బాలదుజ్జనకణ్డ
౨౦౬. కాయదుచ్చరితాదీహి, సమ్పన్నో పాపమానుజో;
బాలోతి లోకనాథేన, కిత్తితో ధమ్మసామినా.
౨౦౭. దుచిన్తితచిన్తీ చేవ, దుబ్భాసితభాసీపి చ;
దుక్కటకమ్మకారీ చ, పాపకో బాలమానుజో.
౨౦౮. అతిపియో న కాతబ్బో, ఖలో కోతుహలం కరో;
సిరసా వహమానోపి, అడ్ఢపూరో ఘటో యథా.
౨౦౯. సప్పో దుట్ఠో ఖలో దుట్ఠో, సప్పా దుట్ఠతరో ఖలో;
మన్తోసధేహి తం సప్పం, ఖలం కేనుపసమ్మతి.
౨౧౦. యో బాలో మఞ్ఞతి బాల్యం, పణ్డితో వాపి తేనసో;
బాలో చ పణ్డితమానీ, స వే బాలోతి వుచ్చతి.
౨౧౧. మధూవ మఞ్ఞతి బాలో, యావ పాపం న పచ్చతి;
యదా చ పచ్చతి పాపం, అథ దుక్ఖం నిగచ్ఛతి.
౨౧౨. న సాధు బలవా బాలో, సాహసా విన్దతే ధనం;
కాయస్స భేదా దుప్పఞ్ఞో, నిరయం సోపపజ్జతి.
౨౧౩. ఘరే దుట్ఠో మూసికో చ, వనే దుట్ఠో చ వానరో;
సకుణే చ దుట్ఠో కాకో, నరేదుట్ఠో చ బ్రాహ్మణో.
౨౧౪. దీఘా జాగరతో రత్తి, దీఘం సన్తస్స యోజనం;
దీఘో బాలానసంసారో, సద్ధమ్మం అవిజానతం.
౨౧౫. తిలమత్తం పరేసఞ్చ, అప్పదోసఞ్చ పస్సతి;
నాళికేరమ్పి సదోసం, ఖలజాతో న పస్సతి.
౨౧౬. నత్తదోసం పరే జఞ్ఞా, జఞ్ఞా దోసం పరస్సతు;
గుయ్హో కుమ్మావ అఙ్గాని, పరదోసఞ్చ లక్ఖయే.
౨౧౭. లుద్ధం అత్థేన గణ్హేయ్య, థద్ధం అఞ్జలికమ్మునా;
ఛన్దానువత్తియా మూళ్హం, యథాభూతేన పణ్డితం.
౨౧౮. యథా ఉదుమ్బరపక్కా, బహి రత్తకా ఏవ చ;
అన్తోకిమిల సమ్పుణ్ణా, ఏవం దుజ్జనహదయా.
౨౧౯. యావజీవమ్పి చే బాలో, పణ్డితం పయిరుపాసతి;
న సో ధమ్మం విజానాతి, దబ్బీ సూపరసం యథా.
౨౨౦. చరఞ్చే నాధిగచ్ఛేయ్య, సేయ్యం సదిసమత్తనో;
ఏకచరియం దళ్హం కయిరా, నత్థి బాలే సహాయతా.
౨౨౧. అజాతమతమూళ్హానం, వరమాదయో న చన్తిమో;
సకిం దుక్ఖకరావాద-యోన్తిమో తు పదే పదే.
౨౨౨. దుజ్జనేన సమం వేరం, సఖ్యఞ్చాపి న కారయే;
ఉణ్హో దహతి చఙ్గారో, సీతో కణ్హాయతే కరం.
౨౨౩. దుజ్జనో పియవాదీ చ, నేతం విస్సాసకారణం;
మధు తిట్ఠతి జివ్హగ్గే, హదయే హలాహలం విసం.
౨౨౪. దుజ్జనో పరిహాతబ్బో, విజ్జాయాలఙ్కతోపి చ;
మణినా భూసితో సప్పో, కిమేసో న భయఙ్కరో.
౨౨౫. నాళికేరసమాకారా, దిస్సన్తేపి హి సజ్జనా;
అఞ్ఞే బదరికాకారా, బహిరేవ మనోహరా.
యథాపి పన సపక్కా, బహి కణ్టకమేవ చ;
అన్తో అమతసమ్పుణ్ణా, ఏవం సుజనహదయా.
యథా ఉదుమ్బరపక్కా, బహి రత్తకమేవ చ;
ఏవం కిమిలసమ్పుణా, ఏవం దుజ్జనహదయా.
౨౨౬. దోసభీతో అనారమ్భో, తం కా పురిసలక్ఖణం;
కోహ్యజిణ్ణభయా నను, భోజనం పరిహీయతే.
౨౨౭. పయోపానం భుజఙ్గానం, కేవలం విసవడ్ఢనం;
ఉపదేసో హి మూళ్హానం, పకోపాయ న సన్తియా.
౨౨౮. న ఠాతబ్బం న గన్తబ్బం, దుజ్జనేన సమం క్వచి;
దుజ్జనో హి దుక్ఖం దేతి, న సో సుఖం కదాచిపి.
౨౨౯. అబద్ధా తత్థ బజ్ఝన్తి, యత్థ బాలా పభాసరే;
బద్ధాపి తత్థ ముచ్చన్తి, యత్థ ధీరా పభాసరే.
