౨. సంకిణ్ణవగ్గవణ్ణనా

౭౫౮. పుబ్బస్మిం కణ్డద్వయే బుద్ధాదీని నామాని సమానత్థాని పకరణేన నిబద్ధాని, అస్మిమ్పి కణ్డే సోభనాదీని విసేసననామాని, సమయాదీన్యనేకత్థాని, చిరస్సమాదీని చ అబ్యయాని పకరణేనేవ నిబద్ధాని, ఇదాని పన పుబ్బవగ్గేసు విత్థారభయా యే న నిబద్ధా, తంసఙ్గహత్థం, తంసమయానుపాలనత్థఞ్చ సంకిణ్ణమారభతే ‘‘ఞే య్య’’మిచ్చాదినా. తస్సత్థో – ఇహాపి సంకిణ్ణవగ్గేపి క్వాపి కత్థచి క్రియాదీసు పచ్చయత్థవసేన ఆపచ్చయాదీనం ఇత్థిలిఙ్గాదిభావజోతకస్స సభావస్స వసేన లిఙ్గం ఇత్థిలిఙ్గాదికం ఞేయ్యన్తి. చకారేన భియ్యో రూపన్తరాదిపరిగ్గహోపి. ఇహాతి చ ఉపలక్ఖణం, వగ్గన్తరేసుపి పచ్చయత్థవసేన లిఙ్గాదినిచ్ఛయసమ్భవతో.

కత్తబ్బతో క్రియా, కర కరణే, ణ్యో, ఇకారాగమో, అస్సి, వణ్ణవిపరియయే క్రియా, క్రియమ్పి, రిరియపచ్చయే కిరియం, కిరియాపి. రమ్మపచ్చయే కమ్మం.

తికం చిత్తోపసమే. సము ఉపసమే,తి, సన్తి. థమ్హి సమథో.అమ్హి సమో.

తికం కాయోపసమే. దము ఉపసమే. థమ్హి దమథో. తిమ్హి దన్తి. చిత్తోపసమేప్యేతే.

సుద్ధకమ్మని వత్తం భవతి. వత్త వత్తనే, వత్త సమాదానే వా వత్తం, అసీతిమహావత్తాది.

ఆసఙ్గవచనం ఆసత్తవచనం సద్దసరూపం పరాయణం నామ వుత్తం, తఞ్చ తీసు. పరం ఆయనం ఆయత్తో తాణం పరాయణం, కమ్మాసత్తో ఇచ్చత్థో, సాకల్యవచనే తు పారాయణం, పారం పరియన్తం అయన్తి గచ్ఛన్తి కస్సచి అనేనాతి పారాయణం, యు, ణత్తం, యథా – నామపారాయణం, ధాతుపారాయణం.

౭౫౯. తికం ద్విధాభావే. భిది ద్విధాకరణే, ణో. దర విదారణే. ఫుట వికసనే, ఫుట భేదనే వా, యు.

ద్వయం తప్పనే. తప పీణనే, యు. పీ తప్పనే, యు, కియాది, నస్స ణత్తం. అవనమ్పి, అవ పాలనే, దిత్తియఞ్చ అనేకత్థత్తా.

ద్వయం సాపే. కుస అవ్హానే, భేదనే చ, యు. సన్జ సఙ్గే, అభిసఙ్గో.

తికం యాచనాయం. భిక్ఖ యాచనే, యు. యాచ యాచనే. అత్థ యాచనే. అద్దనోప్యత్ర, అద్ద గతిమ్హి, యాచనే చ.

౭౬౦. నిమిత్తరహితం యదిచ్ఛా నామ, యా యా ఇచ్ఛా అధిప్పాయో యదిచ్ఛా నామ. సేరితాపి.

తికం ఆపుచ్ఛనే, ఆపుచ్ఛనఞ్చ గమనాగమనాదిసమయే సుహజ్జ బన్ధవాదీనమాలిఙ్గన చుమ్బనస్వాగతపియవచనారోగ్యపుచ్ఛనగమనానుఞ్ఞాదినా ఆనన్దనం. పుచ్ఛ పుచ్ఛనే, ఆపుచ్ఛనం. నన్ద సమిద్ధియం, ఆనన్దనం. సభాజ పీతిదస్సనేసు, సభాజ పీతివచనేసు వా, చురాది, యు, సభాజనం.

ద్వయం నయే. ఞాయన్తి యేనాతి ఞాయో, ఆకారన్తానమాయో. న్యాయోపి, నిస్సేసతో అయతి యేన న్యాయో. నీ నయే, అయాదేసో, నయో.

