తేనాహ- ‘అసఙ్ఖ్యేహి’చ్చాది, తదయుత్తన్తి ఆప్పచ్చయస్స లోపవిధాన మయుత్తంత్యత్థో. అథ కేనాత్ర ఆప్పచ్చయో విధీయతే యేనాస్సాపి లోపో-నుసాసీయతే ‘‘ఇత్థియమత్వా’’తి (౩-౨౬) చే నేతదత్థి, ఇత్థియమాప్పచ్చయస్స విధానతో-సఙ్ఖ్యానఞ్చాలిఙ్గత్తా, తస్మా అసఙ్ఖ్యేహి ఆప్పచ్చయస్స సమ్భవోయేవ నత్థీత్యనత్థకమాప్పచ్చయస్స లోపవచనన్తి నానత్థకం ఇత్థియన్తి (౩-౨౬) హి గుణిప్పధానో నిద్దేసో ఇత్థత్తవతి ఆప్పచ్చయాదయో విధీయన్తే ‘తస్సం సాలాయ (మిచ్చే తస్మిం పదత్థే) తత్రే’తి అసఙ్ఖ్యమిదమిత్థత్తవతి వత్తతే, తస్మా సియాయే వేతస్మా ఆప్పచ్చయోత్యవస్సమాప్పచ్చయస్స లోపో విధేయ్యోతి యో మఞ్ఞతే, తమ్పతి ఆహ-‘యదీపి’చ్చాది, విసేసాభిధానాత్యుపగమే వత్త మానోయమసఙ్ఖ్యసముదాయో‘నిద్దేసో వత్తతే’తి చోభయమిక్ఖతే, ఇత్థియన్తి నిద్దేసస్స గుణిప్పధానత్తం సాధేతుం ‘ఇత్థత్తవతి హి ఆప్పచ్చయాదయో’తిఆహ, తత్రేతీమస్సాసఙ్ఖ్యస్స సాలాయం వత్తనతో ఆహ- ‘ఇత్థత్తవతి చా’తి, అయమ్పసిద్ధిరూపేన న వత్తతేతి సమ్బన్ధో, యది అయమ్పసిద్ధిరూపేన వత్తతే, కుతో చరహి ఇత్థత్తావసాయోత్యాహ- ‘ఇత్థత్తావసాయో’చ్చాది. ఇదాని జినిన్దబుద్ధివచనమానీయ తస్సా యుత్తత్తముబ్భావయితుమాహ- ‘యోప్యాహి’చ్చాది, యదీపిచ్చాది జినిన్దబుద్ధివచనం, తస్సాతి ఇత్థత్తస్స, పదత్థో చ ఇత్థత్తం సియాతి యోప్యాహేతి సమ్బన్ధో, గమ్మమానత్థత్తా ఇతిసద్దాప్పయోగో, తస్సాయుత్తన్తి తస్సేవం వాదినో జినిన్దబుద్ధినో వచనమయుత్తంత్యత్థో, కుతోచ్చాహ- ‘ఏవం హి’చ్చాది, యది ఇత్థత్తస్స వాక్యత్థతా ఇత్థిప్పచ్చయనివత్తికతా, ఏవం సతి సాలాయమిచ్చాదిసద్దన్తరాపేక్ఖా ఇత్థత్తప్పతీతి తత్రేత్యాదీసు సియాతి అత్థో, నేవ తథా పతీయతీతి భావో, వుత్తమేవత్థం ఫుటయితుమాహ- ‘తథాహి’చ్చాది, అవిద్దసుఅయన్తి దిట్ఠన్తో పఞ్ఞాసో, అవిద్దసు అయన్తి ఉభయత్రాప్యత్రేకవచనసిస్స నివత్తియా కతం యమేకత్తం, తం సద్దన్తరాద్యనపేక్ఖమేవ పతీయతేత్యత్థో, ఇత్థత్త వుత్తినా సాలాదిసద్దేన సామానాధికరణ్యం తత్రేత్యేతస్సాతి ఏతావతా ఆప్పచ్చయో ఉప్పజ్జతీతి చ న సక్కా వత్తున్తి దస్సేన్తో ఆహ-‘సమానాధికరణత్తమ్పి’చ్చాది, సమానాధికరణత్తమ్పీతి (ఇత్థి) వుత్తినా సాలాదిసద్దేన సామానాధికరణ్యమ్పి, ఆప్పచ్చయాదీనం నాఙ్గన్తి సమ్బన్ధో.