చతువీసతిమ పరిచ్ఛేద

ద్వేభాతికయుద్ధం

౧. హత్థస్స థరుకమ్మస్స, కుసలో కతుపాసనో;

సో గామణిరాజసుతో, మహాగామే వసీ తదా.

౨. రాజా రాజసుతం తిస్సం, దీఘవాపిమ్హి వాసయి;

ఆరక్ఖితుం జనపదం, సమ్పన్న బలవాహనం.

౩. కుమారో గామణికాలే, సమ్పస్సన్తో బలం సకం;

‘‘యుజ్ఝిస్సం దమిళేహీ’’తి, పితురఞ్ఞో కథాపయీ.

౪. రాజా తం అనురక్ఖన్తో, ‘‘ఓరగఙ్గం అలం’’ ఇతి;

వారేసి యావతతియం, సో తథేవ కథాపయీ.

౫. పితా మే పురిసో హోన్తో, నే’వం వక్ఖతి తేని’దం;

పిలన్ధతూతి పేసేసి, ఇత్థాలఙ్కారమస్స సో.

౬. రాజా’హ తస్స కుజ్ఝిత్వా, ‘‘కరోథ హేమసఙ్ఖలిం;

తాయ తం బన్ధయిస్సామి, నా’ఞ్ఞథా రక్ఖియో హి సో.

౭. పలాయిత్వాన మలయం, కుజ్ఝిత్వా పితునో అగా;

దుట్ఠత్తాయేవ పితరి, ఆహు తం దుట్ఠగామణి.

౮. రాజా’థ ఆరభీ కాతుం, మహామఙ్గలచేతియం;

నిట్ఠితే చేతియే సఙ్ఘం, సన్నిపాతయి భూపతి.

౯. ద్వాదసా’సుం సహస్సాని, భిక్ఖూ చిత్తలపబ్బతా;

తతో తతో ద్వాదసేవ, సహస్సాని సమాగముం.

౧౦. కత్వాన చేతియమహం, రాజా సఙ్ఘస్స సమ్ముఖా;

సబ్బే యోధే సమానేత్వా, కారేసి సపథం తదా.

౧౧. ‘‘పుత్తానం కలహట్ఠానం, న గచ్ఛిస్సామ నో’’ఇతి;

అకంసు సపథం సబ్బే, తం యుద్ధం తేన నాగముం.

౧౨. చతుసట్ఠి విహారే సో, కారాపేత్వా మహీపతి;

తత్తకానేవ వస్సాని, ఠత్వా మరితహిం తదా.

౧౩. రఞ్ఞో సరీరం గాహేత్వా, ఛన్నయానేన రాజిని;

నేత్వా తిస్స మహారామం, తం సఙ్ఘస్స నివేదయి.

౧౪. సుత్వా తిస్సకుమారో తం, ఆగన్త్వా దీఘవాపితో;

సరీరకిచ్చం కారేత్వా, సక్కచ్చం పితునో సయం.

౧౫. మాతరం కణ్డులం హత్థిం, ఆదియిత్వా మహబ్బలో;

భాతుభయా దీఘవాపిం, అగమాసి లహుం తతో.

౧౬. తం పవత్తిం నివేదేతుం, దుట్ఠగామణి సన్తికం;

లేఖం దత్వా విసజ్జేసుం, సచ్చేమచ్చా సమాగతా.

౧౭. సో గుత్తహాలమాగన్త్వా, తత్థ చారే విసజ్జియ;

మహాగామముపగన్త్వా, సయం రజ్జే’భిసేచయి.

౧౮. మాతత్థం కణ్డూలత్థఞ్చ, భాతులేఖం విసజ్జయి;

అలద్ధా యావతతియం, యుద్ధాయ సముపాగమి.

౧౯. అహు ద్విన్నం మహాయుద్ధం, చూళఙ్గణియపిట్ఠియం;

తత్థ నేకసహస్సాని, పతింసు రాజినో నరా.

౨౦. రాజా చ తిస్సామచ్చో చ, వళవాదీఘుతునికా;

తయోయేవ పలాయింసు, కుమారో అనుబన్ధితే.