ద్వయం వుద్ధిమ్హి. ఫా వుద్ధిమ్హి, ఫాయ వుద్ధియం వా, యలోపో,తి, ఫాతి, నారియం. వద్ధ వద్ధనే,తి, దలోపో, ధఢభహేహి ధఢా చ, అస్సు, వుద్ధి, వుడ్ఢిపి.

౭౬౧. కిలమ హాసక్ఖయే, థో, కిలమథో. యుమ్హి కిలమనం. సూ పాణిపసవే, పసవనం పసవో, తిమ్హి పసూతి.

కస గతియం హింసాయఞ్చ, నిగ్గహీతాగమో, ఉక్కంసో, కస విలేఖనే వా. అతిసయో వుత్తో. భుసాదయో పమాణాతిసయవసేన వుత్తా, ఉక్కంసో గుణాతిసయవసేన వుత్తో, అతిసయో పన ఉభయవసేనాతి ఉభయత్ర నిద్దిట్ఠానం భేదో. తికం జయనే. జయనం జయో, యు, జయనం. తిమ్హి జితి, నారీ.

౭౬౨. బన్ధనన్తాని ద్వే ద్వే నామాని. వస కన్తియం. కము కన్తియం,తి. విధ వేధనే, బ్యథనే చ అనేకత్థత్తా, అ, ఇకారస్స యాదేసో, బ్యధో, వేధో. గహ ఉపాదానే నిబన్ధనే చ, గహో, గాహో చ. వర ఆవరణే, వరో. వు సంవరణే,తి, వుతి. పచ పాకే, ఇత్థియమతియవో వా, అ. పచనం పాకో, ణో.

ద్వయం ఆహ్వానే. హు దానాదనహబ్యప్పదానేసు, ణో, హవో. తిమ్హి హుతి. ద్వయం అనుభవనే. విద ఞాణే, ణో, వేదో. విద వేదనాఖ్యాననివాసేసు, చురాది, యు, వేదనం, వాకారో వేదనాసద్దస్స నపుంసకత్తాపేక్ఖో.

౭౬౩. ద్వయం ధనాదిజానియం. జర వయోహానిమ్హి, యు, జీరణం, అస్సీ. హా చాగే, యు, నదాది, రస్సో, హస్స జో, జాని. తా పాలనే, యు, ణత్తం. ద్వయం పమాణే. మా మానే,తి, పమితి. అమ్హి పమా.

ద్వయం సంయోగే. సిలిస ఆలిఙ్గనే. సంపుబ్బో ధా ధారణే, ఇ, సన్ధనం సన్ధి. ద్వయం ఖయే. ఖి ఖయే, ణో, ఇస్సే, ఏ అయ, ఖయో. చి చయే, అపపుబ్బో ఖయే. ద్వయం సద్దే. రు సద్దే, ణో, వుద్ధ్యాదేసో. రణ సద్దే. అ, రణో.

౭౬౪. గద బ్యత్తియం వాచాయం, ణో, అ చ, నిగాదో, నిగదో చ. ద్వయం మదే. మద ఉమ్మాదే, మాదో, మదో చ. సి బన్ధనే,తి, సితి.

తికం ఆకారే. ఆకరణం ఆకారో, అనేకత్థత్తా ముఖవఙ్కాద్యఙ్గవికారో వా, ఇఙ్గతి జానాతీతి వా యేన ఆకారో. ఇఙ్గ గమనత్థో, తో, అ చ, ఇఙ్గితం, ఇఙ్గో చ. అత్థస్స ధనస్స అపగమో వినాసో బ్యయో నామ. బ్యయ చిత్తసముస్సగ్గే.

౭౬౫. ద్వయం అన్తరాయే. చుతిపటిసన్ధీనమన్తరే అయతీతి అన్తరాయో. పటిపక్ఖవసేన ఊహతి పవత్తతీతి పచ్చూహో, అథ వా కారియసిద్ధి అన్తరం బ్యవధానం అయతి గమయతీతి అన్తరాయో. పచ్చూహన్తి వినిహన్తీతి పచ్చూహో.

వికరణం అఞ్ఞథా భవనన్తి వికారో, వికతి చ, కర కరణే, ణో,తి చ.

ద్వయం సభావవిగమే. సిలిస ఆలిఙ్గనే, పవిపుబ్బో తంసభావవిగమే, విగతో ధురో సదిసభావో యస్మాతి విధురో, ‘‘విధురం పవిసిలేసే, క్లివఞ్చ వికలే తిసూ’’తి [చిన్తామణిటీకా ౨౨.౨౦] రభసో. విధ విధానే వా, ఉరో. ద్వయం ఆసనే. విస పవేసనే, ఉపవేసనం. ఆస ఉపవేసనే, ఆసనం.

