౫. |ఓ౦.౦౦౪౫| ధాతునిధానాధికారో

తతో విమంసేత్వా భుమిభాగం గహేతుం వట్టతీ’తి భూమి భాగం వీమంసేన్తో మఙ్గలసమ్మతే అట్ఠ గోణే ఆహరాపేత్వా గన్ధోదకేన నహాపేత్వా సిఙ్గేసు సువణ్ణకఞ్చుకం పతిముఞ్చాపేత్వా గన్ధపఞ్చఙ్గులికం దాపేత్వా గీవాయ మాలాదామం బన్ధాపేత్వా అయోదామేన బన్ధాపేత్వా ఏవం చిన్తేసి? యది పన భగవతో నలాటధాతు యస్మిం ఠానే పతిట్ఠహిత్వా లోకత్థచరియం కరోన్తీ పఞ్చవస్ససహస్సాని సాసనం పతిట్ఠహిస్సతి తస్మిం ఠానే గోణా సయమేవ అయోదామతో ముఞ్చిత్వా థుపట్ఠానం సమన్తతో విచరిత్వా చతుసు దిసాసు సయన్తుతి అధిట్ఠహిత్వా పురిసే ఆణాపేసి. తే తథేవ అకంసు. తతో విభాతాయ రత్తియా రాజాగోణే గాహాపనత్థాయ ఆయుత్తకే ఆణాపేసి. తే మనుస్సా గన్త్వా గోణే అపస్సిత్వా న పస్సామ దేవా’తి రఞ్ఞో ఆరోచేసుం. గచ్ఛ భణే, గోణానం గతట్ఠానం ఓలోకేథా’తి ఆహ. తే గవేసమానా బన్ధనట్ఠానే అదిస్వా పదానుపదం గన్త్వా థూపకరణట్ఠానం సమన్తా విచరిత్వా చతుసు దిసాసు సయితగోణే దిస్వా సయితట్ఠానతో నఙ్గుట్ఠాదీని మద్దన్తాపి ఉట్ఠాపేతుం అసక్కోన్తా గన్త్వా రఞ్ఞో ఆరోచేసుం; దేవ, గోణా న ఉట్ఠహన్తి, ఏకం ఠానం సమన్తా విచరిత్వా చతుసు దిసాసు సయితా’తి. తం సుత్వా రాజా సేనఙ్గపరివుతో సయమేవ గన్త్వా’పి గోణే ఉట్ఠాపేతుం అసక్కోన్తో రాజా ఏవం అధిట్ఠాసి; యది ఇమస్మిం ఠానే ధాతు పతిట్ఠాపేతబ్బా భవేయ్య గోణా ఉట్ఠహిత్వా గచ్ఛన్తు’తి. గోణా చిత్తక్ఖణేయేవ ఉట్ఠహిత్వా పలాయింసు. రాజా తం అచ్ఛరియం దిస్వా పసన్నమనో హుత్వా పునేకదివసం వుత్తనియామేనేవ అస్సే |ఓ౦.౦౦౪౬| అలఙ్కారాపేత్వా అయోదామేన బన్ధాపేత్వా ఠపేసి. అస్సాపి తే గోణా వియ గన్త్వా నిపజ్జింసు. రాజా గన్త్వా తథేవ అధిట్ఠహిత్వా అస్సే ఉట్ఠాపేసి. పునేకదివసం హత్థీం అలఙ్కారాపేత్వా తథేవ అధిట్ఠాసి. సోపి బన్ధదామే ఛిన్దిత్వా పచ్ఛిమయామసమనన్తరే గన్త్వా చేతియకరణట్ఠానే నిపజ్జి. పభాతాయ రత్తియా రాజా హత్థీగోపకే పక్కోసాపేత్వా హత్థిం ఆనేథా’తి ఆహ. హత్థిగోపకా హత్థిం బన్ధనట్ఠానే అదిస్వా, హత్థిం బన్ధనట్ఠానే న పస్సామ దేవా’తి ఆహంసు. తేనహి భణే, సీఘం ఉపధారేథా’తి వుత్తే హత్థిగోపకా పదానుపదం గవేసమానా చేతియట్ఠానే నిపన్నం హత్థిం దిస్వా ఆగన్త్వా రఞ్ఞో ఆరోచేసుం. తం సుత్వా రాజా హేట్ఠా వుత్తప్పకారేన పటిపజ్జిత్వా హత్థిం పురే కత్వా ఆగచ్ఛి.

ఏవం తీహి విమంసనాహి వీమంసేత్వా భుమిగహితభావం థేరస్స సన్తికం గన్త్వా వన్దిత్వా ఉపట్ఠహమానో ఆరోచేసి. తస్మిం కాలే సేరునగరే సివరాజా బహూ పణ్ణాకారే గాహాపేత్వా రాజానం పస్సిస్సామి’తి ఆగన్త్వా వన్దిత్వా ఏకమన్తం అట్ఠాసి. రాజా తేన సద్ధిం సమ్మోదనీయం కథం కత్వా నిసిన్నకాలే లోణనగరే మహానాగరాజా’పి బహుపణ్ణాకారం గాహాపేత్వా రాజానం పస్సిస్సామి’తి ఆగన్త్వా వన్దిత్వా ఏకమన్తం నిసీది. తేన సద్ధిం సమ్మోదనీయం కథం అకాసి; ఇమస్మిం ఠానే దసబలధాతుం పతిట్ఠాపేస్సామి, తుమ్హే మమ సహాయా హోథా’తి తే గహేత్వా గన్త్వా ధాతుం వన్దథా’తి వన్దాపేసి. తస్మిం ఖణే ధాతుతో ఛబ్బణ్ణరంసియో ఉగ్గచ్ఛింసు. దేవా సాధుకారం కరోన్తా ఆకాసతో మాలాయో ఖిపింసు. రాజానో సోమనస్సప్పత్తా అమ్హాకం లఙ్కాయం దసబలస్స నలాటధాతు అమ్హాకం రట్ఠే పతిట్ఠహిస్సతి. ఏసా ధాతు మహా జనస్స సత్థుకిచ్చం సాధేయ్యాతి వన్దిత్వా గతా. రాజా తేసం గతకాలే గిరిఅభయం పక్కోసాపేత్వా తాత, ఇట్ఠకం జనస్స పీళనం అకత్వా కారాపేమా’తీ ఆహ. మా చిన్తయిత్థ దేవ, అహం |ఓ౦.౦౦౪౭| ఇట్ఠకం కారాపేస్సామీతి. ఏవఞ్హి సతి పపఞ్చో భవిస్సతీ’తి ఆహ. అమ్హాకం సన్తికే సువణ్ణరజతాని మన్దాని కుతో లభిస్సామా’తి వుత్తే గిరిఅభయో ఏవమాహ; దేవ, సత్థా మహాపుఞ్ఞో మహన్తం పూజాసక్కారసమ్మానం లభిస్సతి. త్వం అచిన్తేత్వా చేతియకమ్మం పట్ఠపేహీ’తి ఆహ.

సో తస్స తం అచిన్తనీయం కథం సుత్వా సోమనస్సప్పత్తో థేరస్స సన్తికే ధమ్మం సుత్వా ధాతుం వన్దిత్వా నగరం గన్త్వా భుత్తసాయమాసో సయనే నిపన్నో నిద్దం ఓక్కమి. విభాతాయ రత్తియా పబుజ్ఝిత్వా ఇట్ఠకం చిన్తయమానస్స దోమనస్సం అహోసి. తస్మిం కాలే సక్కో దేవరాజా విస్సకమ్మం దేవపుత్తం ఆమన్తేత్వా; తాత, విస్సకమ్మ, కాకవణ్ణతిస్సమహారాజా అమ్హాకం సత్థునో నలాట ధాతుం నిదహిత్వా మహన్తం చేతియం కారాపేతుకామో ఇట్ఠకం చిన్తయి. త్వం గన్త్వా ఫాసుకట్ఠానే ఇట్ఠకం మాపేహీతి ఆహ. తం సుత్వా విస్సకమ్మదేవపుత్తో దుగ్గతస్స బ్రాహ్మణస్స ఖేత్తే ఇట్ఠకం మాపేత్వా దేవలోకమేవ గతో. తస్మిం ఖణే ఖేత్తసామికో దుగ్గతబ్రాహ్మణో పాతోవ అత్తనో ఖేత్తం ఓలోకనత్థాయ గతో ఇతోవితో ఓలోకేన్తో ఇట్ఠకరాసిం దిస్వా చిన్తేసి; హీయో రాజా ఇట్ఠకం కథం లభిస్సామీతి కథేసి. మహన్తం వత పణ్ణాకారం మయా లద్ధన్తి తుట్ఠో దేవ్ैట్ఠకాని కాజేన గహేత్వా రఞ్ఞో దస్సనత్థాయ గన్త్వా రాజద్వారే ఠత్వా సాసనం పహిణి. తం పక్కోసాపేత్వా కస్మా పాతో’వ ఆగతోసీ’తి పుచ్ఛి. దేవ మయ్హం ఖేత్తే ఇట్ఠకరాసిం దిస్వా పాతో’వ ఇట్ఠకాని గహేత్వా ఆగతోమ్హీ’తి. ఈదిసాని ఇట్ఠకాని చేతియస్స అనుచ్ఛవికానీతి దస్సేసి. రాజా పస్సిత్వా సోమనస్సప్పత్తో బ్రాహ్మణస్స బహుం ధనం దాపేసి.

తస్మిం |ఓ౦.౦౦౪౮| ఖణే అఞ్ఞం సాసనం ఆహరి. మదనపట్టనద్వారతో చతస్సో రజతనావా సువణ్ణభుమితో చతస్సో సువణ్ణనావా ఉక్కమింసూతి పట్టనముఖద్వారే విహరన్తో ఆరక్ఖక జేట్ఠకో ధమ్మపాలో నామ ఆగన్త్వా రఞ్ఞో ఆరోచేసి. రాజా తుట్ఠో సువణ్ణరజతే ఆహరాపేసి.

(ఇట్ఠకం రజతఞ్చేవ సువణ్ణఞ్చ మహారహం;

ఆహరిత్వాన తం సబ్బం కమ్మం ఆరభి చేతియే.

