పఞ్చవీసతిమ పరిచ్ఛేద

దుట్ఠగామణి విజయో

౧. దుట్ఠగామణిరాజా’థ, కత్వాన జనసఙ్గహం;

కున్తే ధాతుం నిధాపేత్వా, సయోగ్గబలవాహనో.

౨. గన్త్వా తిస్సమహారామం, వన్దిత్వా సఙ్ఘమబ్రవి;

‘‘పారగఙ్గం గమిస్సామి, జోతేతుం సాసనం అహం.

౩. సక్కాతుం భిక్ఖవో దేథ, అమ్హేహి సహగామినో;

మఙ్గలఞ్చేవ రక్ఖా చ, భిక్ఖూనం దస్సనం హినో.

౪. అదాసి దణ్డకమ్మత్థం, సఙ్ఘో పఞ్చసతం యతీ;

భిక్ఖుసఙ్ఘతమాదాయ, తతో నిక్ఖమ్మ భూపతి.

౫. సోధాపేత్వాన మలయే, ఇధాగమనమఞ్జసం;

కణ్డులం హత్థిమారుయ్హ, యోధేహి పరివారితో.

౬. మహతా బలకాయేన, యుద్ధాయ అభినిక్ఖమి;

మహాగామేన సమ్బద్ధా, సేనాగా’గుత్తహాలకం.

౭. మహియఙ్గణమాగమ్మ, ఛత్తం దమిళమగ్గహీ;

ఘాతేత్వా దమిళే తత్థ, ఆగన్త్వా అమ్బతిత్థకం.

౮. గఙ్గా పరిఖాసమ్పన్నం, తిత్థమ్బదమిళం పన;

యుజ్ఝం చతూహి మా సేహి, కతహత్థం మహబ్బలం.

౯. మాతరం దస్సయిత్వాన, తేన లేసేన అగ్గహి;

తతోఓరుయ్హ దమిళే, సత్తరాజే మహబ్బలే.

౧౦. ఏకాహేనేవ గణ్హిత్వా, ఖేమం కత్వా మహబ్బలో;

బలస్సా’దా ధనం తేన, ఖేమారామోతి వుచ్చతి.

౧౧. మహాకోట్ఠన్తరే సోబ్భే, దోణో గవరమగ్గహీ;

హాలకోలే ఇస్సరియం, నాళిసోబ్భమ్హి నాళికం.

౧౨. దీఘాభయగల్లకమ్హి, గణ్హి దీఘాభయమ్పి చ;

కచ్ఛిపిట్ఠే కపిసీసం, చతుమాసేన అగ్గహి.

౧౩. కోటనగరే కోటఞ్చ, తతో హాలవహాణకం;

వహిట్ఠే వహిట్ఠదమిళం, గామణిమ్హి చ గామణిం.

౧౪. కుమ్భగామమ్హి కుమ్భఞ్చ, నన్దిగామమ్హి నన్దికం;

గణ్హి ఖాణుం ఖాణుగామే, ద్వే తు తమ్బుణ్ణమే పన.

౧౫. మాతులం భాగినేయ్యఞ్చ, తమ్బఉణ్ణమనామకే;

జమ్బుచగ్గహీ సోసో చ, గామో’హు తం తదవ్హయో.

౧౬. ‘‘అజానిత్వా సకంసేనం, ఘాతేన్తి సజనా’’ ఇతి;

సుత్వాన సచ్చకిరియం, అకరీ తత్థ భూపతి.

౧౭. రజ్జసుఖాయ వాయామో, నాయం మమ కదాచిపి;

సమ్బుద్ధ సాసనస్సేవ, ఠపనాయ అయం మమ.

౧౮. తేన సచ్చేన మేసేనా-కాయోపగతభణ్డికం;

జాలవణ్ణంవ హోతూతి, తం తథేవతదా అహు.

౧౯. గఙ్గాతీరమ్హి దమిళా, సబ్బే ఘాతితసేసకా;

విజితం నగరం నామ, సరణత్థాయ పావిసుం.

౨౦. ఫాసుకే అఙ్గణఠానే, ఖన్ధావారం నివేసయి;

తం ఖన్ధావార… ఠీతి, నామేనా’హోసి పాకటం.

౨౧. విజితనగరగాహత్థం, వీమంసన్తో నరాధిపో;

దిస్వా’యన్తం నన్దిమిత్తం, విసజ్జాపేసి కణ్డులం.

౨౨. గణ్హితుం ఆగతం హత్థిం, నన్దీమిత్తో కరేహితం;

ఉభో దన్తే పీళయిత్వా, ఉక్కుటికం నిసీదయి.

౨౩. హత్థినా నన్దిమిత్తో తు, యస్మా యత్థ అయుజ్ఝి సో;

తస్మా తత్థ తతో గామో, హత్థిపోరోతి వుచ్చతి.