౭౬౬. తిపాదం అధిప్పాయే. చిత్తమధ్యాగన్త్వా సయతీతి అజ్ఝాసయో. అనమిపుబ్బే ఆసయో. అధిపయతి చిత్తేతి అధిప్పాయో, ణో, పయ గమనే. చిత్తే అభిసన్ధాయతీతి అభిసన్ధి, ద్వీసు. భవతి చిత్తేతి భావో, ణో. అధిముచ్చనం చిత్తే అధిట్ఠానం అధిముత్తి, నారీ. ఛన్దో తణ్హాయమ్పి వుత్తో.

ద్వయం ఆదీనవే. దోసో పటిఘే వుత్తో. ఆ భుసో దీనం వాయతి గమయతీతి ఆదీనవో, దీన దుగ్గతభావే, వో, వీ గమనే చ.

౭౬౭. ద్వయం ఆనిసంసే. సంస హింసాథుతీసు, ఆనిసంసో అముఖ్యఫలే, ముఖ్యఫలే చ, తథా గుణో. గుణ పకాసనే, పకాసేతి కారణన్తి గుణో, గణ సఙ్ఖ్యానే వా, అస్సు, గుణో. ద్వయం మజ్ఝే. మజ సుద్ధియం, ఝో. విపుబ్బే వేమజ్ఝం.

ద్వయం తరుణసూరియట్ఠానే. అహస్స మజ్ఝో మజ్ఝహో, సో ఏవ మజ్ఝన్హికో, హస్స న్హో [మోగ్గల్లాన ౩.౧౧౦ సుత్తం పస్సితబ్బం]. అహస్స మజ్ఝో మజ్ఝన్హో, మజ్ఝన్తోపి. ద్వయం నానత్తాయం. విగతా మత్తా సదిసప్పమాణం ఏతేన హేతుభూతేన వేమత్తం. నానమేవ నానతా, నానసద్దో పున్నపుంసకే, అబ్యయే తు నానా.

౭౬౮. ద్వయం నిద్దాపటిక్ఖేపే. జాగర నిద్దక్ఖయే, జాగరమేవ జాగరియో. ద్వయం జలాదీనమవిచ్ఛన్నాయం సన్తతియం. వహతిస్మా ణో, పవాహో. వతు ఆవత్తనే,తి, పవత్తి.

తికం విత్థారే. అసు ఖేపనే, ణో, బ్యాసో. పపుబ్బో పఞ్చ విత్థారే. థర సన్థరణే, పాదిపుబ్బో చ విత్థారే. తికం సంయమే. యము ఉపరమే, ణో, యామో. ఇతరేసు అ.

౭౬౯. ద్వయం గత్తానం మద్దనే. ‘‘సమ్బాహనో’ఙ్గమద్దకో’’తి వోపాలితో, సంపుబ్బో వాహ పయతనే, మద్దనే వా, యు. మద్ద మద్దనే. ద్వయం నానారమ్మణాదీసు విసప్పనే. సర గమనే, ణ. సప్ప గమనే, యు, విసప్పనం.

ద్వయం పరిచయే. థు అభిత్థవే. చి చయే. తికం సఙ్గమే. మిల సిలేసనే, ణో, సకత్థే కో, మేలకో. సన్జ సఙ్గే, ణో. సంపుబ్బా గమితో అ.

౭౭౦. సన్నికట్ఠమ్హి సమీపే సన్నిధిసద్దో, సన్నిధానం సన్నిధి, పుమే, ఠపనేప్యయం. నస అదస్సనే, ణో. దిస పేక్ఖనే, యు, దిస్సాదేసో, ఇస్సత్తం.

తికం ధఞ్ఞాదీనం లవనే. లూ ఛేదనే, అ. ణమ్హి అభిలావో. యుమ్హి లవనం. ద్వయం ఖణప్పత్తియం. పపుబ్బో థు అభిత్థవే. సర గమనే, అవసరో. సమాతి ద్వే తుల్యత్థా.

౭౭౧. చతుక్కం పరియోసానే. సా తనుకరణే, యు, ఓసానం. పరిపుబ్బో పరియోసానం. ఉక్కంసాతిసయా పకట్ఠేప్యుత్తా.

ద్వయం సణ్ఠానే. విస పవేసనే, సన్నివేసో. ఠా గతినివత్తియం, యు, సణ్ఠానం. ద్వయం అబ్భన్తరవాచకం పాటిపదికం. అథ వా అభి బన్ధనే, అరో, ధాత్వత్థానువత్తకో అభి, అబ్భన్తరం. అబ్భాభావే అన్తరం.