సత్థు పుఞ్ఞానుభావేన రఞ్ఞో పుఞ్ఞబలేన చ;

చిన్తితచిన్తితం సబ్బం ఖణేనేవ సమిజ్ఝతి.)

తతో రాజా చూళపిణ్డపాతియతిస్సత్థేరస్స సన్తికం గన్త్వా? అయ్య ఇట్ఠకభుమిం గమిస్సామీతి ఆహ. థేరో సుత్వా తుట్ఠో అత్తనో పరివారేహి పఞ్చసతభిక్ఖూహి సద్ధిం ఇట్ఠక భూమిం గతో. తతో మహాసాగలత్థేరో చ మహిన్దత్థేరో చ అత్తనో పరివారేహి భిక్ఖుహి సద్ధిం ఇట్ఠకభుమిం గతా. సివ నగరే రాజాపి ఇట్ఠకభుమిం గతో. లోణనగరే నాగరాజాపి ఇట్ఠకభుమిం గతో. సోమనగరే గిరిఅభయరాజాపి అత్తనో సేనఙ్గేహి పరివారేత్వా ఇట్ఠకభుమిం గతో. తేసం సమణ బ్రాహ్మణానం రాజబళానఞ్చ సమ్పిణ్డితత్తా సో పిట్ఠిపాసాణో బలవాహనో నామ జాతో. తే సబ్బే ఇట్ఠకభుమిం సమోసరింసు. థేరో ఇట్ఠకరాసిం ఓలోకేత్వా రాజానం ఏవమాహ? మహారాజ, అయం ఇట్ఠకరాసి చేతియే సబ్బకమ్మత్థాయ పహోతీ’తి. రాజా అత్తమనో సేనఙ్గపరివుతో సయమేవ పఠమం ఇట్ఠకం గణ్హి. తం దిస్వా సేసరాజానో చ అమచ్చాదయో చ పరిసా చ సబ్బే భిక్ఖు చ ఇట్ఠకాని గణ్హింసు తస్మిం కాలే భారం ఉక్ఖిపిత్వా గమనం పపఞ్చం భవిస్సతీ’తి రాజా చిన్తేసి. థేరో తస్స చిత్తం జానిత్వా ఏవమాహ? మా చిన్తయిత్థ మహారాజ, ఇట్ఠకాని గహేత్వా గచ్ఛ. పచ్ఛా దేవనాగాదయో ఇట్ఠకభుమితో పట్ఠాయ యావ చేతియట్ఠానం నిరన్తరా ఠితా ఆహరిస్సన్తీ’తి. తే ఆహరిత్వా చేతియట్ఠానే రాసిం కరోన్తి. తేనేవ |ఓ౦.౦౦౪౯| నీయామేన యావ చేతియస్స నిట్ఠఙ్గమా తావ దేవనాగసుపణ్ణాదయో నిరన్తరం ఠత్వా ఇట్ఠకాని ఆహరిత్వా చేతియకరణట్ఠానేవ చతుసు దిసాసు రాసిం అకంసు.

తతో రాజా సబ్బే ఇట్ఠకవడ్ఢకీ రాసిం కారాపేత్వా తేసం వడ్ఢకీనం అన్తరే జయసేనం నామ ఇట్ఠకవడ్ఢకిం పరిగణ్హిత్వా తస్స పన సతసహస్సగ్ఘనకాని ద్వే సాటకాని కహాపణసతసహస్సాని చ సువణ్ణకుణ్డలాదయో ఆభరణాని చ దాపేసి. తస్స పరివారానం వడ్ఢకీనం అహతవత్థాదీని సబ్బుపకరణాని దాపేసి. అనేకవిధం మహన్తం సమ్మానం కారేత్వా థేరేన సద్ధిం మన్తేన్తో; అయ్య అజ్జ విసాఖపుణ్ణమీ ఉపోసథదివసో, తస్మా నలాటధాతుయా మఙ్గలం కరిత్వా చేతియట్ఠానే ఇట్ఠకం పతిట్ఠాపేతుం వట్టతీ’తి ఆహ. తం సుత్వా థేరో; భద్దకం మహారాజ, బుద్ధస్స భగవతో జాతదివసో’తి వత్వా చేతియకమ్మకరణత్థాయ పఞ్చ జనే గణ్హి. తేసు ఏకో వరదేవో నామ, ఏకో సఙ్ఖో నామ, ఏకో విజ్జో నామ, ఏకో పుస్సదేవో నామ, ఏకో మహాదేవో నామ. ఇమేసం వడ్ఢకీనం మఙ్గలం కారాపేత్వా ఛణవేసం గహేత్వా సబ్బాలఙ్కారేన అలఙ్కారాపేత్వా రాజా సయమ్పి సబ్బాలఙ్కారేన పతిమణ్డితో మఙ్గలవిధానం కారాపేత్వా భిక్ఖుసఙ్ఘం గన్ధమాలాదీహి పూజేత్వా తిక్ఖత్తుం పదక్ఖిణం కత్వా చతుసు ఠానేసు పఞ్చపతిట్ఠితేన వన్దిత్వా విజమ్హేత్వా సువణ్ణఘట్ఠానం పవిసిత్వా సువణ్ణఖచితం మణిముత్తారతనమయం పరిబ్భమనదణ్డం జీవమానకమాతాపితరేన ఉభతోసుమణ్డితపసాధితేన అభిమఙ్గలసమ్మతేన అమచ్చపుత్తేన గాహాపేత్వా మహన్తం చేతియం తత్థ కరోన్తో సయమ్పి పరిబ్భమనదణ్డం గహేత్వా పరికమ్మకతభుమియం పరిబ్భమిత్వా ఏకమన్తం అట్ఠాసి. తతో మహావడ్ఢకీ సునక్ఖత్తేన సుముహుత్తేన చేతియట్ఠానే ఇట్ఠకం పతిట్ఠాపేసి.

తస్మిం |ఓ౦.౦౦౫౦| ఖణే చతునహుతాధిక ద్వియోజన సతసహస్సబహులా అయం మహాపథవీ సాధుకారం పవత్తేన్తీ వియ మహానాదం పవత్తేసి. దేవమనుస్సా దివసే దివసే పహోనక-మత్తికం నిసదేన పింసిత్వా సుప్పేహి పప్ఫోఠేత్వా దేన్తి. ఏవం కరోన్తో కతిపయేనేవ దివసేన పుప్ఫాధానత్తయం చినిత్వా మహాభిక్ఖు సఙ్ఘస్స నివేదేసి. తం సుత్వా సఙ్ఘో చున్దుత్తరనామకే ద్వే సామణేరే ఆణాపేసి? తుమ్హే హిమవన్తం గన్త్వా మేదవణ్ణపాసాణే ఆహరథా’తి. తే పన సామణేరా జాతియా సోళసవస్సికా ఛళభిఞ్ఞాప్పభేదేన పటిసమ్భిదప్పత్తా. మహాఖీణాసవభిక్ఖుసఙ్ఘస్స సన్తికా భిక్ఖుసఙ్ఘస్స వచనం సమ్పటిచ్ఛిత్వా ఆకాసం అబ్భుగ్గన్త్వా హిమవన్తతో అత్తనో ఇద్ధిబలేన మేదవణ్ణపాసాణే ఆహరింసు. ఏతేసు ఏకం పాసాణం ధాతుగబ్భస్స భుమియం పత్థరిత్వా చతుసు పస్సేసు చత్తారో పాసాణే పతిట్ఠాపేత్వా అపరం ధాతుగబ్భం పిదహితుం అదస్సనం కత్వా ఠపయింసు.

తదా రాజా ధాతుగబ్భే కమ్మం నిట్ఠపేన్తో నవ కోటిప్పమాణం సువణ్ణం ఆహరాపేత్వా సువణ్ణకారానం దత్వా ధాతుగబ్భస్స ఇట్ఠకాని కరోథా’తి ఆణాపేసి. తే సువణ్ణకారా దీఘతో రతనప్పమాణం పుథులతో విదత్థీప్పమాణం బహలతో చతురఙ్గులప్పమాణం ఇట్ఠకం కత్వా ధాతుగబ్భం చినింసు. తం పన ధాతుగబ్భం ఉచ్చతో సోళసహత్థం విత్థారతోపి ఇతోచితో దసదసరతనం కత్వా సువణ్ణిట్ఠకేహేవ నిట్ఠపేత్వా ధాతుగబ్భస్స మజ్ఝే సత్తరతనమయం సినేరుం కారాపేత్వా సినేరుస్స ఉపరి జాతిహిఙ్గులకేన పణ్డుకమ్బలసిలాసనం సత్తరతనేన పారిచ్ఛత్తకరుక్ఖం రజతమయం సేతచ్ఛత్తం బ్రహ్మునా గాహాపేత్వా సత్థునో పటిమాయ ఉపరి ధారియమానం కారేసి. సినేరుపాదమూలే గన్ధకలలపూరిత నీలుప్పలవిభుసితసువణ్ణమయఅట్ఠుత్తరసతఘటపన్తియో ఠపాపేసి. తదనన్తరం గన్ధకలలపూరితరత్నపదుమవిభుసితరజతమయఅట్ఠుత్తర- |ఓ౦.౦౦౫౧| సతఘటపన్తియో ఠపాపేసి. తదనన్తరం గన్ధకలలపూరిత సేతుప్పలమాలావిభుసితమణిమయఅట్ఠుత్తరసతఘటపత్తియో ఠపాపేసి. తదనన్తరం గన్ధకలలపూరితసేతుప్పలవిభుసిత-మసారగల్లమయ అట్ఠుత్తరసతఘటపన్తియో ఠపాపేసి. తదనన్తరం గన్ధకలలపూరితచమ్పకపుప్ఫవిభుసితలోహితఙ్కమయఅట్ఠుత్తరసత ఘటపత్తియో ఠపాపేసి. తదనన్తరం గన్ధకలలపూరితపఞ్చుప్పలవిభుసితమత్తికామయఅట్ఠుత్తరసతఘటపన్తియో ఠపాపేసి. తాసం ఘటపన్తీనం అన్తరే గన్ధకలలపూరితసత్తరతనమయసరావకే ఠపాపేసి. కఞ్చనమయ-సత్తరతనమయ-విచిత్తమాలాలతాపుణ్ణఘటసిరివచ్ఛనన్దియావట్టభద్దపీఠాదయో చ హత్థిఅస్ససీహవ్యగ్ఘోసభపన్తిఆదయో చ కారేసి. దేవోరోహణం యమకపాటిహీరాదయో ధనపాల-అఙ్గులిమాల-ఆళవకదమనాదయో, సారిపుత్త-మోగ్గల్లాన-మహాకస్సపత్థేరాదయో, అసీతిమహాసావకరూపాదీని చ కారాపేసి. సినేరుస్స మజ్ఝిమభాగే తారాగణపరివారితం రజతమయం చన్దమణ్డలఞ్చ కారాపేసి. రంసిజాలవిభుసితం కనకమయం సూరియమణ్డలఞ్చ కారాపేసి.