౨౪. వీమంసిత్వా ఉభో రాజా, విజితం నగరం అగా;

యోధానం దక్ఖిణద్వారే, సఙ్గామో ఆసి భింసనో.

౨౫. పురత్థిమమ్హి ద్వారమ్హి, సో వేళుసుమనో పన;

అనేక సఙ్ఖే దమిళే, అస్సారుళ్హే అఘాతయి.

౨౬. ద్వారం థకేసుం దమిళా, రాజా యోధే విసజ్జయి;

కణ్ణులో నన్దిమిత్తో చ, సురనిమిలో చ దక్ఖిణే.

౨౭. మహాసోణో చ గోట్ఠో చ,

థేర పుత్తో చ తే తయో;

ద్వారేసు తీసు కమ్మాని,

ఇతరేసు తదా కరుం.

౨౮. నగరం తం తిపరిఖం, ఉచ్చపాకార గోపితం;

అయోకమ్మకతద్వారం, అరీహి దుప్పధంసియం.

౨౯. జాణూహి ఠత్వా దాఠాహి, భిన్దిత్వాన సిలాయుధా;

ఇట్ఠకా చేవ హత్థి సో, అయోద్వారముపాగమి.

౩౦. గోపురట్ఠా తు దమిళా, ఖిపింసు వివిధా’యుధే;

పక్కం అయోగుళఞ్చేవ, కథికఞ్చ సిలేసికం.

౩౧. పిట్ఠిం ఖిత్తే సిలేసమ్హి, ధూపాయన్తే’థ కణ్డులో;

వేదనట్టో’దకఠానం, గన్త్వాన తత్థ ఓగహీ.

౩౨. న ఇదం సురాపాణం తే, అయోద్వార విఘాటనం;

గచ్ఛ ద్వారం విఘాటేహి, ఇచ్చాహగోట్ఠయిమ్బరో.

౩౩. సో మానం జనయిత్వాన, కోఞ్చం కత్వా గజుత్తమో;

ఉదకా ఉట్ఠహిత్వాన, థలే అట్ఠాసి దప్పవా.

౩౪. హత్థివజ్జే వియోజేత్వా, సిలేసం ఓసధం అకా;

రాజా ఆరుయ్హ హత్థిం తం, కుమ్భే ఫుసియపాణినా.

౩౫. ‘‘లంకాదీపమ్హి సకలే, రజ్జం తే తాత కణ్డుల;

దమ్మీ’’తి తం తోసయిత్వా, భోజేత్వా వరభోజనం.

౩౬. వేఠయిత్వా సాటకేన, కారయిత్వా సువమ్మితం;

సత్తగుణం మాహిసచమ్మం, బన్ధేత్వా చమ్మపిట్ఠియం.

౩౭. తస్సో’ పరితేలచమ్మం, దాపేత్వా తం విసజ్జయి;

అసనీవియ గజ్జన్తో, సో గహేత్వా’పద్దవే సహ.

౩౮. పదరం విజ్ఝి దాఠాహి, ఉమ్మారం పదసా’హని;

సద్ధారబాహం తం ద్వారం, భూమియం సరవం పతి.

౩౯. గోపురే దబ్బసమ్భారం, పతన్తం హత్తిపిట్ఠియం;

బాహాహి పరిహరిత్వాన, నన్దీమిత్తో పవట్టయి.

౪౦. దిస్వాన తస్స కిరియం, కణ్డులో తుట్ఠమానసో;

దాఠాపీఠనవేరం తం, ఛడ్ఢేసి పఠమం కతం.

౪౧. అత్థనో పిట్ఠితోయేవ, పవేసత్థాయ కణ్డులో;

నివత్తిత్వాన ఓలోకి, యోధం తత్థ గజుత్తమో.

౪౨. ‘‘హత్థినాకతమగ్గేన, నప్పవేక్ఖామహం’’ఇతి;

నన్దీమిత్తో విచిన్తేత్వా, పాకారం హని బాహునా.

౪౩. సో అట్ఠారసహత్థుచ్చో, పతిఅట్ఠుసభో కిర;

ఓలోకి సురనిమలం, అనిచ్ఛం సోపి తం పథం.

౪౪. లఙ్ఘయిత్వాన పాకారం,

నగరబ్భన్తరే పతి;

భిన్దిత్వా ద్వారమేకేకం,

గోట్ఠో సోణోవ పావిసి.

౪౫. హత్తీ గహేత్వా రథచక్కం, మిత్తో సకటపఞ్జరం;

నాళికేరతరుం గోట్ఠో, నిమ్మలో ఖగ్గముత్తమం.

౪౬. తాలరుక్ఖం మహాసోణో, థేరపుత్తో మహాగదం;

విసుం విసుం వీథిగతా, దమిళే తత్థ చుణ్ణయుం.

౪౭. విజితం నగరం భేత్వా, చతుమాసేన ఖత్తియో;

తథో గిరిలకం గన్త్వా, గిరియం దమిళం హని.

