సుజనకణ్డ

౧౭౬. సద్ధాసీలాదిధమ్మేహి, సప్పన్నో సేట్ఠమానుసో;

వుత్తో బుద్ధాదిసన్తేహి, సాధుసప్పురిసో ఇతి.

సద్దాధనం సీలధనం, హిరీఓత్తప్పియం ధనం;

సుతధనఞ్చ చాగో చ, పఞ్ఞా వే సత్తమం ధనం.

యస్స ఏతే ధనా అత్థి, ఇత్థియా పురిసస్స వా;

అదలిద్దోతి తం ఆహు, అమోఘం తస్స జీవితం.

తస్మా సద్ధఞ్చ సీలఞ్చ, పసాదం ధమ్మదస్సనం;

అనుయుఞ్జేథ మేధావీ, సరం బుద్ధానసాసనం.

౧౭౭. సబ్భిరేవ సమాసేథ, సబ్భి కుబ్బేథ సన్థవం;

సతం సద్ధమ్మమఞ్ఞాయ, సేయ్యో హోతి న పాపియో.

౧౭౮. చజ దుజ్జనసంసగ్గం, భజ సాధుసమాగమం;

కర పుఞ్ఞమహోరత్తం, సర నిచ్చమనిచ్చతం.

౧౭౯. యో వే కతఞ్ఞూ కతవేదీ ధీరో,

కల్యాణమిత్తో దళ్హభత్తి చ హోతి;

దుక్ఖితస్స సక్కచ్చ కరోతి కిచ్చం,

తథావిధం సప్పురిసం వదన్తి.

౧౮౦. మాతాపేత్తిభరం జన్తుం, కులే జేట్ఠాపచాయినం;

సణ్హం సఖిలసమ్భాసం, పేసుణేయ్యప్పహాయినం.

౧౮౧. మచ్ఛేరవినయే యుత్తం, సచ్చం కోధాభిభుం నరం;

తం వే దేవా తావతింసా, ఆహు ‘‘సప్పురిసో’’ఇతి.

౧౮౨. కులజాతో కులపుత్తో, కులవంససురక్ఖతో;

అత్తనా దుక్ఖప్పత్తోపి, హీనకమ్మం న కారయే.

౧౮౩. ఉదేయ్య భాణు పచ్ఛిమే, నమేయ్య మేరుఅద్దిపి;

సీతలం యది నరగ్గి, పబ్బతగ్గే చ ఉప్పలం;

వికసే న విపరితా, సాధువాచా కుదాచనం.

౧౮౪. సుఖా రుక్ఖస్స ఛాయావ, తతో ఞాతిమాతాపితు;

తతో ఆచేరస్స రఞ్ఞో, తతో బుద్ధస్సనేకధా.

౧౮౫. భమరా పుప్ఫమిచ్ఛన్తి, గుణమిచ్ఛన్తి సజ్జనా;

మక్ఖికా పూతిమిచ్ఛన్తి, దోసమిచ్ఛన్తి దుజ్జనా.

౧౮౬. మాతుహీనో దుబ్భాసో హి, పితుహీనో దుక్కిరియో;

ఉభో మాతుపితుహీనా, దుబ్భాసా చ దుక్కిరియా.

౧౮౭. మాతుసేట్ఠో సుభాసో హి, పితుసేట్ఠో సుకిరియో;

ఉభోమాతు పితుసేట్ఠా, సుభాసా చ సుకిరియా.

౧౮౮. సునఖో సునఖం దిస్వా, దన్తం దస్సేతి హింసితుం;

దుజ్జనో సుజనం దిస్వా, రోసయం హింసమిచ్ఛతి.

౧౮౯. న చ వేగేన కిచ్చాని, కత్తబ్బాని కుదాచనం;

సహసా కారితం కమ్మం, బాలో పచ్ఛానుతప్పతి.

౧౯౦. కోధం వధిత్వా న కదాచి సోచతి,

మక్ఖప్పహానం ఇసయో వణ్ణయన్తి;

సబ్బేసం వుత్తం ఫరుసం ఖమేథ,

ఏతం ఖన్తిం ఉత్తమమాహు సన్తో.

౧౯౧. దుక్ఖో నివాసో సమ్బాధే, ఠానే అసుచీసఙ్కతే;

తతో అరిమ్హి అప్పియే, తతోపి అకతఞ్ఞునా.

౧౯౨. ఓవదేయ్యా’నుసాసేయ్య, అసబ్భా చ నివారయే;

సతఞ్హి సో పియో హోతి, అసతం హోతిఅప్పియో.

౧౯౩. ఉత్తమత్తనివాతేన, కక్ఖళం ముదునా జయే;

నీచం అప్పకదానేన, వాయామేన సమం జయే.

౧౯౪. న విసం విసమిచ్చాహ, ధనం సఙ్ఘస్స ఉచ్చతే;

విసం ఏకంవ హనతి, హనతి సఙ్ఘస్స సబ్బం.

౧౯౫. ధనమప్పమ్పి సాధూనం, కూపే వారివ నిస్సయో;

బహుంఅపి అసాధూనం, న చ వారివ అణ్ణవే.

౧౯౬. అపత్థేయ్యం న పత్థేయ్య, అచిన్తేయ్యం న చిన్తయే;

ధమ్మమేవ సుచిన్తేయ్య, కాలం మోఘం న ఇచ్ఛయే.

౧౯౭. అచిన్తితమ్పి భవతి, చిన్తితమ్పి వినస్సతి;

న హి చిన్తామయా భోగా, ఇత్థియా పురిసస్స వా.

౧౯౮. అసన్తస్స పియో హోతి, సన్తే న కురుతే పియం;

అసతం ధమ్మం రోచేతి, తం పరాభవతో ముఖం.

౧౯౯. గుణా కుబ్బన్తి దూతత్తం, దూరేపి వసతం సతం;

కేతకే గన్ధం ఘాయిత్వా, గచ్ఛన్తి భమరా సయం.

౨౦౦. పుబ్బజాతికతం కమ్మం, తం కమ్మమీతి కథ్యతే;

తస్మా పురిసాకారేనం, యతం కరే అతన్దితో.

౨౦౧. మత్తికపిణ్డతో కత్తా, కురుతే యం యదిచ్ఛతి;

ఏవమత్తకతం కమ్మం, మాణవో పటిపజ్జతే.

౨౦౨. ఉట్ఠాయోట్ఠాయ బోధేయ్యం, మహబ్భయ ముపట్ఠితం;

మరణబ్యాధిసోకానం, కిమజ్జ నిపతిస్సతి.

౨౦౩. పాణా యథాత్తనోభిట్ఠా, భూతానమపి తే తథా;

అత్తోపమేన భూతేసు, దయం కుబ్బన్తి సాధవో.

సబ్బే తసన్తి దణ్డస్స, సబ్బే భాయన్తి మచ్చునో;

అత్తానం ఉపమం కత్వా, న హనేయ్య న ఘాతయే.

౨౦౪. బాలో వా యది వా వుద్ధో, యువా వా గేహమాగతో;

తస్స పూజా విధాతబ్బా, సబ్బస్సాభ్యాగతో గరు.

౨౦౫. ఆకిణ్ణోపి అసన్తేహి, అసంసట్ఠోవ భద్దకో;

బహునా సన్నజాతేన, గచ్ఛేన ఉబ్బత్తేనిధ.