తతో సినేరుస్స మత్థకే పారిచ్ఛత్తకములే పణ్డుకమ్బలసిలాసనే అమ్హాకం సత్థునో పటిమం ఘనకోట్టిమ రత్తసువణ్ణమయం కారాపేత్వా మాతుదేవపామోక్ఖ దససహస్స చక్కవాళదేవతానం సత్తప్పకరణం అభిధమ్మం దేసనాకారేన నిసీదాపేసి. తస్స వీసతినఖా అక్ఖితలానం సేతట్ఠానాని జాతిఫలికమయాని. అఙ్గులియో సువణ్ణమయా హత్థపాదతలాని చ దన్తావరణాని చ అక్ఖీనం రత్తట్ఠానాని చ జాతిపవాళమయాని, కేసమస్సుభముకట్ఠానాని ఇన్దనీలమయాని, సమచత్తాలీస దన్తా వజిరమయా అహేసుం. ఉణ్ణలోమం పన సువణ్ణ భిత్తియం ఠపితరజతబుబ్బుళవిలాసం రజతమయం అహోసి. భగవతో అనవలోకిత ముద్ధని మత్థకే సత్తరతనమయం విచిత్తకింకిణిజాలం పరిక్ఖిపాపేసి. మణ్డపస్స అన్తో నవసతసహస్సగ్ఘనకం ముత్తాకలాపమోలమ్బకం మనోరమం చేలవితానం బన్ధాపేత్వా మణ్డపకోటియం ముత్తాజాలం తదనన్తరం సత్త రతనవిచిత్తం కింకిణిజాలం పరిక్ఖిపాపేసి.

అమ్హాకం |ఓ౦.౦౦౫౨| భగవతో మాతుదేవపుత్తమ్పి సత్తరతనేన కారాపేసి. తథా ఏరావణవిస్సకమ్మదేవపుత్తాదయో చ సపరివారో సక్కో దేవరాజా చ చత్తారో మహారాజానో చ పఞ్చసిఖదేవపుత్తాదయో గన్ధబ్బదేవపుత్తా చ సహమ్పతి మహా బ్రహ్మాదయో మహాబ్రహ్మనో చ కారాపేసి. వేస్సన్తరజాతకం కరోన్తో సంజయమహారాజా ఫుసతీదేవీ ఆదయో చ మద్దీదేవీ ద్వే దారకే చ జూజకబ్రాహ్మణాదయో చ కారాపేసి. విధుర-సోణదత్త మహానారదకస్సప-సుతసోమ-సుప్పారక-సఙ్ఖపాలజాతకాదీని చ, ధమ్మచక్కప్పవత్తన-మహాసమయసుత్తాది దేసనాకారో చ, సుద్ధోదనమహారాజా మహామాయా మహాపజాపతీ గోతమీ భద్దకచ్చానా రాహులమాతాదేవీ చ రాహులకుమారో చ ఛన్నఞ్చ కన్థకఞ్చ మహాభినిక్ఖమనం మహాబోధిమణ్డలం అసీతిమహాసావకా కోసలమహారాజా అనాథపిణ్డికమహాసేట్ఠి చూళఅనాథపిణ్డిక-విసాఖా సుప్పవాసా చ పచ్ఛా చూళపిణ్డపాతియ తిస్సత్థేరఞ్చ అత్తానఞ్చ కారాపేత్వా తే సబ్బే ధాతు గబ్భే పతిట్ఠాపేసి.

ధాతుగబ్భవణ్ణణా సమత్తా.

ఏవం ధాతుగబ్భే పూజావిధానం సువిభత్తం సుమనోరమం కారాపేత్వా థేరేన సద్ధిం కథేసి? భన్తే ధాతుగబ్భే మయా కత్తబ్బం నిట్ఠాపితం. స్వే రోహిణీనక్ఖత్తేన ధాతు నిధానం కరిస్సామీ. అయ్యా పన కేసధాతుయో గహేత్వా ఆగచ్ఛన్తుతి. తిస్సత్థేరస్స భారమకాసి. థేరో తం సుత్వా భద్దకం మహారాజ, కేసధాతుయో విచినిత్వా ఆహరాపేస్సామాతి వత్వా అత్తనో సద్ధివిహారికం సివత్థేరం పక్కోసాపేత్వా ఆవుసో భూమిన్ధరనాగవిమానే జయసేనో నామ నాగరాజా వసతి. తస్స సన్తికే (కేసధాతుయో సన్తి.) తపుస్స భల్లికానం ద్వేభాతికవాణిజానం పరిచరణకాలే తేసం పమాదం ఞత్వా నాగరాజా ద్వే కేసధాతుయో గహేత్వా నాగభవనే ఠపేసి. త్వం తా ధాతుయో ఆహరిత్వా రఞ్ఞో దేహీతి ఆణాపేసి. థేరో తం వచనం సమ్పటిచ్ఛిత్వా గతో.

తతో రాజా అత్తనో భగినియా సోమదేవియా చ భాగినేయ్యస్స గిరిఅభయరఞ్ఞో చ సాసనం పేసేసి? స్వే ధాతునిధానంకరిస్సామ. తుమ్హే సేనఙ్గం గహేత్వా ఆగచ్ఛథా’తి. లోణనగరే |ఓ౦.౦౦౫౩| మహానాగరఞ్ఞో చ సేరు నగరే సివరఞ్ఞో చ తథేవ సాసనం పేసేత్వా సయమ్పి అత్తనో విజితే యేన మయ్హం హత్థతో అన్తమసో ఏకకరీసమత్తమ్పి లద్ధం తదుపాదాయ సబ్బేపి తుమ్హే సద్ధిం పరివారేన ఆగచ్ఛథా’తి భేరిం చరాపేసి. తం సుత్వా సోమనస్సప్పత్తా మహాజనా అత్తనో అత్తనో విభవానురూపేన అలఙ్కతపటియత్తా అగమింసు. రాజా పభాతాయ రత్తియా సబ్బే సేనియో గన్ధమాలాధూపధజాదయో గహేత్వా ధాతునిధానం ఆగచ్ఛన్తుతి వత్వా భిక్ఖుసఙ్ఘస్స మహాదానం దత్వా తివీవరత్థాయ మహగ్ఘవత్థాదీని దత్వా సయమ్పి సబ్బాలఙ్కారపతిమణ్డితో నానగ్గరసభోజనం భుఞ్జిత్వా ఉపోసథం అధిట్ఠాయ మణికుణ్డలమేఖలానూపుర వలయాదివిచిత్తసబ్బాలఙ్కారవిభూసితాహి కోసేయ్యాదిసుఖుమనానావిధవిచిత్తవత్థనివత్థాహి నచ్చగీతవాదితతురియభణ్డగహిత హత్థాహి దేవచ్ఛరాపటిభాగనాటకిత్థీహి పరివారితో వుత్తప్పకారేహి సద్ధిం చేతియట్ఠానం గన్త్వా మహాభిక్ఖుసఙ్ఘం వన్దిత్వా అట్ఠాసి.

తతో సోమనగరే గిరిఅభయరాజా’పి సబ్బే నాగరా అత్తనో అత్తనో విభవానురూపేన ధాతునిధానట్ఠానం ఆగచ్ఛన్తుతి నగరే భేరిం చరాపేత్వా సయం సబ్బాలఙ్కారపతిమణ్డితో సుసజ్జితఅమచ్చగణపరివారితో నిక్ఖమి. సోమ దేవీపి సీసం నహాత్వా అహతవత్థనివత్థా సబ్బాలఙ్కారపతిమణ్డితా దేవచ్ఛరా వియ అత్తనో పరివారా పఞ్చసతకుమారియో నీలవత్థేహి పరిదహాపేత్వా తథేవ అలఙ్కారేత్వా పుణ్ణఘటే గాహాపేత్వా తాసం అనన్తరా పఞ్చసతకుమారియో పీతవత్థేహి పరిదహాపేత్వా తథేవ అలఙ్కారేత్వా పూజాభణ్డాని గాహాపేత్వా, తాసం అనన్తరా పఞ్చసత కుమారియో రత్తవత్థేహి పరిదహాపేత్వా తథేవ. అలఙ్కారేత్వా విచిత్రపుప్ఫపూరితమఞ్జుసాయో గాహాపేత్వా తాసం అనన్తరా పఞ్చసతకుమారియో సేతవత్థేహి పరిదహాపేత్వా తథేవ అలఙ్కారేత్వా ధూమ కటచ్ఛుకే గాహాపేత్వా ఏవం పూజావిధానం సంవిదహిత్వా పరివారేన |ఓ౦.౦౦౫౪| చేతిఙ్గణం గన్త్వా మహాభిక్ఖుసఙ్ఘం పఞ్చపతిట్ఠితేన వన్దిత్వా గన్ధమాలాదీహి పూజం కత్వా అత్తనో సామినా గిరిఅభయరాజేన సద్ధిం ఏకపస్సే ఠీతా.

లోణనగరే మహానాగరాజా’పి సబ్బాలఙ్కారేహి పతిమణ్డితో సబ్బాభరణేహి సుసజ్జీతఅమచ్చమణ్డలపరివుతో నచ్చగీతతురీయాని పగ్గణ్హాపయమానో గన్ధమాలా ధూమకటచ్ఛు గాహాపేత్వా చేతియట్ఠానం ఆగన్త్వా భిక్ఖుసఙ్ఘం వన్దిత్వా ఏకమన్తం అట్ఠాసి.