౭౭౨. తికం పాటిహారియే. హి గతిమ్హి, పటితో హిస్స హేరణ హీరణ, పాటిహేరం, పాటిహీరం. యదాదినా హారియఞ్చ, పాటిహారియం, అథ వా పటిపక్ఖే హరతీతి పాటిహీరం, ణో, అస్సీ. ఏకారాదేసే పాటిహేరం. ణ్యమ్హి పాటిహారియం, విహతుపక్కిలేసేన పచ్చాహరితబ్బం పవత్తేతబ్బన్తి పాటిహీరన్తిఆదిపి కాతబ్బం.

ద్వయం కత్తబ్బమత్తే. కరమ్హా రిచ్చ, కిచ్చం, అవస్సం కాతబ్బేపి. అనీయపచ్చయే కరణీయం.

ద్వయం పుప్ఫాదినా ఉదకాదీనం పరిభావనే. సున్దరం కరీయతే యేనాతి సఙ్ఖారో, ణో, ఖరాదేసో. వస నివాసే, యు, వాసనా, కిలేసాదీనం సత్తివిసేసేపి. సా హి కుసలాపి అత్థి అకుసలాపి అబ్యాకతాపి, తథా పహాతబ్బాపి అత్థి అప్పహాతబ్బాపి. తత్థ యా కుసలాబ్యాకతా, న సా పహాతబ్బా. యా పన అకుసలా, సా సుఖుమతరతాయ భగవతోయేవ అరియమగ్గేన పహాతబ్బా, నాఞ్ఞేసం. ఏవం సన్తే అరియానమ్పి అపాయూపపత్తి సియాతి? న సియా, సబ్బేసమేవ అరియానం అపాయూపపత్తిహేతుకాయ వాసనాయ పహీనత్తా. దువిధా హి అకుసలా వాసనా కాయవచీపయోగహేతుభూతా చ అపాయూపపత్తిహేతుభూతా చ. తత్థ పురిమా భగవతోయేవ అరియమగ్గేన పహాతబ్బా, ఇతరా సబ్బేసమ్పి అరియమగ్గేనాతి, తస్మా యం వుత్తం ‘‘బుద్ధావ సవాసనే కిలేసే పజహితుం సక్కోన్తి, నాఞ్ఞే’’తి, తం కాయవచీపయోగహేతుభూతం వాసనం సన్ధాయ వుత్తం, నేతరన్తి నిట్ఠమేత్థావగన్తబ్బం.

౭౭౩. తికం ధఞ్ఞాదీనం పూతకరణే. పూ పవనే, యు. అపచ్చయే పవో. ణమ్హి నిప్పావో. ద్వయం తసరే. తస ఉబ్బేగే, అరో. సుత్తేన వేఠనం సుత్తవేఠనం.

ద్వయం దుగ్గసఞ్చారే. సఙ్కమ్యతే యేనాతి సఙ్కమో. సఞ్చరన్తి అనేనాతి సఞ్చారో, దుగ్గస్స సఞ్చారో దుగ్గసఞ్చారో. ద్వయం పఠమారమ్భే. పఠమం కమో పక్కమో, ఉపక్కమో చ.

౭౭౪. తికం పాఠే. పఠ వియత్తియం వాచాయం, ణో, పాఠో. నిపుబ్బే నిపాఠో, అమ్హి నిపఠో. ద్వయం అపహరితాదినో వత్థునో అన్వేసనే. చి చయే, చయనమత్ర అన్వేసనం. మగ్గ అన్వేసనే, చురాది, యు, ఏతే ద్వే అపుమే, సంవిక్ఖనంప్యత్ర.

చతుక్కం ఆలిఙ్గనే. లిఙ్గ గత్యత్థో. సన్జ సఙ్గే. సిలిస ఆలిఙ్గనే. గుహ సంవరణే, యు, పరిరమ్భోప్యత్ర. రమ్భ సద్దే.

౭౭౫. చతుక్కం ఆలోకనే. లోక దస్సనే. ఝే చిన్తాయం. ఇక్ఖ దస్సనఙ్కేసు. దిస పేక్ఖనే, సబ్బత్ర భావే యు.

చతుక్కం నిరాకరణే. దిస పేక్ఖనే. అసు ఖేపనే, నిరసనం. పతి ఆపుబ్బో ఖాకథనే. కర కరణే, ఇత్థియమతియవో వా,తి.

౭౭౬. పఞ్చకం విపరియయే. విపరిపుబ్బో అసు ఖేపనే, ణో, విపల్లాసో. అఞ్ఞేన పకారేన భవనం అఞ్ఞథాభావో. విపరిపుబ్బో అయ గమనే, విపరియయో. అసు ఖేపనే, విపరియాసో.

తికం అతిక్కమే. అతిక్కమనం అతిక్కమో. అతిక్కమ్మ పతనం అతిపాతో. అయ గమనే, ఉపచ్చయో.

సంకిణ్ణవగ్గవణ్ణనా నిట్ఠితా.