౨౩౦. పరిత్తం దారుమారుయ్హ, యథా సీదే మహణ్ణవే;
ఏవం కుసితమాగమ్మ, సాధు జీవిపి సీదతి;
తస్మా తం పరివజ్జేయ్య, కుసీతం హీనవీరియం.
౨౩౧. సద్ధాసీలాదిసమ్పన్నో, సుమిత్తో సాధుమానుసో;
తాదిసం మిత్తం సేవేయ్య, వుద్ధికామో విచక్ఖణో.
౨౩౨. దానాదిగుణసేట్ఠేహి, మిదితబ్బో మిత్తో హి ఖో;
తాదిసం అవఙ్కేనేవ, మనసా భజేయ్య సుధీ.
౩౩౩. హితక్కరో పరో బన్ధు, బన్ధుపి అహితో పరో;
అహితో దేహజో బ్యాధి, హితం అరఞ్ఞమోసధం.
౨౩౪. పరోక్ఖే కిచ్చహన్తారం, పచ్చక్ఖే పియవాదినం;
వజ్జయే తాదిసం మిత్తం, విసకుమ్భం పయోముఖం.
౧౩౫. ధనహీనే చజే మిత్తో, పుత్తదారా సహోదరా;
ధనవన్తేవ సేవన్తి, ధనం లోకే మహాసఖా.
౨౩౬. జానియా పేసనే భచ్చే, బన్ధవే బ్యసనాగమే;
మిత్తఞ్చ ఆపదికాలే, భరియఞ్చ విభవక్ఖయే.
౨౩౭. ఉస్సవే బ్యసనే చేవ, దుబ్భిక్ఖే సత్తువిగ్గహే;
రాజద్వారే సుసానే చ, యో తిట్ఠతి సో బన్ధవా.
౨౩౮. న ౨ విస్ససే అమిత్తస్స, మిత్తఞ్చాపి న విస్ససే;
కదాచి కుపితే మిత్తే, సబ్బదోసం పకాసతి.
౨౩౯. మాతా మిత్తం పితా చేతి, సభావా తం తయం హితం;
కమ్మకరణతో చఞ్ఞే, భవన్తి హితబుద్ధియో.
౨౪౦. ఆపదాసు మిత్తం జఞ్ఞా, యుద్ధే సూరం ఇణే సుచిం;
భరియం ఖీణేసు విత్తేసు, బ్యసనేసు చ బన్ధవం.
౨౪౧. సకిం దుట్ఠఞ్చ యో మిత్తం, పున సన్ధాతుమిచ్ఛతి;
స మచ్చుముపగణ్హాతి, గబ్భం అస్సతరీ యథా.
౨౪౨. ఇణసేసో అగ్గిసేసో, రోగసేసో తథేవ చ;
పునప్పునం వివడ్ఢన్తి, తస్మా సేసం న కారయే.
౨౪౩. పదుమంవ ముఖం యస్స, వాచా చన్దనసీతలా;
తాదిసం నో పసేవేయ్య, హదయే తు హలాహలం.
౨౪౪. న సేవే ఫరుసం సామిం, న చ సేవేయ్య మచ్ఛరిం;
తతో అపగ్గణ్హ సామిం, నేవ నిగ్గహితం తతో.
౨౪౫. కుదేసఞ్చ కుమిత్తఞ్చ, కుకులఞ్చ కుబన్ధవం;
కుదారఞ్చ కుదాసఞ్చ, దూరతో పరివజ్జయే.
౨౪౬. సీతవాచో బహుమిత్తో, ఫరుసో అప్పమిత్తకో;
ఉపమా ఏత్థ ఞాతబ్బా, సూరియచన్దరాజూనం.
౨౪౭. అహితా పటిసేధో చ, హితేసు చ పయోజనం;
బ్యసనే అపరిచ్చాగో, ఇతిదం మిత్తలక్ఖణం.
౨౪౮. పియో గరు భావనీయో, వత్తా చ వచనక్ఖమో;
గమ్భీరఞ్చ కథం కత్తా, నో చట్ఠానే నియోజకో;
తాదిసం మిత్తం సేవేయ్య, భూతికామో విచక్ఖణో.
పియో గరు భావ నీయో, వత్తా చ వచనక్ఖమో;
గమ్భిరఞ్చ కథం కత్తా, నో చట్ఠానే నియోజకో.
యమ్హి ఏతాని ఠానాని, సంవిజ్జన్తిధ పుగ్గలే;
సో మిత్తో మిత్తకామేన, అత్థకామానుకమ్పతో;
అపి నాసియమానేన, భజితబ్బో తథావిధో.
౨౪౯. ఓరసం కతసమ్బన్ధం, తథా వంసక్కమాగతం;
రక్ఖకో బ్యసనేహి, మిత్తం ఞేయ్యం చతుబ్బిధం.
౨౫౦. పియో గరు భావనియో, వత్తా చ వచనక్ఖమో;
గమ్భిరఞ్చ కథం కత్తా, న చట్ఠానే నియోజకో;
తం మిత్తం మిత్తకామేన, యావజీవమ్పి సేవియం.
పియో గరు భావనీయో, వత్తా చ వచనక్ఖమో;
గమ్భిరఞ్చ కథం కత్తా, నో చట్ఠానే నియోజకో;
తాదిసం మిత్తం సేవేయ్య, భూతికామో విచక్ఖణో.