సేరునగరే సివరాజా’పి అత్తానం సబ్బాలఙ్కారేహి అలఙ్కరిత్వా మహన్తేన పరివారేన పూజావిధానం గాహాపేత్వా చేతియట్ఠానం ఆగన్త్వా మహాభిక్ఖుసఙ్ఘం వన్దిత్వా ఏకమన్తం అట్ఠాసి. రాజపరిసా అత్తనో విభవానురూపేన వత్థాలఙ్కారేహి చన్దన మాలాదీహి చ సోభమానా నలాటే ముత్తాకలాపమోలమ్బక విచిత్తసువణ్ణపట్టాని బన్ధిత్వా హత్థాభరణాది అనేకాభరణేహి దిబ్బపరిసా వియ సుమణ్డితపసాధితా వేసానురూపాని వివిధావుధాని గహేత్వా ఏకపస్సే ఠీతా. సీహవ్యగ్ఘదీపిచమ్మేహి పసాధితసువణ్ణాలఙ్కారసువణ్ణధజహేమజాలసఞ్ఛన్నే రథ వరే చ సబ్బాలఙ్కారవిభుసితా రథికా ఆరుయ్హ ఏకపస్సే ఠీతా. బ్రాహ్మణపుత్తాదయో మణ్డితచమ్మే పారుపిత్వా ఉపసోభయమానా ఏకపస్సే ఠీతా. బహు అమచ్చా అత్తనో అత్తనో వేసానురూపేన మహగ్ఘవత్థాభరణవిభూసితా సపరివారా ఏకపస్సే ఠీతా. గన్ధోదక పూరిత దక్ఖిణావత్త సఙ్ఖం గహేత్వా ఉపవీతసుత్తం ఏకంసం కరిత్వా బ్రాహ్మణవేఠనం వేఠేత్వా పురోహితబ్రాహ్మణా మహన్తేన పరివారేన పూజావిధానం గాహాపేత్వా చేతియట్ఠానం ఆగన్త్వా మహాభిక్ఖుసఙ్ఘం వన్దిత్వా జయఘోసం సావేన్తా ఏవమాహంసు?

ఖేమం సుభిక్ఖం భవతు నిచ్చం జనపదం సివం;

సస్సాని సముప్పజ్జన్తు రఞ్ఞో ఏవం జయా సియుం.

అవసేసా మహాజనా ఏవమాహంసు? సముద్దపరియన్తం |ఓ౦.౦౦౫౫| హి మహిం సాగరకుణ్డలం వసున్ధరం ఆవసతు అమచ్చపరివారితో. ఏవం వత్వా? అమ్హాకం అయ్యో కాకవణ్ణతిస్సో మహా రాజా సదేవకే లోకే ఏకపుగ్గలస్స లోకనాథస్సనలాటధాతుం పతిట్ఠాపేతీ’తి అత్తనో అత్తనో విభవానురూపేన సుమణ్డితపసాధితా. ఖుజ్జవామనకాదయో’పి సబ్బే జనా పూజాభణ్డాని గహేత్వా సాధుకారం దదమానా అట్ఠంసు. ఇమస్మిం చేతియట్ఠానే రాసీభూతా పరిసా ఏవం వేదితబ్బా? ఖత్తియా బ్రాహ్మణా వేస్సా నేగమా చ సమాగతా పుప్ఫాదిగహితా సబ్బే అలఙ్కారవిభూసితా.

గణనా వీతివత్తా తే అనేకే చ మహాజనా;

సముద్దో పత్థరన్తోవ ఖత్తియా సముపాగతా.

అలఙ్కతో మహారాజా సరాజపరివారితో;

దేవరాజా యథా సక్కో అట్ఠాసి చేతియఙ్గణే.

సాధువాదేన సత్తానం పఞ్చఙ్గతురియేహి చ;

హత్థస్సరథసద్దేన సమాకిణ్ణం మహీతలం.

తతో చూళపిణ్డపాతియతిస్సత్థేరో అత్తనో సద్ధివిహారీకే పఞ్చసత ఖీణాసవే పరివారేత్వా చేతియట్ఠానమేవ ఆగతో. మహాసాగలత్థేరో’పి పఞ్చసత ఖీణాసవే పరివారేత్వా చేతియట్ఠానమేవ ఆగతో. మహిన్దత్థేరో’పి అత్తనో సావకే సట్ఠిమత్తే ఖిణాసవే గహేత్వా చేతియట్ఠానమేవ ఆగతో. ఇతి ఇమినా నియామేనేవ ఏకో ద్వే తయో చత్తారో పఞ్చ ఖీణాసవా ఆగచ్ఛన్తా సత్త సహస్సమత్తా అహేసుం. తతో చూళపిణ్డపాతియతిస్సత్థేరో ఏత్తకే భిక్ఖూ పరివారేత్వా చేతియఙ్గణే నిసీదీ. తతో రాజా ఆగన్త్వా పఞ్చపతిట్ఠితేన వన్దిత్వా థేరేన సద్ధిం కథేసి? |ఓ౦.౦౦౫౬| కేసధాతు కుతో లభిస్సామ అయ్యా’తి. తస్మిం ఖణే తిస్సత్థేరో అత్తనో సద్ధివిహారికం సివత్థేరం ఓలోకేసి. సో ఓలోకితక్ఖణేయేవ నిసిన్నట్ఠానతో ఉట్ఠాయ చీవరం పారుపిత్వా మహాభిక్ఖుసఙ్ఘం వన్దిత్వా ఛళభిఞ్ఞో మహాఖీణాసవో చతుత్థజ్ఝానం సమాపజ్జిత్వా తతో వుట్ఠాయ పథవియం నిముజ్జిత్వా భుమిన్ధరనాగవిమానే పాతురహోసి.

(సుత్వాస్స సివథేరో చ వసిప్పత్తో విసారదో;

పాకటో అభవి నాగనగరం పురతో ఖణే.)

తస్మిం ఖో పన సమయే జయసేనో నాగరాజా అత్తనో భాగినేయ్యం ద్వికోటిమత్తే నాగే పరివారేత్వా మహా యసం అనుభవమానం నిసిన్నం ఇఙ్గితసఞ్ఞం దత్వా థేరం దురతోవ ఆగచ్ఛన్తం దిస్వా చిన్తేసి? ఇమస్మిం నాగభవనే సమణేహి కత్తబ్బకిచ్చం నత్థీ. నిస్సంసయం కేసధాతుం నిస్సాయ ఆగతో భవిస్సతీతి ఉట్ఠాయ ధాతుఘరం పవిసిత్వా ధాతుకరణ్డకం గిలిత్వా కిఞ్చి అజానన్తో వియ నిసీది. తస్మిం కాలే థేరో తస్స సన్తికం అగమాసి. నాగరాజా పచ్చుగ్గన్త్వా పటిసన్థారం కరోన్తో థేరేన సద్ధిం కథేసి. కస్మా అయ్యో ఆగతో’తి వుత్తే ఏవమాహ? తిలోకనాథస్స అమ్హాకం సమ్బుద్ధస్స కేసధాతూనం అత్థాయ ఆగతో, తుయ్హం సన్తికే ఠపితకేసధాతుయో పపఞ్చం అకత్వా మయ్హం దేహి, తేయేవ సన్ధాయ ఉపజ్ఝాయేన పేసితోమ్హీ’తి వుత్తే అమ్హాకం సమ్మా సమ్బుద్ధస్స కేసధాతుయో మమ సన్తికే నత్థీ’తి ఆహ. థేరో ధాతుకరణ్డకం గిలితభావం ఞత్వా గణ్హామి మహారాజా కేసధాతుయో’తి వుత్తే ఆమ పస్సన్తో గహేత్వా గచ్ఛాహీతి ఆహ. ఏవం తయో వారే పటిఞ్ఞం గహేత్వా తథేవ ఠీతో?

ఇద్ధియా మాపయిత్వాన తతో సో సుఖుమం కరం,

పవేసేత్వా ముఖే తస్స గణ్హీ ధాతుకరణ్డకం;

నాగాలయాభినిక్ఖమి తిట్ఠ నాగా’తి భాసియ.

తస్మిం |ఓ౦.౦౦౫౭| ఖణే జయసేనో నాగరాజా సమణం వఞ్చేత్వా పేసితోమ్హీ’తి వత్వా తస్స గతకాలే ధాతుకరణ్డకం ఓలోకేత్వా ధాతు అపస్సిత్వా సమణేన నాసితోమ్హీ’తి ద్వే హత్థే ఉక్ఖిపిత్వా ఠపేత్వా అత్తనో సకలనాగభవనం ఏక కోలాహలం కత్వా మహన్తేన సద్దేన పరిదేవన్తో? అమ్హాకం చక్ఖుని ఉప్పాటేత్వా గతో వియ సదేవకస్స లోకస్స పతిట్ఠానభూతస్స సమ్మాసమ్బుద్ధస్స కేసధాతుయో అపాయదుక్ఖతో అముఞ్చన్తానం అమ్హాకం అభిభవిత్వా ధాతుయో గహేత్వా గతసమణం అనుబన్ధిత్వా గణ్హిస్సామా’తి ద్వేకోటిమత్తే నాగే గహేత్వా అత్తనో భాగినేయ్యేన సద్ధిం తస్స పిట్ఠితో పిట్ఠితో అనుబన్ధిత్వా ఆకాసం ఉగ్గచ్ఛిం (సు). తస్మిం ఖణే పన సివత్థేరో అకాసతో ఓతరిత్వా పథవియం పావిసి. పున తేపి పథవియం పవిసింసు. ఏవం థేరో తేహి సద్ధిం ఉమ్ముజ్జ నిముజ్జం కరోన్తో పాటిహారియం దస్సేత్వా సేరునగరస్స నాతిదూరే పిట్ఠిపాసాణే ఉగ్గఞ్జి. తత్థేవ తే సంవేజేత్వా చేతియఙ్గణే మహాభిక్ఖుసఙ్ఘస్స పురతో పాకటో అహోసి. నాగా తం గహేతుం అసక్కోన్తా మహన్తేన సద్దేన రవం పతిరవం దత్వా. ఇతో పట్ఠాయ నట్ఠమ్హా’తి తస్మిం పిట్ఠి పాసాణే సబ్బే సమాగమం కత్వా మహాసద్దేన పరిదేవింసు? నట్ఠమ్భా వత భో’తి. తతో పట్ఠాయ సో పిట్ఠిపాసాణో నాగానం రవం పతిరవం దత్వా పరిదేవితహావేన నాగగల్లం నామ అహోసి.