౨౧. ఉభిన్నమన్తరే భిక్ఖూ, మన్తయింసు మహీధరం;

తం దిస్వా ‘‘భిక్ఖుసఙ్ఘస్స, కమ్మం’’ ఇతి నివత్తి సో.

౨౨. కప్పకన్దరనజ్జాసో, జవమాలితిత్థమాగతో;

రాజా’హ తిస్సమచ్చం తం, ‘‘ఛాతజ్ఝత్తా మయం’’ఇతి.

౨౩. సువణ్ణసరకే ఖిత్త-భత్తం నీహరితస్స సో;

సఙ్ఘే దత్వా భుఞ్జనతో, కారేత్వా చతుభాగకం.

౨౪. ‘‘ఘోసేహి కాల’’మిచ్చా’హ,

తిస్సో కాలమఘోసయి;

సుణిత్వా దిబ్బసోతేన,

రఞ్ఞో సక్ఖాయ దాయకో.

౨౫. థేరో పియఙ్గు దీపట్ఠో, థేరం తత్థ నియోజయి;

తిస్సం కుటుమ్బికసుతం, సో తత్థ నభసా’గమా.

౨౬. తస్స తిస్సో కరాపత్త-ఆదాయా’దాసి రాజినో;

సఙ్ఘస్స భాగం సమ్భాగం, రాజా పత్తే ఖిపాపయి.

౨౭. సమ్భాగం ఖిపి తిస్సో చ, సమ్భాగం వళవాపి చ;

న ఇచ్ఛితస్సాభాగఞ్చ, తిస్సో పత్తమ్హి పక్ఖిపి.

౨౮. భత్తస్స పుణ్ణపత్తం తం, అదాథేరస్స భూపతి;

అదా గోతమథేరస్స, సో గన్త్వా నభసా లహుం.

౨౯. భిక్ఖూనం భుఞ్జమానానం, దత్వా ఆలోపభాగసో;

పఞ్చసతానం సో థేరో, లద్ధేహి తు తదన్తికా.

౩౦. భాగేహి పత్తం పూరేత్వా, ఆకాసే ఖిపి రాజినో;

దిస్వా’ గతం గహేత్వా తం, తిస్సో భోజిసి భూపతిం.

౩౧. భుఞ్జిత్వాన సయఞ్జాపి, వళవఞ్చ అభోజయి;

సత్తాహం చుమ్బటం కత్వా, రాజా పత్తం విసజ్జయి.

౩౨. గన్త్వాన సో మహాగామం, సమాదాయ బలం పున;

సట్ఠిసహస్సం యుద్ధాయ, గన్త్వా యుజ్ఝి సభాతరా.

౩౩. రాజా వళవమారుయ్హ, తిస్సో కణ్డూల హత్థినం;

ద్వే భాతరో సమాగఞ్ఛుం, యుజ్ఝమానా రణే తదా.

౩౪. రాజా కరిం కరిత్వ’న్తో, వళవామణ్డలం అకా;

తథాపి ఛిద్దం నో దిస్వా, లఙ్ఘా పేతుం మతింఅకా.

౩౫. వళవం లఙ్ఘయిత్వాన, హత్థినం భాతికో’పరి;

తోమరం ఖిపి చమ్మంవ, యథా ఛిజ్జతి పిట్ఠియం.

౩౬. అనేకాని సహస్సాని, కుమారస్స నరాతహిం;

పతింసు యుద్ధే యుజ్ఝన్తా, భిజ్జ చేవ మహబ్బలం.

౩౭. ‘‘ఆరోహకస్స వేకల్లా, ఇత్థీ మం లఙ్ఘయీ’’ఇతి;

కుద్ధోకరీ తం చాలేన్తో, రుక్ఖమేక ముపాగమి.

౩౮. కుమారో ఆరుహీ రుక్ఖం, హత్థీ సామిముపాగమి;

తమారుయ్హ పలాయన్తం, కుమారో మనుబన్ధి సో.

౩౯. పవిసిత్వా విహారం సో, మహాథేర ఘరంగతో;

నిపజ్జహేట్ఠా మఞ్చస్స, కుమారో భాతునోభయా.

౪౦. పసారయి మహాథేరో, చీవరం తత్థ మఞ్చకే;

రాజా అనుపదం గన్త్వా, ‘‘కుహిం తిస్సో’’తి పుచ్ఛథ.