౪౮. గన్త్వా మహేలనగరం, తిమహాపరిఖం తతో;

కదమ్బ పుప్ఫవల్లీహి, సమన్తా పరివారితం.

౪౯. ఏకద్వారం దుప్పవేసం, చతుమాసే వసం తహిం;

గణ్హి మహేలరాజానం, మన్తయుద్ధేన భూమిపో.

౫౦. తతో’నురాధనగరం, ఆగచ్ఛన్తో మహీపతి;

ఖన్ధావారం నివేసేసి, పరితోకాసపబ్బతం.

౫౧. మాసమ్హి జేట్ఠమూలమ్హి, తళాకం తత్థ కారియ;

జలం కీళి తహిం గామో, పోసోననగరవ్హయో.

౫౨. తం యుద్ధాయాగతం సుత్వా, రాజానం దుట్ఠగామణిం;

అమచ్చే సన్నిపాతేత్వా, ఏళారో ఆహ భూమిపో.

౫౩. ‘‘సో రాజా చ సయంయోధో,

యోధా చస్స మహూకిర;

అమచ్చో కిన్ను కాతబ్బం,

కిన్తి మఞ్ఞన్తి నో ఇమే.

౫౪. దీఘజత్తుప్పభుతయో, యోధా ఏళారరాజినో;

‘‘సువే యుద్ధం కరిస్సామి’’, ఇతి తే నిచ్ఛయం కరుం.

౫౫. దుట్ఠగామణిరాజాపి, మన్తేత్వా మాతుయా సహ;

తస్సా మతేన కారేసి, ద్వత్తింస బలకోట్ఠకే.

౫౬. రాజచ్ఛత్తధరే తత్థ, ఠపేసి రాజరూపకే;

అబ్భన్తరే కోట్ఠకే తు, సయం అట్ఠాసి భూపతి.

౫౭. ఏళారరాజా సన్నద్ధో, మహాపబ్బత హత్థినం;

ఆరుయ్హ అగమా తత్థ, సయోగ్గ బలవాహనో.

౫౮. సఙ్గామే వత్తమానమ్హి, దీఘజత్తు మహబ్బలో;

ఆదాయ ఖగ్గఫలకం, యుజ్ఝమానో భయానకో.

౫౯. హత్థే అట్ఠరసు’గ్గన్త్వా, నభం తం రాజరూపకం;

ఛిన్దిత్వా అసినా భిన్ది, పఠమం బలకోట్ఠకం.

౬౦. ఏవం సేసేపి భిన్దిత్వా, మలకోట్ఠే మహబ్బలో;

ఠితం గామణిరాజేన, బలకోట్ఠముపాగమి.

౬౧. యోధో సో సురనిమలో, గచ్ఛన్తం రాజినో’పరి;

సావేత్వా అత్తనో నామం, తమక్కోసి మహబ్బలో.

౬౨. ఇతరో ‘‘తం వధిస్స’’న్తి, కుద్ధో ఆకాసముగ్గమి;

ఇతరో ఓతరన్తస్స, ఫలకం ఉపనామయి.

౬౩. ‘‘ఛిన్దా మేతం సఫలకం’’, ఇతి చిన్తియ సో పన;

ఫలకం హని ఖగ్గేన, తం ముఞ్చియి’ తరోసయి.

౬౪. కప్పేన్తో ముత్తఫలకం, దీఘజత్తు తహిం పతి;

ఉట్ఠాయ సూరనిమిలో, పతితం సత్తియా’హని.

౬౫. సఙ్ఖం ధమి ఫుస్సదేవో, సేనా భిజ్జిత్థ దామిళి;

ఏళరోపి నివత్తిత్థ, ఘాతేసుం దమిళే బహూ.

౬౬. తత్థ వాపి జలం ఆసి, హతానం లోహితా విలం;

తస్మా కులత్థవా పీతి, నామతో విస్సుతం అహు.

౬౭. చరాపేత్వా తహిం భేరిం, దుట్ఠగామణి భూపతి;

‘‘న హనిస్సతు ఏళారం, మంముఞ్చియ పరో’’ఇతి.

౬౮. సన్నద్ధో సయమారుయ్హ, సన్నద్ధం కణ్డులం కరిం;

ఏళారం అనుబన్ధన్తో, దక్ఖిణద్వారమాగమి.

౬౯. పురదక్ఖిణద్వారమ్హి, ఉభో యుజ్ఝింసు భూమిపా;

తోమరం ఖిపి ఏళారో, గామణి తమవఞ్చయి.

౭౦. విజ్ఝాపేసి చ దన్తేహి, తం హత్థిం సకహత్థినా;

తోమరం ఖిపి ఏళారం, సహత్థి తత్థ సో పతి.

౭౧. తతో విజితసఙ్గామో, సయోగ్గబలవాహనో;

లంకం ఏకాతపత్తం సో, కత్వాన పావిసి పురం.