నాగో థేరస్స పిట్ఠితోయేవ అనుబన్ధిత్వా చేతియఙ్గణం గన్త్వా రాజానం ఏవమాహ? దేవ, ఏసో భిక్ఖు మయా అదిన్నధాతు గహేత్వా ఆగతో’తి. తం సుత్వా రాజా? సచ్చం కిర అయ్య నాగస్స వచనన్తి వుత్తే నహేవ మహారాజ, ఇమినా దిన్నం ఏవ ధాతుం అగ్గహేసిన్తి వుత్తే? నాగో తవ సక్ఖిం దేహీతి ఆహ. థేరో తస్స భాగిన్యేం సమణుప్పల నాగరాజానం సక్ఖిం అకాసి. రాజా తస్స భాగినేయ్యస్స సబ్బవచనం సుత్వా సద్దహి. తస్మిం కాలే దుక్ఖాభిభూతో నాగరాజా గన్త్వా బహి ఠీతో. తతో పట్ఠాయ సో నాగరాజా |ఓ౦.౦౦౫౮| బహి హుత్వా నిసిన్నత్తా బహినాగరాజా నామ అహోసి. తస్స పన భాగినేయ్యం అన్తో చేతియఙ్గణే నిసీదాపేసి. ఇమస్స పన చేతియస్స ఆరక్ఖం గహితనాగా కథేతబ్బా. సుమననాగరఞ్ఞో పరివారా ఛకోటిమత్తా నాగా, జయసేనస్స పరివారా కోటిసతమత్తా నాగా, సమణుప్పలనాగరఞ్ఞో పరివారా ద్వికోటిమత్తా నాగా అహేసుం. సబ్బే ధాతుయా ఆరక్ఖం గణ్హింసు. రాజా థేరస్స హత్థతో కేసధాతుం గహేత్వా రతనచఙేగాటకే ఠపేత్వా మహిన్దస్స నామ అమచ్చస్స అదాసి. తస్మిం సమాగమే తిపిటకమహాఫుస్సదేవత్థేరస్స సద్ధివిహారికా పటిసమ్భిదప్పత్తా చత్తారో సామణేరా అహేసుం. తేసు ఏకో మలయ రాజపుత్తో సుమనసామణేరో నామ, ఏకో సేరునగరే సివరాజభాగినేయ్యస్స పుత్తో ఉత్తర సామణేరో నామ. ఏకో మహాగామే మాలాకారపుత్తో చున్ద సామణేరో నామ ఏకో మహాగామే ఏకస్స కుటుమ్బికస్స పుత్తో మహాకస్సపసామణేరో నామ, ఇమే చత్తారో సామణేరా అజ్జ కాకవణ్ణతిస్సమహారాజా మహాచేతియే ధాతు నిధానం కరిస్సతి, మయం హిమవన్తం గన్త్వా సుకుసుమాని ఆహరిస్సామాతి థేరం వన్దిత్వా ఆకాసతో హిమవన్తం గన్త్వా చమ్పకనాగసలలాదయో పూజనీయమాలం గహేత్వా తావతింసదేవ లోకం గతా.

తస్మిం కాలే సక్కో దేవరాజా సబ్బాభరణపతిమణ్డితో ద్విసు దేవలోకేసు దేవతాయో గహేత్వా ఏరావణహత్థీక్ఖన్ధమారుయ్హ అడ్ఢతేయ్యకోటిదేవచ్ఛరాపరివారితో సుదస్సనమహా వీథియం విచరన్తో సవఙ్గోటకే తే చత్తారో సామణేరే దురతోవ ఆగచ్ఛన్తే దిస్వా హత్థీక్ఖన్ధతో ఓరుయ్హ పఞ్చ పతిట్ఠితేన వన్దిత్వా తేసం హత్థే మాలాచఙ్గోటకే దిస్వా? కిం అయ్యా తుమ్హాకం హత్థే’తి పుచ్ఛి. తం సుత్వా సామణేరా మహారాజ, కిం త్వం న జానాసి. లఙ్కాయం కాకవణ్ణతిస్స మహారాజా దసబలస్స నలాటధాతుం గహేత్వా మహావాలుకగఙగాయ దక్ఖిణపస్సే సేరు నామ దహస్స అన్తే వరాహ నామ సోణ్డిమత్థకే చేతియం కారాపేతుం తుమ్హాకం నియోగేన విస్సకమ్మదేవపుత్తేన నిమ్మిత్ैట్ఠకాని గహేత్వా చేతియం కారాపేత్వా అజ్జ ధాతునిధానం కరోతి. తత్థ పూజనత్థాయ హిమవన్తతో ఆనీతపుప్ఫమిదన్తి వత్వా ఇతోపి కుసుమం గహేతుం ఆగతమ్హా’తి వదింసు. సక్కో తేసం వచనం సుత్వా?

అయ్య |ఓ౦.౦౦౫౯| తుమ్హాకం హత్థే పుప్ఫాని చూళామణిచేతియే పుజేత్వా అమ్హాకం ఉయ్యానతో పుప్ఫాని గహేత్వా గచ్ఛథాతి వత్వా తేహి సద్ధిం గన్త్వా తేసం పుప్ఫేహి చూళామణిచేతియం పూజేసి. తతో పపఞ్చం న భవితబ్బన్తి సక్కస్స నివేదేసుం. తం సుత్వా సక్కో సామణేరానం పఞ్చమహాఉయ్యానతో పారిచ్ఛత్త-కోవిళారాదీని పుప్ఫాని చ చన్దనచుణ్ణఞ్చ గహేత్వా దాపేసి. సామణేరా పుప్ఫాని గహేత్వా దేవలోకతో ఓతరిత్వా హిమవన్తం పవిసిత్వా సువణ్ణమణిపబ్బతే సన్తచ్ఛాయాయ నసీదిత్వా దివావిహారం కత్వా నక్ఖత్తవేలాయ సమ్పత్తాయ మణీ గవేసమానా చత్తారో మణయో అద్దసంసు. తేసం ఏకో ఇన్దనీలమణీ, ఏకో పహస్సరజోతిరఙ్గ మణీ, ఏకో వేలురియమణి, ఏకో మసారగల్లమణి, చత్తారో మణయో చ దిబ్బపుప్ఫాని చ గహేత్వా థేరానం దస్సేసుం. థేరో? మహారాజ, ఇమే సామణేరా పారిచ్ఛత్తకకోవిళారాదీని పుప్ఫాని చ చన్దనచుణ్ణఞ్చ చత్తారో మణయో చ గహేత్వా ఆగతా’తి రఞ్ఞో ఆరోచేసుం.

రాజా తం సుత్వా సోమనస్సజాతో సామణేరే పఞ్చ పతిట్ఠీతేన వన్దిత్వా తేసమాహతమణయో గహేత్వా మహానన్ద నామ అమచ్చస్స దత్వా థేరేహీ సద్ధిం మహన్తేన పరివారేన చేతియఙ్గణం గన్త్వా మణికరణ్డకేన ధాతుం గహేత్వా అత్తనో సీసే ధాతుం ఠపేత్వా ఉపరి సేతచ్ఛత్తం కారాపేత్వా చేతియం తిక్ఖత్తుం పదక్ఖిణం కత్వా పాచీనద్వారే ఠీతో? అయం దసబలస్స నలాటధాతు అమ్హేహి కారాపితాయ బుద్ధపటిమాయ నలాటే ఉణ్ణలోమాకారం హుత్వా పతిట్ఠహతూతి అధిట్ఠాసి. తస్స చిన్తితక్ఖణేయేవ ధాతు కరణ్డతో నభముగ్గన్త్వా ఆకాసే సత్తతాలప్పమాణే ఠత్వా ఛబ్బణ్ణ రంసియో విస్సజ్జేసి. తా రంసియో కుటేన ఆసిఞ్చమానవిలీన సువణ్ణం వియ అన్తలిక్ఖతో నిక్ఖన్తసువణ్ణరసధారా వియ సకలలఙ్కాదీపం |ఓ౦.౦౦౬౦| రంసిజాలేహి ఏకోభాసం కత్వా గణ్హింసు. తస్మిం కాలే యమకపాటిహారియసదిసం పాటిహారియం అహోసి. మహాకారుణికస్స భగవతో అదిట్ఠపుబ్బం పాటిహారియం దిస్వా మహాజనా తథాగతస్స రూపకాయం పచ్చక్ఖభుతా వియ అహేసుం.

అదిట్ఠపుబ్బం సత్థుస్స పాటిహీరం మహాజనా;

దిస్వా పీతిపరా జాతా పసాదమజ్ఝగుం జినే.

పూజేసుం గన్ధమాలఞ్చ అలఙ్కారం సకం సకం;

సబ్బే వన్దింసు సిరసా-చేతియం ఈదిసం వరం.

తస్మిం సమాగమే ఏకో పణ్డితపురిసో జినం థోమేన్తో ఏవమాహ?

నిబ్బుతస్సాపి బుద్ధస్స యసో భవతి ఈదిసో;

ఠీతస్స లోకనాథస్స కీదిసా ఆసి సమ్పదా.

అనుభావమిదం సబ్బం పుఞ్ఞేనేవ మహేసినో;

కరేయ్య ఞత్వా పుఞ్ఞం తం పత్థేన్తో బోధిముత్తమం.