౪౧. ‘‘మఞ్చే తత్థ మహారాజ’’, ఇతి థేరో అవోచ తం;

హేట్ఠా మఞ్చేతి జానిత్వా, తతో నిక్ఖమ్మ భూపతి.

౪౨. సమన్తతో విహారస్స, రక్ఖం కారయి తం పన;

పఞ్చకమ్హి నిపజ్జేత్వా, దత్వా ఉపరి చీవరం.

౪౩. మఞ్చపాదేసు గణ్హిత్వా, చత్తారో దహరా యతీ;

మతభిక్ఖునియామేన, కుమారం బహి నీహరుం.

౪౪. నీయమానన్తు తం ఞత్వా, ఇధ మాహ మహీపతి;

‘‘తిస్స త్వం కులదేవతానం, సీసే హుత్వాన నియ్యాసి.

౪౫. బలక్కారేన గహణం, కులదేవేహి నత్థి మే;

గుణం త్వం కులదేవానం, సరేయ్యాసి కదాచిపి’’.

౪౬. తతోయేవ మహాగామం, అగమాసి మహీపతి;

ఆణాపేసి చ తత్థేవ, మాతరం మాతుగారవో.

౪౭. [వస్సాని అట్ఠసట్ఠింసో, అట్ఠా ధమ్మట్ఠమానసో;

అట్ఠసట్ఠివిహారే చ, కారాపేసి మహీపతి.]

౪౮. నిక్ఖామితో సో భిక్ఖూహి, తిస్సోరాజ సుతో పన;

దీఘవాపిం తతోయేవ, అగమ’ఞ్ఞతరో వియ.

౪౯. కుమారో గోధగత్తస్స, తిస్సథేరస్స ఆహ సో;

‘‘సాపరాధో అహం భన్తే, ఖమాపేస్సామి భాతరం.

౫౦. వేయ్యావచ్చకరా కారం, తిస్సం పఞ్చసతాని చ;

భిక్ఖునమాదియిత్వా సో, థేరో రాజ ముపాగమి.

౫౧. రాజపుత్తం ఠపేత్వాన, థేరో సోపాన మత్థకే;

ససఙ్ఘో పావిసి సద్ధో, నిసీదావియ భూమిపో.

౫౨. ఉపానయీ యాగుఆదిం, థేరో పత్తం విధేసిసో;

‘‘కిన్తి వుత్తో’బ్రవి తిస్సం, ఆదాయ అగతా’’ఇతి.

౫౩. ‘‘కుహిం చోరో’’తి వుత్తో చ, ఠితఠానం నివేదయి;

విహారదేవీ గన్త్వాన, ఛాదియఠాసి పుత్తక.

౫౪. రాజా’హ థేరం ‘‘ఞాతో వో,

దాసభావో ఇదాని నో;

సామణేరం పేసయేథ,

తుమ్హే మే సత్తవస్సికం.

౫౫. జనక్ఖయం వినాయేవ, కలహో న భవేయ్య నో;

రాజా సఙ్ఘస్స దోసేసో, భంఘే దణ్డం కరిస్సతి.

౫౬. హేస్సతా’గతకిచ్చా వో,

యాగాదిం గణ్హాథాతి సో;

దత్వా తం భిక్ఖుసఙ్ఘస్స,

పక్కోసిత్వాన భాతరం.

౫౭. తత్థేవ సఙ్ఘమజ్ఝమ్హి, నిసిన్నో భాతరా సహ;

భుఞ్జిత్వా ఏకతోయేవ, భిక్ఖు సఙ్ఘం విసజ్జయి.

౫౮. సస్సకమ్మాని కారేతుం, తిస్సం తత్థేవ పాహిణి;

సయమ్పి భేరిం చారేత్వా, సస్సకమ్మాని కారయి.

౫౯. ఇతి వేరమనేకవికప్పచితం,

సమయన్తి బహుం అపి సప్పురిసం;

ఇతి చిన్తియ కోహి నరో మతిమా,

న భవేయ్య పరేసు సుసన్త మనోతి.

సుజనప్పసాదసంవేగత్థాయ కతే మహావంసే

ద్వేభాతికయుద్ధం నామ

చతువీసతిమో పరిచ్ఛేదో.