తస్మిం కాలే నానారతనవిచిత్తం అనేకాలఙ్కారపతిమణ్డితం మహారహం సముస్సితధజపతాకం నానావిధకుసుమసమాకిణ్ణం అనేకపూజావిధానం గహేత్వా మనుస్సా ఛణవేసం గణ్హింసు. అనేకవిధతురియసఙ్ఘుట్టం అహోసి. తస్మిం ఖణే దేవతాయో పుప్ఫవస్సం వస్సాపేన్తి. మహానుభావసమ్పన్నా నాగా పూజం కరోన్తి. ఏవం సబ్బే దేవా నాగా మనుస్సా సాధుకారం దేన్తి, అప్ఫోటేన్తి, వేలుక్ఖేపం కరోన్తి, హత్థీనో కుఞ్చనాదం నదన్తి. అస్సా తుట్ఠిరవం రవన్తి, బహలఘన మహాపథవీ యావ ఉదకపరియన్తం కమ్పి. దిసాసు విజ్జుల్లతా నిచ్ఛరింసు. సకలలఙ్కాదీపే సుమనకూటాదయో మహానగా కుసుమగణసమాకిణ్ణా అహేసుం. సబ్బే జలాసయా పఞ్చవిధ పదుమసఞ్ఛన్తా, దేవతానమన్తరే మనుస్సా, మనుస్సానం అన్తరే యక్ఖనాగసుపణ్ణాదయో చ అహేసుం. భిక్ఖుభిక్ఖునీఉపాసక ఉపాసికా అపరిమాణా అహేసుం. మహన్తేన సాధుకారేన మహా నిగ్ఘోసేన సకలలఙ్కాదీపే తిబ్బవాతాభిహతసముద్దో వియ ఏకనిన్నాదం |ఓ౦.౦౦౬౧| ఏకనిగ్ఘోసం అహోసి. ఇమినా పూజావిధానేన పసాదకభూతమహాజనకాయమజ్ఝే ధాతు పాటిహారియం దస్సేత్వా ఆకాసతో ఓతరిత్వా బుద్ధపటిమాయ నలాటే పుణ్ణచన్దసస్సిరీకం అభిభవన్తమివ విరోచమానా పతిట్ఠాసి.

రాజా మహానన్దనామకస్స అమచ్చస్స హత్థతో కేసధాతుం గహేత్వా విహారదేవియా దత్వా త్వం ఇమా కేసధాతుయో దసబలస్స అనవలోకిత మత్థకే పతిట్ఠాపేహీ’తి ఆహ. సా కేసధాతుయో గహేత్వా తత్థేవ పతిట్ఠహన్తు’తి అధిట్ఠానం అకాసి. తస్మిం ఖణే కేసధాతుయో కరణ్డతో నభం ఉగ్గన్త్వా మయూరగీవసంకాసనీలరంసియో విస్సజ్జేన్తీ ఆకాసతో ఓతరిత్వా బుద్ధపటిమాయ ఉత్తమఙ్గే సిరస్మిం పతిట్ఠహింసు.

తతో రాజా థేరేన సద్ధిం ధాతుగబ్భం పవిసిత్వా దిబ్బచన్దనచుణ్ణసమాకిణ్ణం పారిచ్ఛత్తకకోవిళారాది సుగన్ధపుప్ఫసన్థరం వియూహిత్వా పభాసముదయసమాకిణ్ణే చత్తారో మణి పాసాణే ఠపేసి. తేసం ఆలోకాభిభూతో ధాతుగబ్భో అతివియ విరోచిత్థ. సబ్బనాటకిత్థీయో అత్తనో అత్తనో ఆభరణాని ఓముఞ్చిత్వా ధాతుగబ్భేయేవ పూజేసుం. తతో రాజా ధాతునిధానం కత్వా బుద్ధరూపస్స పాదతలే సీసం ఠపేత్వా నిపన్నో ఏవం పరిదేవి; మయ్హం పితుపితామహపరమ్పరాగతాధాతు అజ్జ ఆదిం కత్వా ఇతో పట్ఠాయ వియోగా జాతా అహం దాని తుమ్హాకం అతిచిరం (ఠీతా) రమణీయా రోహణజనపదా ఆహరిత్వా ఇమస్మిం ఠానే పతిట్ఠాపేసిన్తి వత్వా సినేరు ముద్ధని |ఓ౦.౦౦౬౨| సముజ్జలమహాపదీపో వియ తుమ్హే ఇధేవ ఠీతా. ఇదాని న గమిస్సామ మయం ఖమథ భగవా’తి పరిదేవమానో ధాతు గబ్భేయేవ పతిత్వా ఆహ?

అహో వియోగం దుక్ఖం మే ఏతా బాధేన్తి ధాతుయో;

వత్వా సో పరిదేవన్తో ధాతుగబ్భే సయీ తదా.

మరిస్సామి నో గమిస్సం అయ్యం హిత్వా ఇధేవ’హం;

దుల్లభం దస్సనం తస్స సంసారే చరతో మమా’తి.

వత్వా పరిదేవన్తో నిపజ్జి. తస్స పన భిక్ఖుసఙ్ఘస్స అన్తరే సహదేవో నామ థేరో రాజానం ధాతుగబ్భే రోదమానం నిపన్నం దిస్వా కిమజ్ఝాసయో ఏతస్సా’తి చేతోపరియఞాణేన సమన్తాహరిత్వా ఇధ నిపన్నో మరిస్సామీ’తి నిపన్నభావం జానిత్వా ఇద్ధియా సంసరం పియరూపం మాపేత్వా ధాతుగబ్భతో తం బహి అకాసి.

(ఇద్ధియా సో వసిపత్తో ఛళభిఞ్ఞో విసారదో;

తం ఖణఞ్ఞేవ సప్పఞ్ఞో రాజానం తం బహిం అకా.)

తతో పఠమానీతజోతిరఙ్గ పాసాణం ధాతుగబ్భస్స ఉపరి వితానం వియ ఠపేత్వా అరహన్తా? ధాతుగబ్భో సమన్తతో చతురస్సమఞ్చం వియ ఏకఘనో హోతు. ధాతు గబ్భే గన్ధా మా సుస్సన్తు, పుప్ఫాని మా మిలాయన్తు, రతనాని మా వివణ్ణా హోన్తు, పూజనీయభణ్డాని మా నస్సన్తు, పచ్చత్థికపచ్చామిత్తానం ఓకాసో వా వివరో వా మా హోతు’తి అధిట్ఠహింసు. తతో రాజా ధాతుయో మహన్తం పూజం కత్వా మఙ్గలచేతియే చతురస్సకోట్ఠకం అతిమనోరమం ఛత్తకమ్మఞ్చ కేలాసకూటం వియ సుధాకమ్మఞ్చ వాలుకపాదతో పట్ఠాయ సబ్బఞ్చ కత్తబ్బం కమ్మం నిట్ఠాపేసి. సో పన సేత నిమ్మలచన్దరంసి వియ ఉదకబుబ్బుళకేలాసకూటపటిభాగో ఛత్తధరో |ఓ౦.౦౦౬౩| అచలప్పతిట్ఠితో సుజనప్పసాదకో అఞ్ఞతిత్థీయ మద్దనకరో మఙ్గలథూపో విరోచిత్థ.

విలాసమానో అట్ఠాసి తోసయన్తో మహాజనే;

మఙ్గలకేలాసథూపో అచలో సుప్పతిట్ఠితో.

సుజనప్పసాదనకరో తిత్థియదిట్ఠిమద్దనో;

భవి సద్ధాకరో సేట్ఠో సబ్బజనపసాదకో.

చేతియో పవరో లోకే మహాజననిసేవితో;

ధజపుప్ఫసమాకిణ్ణో సదా పూజారహో భవి.

బహూ జనా సమాగమ్మ నానా దేసా సమాగతా;

పూజేసుం తం మహాథూపం సబ్బదాపి అతన్దితా.

ఈదిసో పతిరూపవాసో సో దేసో దుల్లభో భవే;

అప్పమత్తా సదా సన్తా వినాథ కుసలం బహున్తి.

రాజా కప్పాసికసుఖుమవత్థేన మహారహం చేతియం వేఠేత్వా, సిరివడ్ఢనం నామ మహాబోధిం పతిట్ఠపేత్వా తత్థ బోధిఘరఞ్చ కారాపేత్వా తిభూమకం ఉపోసథాగారం కారాపేత్వా రత్తిట్ఠాన దివాట్ఠానాదీని కత్వా సబ్బం విహారే కత్తబ్బం కారేసి. ఏత్తకం కారాపేత్వా విహారం దక్ఖిణోదకం దస్సామీ’తి చిన్తేత్వా అసీతిసహస్సమత్తానం భిక్ఖూనం సత్తదివసాని నానావిధ సూపవ్యఞ్జనేహి మహాదానం దత్వా సత్తమే దివసే మహాభిక్ఖు సఙ్ఘస్స తిచీవరత్థాయ వత్థాని దాపేత్వా పాతోవ పాతరాసభత్తం భుఞ్జిత్వా థేరస్స సన్తికం గన్త్వా వన్దిత్వా ఏకమన్తం ఠీతో ఏవమాహ? అయ్యా, చాతుద్దసికే మహాభిక్ఖుసఙ్ఘస్స దక్ఖిణం దాతుమిచ్ఛామీ’తి. సో పనాయస్మా ఏవమాహ; ఉపకట్ఠ పుణ్ణమాయం ఉపోసథదివసే అస్సయుజనక్ఖత్తేన దక్ఖిణం ధాతుం భద్దకన్తి. సో థేరస్స వచనం సుత్వా పఞ్చపతిట్ఠితేన థేరం వన్దిత్వా సోమనగరే అత్తనో భగినిం దేవిం కథేసి? భగిని, దసబలస్స నలాటధాతుం నిదహిత్వా మఙ్గలమహాచేతియానురూపం |ఓ౦.౦౦౬౪| పాసాదం అలఙ్కతద్వారట్టాలకతోరణం సేత వత్థ అనేకధజసమాకిణ్ణం విహారఞ్చ కారాపేత్వా దక్ఖిణం దస్సామీ’తి అయ్యస్స కథేసిం. సో పనాయస్మా; ఉపకట్ఠ పుణ్ణమాయ ఉపోసథదివసే దాతుం యుత్తన్తి ఆహా’తి. దేవ, కిం కథేసి, అయ్యస్స కథీతనియామేనేవ ఉపకట్ఠ పుణ్ణమాయ ఉపోసథదివసే దక్ఖిణం దేహీ’తి ఆహ. సో తస్సా కథం సుత్వా సోమనస్సపత్తో సాధు భద్దే’తి సమ్పటిచ్ఛిత్వా సోమనగరే విహరన్తో, ఉపకట్ఠ పుణ్ణమాయ ఉపోసథే సమ్పత్తేయేవ అజ్జుపోసథో’తి ఞత్వా గిరిఅభయం పక్కోసాపేత్వా, తాత స్వే దక్ఖిణం దాతబ్బం త్వం సేనఙ్గం అలఙ్కరిత్వా స్వే అమ్హేహి సద్ధిం ఏహీ’తి వత్వా సేరునగరే సివరఞ్ఞో లోణనగరే మహానాగరఞ్ఞో పణ్ణం పహిణీ. స్వే తుమ్హాకం హత్థిఅస్సరథపత్తాదీని సువణ్ణాలఙ్కారేహి అలఙ్కరిత్వా స్వే అమ్హేహి సద్ధిం ఛణ వేసం గాహాపేత్వా అయ్యస్స తిస్సత్థేరస్స దక్ఖిణం దీయమానం సమోసరన్తుతి. తే పన రాజానో సాసనం సుత్వా అత్తనో అత్తనో విభవానురూపేన హత్థిఅస్సరథపత్తాదీని అలఙ్కరిత్వా గన్ధపఞ్చఙ్గులికం దత్వా సువణ్ణమాలాదీని పిలన్ధాపేత్వా మహా గోణేపి తథేవ అలఙ్కరిత్వా సిఙ్గేసు సువణ్ణకఞ్చుకం (పటి) ముఞ్చాపేత్వా అమచ్చగహపతి-బ్రాహ్మణపుత్త-అజగోపక-ఖుజ్జవామనక-సేనాపతిఆదయో చ విచిత్తవత్థాని నివాసేత్వా నానావిధవిలేపనాని విలిమ్పేత్వా ఆగన్త్వా రఞ్ఞో దస్సయింసు. రాజాపి చతురఙ్గినియా సేనాయ పరివుతో అలఙ్కతహత్థిక్ఖన్ధం ఆరుహి. సేసరాజానో చ అత్తనో అత్తనో సేనఙ్గేహి పరివారేత్వా హత్థిక్ఖన్ధే నిసీదిత్వా రాజానం మజ్ఝే కత్వా వామదక్ఖిణపస్సతో నమస్సమానా నిక్ఖమింసు. తస్స పన గమనం అజాతసత్తునో తథాగతస్స దస్సనత్థాయ జీవకమ్బవనగమనం వియ తింసయోజనప్పమాణం ఏరావణహత్థిక్ఖన్ధం ఆరుహిత్వా ద్వీసు దేవలోకేసు దేవేహి పరివారేత్వా సక్కస్స దేవానమిన్దస్స నన్దనవనగమనకాలో వియ చ అహోసి. సో వడ్ఢమాసకచ్ఛాయాయ |ఓ౦.౦౦౬౫| సమ్పత్తాయ సోమనగరతో నిక్ఖమిత్వా సేరుదహస్స అన్తే నానావిధ అలఙ్కతపటియత్తనాటకిత్థీనం పఞ్చఙ్గికతురియం పగ్గణ్హాపయమానో అట్ఠాసి.

మహాపథవీ భిజ్జమానా వియ పబ్బతా పరివత్తమానా వియ మహాసముద్దో (థలం) అవత్థరిత్వా భిజ్జమానకాలో వియ చ అహోసి. బ్రాహ్మణా జయముఖమఙ్గలికా సోత్థి వచనం వదింసు. సబ్బాలఙ్కారపతిమణ్డితా నాటకిత్థియో పఞ్చఙ్గికతురియం పవత్తయింసు. మహాజనో వేలుక్ఖేపసహస్సాని పవత్తేసి. తతో రాజా బహూ గన్ధదీపధూపాదయో గాహాపేత్వా ఉట్ఠాయ సేనాయ పరివుతో థేరస్స వసనట్ఠానం పవిసిత్వా థేరం వన్దిత్వా నిసిన్నో ఆహ? అయ్య రాజానో చ సమ్పిణ్డిత్వా దక్ఖిణోదకస్స దీయమానస్స కాలో’తి. థేరో తస్స కథం సుత్వా భద్దకం మహారాజా’తి సమ్పటిచ్ఛి. తస్మిం దక్ఖిణోదకస్స దానదివసే నానావిధవిచిత్తమణిదణ్డకేసు నానావిధ ధజపతాకాదీని బన్ధాపేత్వా సముస్సితాని అహేసుం. పురిమాదీ దిసాసు మనుఞ్ఞవాతా వాయింసు. తథా మహారంసిజాలసముజ్జలితో సహస్సరంసిభాకరో అత్థఙ్గతో అహోసి. విప్ఫురితకిరణరజధూమరాహుఅబ్భాదీహి ఉపరోధేహి విరహితో తారాగణపరివుతో పుణ్ణచన్దో సముజ్జలరజతమయం ఆదాసమణ్డలం వియ పాచీనదిసతో సముగ్గతో. తస్మిం ఖణే దణ్డదీపికాదయో సముజ్జలాపేసుం. మహామఙ్గలచేతియం పన జాతిసుమనమాలాదామేన పరిక్ఖిపిత్వా ఏకమాలాగుణం వియ అలఙ్కరి. యథా తారాగణపరివుతో పుణ్ణచన్దో తథా పదీపమాలాలఙ్కతో మహాచేతియో అతివియ విరోచతి. సకల లఙ్కాదీపే పన సబ్బే రుక్ఖాపి విచిత్తధజేన అలఙ్కతా వియ అకాలఫలపల్లవేహి విచిత్తా అహేసుం. మహాసముద్దలోణసాగరాదయో’పి పఞ్చవిధపదుమసఞ్ఛన్నా అహేసుం.

విచిత్రవత్థాభరణేహి సబ్బే,

అలఙ్కతా దేవసమానవణ్ణా;

అనేకసఙ్ఖ్యా సుమనా పతీతా,

జనా సమన్తా పరివారయింసు.

సబ్బేవ |ఓ౦.౦౦౬౬| ఉజ్జలాపేసుం దణ్డదీపం మనోరమం;

సకలమ్పి ఇదం దీపం ఆసి ఓభాసితం తదా.

తారాగణసమాకిణ్ణో పుణ్ణచన్దోవ జోతయీ;

సారదే నభమజ్ఝమ్హి ఠితో రుచిరరంసియా.

తథా అయం థూపవరో సుప్పభాసో అలఙ్కతో;

మాలాపదీపమజ్ఝమ్హి భాతి భుతిలకుత్తమో.

సబ్బే’పి పాదపా అస్స లఙ్కాదీపస్స సబ్బసో;

ధజేహి’వ సమాకిణ్ణా ఆసుం పుప్ఫఫలన్దదా.

సచేతనా యథా సబ్బే అకా పూజం అకా తదా;

తథా అచేతనా సబ్బే అకా పూజం అనప్పకం.

యేభుయ్యేన భుమట్ఠే దేవే ఉపాదాయ యావ అకణిట్ఠకా దేవా బ్రహ్మా దిబ్బమాలాపారిచ్ఛత్తకకోవిళారచన్దనచుణ్ణం గహేత్వా ఆగతాదేవాతి వా మనుస్సాతి వా జానితుం అసక్కోన్తి. ఉక్కట్ఠమహాసమాగమో అహోసి. తస్మిమ్పి దివసే మహాపథవి ఆకాసయుగన్ధరచక్కవాళపబ్బతుత్తమాదయో కమ్పింసు. తం దిస్వా రాజా అతివియ సోమనస్సప్పత్తో థేరే చ అవసేస మహామత్తాదయో సన్నిపాతేత్వా నాటకాదయో చ గహేత్వా, ఇదానేవాహం విహారదక్ఖిణం దస్సామి’తి చేతియఙ్గణం అగమాసి. థేరోపి భిక్ఖుసఙ్ఘం గహేత్వా చేతియఙ్గణే అలఙ్కతమణ్డపే నిసీది. రాజా వాసితగన్ధోదకసువణ్ణభిఙ్కారం గహేత్వా ఉదకం థేరస్స హత్థే ఆసిఞ్చిత్వా దక్ఖిణం అదాసి. దత్వా చ పన ఏవమాహ; అయ్యా ఏసా ధాతు మయ్హం పితామహవంసేన ఆగతా. ఇదాని అమ్హాకం అతిరుచిరరమణియా రోహణజనపదా ఆహరిత్వా సువణ్ణేన ధాతుగబ్భం, సత్తరతనేన ధాతుమణ్డపం కారాపేత్వా తస్మిం సువణ్ణమయం బుద్ధపటిమం నిసీదాపేత్వా అమ్హాకం దసబలస్స నలాటధాతుం |ఓ౦.౦౦౬౭| నిదహిత్వా అయ్యస్స చీవరాదీనమత్థాయ ఇదాని సోళసగామవరాని దస్సామి’తి గామవరాని దత్వా సమన్తతో తిగావుతప్పమాణే సేరుదహే భేరిం చరాపేత్వా ఆరామికం కత్వా ఆహ? భన్తే, తుమ్హాకం మయా దిన్నసోళసగామం అజ్జేవ గన్తబ్బం. గన్త్వా చ పన అజ్జేవ పరిగ్గహం కరోథాతి వత్వా తత్థేవ వాసుపగతో పున దివసే సమాగన్త్వా సత్తాహం మహాదానం దత్వా సత్తమే దివసే మహాభిక్ఖుసఙ్ఘస్స తీచీవరప్పహోనకసాటకం పణీతం భోజనం దత్వా థేరస్స సన్తికం ఆగతో, అయ్య విహారే కత్తబ్బం అపరిహాపేత్వా మయా కతం, గేహం గమిస్సామీతి (నివేదేసి). థేరో తస్స కథం సుత్వా సాధు మహారాజాతి సమ్పటిచ్ఛి.

సో పన చేతియస్స పూజనత్థాయ పుప్ఫారామం కారాపేత్వా మాలాకారానం పరిబ్బయం దాపేసి. తథా భేరివాదకనాటకానమ్పి విహారసీమన్తే సువణ్ణనఙ్గలేన పరిచ్ఛిన్దిత్వా ఆరామికానమ్పి గామం కారాపేసి. భిక్ఖుసఙ్ఘస్స వేయ్యావచ్చత్థాయ అత్తనో సన్తికే పఞ్చసతఅమచ్చధీతరో తత్తకే అమచ్చపుత్తే దాసదాసియో చ దత్వా పరిబ్బయత్థాయ తేసం తేసం పఞ్చసతసహస్సకహాపణే చ దాపేసి. భిక్ఖుసఙ్ఘస్స చ ధాతుపుజనత్థాయ సోళససహస్సం కహాపణం దాపేసి.

తతో గిరిఅభయం పక్కోసాపేత్వా, తాత తుమ్హే ఇధేవ నిచ్చం వసథ. అమ్హాకం విహారే చ ఆరామికేసు చ అయ్యేసు చ అప్పమత్తో హోహీతి ఓవదిత్వా సబ్బం తస్స నియ్యాదేసి. థేరో తస్స ఏవమాహ? మహారాజ సమన్తతో మహాసీమం బన్ధితబ్బన్తి. బన్ధథ భన్తేతి వుత్తే? మహారాజ అకిత్తితేన నిమిత్తేన సీమం బన్ధితుం నసక్కా, విహారస్స పాచీన పచ్ఛిముత్తరదక్ఖిణతో మహాసీమం బన్ధనాయ నిమిత్తం సల్లక్ఖేత్వా దేహి, మయం సీమం బన్ధిస్సామాతి ఆహ. రాజా తుట్ఠో సత్త అమచ్చే సబ్బాలఙ్కారేన అలఙ్కరిత్వా సీమానిమిత్తం కిత్తేత్వా ఆగమనత్థం |ఓ౦.౦౦౬౮| పేసేసి. తే పన సత్త అమచ్చా చతుసు దిసాసు నిమిత్తం సల్లక్ఖేత్వా పణ్ణే లిఖిత్వా ఆహరిత్వా రఞ్ఞో అదంసు. రాజా ఏకేకం సతకహాపణం దత్వా చతుసు దిసాసు ఆరక్ఖం దాపేత్వా సీమం బన్ధన్తూతి మహాభిక్ఖుసఙ్ఘస్స నివేదేసి. అథ థేరో భిక్ఖుసఙ్ఘపరివుతో చేతియఙ్గణే నిసీదిత్వా వప్పమాసకాళపక్ఖద్వాదసదివసే సీమం బన్ధిత్వా నిట్ఠపేసి.

తత్థ సీమానిమిత్తం ఏవం జానితబ్బం; పురిమాయ దిసాయ సిగాల పాసాణం గతో. తతో మచ్ఛసేలగామస్స వామ పస్సేన కోటసీమా నామ గామక్ఖేత్తం విస్సజ్జేత్వా గణద్వారగామం గతో. చిత్తవాపియా ఉత్తరవాన కోటితో వరగామక్ఖేత్తే పిట్ఠిపాసాణం గతో. తతో సాలికం నామ మధుకరుక్ఖే ఠీతపాసాణథూపస్స గతో. తతో వుత్తిక నామ వాపియా దక్ఖిణవాన కోటితో కణికార సేలస్స గతో. తతో ఛన్నజ్ఝాపితసేలస్స గతో. తతో కుక్కుటసివ నామ ఉపాసకస్స మధుకరుక్ఖే ఠీతం థూపం గతో. తతో సోణ్డం నామ సేలం గతో. తతో సబరం నామ పాసాణం గతో. తతో ఏలాలతిత్థస్స గతో. తతో సోబ్భ మజ్ఝిమేన గన్త్వా అస్సబన్ధనం నామ ఠానం గతో. తతో పాసాణస్స మత్థకే ఉదక కాకం నామ నిగ్రోధం గతో. సో రుక్ఖో ఉదక కాకానం వుసిత భావేన ఏవం నామ జాతో. తతో తమ్బతిత్థం నామ గన్తా మహాచారికస్సనామ థూపమగ్గస్స గతో. |ఓ౦.౦౦౬౯| తతో అస్సమణ్డలపిట్ఠిం గతో. తతో మహా కదమ్బ పస్సే ఠీతం పాసాణథూపం గతో. తతో మహా రాజువాపియా ఉత్తరకోటియా ఠీతం మహానిగ్రోధరుక్ఖం గతో. తతో మహావనపిట్ఠిం గతో. తతో లోణసాగరస్స అన్తే రజతసేలం గతో. పున ఆవత్తిత్వా సిగాల పాసాణేయేవ ఠీతో. ఇమం ఏత్తకం పదేసం సమన్తతో పరిచ్ఛిన్దాపేత్వా రాజా అదాసి. విహారస్స బహూ ఆరామికే చ (తేసం) వివిధాని ఉపకరణాని (చ) దాపేత్వా సబ్బే పాకారతోరణాదయో కారాపేత్వా విహారం నిట్ఠాపేత్వా రోహణమేవ గతో.

రాజా పసన్నహదయో మహాపుఞ్ఞో మహాబలో;

కారేత్వా ఉత్తమం థూపం కఞ్చనగ్ఘీక సోభితం.

బన్ధాపేత్వా తతో సీమం వట్టగామఞ్చ సోళస;

దత్వా ఆరామికానఞ్చ సబ్బుపకరణాని చ.

తతో సో రోహణం గన్త్వా మహాసేనాపురక్ఖతో;

విహారదేవియా సద్ధిం మోదమానో వసీ తహిం.

థేరో పన తత్థేవ విహరన్తో యో ఇమస్మిం విహారే వసన్తో తథాగతస్స ఏకగన్ధకుటియం వుత్థో వియ భవిస్సతీతి ఖ్యాకరిత్వా తతో పట్ఠాయ సీలాచారసమాధిసమాపత్తిపటిలద్ధజళభిఞ్ఞాపటిసమ్భిదప్పత్తేహి ఖీణాసవేహి పరివారేత్వా సబ్బ బుద్ధగుణం అనుస్సరన్తో చిరం వసిత్వా తత్థేవ అనుపాదిసేసాయ నిబ్బానధాతుయా పరినిబ్బాయి.

అనేకగుణసమ్పన్నో |ఓ౦.౦౦౭౦| తిస్సత్థేరో బహుస్సుతో;

జనానం సఙ్గహంకత్వా నిబ్బుతో సో అనాసవో.

థేరాపి తే సీలసమాధియుత్తా,

బహుస్సుతా సాధుగుణాభిరామా;

పఞ్ఞాపభావాయుప్పన్నచిత్తా,

గుణాకరా తానయుతా జనానం.

పహీనభవసంసారా పభిన్నపటిసమ్భిదా;

నామరూపం సమాసన్తో పేసలా ఛిన్నబన్ధనా.

సత్తానం ఉత్తమం సన్తిం కత్వా చ జనసఙ్గహం;

నిబ్బుతా తే మహాపఞ్ఞా పదీపోచ సుమానసా.

ఇతి అరియజనప్పసాదనత్థాయ కతే ధాతువంసే

ధాతునిధానాధికారో నామ

పఞ్చమో పరిచ్ఛేదో.

ఇమినా |ఓ౦.౦౦౭౧| కారాపితవిహారా కథేతబ్బా; విహారదేవీమహావిహారం, ఛాతపబ్బత విహారం, సముద్దవిహారం, చిత్తలపబ్బతవిహారం, భద్దపాసాణద్వారవిహారం, అచ్ఛగల్ల విహారం, కోళమ్బతిస్సపబ్బతవిహారం, గణవిహారం, కాలకవిహారం, దుక్ఖపాలక విహారం, ఉచ్చఙ్గణవిహారం, కోటితిస్సవిహారం, తస్స పన ఏకనామం కత్వా కారాపితే మహాగామే తిస్సమహావిహారాదిం కత్వా ఏకసతఅట్ఠవీసవిహారాని కతాని అహేసుం.

అట్ఠవీసఏకసతవిహారఞ్చ మహారహం;

విహారదేవియా సద్ధిం కారాపేసి మహాయసో.

తతో పట్ఠాయ రాజా మహాదానం దత్వా పుఞ్ఞాని కత్వా తతో చుతో దేవలోకే నిబ్బత్తి.

కత్వాని పుఞ్ఞకమ్మాని అనేకాని మహాయసో;

అత్థం జనస్స కత్వాన గన్త్వాన తుసితం పురం.

సో తత్థ దిబ్బసమ్పత్తిం చీరం భుఞ్జియ నన్దితో;

మహావీభవసమ్పన్నో దేవతానం పురక్ఖతో.

తమ్పి సమ్పత్తిమోహాయ జీవవలోకే మనోరమే;

లోకుత్తరం సివం ఖేమం ఇచ్ఛన్తో ఆగమిస్సతి.

సో తతో చుతో జమ్బుదీపే నిబ్బత్తిత్వా మేత్తేయ్య భగవతో పితా సుబ్రహ్మా నామ భవిస్సతి. విహారదేవీ తస్సేవ మాతా బ్రహ్మవతీ నామ బ్రాహ్మణీ భవిస్సతి. అభయగామణీకుమారో తస్సేవ మేత్తేయ్యస్స భగవతో పఠమగ్గసావకో భవిస్సతి. కనిట్ఠో సద్ధాతిస్సో దుతియగ్గసావకో భవిస్సతి.

ఏత్తావతా నలాటధాతు సంవణ్ణనా సమత్తా.

ధాతువంసో సమత్తో.

అనేన |ఓ౦.౦౦౭౨| పుఞ్ఞకమ్మేన సంసరన్తో భవాభవే;

సబ్బత్థ పణ్డితో హోమీ సారిపుత్తోవ పఞ్ఞవా.

అరిమేదస్స బుద్ధస్స పబ్బజిత్వాన సాసనే;

నిబ్బానం పాపుణిత్వాన ముఞ్చేమి భవబన్ధనా.

అనేన మే సబ్బభవాభవే’హం,

భవేయ్యమేకన్తపరానుకమ్పీ;

కులీ బలీ చేవ సతీ మతీ చ,

కవీహిసన్తేహి సదా సమఙ్గీ.

పఞ్ఞావన్తానం అగ్గో భవతు.